REKLAMA

11 cyfr, które może o nas wiele powiedzieć. System PESEL skończył 40 lat

Przedpołudnie Radia TOK FM
Data emisji:
2020-01-07 10:00
Prowadzący:
Czas trwania:
34:47 min.
Udostępnij:

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
przedpołudniowy program Radia TOK FM we wtorek 7stycznia koniem się państwo Przemysław Iwańczyk konie się w imieniu swoim także wydawcy tego programu, którym jest Bartłomiej Pograniczny także w imieniu realizatorów Szymona waluty oraz-li londyńskiej na początek połączymy się z Łodzią tam w naszym studiu dr Bartłomiej Kluska dzień dobry dzień dobry dziennikarz historyk autor książek m.in. PESEL w PRL-u też, by polskim dziś o PESEL-u mówi będziemy to z racji Rozwiń » przypadających urodziny tego 40 urodziny data bardzo znaczące wżyciu każdego z nas wie coś o tym, natomiast wydawało mi się, że PSL towarzyszy mi od momentu, kiedy przyszedł na świat okazuje się, że nic bardziej błędnego jestem starszy panie redaktorze PESEL tak naprawdę urodził się znacznie wcześniej niż 40 lat temu urodził się na początku lat siedemdziesiątych natomiast siedemdziesiątym dziewiątym roku rozpoczęto nadawanie obywatelom numeru identyfikacyjnego PESEL ten numer tak jak wtedy jeszcze tyle nie wiedzieli, że tak 11 cyfrowy numer mają, bo naprawdę niewiele mogli z nim zrobić tego numeru wtedy jeszcze nie dało się do czego wykorzystać dobrze to przejdźmy do samej istoty PESEL-u nową dla nas w naszym rozumieniu jest to 6 cyfr, które oddają naszą datę urodzenia począwszy od roku, przechodząc przez miesiąc aż do dnia oraz 5 kolejnych cyfr, które rozumiem wskazują na to kim jestem, bo też tego samego dnia może urodzić się więcej dni osób niż tylko nie wiem setka 1000 pań też więcej ale, ale też pewna pułapka no bo rozumiem, że jeśli urodzi się 100 000 osób danego dnia to już to już ten numer PESEL powieli nie ma takiego ryzyka numer został obliczony tak, aby szansa jego powielenia poprzez urodzenie się tego samego dnia tak wielu osób była niemożliwa co więcej numer jest odporny na pluskwy roku 2000, choć datę rok urodzenia zapisujemy ciągiem 2 zaledwie cyfry co w informatyce w roku tysięcznym było problemem, ponieważ rok 1900 i rok 2000 wydobyć wyglądały identycznie twórcy PESEL przewidzieli to i tutaj nie ma takiego ryzyka ryzyko błędu jedynym ryzykiem jest tylko to, że ten numer co zresztą twórcom zarzucała część kobiet jest to, że dość bezlitośnie ujawniała właśnie datę urodzenia okres rozumiem natomiast dotrzeć do do istoty, bo my rozumiemy PESEL jako dodatkowa informacja ona sektora potrafi nas identyfikować zbierać informacje przy pomocy tych 11 cyfr, ale czym miał być on w istocie na samym początku Otóż PSL tak naprawdę jest systemem ewidencji ludności elektronicznym skomputeryzowane tym ewidencji ludności bowiem przed jego narodzinami tak naprawdę w Polsce nie istniała 1 scentralizowana ewidencja ludności swoje ewidencje prowadziło Ministerstwo Spraw Wewnętrznych, zbierając relacje w księgach stanu cywilnego w rejestrze dowodów osobistych ewidencję ewidencja rezerwistów działań ministerstwa obrony ewidencję uczniów resort oświaty resort zdrowia ewidencję obywateli pod kątem właśnie stanu zdrowia ewentualnych chorób resort komunikacji z ewidencji kierowców ewidencję samochodów w ewidencji, bo żaden sposób ze sobą niepowiązane związku z tym tak prozaiczna czynność jak zmiana nazwiska po ślubie albo zmiana miejsca zameldowana zamalowania wiązała się dla obywatela dla urzędnika z szeregiem wizyty w urzędach wypełnianiem bardzo podobnych formularzy imię nazwisko imię ojca nazwisko rodowe matki i tutaj właśnie podawanie wszystkich zmian urzędnik musiał te zmiany w papierowych kartotekach nanieść ewidencję tak jak mówiłem były w żaden sposób nie nie skomunikowane ze sobą, czyli taka sprawa jak np. zmiana informacji w ewidencji rezerwistów ewidencji poborowych zmienił się mimo wykształcenia poborowego albo zmienić jego stan zdrowia dawał się oczywiste, że takie informacje między resortami będą się przemieszczać tak się nie działo jeśli obywatel sam się to nie zaprosił gości musiał krążyć między urzędami musiał musiał wypełniać stosy podobnie wyglądających formularzy PSL miało to zmienić PESEL miał to wszystko wdrożyć w pamięci komputera i no tak, ale rzędy komputerów nie było to w jaki sposób usiłowano informatyzować ten system Otóż były już komputery nie zdąży były komputery one nie wyglądały oczywiście tak jak dzisiaj były duże komputery mainframe one wyglądały jak sporych gabarytów meblościanka ich było bardzo niewiele oczywiście potrafił mniej niż dzisiejsza komórka, ale jednak, ale jednak była taka właśnie idea, aby pamięć wykorzystać do przetwarzania do przetwarzania danych w tym przypadku przetwarzania danych o obywatelach minister spraw wewnętrznych co było wówczas do misy dojście złowrogi mobilizacją utworzono specjalne biuro później przytoczone przez stronę Departament PESEL, aby obywateli nie straszyć właśnie tą nazwą, zwłaszcza w realiach PRL-u złowrogo brzmiącą i spraw wewnętrznych wykorzystywano nazwę rządowe centrum informatyczne PESEL i tam rozpoczęto bardzo żmudną bardzo długotrwałą procedurę porządkowania przede wszystkim tych wszystkich ewidencji tych wszystkich informacji o obywatelach i wprowadzania ich do pamięci komputera zaczęto zresztą od obywateli z wyższym wykształceniem mówi o tych ewidencjach poszczególnych resortów czy też bloków w zależności od tego czy chodziło o edukację czy chodziło o sprawy zawodowe czy też nie MO o sprawy związane z wojskowością mam namyśli poborowych to się były tony papierów dokładnie tak wśród twórców pierwszych kursów w tym PESEL krążyła nawet anegdota, że po zebraniu wszystkich dokumentów o takim przeciętnym statystycznym Kowalskim ta sterta dokumentów przekracza wysokość 1m trzeba było ją przy czym większość papierów mówiłem za zawierała te same informacje weźmy taką kadrę kierowców przecież tamte wszystkie podstawowe informacje i tak zebrać imię nazwisko imię ojca nazwisko matki data urodzenia adres zameldowania większość tych danych się powiela w związku z tym narodziła się właśnie koncepcja, aby wszystkie wrzucić do 1 systemu, który integruje w 1 bazie danych, a były jak pan już zwrócił uwagę początki komputeryzacji Polski, więc więcej pamięć pamięć, która była droga, więc wszystko to należało Stali w 1 bazie i wykorzystywać jednak tak się stało droga była wyboista długa tak, ale pół biedy jeśli mowa o prowincji, bo tamtych mieszkańców dla danego urzędu było pewnie niewielu, ale co w sytuacji, kiedy mamy do czynienia z wielkimi miastami aglomeracjami m.in. Warszawą no właśnie to był to był problem w tych wszystkich papierowych kartotek także obywateli, gdyby chcieli przybywało przybywało w tych papierowych kartach tak prozaiczna czynność jak przesunięcie regałów tak w pomieszczeniach artystycznych, aby zmieścić więcej osób na ITB czy c zajmowała całe tygodnie wyszukanie informacji potrzebnych komuś też trwało bardzo długo, a już, zwłaszcza przygotowanie informacji zbiorczej inflacji syntetycznych było drogą przez mękę proszę wyobrazić sobie taką sytuację, jaka szukamy obywateli w danym mieście, którzy skończyli Stolat, aby wręczyć im wręcz okolicznościową nagrodę, bo takie były, bo taki był partią, czyli dla komputera to jest kilka sekund jedno wyszukanie prawda podacie urodzenia oraz ryby sprawdzać ręcznie, aby przejrzeć kartoteki wszystkich mieszkańców tego miasta no i właściwie to czynność należałoby powtarzać rok rok dokładnie tak albo taka sytuacja, że szukamy miejsca, gdzie jak urzędnicy, gdzie zbudować żłobek czy przedszkole wypadałoby tutaj się dowiedzieć, gdzie dał się urodziło się w jakiej dzielnicy najwięcej dzieci prawda ostatnio dla komputera to jest chwila dla człowieka, który by tego narzędzia nie miał to są miesiące ciężkiej pracy ten pan życie jak się okazuje nie było wcale takie proste, choć mówi się obecnie, że wtedy był jakoś lepiej sprawniej, ale teraz już wiem, kto przyczynił się do katastrofy klimatycznej m.in. wycinając lasy, żeby te tony papierów każdy zna sposób powstał no niestety tak niestety takie natomiast wydawało się, że komputery to zrobią szybko i łatwo długo jeszcze nie udało się zrezygnować do końca tych formularzy z lat osiemdziesiątych przekonywano obywateli, ponieważ oni oczywiście interesowali, dlaczego urzędy, dlaczego dla zakładu pracy uczelnie zbierają o nich informacje, które później przekazywane właśnie ministra spraw wewnętrznych tłumaczono, że chodzi po to, aby nie musieli zbierać, jakie informacje w swoim stanie zdrowia nie musieli brać motywacji swojej karierze zawodowej, starając się później o emeryturę, bo to podadzą swój numer PESEL właśnie urzędnikowi urzędnika sztuka na maturze właśnie ten numer PESEL wszystko będzie widoczne nie będzie ale, zmieniając pracy zbiera ze świadczeń z poprzedniego zakładu pracy przy jego miejsca zatrudnienia, bo to wszystko będzie właśnie dostępne w po tym, 11 cyfrowym numerem no kto jak miał przyjęto osiemdziesiątych dziewięćdziesiątych kontaktować z rządami jakichkolwiek sprawach wiedział, że oczywiście te formularze nadal musiał wypełniać i te tony drzew nadal tutaj były używane tak jak się okazuje wciąż trwa poszukiwanie po starych zakładach pracy informacji dotyczących stażu doczekać się dość przyzwoite emerytury za chwilę wrócimy do naszej rozmowy dr Bartłomiej Kluska dziennikarz historyk jest naszym łódzkim studiu rozmawiamy PSL-u, który obchodzi czterdzieste urodziny właściwie nie wiadomo jak precyzyjnie wskazać te datę urodzin, kiedy śpiewać Stolat, ale po informacjach spróbujemy to rozwikłać jeszcze większych szczegółach tak to jest przedpołudnie Radia TOK FM na powrót łączymy się z Łodzią tam w naszym studiu dr Bartłomiej Kluska kłaniam się panu ponownie dzień dobry pan dziennikarzem historykiem autorem książek m.in. PESEL PRL-u też bajty polskie tematem naszego spotkania wirtualnego wprawdzie, ale jednak rozmowy jest jubileusz PESEL-u tak umownie przyjmijmy, że obchodzi czterdzieste urodziny, choć pan wskazywał na datę wcześniejszą, kiedy w ogóle przyszło komuś do głowy, by ewidencjonować ludność, ale jeśli mówimy o jubileuszu to też zaznaczmy, że musieli być ojcowie tego sukcesu i teraz pytanie, kto spłodził PESEL, kto to, kto wpadł na to by by ten system powołać system PESEL ma wielu ojców chyba takim pierwszym jest prof. Andrzej Targowski młody wówczas trzydziestokilkuletni na początku lat siedemdziesiątych informatyk związany ze stołecznym zakłady elektroniczne techniki obliczeniowej zona, który jako pierwszy prawdopodobnie w Polsce zauważył, że ogrom informacji, jaka dociera do człowieka, zwłaszcza do kierownictwa na różnych szczeblach jest tak dużo, że właściwie już niemożna jej ogarnąć ludzkim umysłem, a z drugiej strony bez informacji bez wiedzy nie można podjąć w zarządzaniu żadnych prawidłowych decyzji, że rozwiązaniem tego problemu są komputery jest informatyka informatyka jako automatyczne przetwarzanie informacji, bo tak Targowski rozwijał tę nazwę Tarnowski spadł na pomysł tworzenia tak krajowego systemu informatycznego, które miały scalić w komputerowych bazach programach informacje właśnie całej gospodarce w całym społeczeństwie kraju on argumentował że, o ile przyznajmy pewnym bólem, ale gospodarki kapitalistyczne rozwijają się dzięki komputerom rynek właśnie gospodarka socjalistyczna centralnie planowana jest wprost stworzona, by komputery mogą w niej wszystko policzyć ustalić i pomocy w zaplanowaniu ten krajów w tym faktyczną oczywiście żaden sposób nie udał było na to za wcześniej udało się go wdrożyć okazało się też co krakowski przyjął jako pewnik lista z niejakim zdziwieniem, że politycy wcale nie są zainteresowani komputery kontrolowały ich działania są do krajowego systemu taktycznego tylko 1 element został wdrożony tam bowiem, gdzie tam bowiem, gdzie i informacja o obywatelu nie docierać do władcy tamten system zdaniem polityków był wart wdrożenia systemu właśnie PESEL dobrze zatrzymajmy się przy Andrzeju Targowski co budziło największe obiekcje to, że historycznie byliśmy doświadczeni tym mam namyśli okres drugiej wojny światowej, że człowiek no przestał być człowiekiem de facto stało się numerem w tej najtragiczniejszych w rozdziale historii drugiej wojny czy przychodziła też o to by szefowie Niewiem danych resortów nie mieli, a inaczej mieli większą swobodę mieli większą autonomię w zarządzaniu nimi, a niekoniecznie chcieli, by ktokolwiek na to wpływały miał taką pełną wiedzę o tym co co się dzieje w podległym podległej danemu ministrowi gałęzi gospodarki to się wydaje głównym problemem wydawało się nam wówczas głównym problemem Targowski chciał pierwsze części wdrożyć tzw. systemu rektor, który kontrolowałby cały resort budownictwa budownictwo każdy może wówczas i obserwował ciągnący się latami budowy bez ładu składu podążających między tymi budowami robotników materiały wiedział, że to faktycznie była była Pięta achillesowa ówczesnej polskiej gospodarki Tarkowski myślę, że komputery będą tutaj znakomite, aby ten chaos opanować okazało się jednak ówczesny minister budownictwa zahamował rozwój systemu wektor okazało się, że był wielką chętnych, aby komputery zbierał informacje miał zysk miał coś za paznokciami prawda prawdopodobnie nie chciałby informację o jego działaniach często przecież politycznych docierały wyżej tak wiem, którego krajowego systemu informatycznego udało się wdrożyć tylko PESEL wdrażał wyrażało Ministerstwo Spraw Wewnętrznych pod patronatem ministra Franciszka szlachcica, lecz taki sam czasem wydaje się, że ten patron był tak kluczowy w początkowej fazie wdrażania tego projektu, a jaka, jaki był odbiór tego ewidencji ludności przez przez samych zainteresowanych wracam ponawiam właściwie to to pytanie od niezbyt dobre doświadczenia z numerami nadawanymi ludziom był istotnie problem jak wspomnieliśmy pierwsza część naszej rozmowy obywatelom trzeba było tłumaczyć, dlaczego państwo chce zbierać przetwarzać informacje o nich tak wiele informacji bowiem to też musimy dodać, że początkowo PESEL projektowany był znacznie większym rozmachem PSL miał mieć może grać w bazach inflację ponad 130 cechach obywatela nie tylko tak oczywistych imię nazwisko data urodzenia czy adresy zameldowania, ale również o stanie zdrowia wykształceniu historii zatrudnienia przynależności pan partyjnej informacje o uprawnieniach takie prawo jazdy czy uprawnienie do posiadania broni np. a także między nimi stanie konta bankowego tak szeroko tak szeroki zakres budził oczywiste obawy tłumaczono obywatelom, że to jest naprawdę dla własnego dobra, że to oni będą zwolnieni właśnie z obowiązku wypełniania formularzy kontaktowania się losy urzędami w każdej możliwej sprawie to poniekąd się sprawdziła ma już wiele lat później od pomysłu do jego realizacji, kiedy każdy obywatel Polski miał już nadany PESEL, kiedy można było powiedzieć, że wszyscy są z ewidencjonowania no właśnie to jest w tej historii chyba najciekawsze że, o ile historyczną PiS rozpoczyna się na początku lat siedemdziesiątych sześćdziesiątym dziewiątym roku jak wspomnieliśmy w grudniu pierwsi obywatele otrzymują swoje numery PESEL nie ma chyba nawet o tym nie wiedzą nie wiedzieli tak tak natomiast mogli śpiewać, ponieważ 1004. roku pojawił się nowy wzór dowodu osobistego, który było tak 11 pustych kratek z napisem numer ewidencyjny, więc można było podejrzewać, że coś wkrótce będzie w kropeczki wpisywana jest, by tak się stało mówi o tych zielonych dowodach aktach tak oczywiście tak tak tak jeszcze papierowe stare tory tam też był właśnie charakterystyczne karteczki one przez wiele lat pozostawały puste dopiero na początku lat dziewięćdziesiątych już już trzeciej Rzeczypospolitej uznano, że ta baza jest kompletna był to były okolice roku 1992 nas też wykorzystanie tego numeru wówczas nie było jeszcze powszechne ani wiadomość o tym, że on istnieje warto pani już roku 1999 reformie służby zdrowia ówczesnej, podczas której żeby zarejestrować się do lekarza trzeba było podać właśnie numer PESEL, o ile większość już rada miała wtedy ten numer PESEL w dowodzie wielu ludzi bardzo wiadomo, że również dzieci po narodzinach dostają ten numer PESEL no i przychodziło się z chorym dzieckiem do lekarza, a tej rejestracji poprosił numer PESEL dziecka bez tego nie dało się wtedy zrywać jeszcze w latach dziewięćdziesiątych ta wiadomość dla PSL jest, że będziemy korzystać nie była powszechna w okay proszę wyjaśnić tak przy okazji wpadł mi głowę powinienem zadać panu pytanie na początku w tych 11 cyfra też zawierać informacje mamy do czynienia z mężczyzną czy kobietą prawda to jest mit odniósł PESEL nie i dziesiąta cyfra jest albo parzysta albo nieparzysta co świadczy przedostatnia także ostatnio tak co świadczy o płci mężczyzna parzy, czego wracać do swojego jest dokładnie tak dobrze przechodzimy przejdźmy teraz do dalszej historii właściwie wszyscy już pod koniec lat dziewięćdziesiątych te PESEL mają może stanowić pewien przełom w pańskim zdaniem albo stanowiło pewien przełom w informatyzacji pewnych pewnych sektorów dokładnie tak PSL i stał się fundamentem systemu rejestrów państwowych stało się tak jak jest w latach siedemdziesiątych planowali jego twórcy Ministerstwo Spraw Wewnętrznych, czyli że ten numer stanie się dla nas bramką do korzystania z rozmaitych usług, o ile wcześniej może mówić, że PESEL miał taką funkcję informacyjną urzędniczą tak w nowym stuleciu on zaczął pełnić funkcję bardziej użytkową, że faktycznie możemy do urzędu podać ten podać numer i uzyskać informacje albo albo np. odpis aktu urodzenia uzyskać to wszystko zaczęło się właśnie pod koniec lat dziewięćdziesiątych wraz z już z tym co z tym koleją fazą uszyć łowienia tego systemu został wtedy właśnie fundamenty systemu rejestrów państwowych systemu bazy danych o kierowcach o posiadaczach paszportów ten system jest rozwijany do dziś teraz już nie minister spraw wewnętrznych i administracji minister cyfryzacji, ale też równolegle w połowie lat dziewięćdziesiątych zaczęto wprowadzać nowy system, który identyfikował podatników, czyli system nim, jakby nie można było posługiwać się tylko PESEL dokładnie tak to są pytania zadawali sobie twórcy PESEL zresztą jeszcze na początku lat dziewięćdziesiątych Leszek Balcerowicz, stawiając się nad systemem tak właśnie identyfikacji i cyfryzacji bazy podatników był zwolennikiem tego, aby oprzeć ją właśnie numer PESEL tak jednak nie stało ten numer NIP nrident. podatników został wówczas wprowadzony trudno jeszcze powiedzieć czym kierowano się uznano chyba za błąd, ponieważ teraz podatnicy wygrali również się posługują swoje zadania podatkowych numer PESEL za chwilkę wracamy do naszej rozmowy czeka nas jeszcze trzecia część powiemy w przeszłości PESEL-u zaplanujmy przyszłość obecnemu 40 latkowi, a co dr Bartłomiej Kluska dziennikarz historyk autor książek jest z nami zdasz łódzkim studiu jest przedpołudnie Radia TOK FM po informacjach wracamy do państwa przedpołudniowy program Radia TOK FM w naszym ludzkim Study jest dr Bartłomiej Kluska dziennikarz historyk autor książek m.in. PESEL w PRL-u trzeba te polskie kłaniam się panu ponownie panie doktorze dzień dobry rozmawiamy PESEL-u chodzącym czterdzieste urodziny powiedzieliśmy to tak naprawdę oznacza jakich okolicznościach powstał zastanawiając się nad jego przyszłością jeszcze chciałbym dotknąć 1 tematu nie ma wątpliwości, że jest to narzędzie dość przydatne identyfikacji też, ale też przy wykorzystaniu systemów, które są dogodne dla dla dla społeczeństwa ciałem drugą stronę zapytać czy nie jest to sprytne narzędzie służące do inwigilacji czy trzeba by nie zdradza u nas aż, tyle że staje się czymś bardzo niebezpiecznym z pozoru 11 cyfrowy kod może ona powiedzieć zbyt wiele jest to bardzo ciekawy temat tak naprawdę dyskusja o tym, trwa już od zarania prac nad PESEL-em od początku lat siedemdziesiątych jak mówiłem resortem tworzącym PSL było Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i tak naprawdę tutaj również w ministerstwie zastanawiano się do czego on nam tutaj może się przydać co możemy wiedzieć jak mówiłem początkową tych cech decydujących o fotele system miało być znacznie więcej to się ostatecznie nie udało natomiast już w latach od 80 wtedy system jeszcze nie był jeszcze nie był kompletny też korzystanie z niego nie było, że sposób wygodne wymagało znajomości obsługi komputera języka koncesyjnego już wtedy próbowano przekonywać funkcjonariuszy resortu, że tak naprawdę PESEL będzie świetnym narzędziem również dla funkcjonariuszy i spraw wewnętrznych w szczególności np. w USA ruszy służby bezpieczeństwa przecież jeśli chcemy np. wybrać sobie informatora osobę, która będzie dostarczać informacji na dany temat nic prostszego niż zapytać komputera kogoś, kto zna dane, jaki język obcy konkretnie nam potrzebny ma jakieś wykształcenie miejsce konkretne zatrudnienia jeśli chcemy jeśli chcemy mamy jakąś rację z innych źródeł o jakimś osobie, która ma konkretne imię, ale nie znam jego pełnych danych słoneczko wiemy jak przy jakiej ulicy mieszka też przecież to jest dla komputera kilka chwil, żeby taką osobę wyszukać takie próby prowadzono już w latach osiemdziesiątych chyba bez specjalnego jeszcze wtedy sukcesu w konsensusie SB nie byli chyba bardzo przekonani do wyrażenia woli tradycyjne metody pracy operacyjnej czy pani mówiłem system nie był jeszcze kompletny natomiast lata dziewięćdziesiąte, gdy ten system stał się kompletny, a zwłaszcza w obecnym stuleciu, gdzie korzystanie z komputerów przecież bardzo łatwy właśnie także dla laika ten problem powraca powraca z pełną mocą natomiast każdy obywatel może sprawdzić stan obywatel gov PL jeśli ma profil zaufany, jakie dane o nim są przechowywane wszystkie pasy nie są podane w żaden sposób tajne, tak więc podstawowe dane obywatelu i każdy może sprawdzić co system Ninja no tak, ale biorąc pod uwagę to, że PSL stał się fundamentem systemu rejestrów państwowych to nas wiadomo naprawdę wiele nie tylko imię nazwisko nie tylko nazwisko rodowe data urodzenia to przecież rzecz oczywista miejsce urodzenia kraj stan cywilny obywatelstwo zawarcie związku mała małżeńskiego też moment, w którym my to małżeństwo zostało unieważnione itd. tak dalej w sumie jest 26 łącznie ze zgonem najbardziej kluczowych informacji każdy z nas, a PSL tak jak powiedziałem stanowi tego fundament dokładnie tak w tym momencie mamy przynajmniej jasność, kto może korzystać z systemu PESEL jak informacje można nazbierać warto zauważyć że, choć PSL, ale mówimy powstała już lat siedemdziesiątych dopiero 2001 roku wraz nowelizacją ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych ten PESEL w ustawie dopiero wtedy się pojawił pierwsza taka pojawiła się podstawa prawna po 30 latach od początku pracy nad systemem podstawa prawna zbierania tych informacji o obywatelach ja wiem z twórcami systemu PESEL, którzy i podnosiłem ten sam właśnie problem i co nas wiedzą, dlaczego aż tyle ile czego można wykorzystać ci panowie to są najczęściej panowie najczęściej są dość sędziwym wieku, ale jeszcze czujnie obserwują to co dzieje się życie i informatyki Sejm uwagę, że często znacznie więcej informacji o sobie udzielamy sami za pomocą, choć media społecznościowe w tym momencie jak wygląda to w innych krajach, bo teraz przejdźmy do tej kwestii czy jesteśmy jedyni jeśli chodzi o system taki centralny, który zbiera informacje o nas czy też nie wywiązuje się taka dyskusja też w mediach społecznościowych, gdzie jej uczestnicy zwracają uwagę, że jednak jest w innych krajach mieszkańcy nie są tak inwigilowani dane o nich nie są tak szeroko dostępne to jest bardzo się problem o tyle choćby, że faktycznie jeśli chodzi o sam początek z tą PESEL byliśmy w awangardzie niewiele krajów podjęło tę tematykę ewidencji ludności wcześniej byliśmy pierwszym krajem z krajów bloku krajów socjalistycznych, które tak naprawdę poważnie zajął się tą tematyką polscy eksperci jeździli od 80 dni do Szwecji, gdzie Person numer tamtejszej albo do Stanów jednoczonych, gdzie jest numer identyfikacji społecznej i tamto badali jak to wygląda w lepsze perspektywy innych krajów natomiast wydaje się że, że tutaj inne kraje nas zaczęły w pewnym momencie pewnie będzie doganiać ten system to co zbierać i w sposób jawny co zbierać w sposób niejawny i jest to już dzisiaj tematyka równościowa no dobrze, aby pan wskazał taki kraj, który posługuje się lepszym systemem niż PSL lepszy nie znaczy dogodniejszy przyjemniejszą dla obywatela panie redaktorze z punktu widzenia może inaczej podzielmy to robimy to pytanie na te najbardziej dogodny z punktu widzenia obywatela właśnie z punktu widzenia państwa jako administracji jeśli chodzi o punkt widzenia państwa tutaj największe doświadczenia i najdłuższe chyba i też to Polakom polskim twórcą najbardziej chyba imponowały doświadczenia właśnie świeckie Skandynawowie znacznie wcześniej rozpoczęli tutaj prace jeszcze nie było komputerów już oni rozpoczęli pracę to zresztą ze ze szwedzkiego systemu tutaj pożyczyliśmy, jakby ten pomysł, aby datę urodzenia hodować bezpośrednio w nr. 1000 wiązało też system prozaiczną kwestię jak oszczędzanie pamięci komputera natomiast natomiast starano się dążyć również do tego spółdzielnie obywatela tak żeby, żeby można było przechowywać dane obywatelom w bazach komputerowych jednocześnie nie dając mu takiego poczucia dyskomfortu i tutaj tym wzorcem jest chyba i były chyba dla polskich twórców również stany Zjednoczone, gdzie takiego bezpośredniego wynika numeru PESEL nie ma i chyba chyba nie będzie natomiast no i tak jak to bardzo ważna zmiana bardzo bardzo to jest pozytywne, że o tym w tym momencie mamy, ponieważ być może to budzi również w radiu słuchaczach taką właśnie refleksje co nas wiedzą, czego mogą to wykorzystać, ale proszę zwrócić uwagę to jest też niedogodność dla nas samych posługiwanie się PESEL-em oczywiście jest to taki system albo inaczej ten ciąg 11 cyfr identyfikuje nas, ale nie wiemy, korzystając z wszelkiego rodzaju usług w mniejszym stopniu liczyć się to jaki mamy bagaż historii za sobą doświadczenie zawodowe pewne umiejętności kompetencja w momencie, kiedy podajemy nasz PESEL na wstępie jakiekolwiek rozmowy zdradzamy swój wiek pan mówił o tym, że kobiety miały problem na początku bo, bo to w jaki sposób pokazywało ile mają nadal to wszystkich dotyczy nie tylko kobiet także także mężczyzn to jest narażanie się na dyskryminację w innym mówiąc żartobliwie są są wysokie ceny pamięci komputerowej proszę zwrócić uwagę że, gdybyśmy przechowywali te informacje o dacie urodzenia osobnym rekordzie bazy danych ten rekord zawierałby kolejne cenne jakże wczasy, by tej pamięci tymczasem jeśli dokonujemy go już bezpośrednio w numerze wtedy bajty pamięci oszczędzamy wówczas miało to znaczenie kluczowe bardzo istotne taka jest Norman Warski 1 z twórców systemu PESEL, który spędził przy nim ponad 20 przychody 20 lat bardzo ważnym był również tutaj ten aspekt historyczny, którego też tutaj troszkę nawiązywaliśmy mianowicie wciąż jeszcze w latach osiemdziesiątych żywa była obywatelach pamięć o obozach koncentracyjnych o tym, tak jak pan doktor tutaj użył sumowania człowiek stawał się numerem chciano uniknąć takiej sytuacji, które wolą po prostu dajemy kolejne kolejny nr 1234 i tym również służyła wykorzystanie daty urodzenia PESEL jest pańskim zdaniem panie doktorze taką takim narzędziem identyfikujący tajnym czy też jawnym zupełnie jest to absolutnie jawne oczywiście nie powinniśmy go oddawać za darmo pokazywać wszystkim chętnym właśnie w mediach społeczności miast osoby nieuczciwe mogą go prowadź wykorzystać np. do wzięcia na ten numer kredytów banku co nie zawsze takie łatwe natomiast natomiast, ale sprawę ułatwia musi, ale sprawy oczywiście oznacza dane, które są zakodowane od 11 cyfrowym numerem są jawne nie ma tam żadnych danych tajnych to zresztą nawiązuje do wątku rozmowy o tym, czego mogą ewentualnie wykorzystać informacje służby nie ma żadnych danych tajnych żadnych danych operacyjnych są tam dane zdecydowanie jawny od początku takie były od początku tak, ale jej otoczeniu panie doktorze, dlaczego innego zmierzam, jeżeli PSL nasz może stać przepustką do oszustwa na kogoś, kto to nieuczciwe zamiary to ten PESEL powinien być chroniony tymczasem wystarczy wejść do ksiąg wieczystych, gdzie ten PESEL, gdzie ten PESEL przy wpisach się pojawia możemy zaczerpnąć informacji właściwie każdym niestety tak jest jest to bolączka faktycznie ten PESEL często widzimy teraz po wejściu w życie nowych przepisów zwanych RODO nieco zwiększa się również w urzędach, by byt, by te dane w tym numer PESEL chronić lepiej natomiast jeszcze jest wiele dokumentów tak zdawanych czasu, gdzie uzyskać wgląd w ten numer jest łatwo, tym bardziej bądź ograniczać takiej możliwości i nie pokazywać wszystkim w każdym momencie naszego numeru PESEL czy jest możliwość teraz już chciałbym nakreślić jakąś prognozę perspektywę dla PSL rząd nie doczeka swojej setki no jeśli chodzi o próby prognozowania przyszłości to jest to, zwłaszcza dla historyka pewna droga do kompromitacji, ponieważ będzie można kiedyś zweryfikować te planowane wydatki na rozkaz nie umrą ja pana mówi o tym, zapewnić tego nie wiem natomiast wydaje się, że to co najciekawsze historie systemu PESEL to już to już się wydarzyło teraz po prostu ma ma działać ma być tym narzędziem być może nie do końca doskonałym tak wnioskowaliśmy o zagrożeniach ona po prostu funkcjonować być bazą do tworzenia przyszłych rejestru, który być może jeszcze jakieś będą będą potrzebne i ma służyć do tego, żebyśmy faktycznie tutaj mogli udać się do urzędu podać ten numer i zrobić wszystko wszystko sprawy urzędowe zameldowanie wymeldowanie, żebyśmy mogli to wykonać zdalnie i poczytam sobie o tym, właśnie w latach sześćdziesiątych to brzmiało jak science fiction i 4 zakładano, że właśnie, że tak to będzie wyglądać będzie końcówka komputerowa w urzędzie będzie mógł pójść załatwić sprawę bez spełniania jakiś stosu druków medycznych jako część jest w latach dziewięćdziesiątych czytano to niestety jako jako pytania jesteśmy to mało chyba realistyczne można, by zarzucić ich autorom teraz to się co się dzieje chyba tak będzie działo ten system ma po prostu funkcjonować ma pomagać obywatelom, a ja myślę, że jakaś rewolucja nas czeka proszę zwrócić uwagę chce pan wejść jakiegoś budynku nie wiem banku czy też nawet w siłowni musi pan przełożyć swój odcisk palca i na tej podstawie panu chodzi wyobraźmy sobie, że jest taka końcówka przy każdym komputerze w domu i za to za pomocą tego systemu będziemy się identyfikować dziękuję panu bardzo nie za to spotkanie za to rozmowy dr Bartłomiej Kluska był z nami dziennikarz historyk autor książek rozmawialiśmy o PESEL-u kłaniam się panu państwa zapraszam na informacje Radia TOK Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: PRZEDPOŁUDNIE RADIA TOK FM

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Posłuchaj o tym, co ważne w TOK FM Premium. Teraz podcastowe produkcje oryginalne, podcasty z audycji TOK FM oraz Radio TOK FM bez reklam 40% taniej! Bądź na bieżąco.

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA