REKLAMA

"Ludzie, których powinieneś znać, bo zmienili świat"

Wieczór Radia TOK FM
Data emisji:
2020-01-10 21:00
Prowadzący:
Czas trwania:
40:20 min.
Udostępnij:

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
wieczór Radia TOK FM w piątkowy wieczór Radia TOK FM przy mikrofonie Hanna Zielińska z nami w studiu jest w tej części programu Monika Kushner dobry wieczór dobry wieczór państwu historyczka polonistka autorka tekstów historycznych książek dla dzieci nauczycielka działaczka społeczna działaczka na rzecz kultury Śląskiej i powiedziałabym takiego dziedzictwa kulturowego Śląskiego i autorka książki, o które dzisiaj będziemy rozmawiać książki zatytułowanej ludzie, Rozwiń » których powinien znać, bo zmienili świat 20 wybitnych postaci w historii Polski książka jest z gatunku książek popularyzatorskich skierowana jest młodych ludzi do starszych dzieci młodzieży i przedstawia w takiej formule powiedziałabym już dosyć dobrze przyjętej na naszym rynku sylwetki poszczególnych osób drogę rozwoju sukcesy porażki różnego rodzaju zmagania się na drodze do osiągnięcia takiego czy innego celu, ale chcemy tych przypadkach porozmawiać, bo nie są to osoby powiedziałabym szczególnie powszechnie większości znane, a niektóre prawdopodobnie będą wręcz odkryciem dla osób czytających jest to 220 wybitnych postaci w historii Polski jak mówi podtytuł, czyli wydawałoby się, że te postaci powinniśmy znać wszyscy, a jednak ta to jakoś tak znalazła pani takie postaci tą dwudziestkę, że to zdaje się, że będzie taki, kiedy Piero wprowadzenie do tych postaci na wzrost to znaczy nie zależało na tym, żeby to był osoby mało znane, dlatego że lekcja historii robią swoje w szkołach uczymy o postaciach, które są znane już o oczytany, że tak powiem natomiast zależało mi na tym, żeby to było osoby, które stworzyły coś wynalazł zły wymyśliły coś, czego dzisiaj też korzystamy oczywiście nie wszyscy się z tym zetknął, bo są takie rzeczy, o których wiemy, że są, ale nie korzystam z nich na co dzień natomiast są też tam takie jak opowiedzieć odkrycia czy pomysły może tak to trzeba nazwać, z których dzisiaj korzystamy na co dzień nie zdają sobie sprawę z tego, że ktoś, kto mieszkał na terenie Polski urodził się albo przyjechał tutaj albo właśnie wyjechał i stworzył coś co dla dziś jest po prostu czymś zupełnie naturalny tak tutaj rzeczywiście to jest bardzo ważne, żeby podkreślić to taką umowną polskość bohaterów, bo ona właśnie manifestowała się raczej pewnego rodzaju, by w wspólnotą przeżyć doświadczeń zamieszkania, bo to są często osoby np. Leonard tez tak to jest są osoby, które grały po prostu czasami wyjechać stąd z ziem polskich, bo to niektóre z nich urodziły się np. w czasach zaborów albo tu przyjechały jak np. Henryk klawe on nie przyjechał, ale jego ojciec przyjechał i zrobiły coś takiego co dzisiaj to jest bardzo bardzo znana albo na szkodę Henryk klawe słowo klawe przyszło dwoje języka to właśnie od chodzi o tego właśnie aptekarza tego aptekarza, który właśnie tak nas klawe tutaj załatwił no ale co jest dla mnie też bardzo ważny przy okazji tego typu książek, że właściwie jesteś powód do refleksji do rozmowy o tym co zrobić dzisiaj z tzw. autorytetami słowo autorytet się przeterminowane o właściwe dzisiaj współcześnie mamy sprzeczny przekaz o autorytetach, bo dzisiejsza pedagogika dzisiejszy powiedziałbym szczególnie wartości skandynawskie edukacji poszanowaniu podmiotowości dziecka bardzo wiele mówiono raczej o partnerstwie współ funkcjonowania dorosłego dziecka niż o takiej relacji autorytarnej i autorytarne jeśli już autorytatywne, że ktoś właśnie rzeczywiście jest autorytetem, czyli tym wzorem, ale też w przestrzeni publicznej w świecie dorosłych wiele mówi się o tym, że no autorytety to to właściwie nie są od tego, żeby w całości służyć za wzór mamy też taką tendencję powiedziałbym literaturze biograficznej odbrązowić działania różnego rodzaju osób pokazywania od strony ludzkiej doszukiwania się słabość z 1 strony to zdejmuje następnie z nas ciężar takiej nieosiągalną ości pewnych wzorców, bo to wszystko są ludzie byli ludzie, ale z drugiej strony pojawia się pytanie jak mądrze inspirować sylwetkami wybitnych osób np. tymi, które pani wybrała, żeby opisać swej książce jak to robić mądrze i z czego korzystać co wybrać znanego życiorysu w ogóle co to znaczy tak naprawdę uczynić pożytek z takiej książki np. no wydaje mi się, że bardzo ważny jest to, żeby pokazać młodemu pokoleniu, że to nie jest także ci ludzie od razu byli sławni, że oni też przyszli tą drogę czasem bardzo trudno było od razu tylko rzeczywiście właśnie tu jest ta droga często pokazana np. przy okazji Antoniego Cierplikowski ego tego tzw. tu nad pary albo np. sama k Pisza, który później się samo Samuelem Gold gminę i znanego z metro pozwoliło na jej zdołał właśnie ma to być ludzie, którzy często czy Helena Rubinstein to byli ludzie, którzy często przyszli naprawdę bardzo trudną drogę wielu z nas sobie nawet nie wyobraża jaką, bo np. Antoni Cierplikowski zaczynał w Paryżu w piwnicy, produkując peruki, marząc o tym, żeby mieć swój własny salon godłem przeszedł jakieś nie nazywał się go 2, bo Michnik 2× nazwisko przeszedł tak naprawdę mniej więcej 1000km, żeby dotrzeć posła dlatego Rosja się nazwa piechotą po sukces pieszo to jest naprawdę nieprawdopodobne przed przepłynął wpław Odrę dla nas to dzisiaj no coś niemożliwego natomiast bardzo ważna jest chęć ambicja osiągnięcia czegoś w życiu to jest ważne dla mnie to nie jest tak, że mamy to po trupach robić mamy pracować nad sobą przede wszystkim to jest właśnie ta praca pokazana, ale w sposób taki lekki w sposób tak jakby się czytało tak naprawdę no i opowiadania bajki, bo to o to chodziło, żeby to było pokazane, że to się to się to się fajnie czyta, czyli lekko fabularyzowana włazie niejako ciągłość narracyjną taki Story Tell link to właśnie o to chodziło tam są dialogi każde opowiadanie zaczyna się, jakim dialogiem dlatego, że to jest wtedy taki właśnie lekkie i człowiek chce przeczytać co dalej co się dalej zdarzyło jak to jak to dalej poszło i tutaj wydaje mi się, że ta pod postacie, które wybrałam, bo ja tutaj na razie wymieniłam kilka właśnie pokazują to, że można tu czasami nawet szukać kariery od pucybuta do milionera jak w przypadku np. Heleny Rubinstein, która wybierała dziś swoją biografię tak naprawdę no mieszkańca kraju krakowskim Kazimierzu wcale nie było jej dobrze dopiero musiała czasami musi te postaci musiał się naprawdę odbić od dna, żeby później osiągnąć właśnie ten sukces to taka była taka praca nad sobą i praca krok po kroku z drugiej strony pojawia się też to zagrożenie takiego mitu self Made man o tym, też dzisiaj publicystyka wiele mówi socjologowie mówią, że właściwie to jest trochę niebezpieczne mówić młodym ludziom, że każdy może zostać tą osobą, która na drabinie od szczebla pucybuta do milionera dość wysoko, bo system taki nie jest to nie jest także pracowitości talent zawsze są premiowane, bo jest jeszcze klasie z, bo jest kapitalizm, bo są przywileje różnych osób i tutaj też trzeba być ostrożnym z 1 strony faktycznie te historie, które pani pokazała pokazują przełamanie naprawdę wielu wielu kulturowo językowo ekonomiczno-społecznych barier czasem zdrowotnych też różnych i tutaj rzeczywiście ten sukces osiągnięty, ale jak tutaj też chyba nie chodzi nam o to, żeby każdy szukał dla siebie takie ścieżki, w której osiągnie wybitny międzynarodowy sukces zostanie zapisany w księdze Guinessa albo trafi do takiego tomu jakiś czas tylko o to, żeby jakoś uszanować ten wysiłek tak to z tą samą drogę do do rozwoju no jak najbardziej, zwłaszcza że tutaj są też opisane postaci które, które jest tragiczna np. Zuzanna kielczanka, która mogła, kto wie czy by nie została powiedzmy sobie poetką pokroju Wisławy Szymborskiej, bo niektórzy nigdy się historia tego nie lubię robić jako historyk, ale niektórzy badacze mówią, że talent miała niesamowity nie przesadzajmy źle się na, bo to jest rzeczywiście niesamowita historia i przykład właśnie takiego wyrwania się absolutnie na wyżyny ze swego środowiska, bo to nastoletnia dziewczyna z prowincji właściwie bez spraw obywatelskich właściwie obca w naszej kulturze żydowskiej tradycyjnej rodzinie wychowana osoba, która trafiła na salony literackie osoba, która została odkryta bardzo wcześnie właśnie jeszcze jako nastolatka absolutny taki prawdziwy talent jako Perła odkryty szczęśliwie i by przez jakiś czas przynajmniej ona pełniła funkcję i Muzy w lokalnych środowiskach oprócz tego, że rzeczywiście była niesamowicie utalentowana to oprócz tego była piękna ja myślę, że ta właśnie ta uroda i troszkę czasami przeszkadzała, bo ona pisała była już egzotykę uważa właśnie inwestorzy to wyróżnia się z Radomia ciemniejszą cerę wyróżnia się na ulicach Warszawy to jest rzeczywiście przeszkadzało, bo również literaci pisali oni o powłoce zewnętrznej, mimo że talent był niezaprzeczalny też go widzieli, ale widzieli w niej pewnego rodzaju modelka dla swej twórczości tak tak i ona właśnie nie chciała być muzą on raczej chciała chciała pisać o zmianie prawdopodobny talent nieprawdopodobną wrażliwość, ale też taką pewność swojego talentu pewność siebie ona taką mam też była kobietą wyzwoloną, gdyby dożyła do naszych czasów ja myślę, że ona była byłaby może nie nie feministką wojujący, ale na pewno kobietą, która uważała by, że należą nam się równe prawa tak samo jak jak mężczyzną i im mamy się po prostu musimy się podmiotowi, czyli tu nie chodzi tylko wyłącznie sukces materialny dochodzi również o taką samoświadomość taką osobistą brak właśnie osobistą emancypacji poczucie własnej własnej godności własnej, jakby to powiedzieć tego, że jesteśmy, że jesteśmy cenni jak ludzie to jest bardzo ważne, bo tu są tragiczne postaci nogi ścianka wiadomo tu akurat wojna przerwała, jakby ten ten ten ciąg sukcesów natomiast jest Wacław Niżyński, który był osobą nieszczęśliwą, bo był osobą, która zapadła na chorobę psychiczną, ale z drugiej strony miał wielki talent tacy się też zdarzają i on całe życie zmaga z tymi swoimi słabościami dlatego no wydawało mi się że, gdybym wybrała tylko osoby, którym się powiodło w życiu to już ta książka nie nie nie byłaby wiarygodna no tak, tym bardziej że rzeczywiście statystyka historia pokazują, że z reguły, żeby osiągnąć tzw. sukces, jakkolwiek byśmy nie rozumieli to trzeba przejść przez bardzo wiele trudnych sytuacji znaczna mniejszość kobiet jest bohater kami pani książki z jakiego powodu, by jest tylko 20 nazwisk więc, jakby ktoś chciał mógłby pisać tylko 20 kobiet jest ich tu kilka, chociaż są bardzo ciekawy sylwetki zaraz będziemy o nich opowiadać, ale traf chciał zapytać generalnie klucz doboru już wiemy, że szukała pani postaci interesujących niespecjalnie znanych nie upomni mówionych nie podręcznik owianych takich, które dokonały czegoś interesującego nawet jeśli interesująca była sama droga dochodzenia do dodanego efektu, a chodziło też o to, żeby nie były to postacie które, bo i może w ten sposób Janie nie patrzyłem NATO w taki sposób, że musi być np. nie wiem po 10 parter 10 kobiet i 10 mężczyzn nie chodziło mi o to, żeby pokazać różne dziedziny, bo to są naprawdę różne dziedziny, żeby pokazać, bo jest archeolog jest konstruktor jest tancerz jest kobieta, która tworzyła filmy jest mężczyzna, który tworzył filmy to akurat tak się złożyło jest i kobieta, która stała się właścicielką imperium kosmetycznego jest kobieta, która przywiozła do do Warszawy kefir także i ja po prostu szukam różnych dziedzin zresetowania się przy tym ostatnim przypadku do perfekcji stanowią dla Warszawy te firmy co z tego no właśnie to, że z tej książki można się dowiedzieć, że aż do końca dziewiętnastego wieku w Warszawie nie było kefiru i przywiozła i właściwie założyła taki mikro imperium szafirowe są różne historie, skąd ona przywiozła tę tajemnicę tworzenia fermentowane mleko matki kasjerowi grzybki może jakiś znachor i ze Wschodu i pięknie to ani PiS jako od matki się nauczyła skórzanej torbie to mleko fermentowane trzeba je było troszeczkę jakiś czas klepać albo kopnąć, żeby tam się ruszało, żeby ta praca równomiernie grzybowa się, by odbywała założyła swoją budkę w ogrodzie Saskim w Warszawie taki musujące byśmy Firek przyniósł sławę i to ona przywiozła do Warszawy TFI to nie znaczy, że kupiła go gdzieś w buteleczce przywiozła tak jak każdy inny tylko rzeczywiście przywiozła rozprzestrzeniła produkt, który dzisiaj powszechnie znane prawdopodobnie uznawany za odwiecznie nasz odwiecznie Polski absolutnie rzeczywiście czy nie była jedyna może tak ona wiele gali Klaudia ścigali oni mówimy nie była jedyna, bo były też inne, jakby wytwórnie firm, ale ona stworzyła takie no swego rodzaju imperium kaszmirowy oczywiście przyjechała z Kaukazu i ona przywiozła ze sobą grupki, które dzięki, którym później ten kefir robiła ten film, który dzisiaj wiemy to tak naprawdę w sklepach kupujemy to nie jest ten sam film, który ona robi, bo to był musujące napoje można powiedzieć, który cały czas fermentowane gdzieś tam i on on inaczej smakował i na pewno też inne właściwości odżywcze niż te, które ten film, który dzisiaj wiemy kupującego w sklepach, ale na smak na pewno był podobny natomiast był bardziej musujące jest jakiś potencjał emancypacyjne w tej historii ja myślę, że jest ona była biznes urzędy czynią taką była przeciw kobietą przedsiębiorcą ona rzeczywiście wykształciła swoich swoje dzieci jej przecież potomkowie to są budowniczy Warszawy po drugiej wojnie światowej architekci także tutaj akurat rzeczywiście ta rodzina dzięki niej ze wsi Galiny powszechnie znaną nazwą ja nic nie wiedziałam Klaudii, ale dopiero pani książki staje się bardzo cieszy jeszcze bardzo cieszy dlatego, że to jest dla mnie właśnie czy mnie inspirują kobiety w ogóle to jest 1 sprawa natomiast druga kobiety przedsiębiorcze kobiety, które umiał siebie zawalczyć, bo ona potrafiła i zrobiła tak naprawdę niczego co doszła do wielkich pieniędzy, bo miała nie tylko w Warszawie swoje później salony, ale miał różnych innych miastach Polski, a poza tym nawet sanatoriach były kąpiele wirowe tak, które miały wygładza skórę także tutaj akurat wydaje mi się, że ona jest naprawdę taką postacią właśnie nie kobiety, która człowieka, który jakiś talent nie człowieka, który po prostu swoją pracą doszedł do tego, żeby jego firma rozwijała to co zrobić tak naprawdę każdy z zastrzeżeniami, że to muszą być odpowiednio sprzyjające okoliczności ewentualnie system sprzyjający przedsiębiorczym kobietom wtedy tak pewnie nie było jakieś inne okoliczności sprzyjały być może ta luka rynkowa, ale z pewnością było mnóstwo kobiet, które handlowały różnego rodzaju towarami i z jakichś powodów nie odniosły tego sukcesu ja bym jednak pilnowała tej narracji, że kariera od pucybuta do milionera nie zależy wyłącznie od jednostki, ale też od uwarunkowań ogólnych to teraz może, zmieniając tak jak to pani zaproponowała branże czy dziedzinę, bo to jest oczywiście pełna różnorodność powiedzmy Adolf Beck, którego chyba można nazwać prekursorem badań eeg odkrywcą fal mózgowych tak tak to był człowiek, który rzeczywiście zbudował pierwszy elektronice fotograf robił pierwsze badania no i dzięki niemu w ogóle był bardzo zapomniany, dlatego że zagraniczni badacze dopiero, jakby wrócili tak przywrócili jego pamięć, ponieważ nic o nim nie wiedziano marzenia wyłączeń, badając badając, że tak powiem odkrycia w tej dziedzinie i chcąc dalej tą dziedzinę rozwijać natknęli się właśnie na Adolfa Becka na człowieka, który przede wszystkim bardzo zdolny jako młodzieniec i też pochodzi z bardzo biednej rodziny i musiał dojść rzeczywiście przejść bardzo długą drogę, żeby dojść do do tego sukcesu, dlatego że w rezultacie był rektorem Uniwersytetu Jana Kazimierza we Lwowie, ale właśnie on jakby nigdy nie zbadał pracy fal mózgowych człowieka, ale poczynił pierwsze kroki właśnie w badaniu fal mózgowych w ogóle i dopiero 1 ba chyba Niemiec właśnie zbada zbadał mózg ludzki jak jak działa natomiast sam same badania rozpoczął właśnie Adolf zresztą pięknie poetycko opisywał te fale można tak ilustracyjne przedstawić narysować czy rysowano te fale, ale ten pomysł ilustracyjny przedstawień fanatyzmu to jest pani narada jest moja reakcja, bo gala Real dlatego te opowieści mają być również to mają być opowiadania nad pobudzają wyobraźnię jak mają pobudzać wyobraźnie, bo biografię możemy napisać zawsze ale, żeby dotrzeć do młodego czytelnika to musi być inaczej napisana biografia zostajemy przy młodym czytelniku na chwilę, bo mam tutaj wrażenie, że jest to dodatkowy poziom trudności jeśli chodzi o figurę autorytetu młodość ma to do siebie to jest naturalny etap rozwoju nastolatek przejściowo neguje większość wartości, które ma wokół siebie wartości rodziców rodziny dorosłych nauczycieli po to, żeby poprzez to zaprzeczenie nieco rozejrzeć się po świecie poszukać własnej tożsamości z reguły potem wraca z powrotem do wartości wyniesionych z domu tak statystyka wskazuje w mniejszym lub większym stopniu, ale akurat w tym przejściowym okresie między dzieciństwem, a taką dorosłą dojrzałością to jest taki moment tendencji do naturalnej potrzebnej w tym okresie do podważania do sceptycyzmu do negowania takiej ucieczki od dyrektywy tych dorosłych od tych, którzy chcą pokazać wskazać kierunek poświecić przykładem no i jak do tej młodzieży opowiedzieć o tych ludziach, kiedy właśnie chcemy, żeby oni sami odkryli też mieli takie poczucie że, gdy ich odkrycie, ale tam też takie postaci Helena Rubinstein się przecież zbuntowała w domu ona chciała wyjść gmina Zawoja przesłanka, ale babcia dała jej wolną rękę, bo nasi nie musiała budowałem sam linia Zień SA zaś bardzo, dlatego że ona pod opieką babci się wychowywał, ponieważ rodzice wybrali inną drogę życia i matka ojciec zniknęli z życia tak naprawdę i bawcie się opiekowała babcia nigdy jej niczego nie zabraniała ona od początku była, bo są też różne osobowości od początku była tak bardzo dorosła nawet oglądałam zdjęcia i właśnie, które tam wspominam w równym zrobiony na wakacjach, kiedy miała 14 ona patrzy z takim ten wzrok jest naprawdę tak dojrzały spojrzenie przenikliwe rzeczywiście aż ciarki przechodzą natomiast Helena wariatka Helena Hatka Helena, ale miał ból potrafi liczyć to było niesamowite właśnie każdy miał z nich jakiś mimo wszystko jako zdolność jakiś talent polegał ten jej bunt, który mógłby okazać się tak no one nie tylko działaniem się zakochała jak każda dziewczyna w odpowiednim wieku albo prawie każda oraz zakochała albo chłopak właśnie tylko, że ona była przeznaczona statyczne mu Żydowi, który miał taką się nią zaopiekować całym domem ekonomia dalej jeść to samo mniej więcej podobne życie jak jej rodzice może trochę lepsze, ale ona nie chciała ona pana patrzyła się na krakowskim rynku tego blichtru bogactwa i z i powiedziała nie zbuntowała się no i zakochała się studencie w boju i on jest nie wytrzymał powiedział albo wóz albo przewóz dziewczyna albo wychodzić za mąż albo albo do widzenia wyż wyśle my się do Wiednia nie będzie nam wstyd przynosić tak się zaczęło, czyli to jestem taki ten moment krytyczny katar nie dała do Europy posła na samym została właśnie czasami HH okazuje się błogosławieństwem to samo było może inaczej było Szymonem Gaj piszą, czyli jestem Samuelem Gold płynem, który nawet drobnym złodziejem w pewnym momencie oszczędź sobie radzić straszak zachód wtedy Ninie drobnym złodziejem był w Anglii na część po drodze jeszcze po drodze, zanim dostał dotarł na dziki zachód, ale cały czas gdzieś tam marzył właśnie o tej ziemi obiecanej, która się dla niego stała rzeczywiście ziemią obiecaną to jest w jego przypadku też bardzo ciekawe, bo dla nas dzisiaj oczywiste, że wtedy rodziło się imperium woli ludu, ale właściwie był pionierem ani on nie miał, skąd wziąć przykładu co to znaczy być producentem filmowym, bo przemysł filmowy dopiero się rozwijał on właściwie współtworzył cały ten przemysł, a nie wszedł w tryby gotowej machinę muszą mieć jakiś niezwykły talent, żeby nie tylko wejść to w ten świat, ale jeszcze umieć go współtworzy normalnie niesamowity spryt właśnie, kiedy zaczyna tak naprawdę od ze sprzedawania rękawiczek od sprzątania fabryce produkującej rękawiczki i kiedy że tak powiem później przez sprowadzał rękawiczki również z Francji ale kiedy stany Zjednoczone zamknęły się na towary importowane z Europy i podwyższyły cła to sobie wymyślił, że sprowadzi same kontenery rękawiczek prawych i kontener rękawiczek lewy do różnych portów i no komu są potrzebne prawy same prawa, bo same rękawiczki, a w stanach Zjednoczonych jest także, kiedy porzucone ładunek to potem może sobie wykupić za bezcen nawet są takie programy właśnie, kiedy otwiera się Popradu pisma z magazynu właśnie albo jakiś czas żyli doby on wiedział doskonale, gdzie te przesyłki trafi odczekał swoje i kupił wykupił za bezcen oba kontenery o kontenery sprzedał rękawiczki i i zarobił i miał na pierwszy film tak po to, co potem się dalej działo się historia powiedziałabym kultury światowej i właśnie historia Hollywood, ale nie wszystkich pań bohaterach można powiedzieć, że byli sprytni czy przebiegli, bo chyba nie użyła takiego terminu np. wobec Ludwika Zamenhofa, które przyświecały takich szczytnych humanistyczne ideały on też osiągnął bardzo wiele i chociaż dzisiaj mam wrażenie czynami w Warszawie po prostu skojarzony z nazwą ulicy Zamenhofa zapominamy, że to był to był człowiek, który miał bardzo taką ponadnarodową humanistyczną idee wspólnego społeczeństwa na ziemi wspólnego języka może nawet wspólnej religii tak daleko sięgały jego wizje i jednostek w przestrzeni językową zagospodarował napisał pierwszy podręcznik esperanto propagował ten język dzisiaj to esperanto to jest taka Poczesna ramota niestety proste albo niestety nie może po prostu ten eksperyment tak musiał się zakończyć, ale on z kolei był przykładem takiego ideowcy społecznika tak 8 opatrzył jako dziecko na to co się działo w biały stok Białystok był właśnie taką wieżą Babel, dlatego że tam kultur wielokulturowość się w tym Białymstoku wychował i na pewno też napatrzył się na różnego rodzaju niesnaski kłótnie między tymi ludźmi wielu z wielu narodów czy wielu narodowości i myślę, że to była taka jego idee fixe on sobie po prostu wymyślił jak tych ludzi wszystkich połączyć na jakiej rangi najlepszej po połączenie to jest właśnie z jakaś kawa kulturalna to po ten etap to podstawa kultury i myślę, że on to było jego dzieło życia naprawdę tylko, że wtedy, kiedy wybuchła pierwsza wojna światowa, kiedy już był tak naprawdę w podeszłym wieku był schorowany to w tym momencie zorientował jak dotarło do niego to, że Belle epoque skończyła, że ten czas bez wojen w Europie się skończył jego dzieło niestety będzie tylko tylko wspomnieniem cieniu historii historii wojen właśnie w cieniu historii wojen ją i od bardzo przeżył ja myślę, że to, jakby przyspieszyło jego zgody również także to, jakie były właściwie pierwsze refleksje czy początki odbioru pomysł na esperanto wyglądało na to, że w ogóle ma szansę rzeczywiście oto zacznie pierwszy ogień i społeczne pierwszy odbiór był ojca, który w życiu notatki po prostu kontroli stwierdził, że syn ma także, że w sensie ma zająć medycyną ma być lekarzem nie, żeby zmienić dzięki zrobił no właśnie, dlatego że ojciec się uparł, a ja myślę dlatego natomiast odbiór był różny niektórzy się pukali w głowę, ale też byli tacy, którzy uważali, że to świetny pomysł poszli za nim po prostu dlatego te, jakby tak, by ośrodki rozwoju esperanto stały się bardzo bardzo prężne i połowie dwudziestego wieku cały czas esperanto było całkiem popularne były takie próby były, bo ja pamiętam jak wiek Niko to, że mieliśmy w szkole możliwość uczenia się nawet nie tyle możliwości uczenia się co takich początków można było gdzieś tam właśnie ich książeczki i pisać w esperanto innymi kraju innych krajów z młodzieżą z innych krajów Europy to było lata osiemdziesiąte oddać tak jakby bardzo żył ten jest dzisiaj jest całkowicie zapomniany nową angielski jest językiem tak naprawdę międzynarodowym dogadam się prawie wszędzie prawie wszędzie natomiast esperanto rzeczywiście wtedy jeszcze tak tak jakby powiedzieć funkcjonowało natomiast dzisiaj to jest takie wspomnienia ale, ale też wielka to jest też jak można się porwać na coś wielkiego powiedzmy sobie on z drugiej strony uważa, że on daje ludziom on nie chciał z tego żadnych profitów to też było niesamowite on zdecydowanie idea właśnie był ideowcem, czyli robi coś dla ludzi, bo np. właśnie Helena ona zbiła majątek Samuel brzmi tyleż imperium zbudował swoje natomiast on oddał wszystko ludziom wszystko zależy od charakteru po prostu człowiek chyba też w tej drużynie ideowców jest Monika Małkowska polityka nauczycielka działaczka też bardzo ciekawa postać tak to kobieta, która poświęciła tak naprawdę swoje prywatne życie po to, żeby wcielać idee no tutaj akurat polskości na Śląsku i w ogóle nie tylko polskości, bo ona była kobietą kobietą, która uważała, że kobietom należy się głos kobiety powinny zawalczyć o siebie dlatego też była pierwszą były 2 posłanki pierwszego Sejmu Śląskiego i ona była 1 z nich była zresztą najstarszą posłanką w tym momencie dlatego się stała, jakby Marszałki nią ja to tak nazywam Seni seniorką otwierała obrady obrady Sejmu no to jest rzecz dla dla nas Ślązaków również niesamowicie podniosła historyczne, dlatego że raz kobieta 2 prowincjonalna Sejm nie właśnie państwo HAGA nie była winą atakuje ona właśnie loty na lato Jaś ona właśnie te łańcuchy pielęgnowana tak z Pomorza z Pomorza ze srebrnik tam się urodziła pojechała w poznańskiej do wuja, gdzie tak naprawdę zdobyła wykształcenie i dopiero z poznańskiego przeniosła się do Bytomia późniejsze z tego Bytomia przeprowadziła po podziale Śląska między Niemcy Polskę do królewskiej Huty, czyli dzisiejszego Chorzowa tam i stamtąd kandydowała po prostu do Sejmu, ale też rozwój KRK dla Ślązaków może jakaś taka gra cieni bardziej, a ja wieziono je od rana na powyższe na jest jest znana jest poważana znam dużo pań, które pozdrawiam serdecznie Małgosi Tkacz Janik np. dla której wojska idolka, która zajęła tą postacią bardzo mocno i która jakby przywróciła jej pamięć, dlaczego ona walczyła o siebie walczyła też inne kobiety ja uważam, że stworzyła czytelnie i tych czytelnia nie tylko czytam, bo nie tylko czytano książki czy czasopisma, ale przede wszystkim rozmawiały rozmawiano o polityce kobiety zaczął rozmawiać o polityce, a Śląski społeczeństwo było bardzo takie tradycyjne kobieta jest, mimo że kobieta, jakby jest tą szyją, która kręci głową mężczyzny w domu, czyli był ten materiał to jednak i tak kobieta się zamyka w domu Jana zajmowała tym domowym zaciszu natomiast mężczyźni szli do pracy przynosi pieniądze i zajmowali się również polityką dlatego jest w sejmie śląskim mówiono na kobiety niektórzy oczywiście, którzy mieli mniej kultury sobie poszli IC, czyli tak poszli, bo poseł, jaki mówią no w Warszawie nazwano je poseł kami często natomiast w u nas na Śląsku nawet mówiono o nich po ulicach i to po już nie ładne, że tak bowiem określenia i czyli jednak kobiety muszą przełamać pewne tabu, a my wspomniał ani o tym, że Janina Mańkowska jest postacią na Śląsku dobrze znaną rozpoznaną jest kojarzona myślę, że dla Czytelników na innych części kraju będzie taką postacią do odkrycia czy wśród osób, które pani opisała miała pani takie sylwetki które, opisując pani poznawała dopiero też odkryła na potrzeby tej książki czy to są jakieś ulubione pani postacie z wielu lat kariery nauczycielki polonistki historyczka czy po prostu autorki książek istnieje nie nie wszystkie niektórych niektóre postacie znałam, ale zetknęły się z nim wcześniej natomiast niektóre nie znacie, który znalazł odkryła pani, którą Krakowska Marii niż Wine produkcją filmową nie znałam te zupełnie przypadkowo np. Marcina Kacprzaka, a to tak to już znała, a ja jak odkryłam odkryłam go im zapamiętał Henryk klawe gdzieś nie znał znałam znałam ale, ale gdzieś tak mi się wydawało natomiast wpisałam sobie zaczęłam szukać rzeczywiście i znalazłam się tu historie jak tak popatrzy tutaj jeszcze no chyba Kazimierza Grenia jeszcze poznałam taką kamizelkę kuloodporną za to zatrzymajmy na chwilę, bo tutaj tutaj też nie miałam pojęcia historii Kazimierza Grenia piękne polskie nazwisko Żegleń przez ze skorupką tak zawsze muszą być na końcu listy prawdopodobnie prawdopodobnego etycznych kamizelka kuloodporna w niektórych takich popularnonaukowych przekazach mówi się o tym, że to jest Polski wynalazek męski wynalazek moje dzieci np. mają różnego rodzaju książki o dokonaniach chłopaków dziewczyn w historii sygnalizacji jest nawet taki podział na wynalazł rury, które zostały przyniesione światu przez kobiety, które przez mężczyzn i pamiętam właśnie, że kamizelka jest męskim dorobkiem natomiast nic nie wiedziałem Kazimierz Żegleń rzeczywiście ja też nic nie wiedział musiał się troszeczkę szukać dowiedziałam się o nim w ogóle dziwiło mnie to, że był zakonnikiem na początku później ten habit zrzucił i z drugiej strony też był człowiekiem, który się uparł, że on chce dokończyć to swoje dzieło, bo nawet poszukał drugiego wynalazcy, który próbował ten wynalazek jak przyjąć jako własny właśnie jajeczne, a ma tak właśnie wynalazców, który poszuka mu nigdy widzieć firmę produkującą odpowiedni odpowiedni materiał chodziło tu splot jedwabiu, żeby on hamował właśnie kule, bo tego brakowało, żeby całkowicie można było tę kamizelkę bezpiecznie, że tak powiem ubrać natomiast właśnie tego brakowało ona się po jakimś czasie po prostu niszczyła i tutaj chodziło o to, że ten jedwab plecione odpowiednia perski dywan po prostu jest tak silny i tak mocno tak elastyczny, że on, że on kule zatrzymuje właśnie właśnie to był taki ostateczny, jakby nie tylko on rodzinę warstwa ostatnia warstwa blokująca ważnym skoro jest także niektóre postaci odkrywała pani w trakcie pisania książki na rzecz tej książki jak wyglądały pani prace badawcze, gdzie pani poszukiwała, gdzie pani odkrywała te postacie, gdzie znajdowała pani materiały, bo niektóre z nich rzeczywiście zupełnie nie są opisane we współczesnej literaturze rzeczywiście no troszkę się posiedzieć w bibliotece troszeczkę pewni, że to lubi lubię lubię tak lubię książki to jest tak też moje drugie życie może człowiek, który pisze musi być czytany dzisiaj, czyli Rysak tak dokładnie każdej strony otoczony chciałbym słowo właśnie słowem pisanym natomiast z niektórymi osobami się zetknęłam np. na studiach kiedyś studiował historię albo wcześniej my w domu zresztą jako biograf różnego rodzaju także w domu się otaczamy właśnie tego typu książkami nie tylko oczywiście, ale bardzo dużo tego mamy i one przy jednych postaciach wychodzą następne bardzo często i one dziś zostały zapamiętane albo by rozmowie często rozmowie z mężem też lubi takie wystarczy robić i właśnie gdzieś mi podsuną niektóre postacie, ale niektóre rzeczywiście wcześniej się z nimi, że tak powiem zetknęłam, o czym wspomina pani sobie, przy której historia miała pani miała pani takie poczucie największego, by zdziwienia taką właśnie radość odkrywcy wkraczania na nowy teren, bo rzeczywiście fascynującą historię udało się pani opisać, a wcześniej nikt pani nie sięgną albo nic nie wiemy o tym, żeby, żeby sięgną przytoczył też takiej literaturze popularnej powiem szczerze, że nie miała takiej takiego, jakby powiedzieć, jakiego wrażeń dla takiego uczucia, dlatego że gdzieś tam wszystkie postaci się, że tak powiem przewijały wcześniej natomiast chyba chyba Kacprzaka przez przypadek zupełne odkryłam właśnie, którego pani umożliwiała kim szmelc Marcin Kacprzak ten, który współtworzył światową organizację zdrowia ten doktor od higieny właśnie, który i bardziej chyba się dziwiłam, kiedy czytałam po prostu biografie albo dochodziła do różnych informacji związanych z tymi postaciami, bo one zawsze dziś funkcjonowały natomiast niektóre momenty życia np. nie wiedziałam, że Samuel Goldwyn przeszedł taką drogę i wreszcie doszło w dosłownym tak, żeby trafić do Stanów zjednoczonych czy w ogóle na zachód Europy, że przeszedł pierwszą Warszawy do Hamburga i przepłynąć się jeszcze wpław rzekę dla mnie to było nieprawdopodobne, bo wiemy było po prostu szkoda pieniędzy miała pani o zacięciu badawczym męża mąż jest mąż współautora książki jako lustra tak może jest ilustratorem, dlatego że jest maluje obrazy, ale również projektuje jego obrazy czasami się pojawia na okładkach płyt na okładkach książek projektu również okładki może za dużo słowo projektu, ale robisz ilustracje okładek właśnie książek wydawanych u nas regionalnie tutaj bardzo ciekawa formuła ilustracji, bo to jest to system znana ilustracje interaktywna ona zachęca czytelnika do nieco innego podejścia do książki niższe zazwyczaj mamy czym nie jest bierny odbiór przekazywanych treści bo o ile tekst oczywiście do czytania to ilustracje są do współtworzenia tak lustracje są do kolorowania jako nauczyciel z dwudziestoletnim starsze lilie, że mali duzi lubią kolorować i kolejne moje pytanie czy to jest na pewno książka dla dzieci dla młodzieży tylko, bo te wszystkie historie, które przytoczyliśmy jest ich przecież więcej to są historie również ciekawe odkrycia dla dorosłych chodziło mi o to, żeby taką książkę właśnie napisać, żeby nie tylko dzieci się cieszył tą książką, ale również dorośli, żeby ci zabiegani po prostu czytający dzieciom i zasypiają przy tym czytaniu, żeby mogli również, że tak powiem z tymi postaciami się zetknąć czegoś dowiedzieć może się jakoś też czasami zainspirować bo dlaczego dorośli nie mają zmienić czegoś w swoim życiu i próbować spełniać siebie czasami ludzie spełniają się nawet na emeryturze i znajdują swoje swoje hasło moment na takie potrzeby pod warunkiem, że dożyjemy trzymamy kciuki za Polski system emerytalny tymczasem mamy dla państwa egzemplarze książki wydawnictwa Universitas prosimy o maile na adres dla was małpa, a to kropkę FM dla was małpa to krótka FM już bardzo dziękuję za rozmowę naszym gościem była autorka książki ludzie, których powinien znać, bo zmienili świat historyczka polonistka nauczycielka działaczka społeczna Monika kas dziękuję bardzo ja również bardzo dziękuję, a my zapraszamy państwa na informacje Radia TOK FM, które będą za kilka Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: WIECZÓR - HANNA ZIELIŃSKA

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Słuchaj podcastów TOK FM bez reklam. Wybierz pakiet "Aplikacja i WWW" teraz 45% taniej!

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA