REKLAMA

Rewia i łagr – historia Eugeniusza Bodo

Weekendowy Poranek - Maciej Zakrocki
Data emisji:
2020-01-11 07:20
Prowadzący:
Czas trwania:
18:40 min.
Udostępnij:

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
może ktoś Radziwie będzie oka gore, prosząc o rozwój w kona się ja mam czas ja poczekam może znajdziesz mi go lepszym sercem od, prosząc grobu i przekonaj się ja mam czas ja podwyżek jeśli wiesz to i osiołka, gdzie jest najwięcej limitu czy ktoś twierdzi tak rozum ubóstwie, a 1 z zapowiedzią wracamy do historii Eugeniusza Bodo myślę, że fajnie tę historię było zacząć od takiej melancholijne piosenki tangu ja mam czas ja poczekam Eugeniusz Bodo wraz z orkiestrą colombia Rozwiń » utwór z 1934 roku aktor modlimy się z repertuaru Mieczysława Fogga studio pan dr Filip Gańczak Instytut Pamięci Narodowej dzień dobry dzień aby zanim przejdziemy na do tej smutnej części opowieści o geniuszu Bodo bo, bo rzeczywiście koniec jego życia, a w związku z tymi kariery jest dość przygnębiający, ale no powiedzmy najpierw coś coś fajnego jak taki chłopak, którego nawet miejsce urodzenia nie wiadomo czy jest Łódź czy Genewa jak jak zrobił tak wspaniałą karierę no i rzeczywiście czy to był geniusz to był po prostu bardzo pracowity człowiek, który strasznie chciał zrobić karierę to była na pewno 1 z większych gwiazd kina drugiej RP człowiek, który nie miał wykształcenia aktorskiego, ale miał duży talent duży też wdzięk urodził się raczej podają podawał sam w Genewie w 1800 dziewięćdziesiątym dziewiątym roku był synem Szwajcara i Polki, a jego ojciec prowadził kino objazdowe na ziemiach rosyjskich później osiadł w Łodzi tam otworzył kinoteatr zdaje się, że tam właśnie w kinoteatrze Urania już pojawił się na deskach Eugeniusz bada jeszcze wówczas noszący nazwisko ojca Żywno później później grał m.in. w Poznaniu w teatrach w Lublinie i zaistniał tak poważniej już w Warszawie początek lat dwudziestych to się ten moment, kiedy zamiast znany m.in. dzięki grze w teatrze Quick qui pro pro quo, a to legendarny teatr, w którym występowało wielu znakomitych artystów zgadza się od połowy lat dwudziestych dodatkowo grywa w filmach początkowo są to film nie ma później również dźwiękowe i staje się rzeczywiście 1 z z najbardziej rozpoznawanych aktorów w Polsce pojawia się nawet jak później już po aresztowaniu przez Sowietów podaje też w produkcji niemieckiej czy amerykańskiej dużo jeść jednocześnie po świecie trochę zawodowo trochę prywatnie wówczas, kiedy nie ma jeszcze masowej turystyki Jan zwiedza Europę nie tylko jest m.in. w Afryce północnej w Palestynie Stanach Zjednoczonych to słodkie życie jak można, by powiedzieć za nim nagle się kończy wraz z wybuchem wojny no właśnie, chociaż może, zanim do tego momentu dojdziemy na to może warto warto jeszcze powiedzieć, bo to taka kariera, którą można, by jednak mimo wszystko przyrównać przy wszystkich zastrzeżeniach nawet powiedziałbym pewnej krytyce słowa celebryta prawdą, bo to w tamtym okresie to nie tylko to fakt, że on jest gwiazdą bardzo popularnym aktorem no ale m.in. 3006. roku zdobywa tytuł króla elegancji, bo wylansował m.in. budowę marynarki z luksusowego sklepu, ale im wgląd no, więc można powiedzieć, że to trochę tak jak dzisiaj tak jak jakaś gwiazda coś założy albo często reklamują wręcz, jakiej marki taki on wtedy no no był bożyszczem co tu dużo mówić we wspomnianym teatrze, w którym występował w pro quo no mamy właśnie tak znakomitych wykonawców jak Hanka Ordonówna Mieczysław Fogg Zula Pogorzelska Adolf Dymsza rzeczywiście ten Eugeniusz Bodo wyraźnie się wyróżnia staje się przy okazji też co z dużą bardzo bogatym człowiekiem, a to prawda Sławomir Koper autor 1 biograf Eugeniusza Bodo użył nawet na pierwszych stronach swoje książki tego pojęcia celebryta, który rozpowszechnił się dużo później Eugeniusz bada prowadzi też bujne życie towarzyskie i sam przyznawał później już po aresztowaniu, że zarabiał całkiem nieźle to było powiedzmy kilka kilka średnich krajowych 3009. roku krótko przed wojną dodatkowa otwarto w Warszawie przy obecnej ulicy Foksal wówczas Pierackiego kawiarnię nazwano jego imieniem Café Bodo i już racji tego, że użyczył swojego nazwiska otrzymywał kilkaset złotych miesięcznie, czyli mniej więcej tyle ile wynosiła średnia pensja no tak to już było można powiedzieć też trochę współczesnym językiem takie dodatkowe zyski z marki, jaką tworzył jako jego nazwisko tak propos nie wiadomo dlaczego Bodo skoro czy po prostu Eugeniusza czy od Bogdana spotkam się z taką informacją, że to jest tak od Bogdana, czyli od pierwszego imienia jest to pierwsza sylaba druga sylaba od trzeciego imienia, że matki, czyli Dorota, ale też spotkałem się z informacją, że on tam w teatrze swojego ojca wcielił się w takim małym Skeczów postać kowboja, który tak, bo nazywał się właśnie Bodo był teraz właśnie przychodzi ten moment, żeby opowiedzieć o o tym jak się zaczyna ta wojenna historia znakomitego aktora zachowało się zdjęcie, na którym widać jak tuż przed wybuchem wojny Eugeniusz Bodo kopie rów przeciw czołgowy no wydawało się, że ta wojna będzie w tym momencie jeszcze z Niemcami no i jesteś zachowana taka relacja Eugeniusza Bodo już z szóstego albo 7września 3009. roku po tym, jak płk Roman Umiastowski szef propagandy sztabie naczelnego wodza apelował, by mężczyźni zdolni do walki opuścili stolicę i udali się na wschód no właśnie Bodo wspominał w tym czasie przyszli do mnie znajomi opowiedzieli jak Niemcy zajęli Poznań rozstrzelali tam 1 aktora, który grał w antyfaszystowskich sztukach wtedy moja matka zaczęła namawiać, żebym ja tak samo wyjechał, gdyż również uczestniczyłem w realizacji antyfaszystowskiego filmu no chodziło o taką niedokończoną produkcję uwaga szpieg no rzeczywiście Eugeniusz Bodo rusza na wschód tak film uwaga szpieg mówił o polskim kontrwywiadzie, który rozprawia się z niemieckimi szpiegami dodatkowo w czasie występów w teatrze w rozmaitych skeczach bada pozwalał sobie na żarty czy jakieś takie drinki wino tym, które można było odebrać jako antyniemieckie czy wymierzane miał być Adolfa Hitlera flagę, bo też parodiował w tym swoim występem albo dlatego mógł się obawiać o swoje bezpieczeństwo zdecydował się jak twierdził za namową matki, a z, którą był bardzo mocno związane po śmierci ojca też nie miał żony zdecydował się wyjechać na wschód dotarł do miasta równa dzisiaj na Ukrainie, a później do Lwowa to były tereny zajęte po 17 września 3009. roku przez armię czerwoną z nas się zatem pod okupacją sowiecką początkowo mogło się wydawać, że to jest właśnie ucieczka od Niemców, że znalazł się w rzeczywistości, w której jakoś daję sobie radę występował w teatrze później Filharmonii jeszcze też z zespołem muzycznym Henryka Warsa koncertował w związku sowieckim, a więc te pierwsze pierwsze miesiące nawet 1,5 roku wyglądało całkiem znośnie na tle różnych represji sowieckich, które przecież już w tym czasie dotykały wielu obywateli drugiej RP jednak z czasem rosła ingerencja sowieckiej cenzury, bo najwyraźniej nie czuł się dobrze, ponieważ złożył do władz sowieckich podanie o możliwość wyjazdu powoływał się na swoje Schweitzer ski obywatelstwo rzeczywiście organ jako jako syn Szwajcara urodzony w Genewie cały czas był obywatelem Szwajcarii, mimo że ogromna część życia spędził w Polsce, a przypuszczał że, że szwajcarskie obywatelstwo, które nawet Niemcy hitlerowskie respektowały również dla niego będzie w związku sowieckim przepustka do wyjazdu zostało 1 nów Zjednoczonych tak wspominał o tym, że myślał jeszcze do Stanów zjednoczonych ewentualnie do Szwajcarii, chociaż trochę się obawiał się Szwajcaria będzie kolejną ofiarą Niemiec dlatego ten kierunek amerykański wydawał się dobry, ale właśnie to podanie plus powołanie się na szwajcarskie obywatelskie obywatelstwo stało się przyczyną jego wielkiego nieszczęścia no bo powiedzmy, że to jest też związane nie tylko z narastaniem takich represji, który w, które Sowieci w coraz większym stopniu stosowali na obywatelach polskich, ale on to podanie jak złożył to za chwilę wybucha wojna niemiecko niemiecko radziecka i on jest już po wybuchu tej wojny po 26czerwca czterdziestego pierwszego roku aresztowany, więc to pewnie jesteś ten moment takiego na wrażliwego wzmożenia, że każdy jak teraz wybucha wojna ktoś może mieć właśnie obywatelstwo jakiegoś Zachodniego kraju, że może być, że może być szpiegiem po prostu tak z 1 strony można, by się spodziewać, że na kilka dni przed wkroczeniem Niemców do Lwowa enkawudziści będą myśleli już tylko o ratowaniu własnej skóry okazuje się jednak, że są w tym czasie w ostatnich dniach sowieckiej okupacji bardzo aktywni przecież w tym samym czasie chociażby wymontowano bardzo wielu więźniów we Lwowie, a Eugeniusz Bodo został właśnie 26czerwca czterdziestego pierwszego roku aresztowany początkowo myślał, że rzecz panowie, którzy po niego przyszli zrobili to kwota, żeby go uratować przed Niemcami, więc chętnie z nimi pojechało dopiero później zorientował się że, że jest aresztowany zresztą bardzo długo czekał na pierwsze przesłuchanie został wywieziony najpierw do Moskwy później do dalekiej ów, ale przez pół roku nie był przesłuchiwany, więc to jest to była sytuacja jak jak u Franza Kafki jeszcze z w nawet gorsza, bo bokach bohater Kafki przynajmniej znajdował się na wolności nie wiedział co jest oskarżany, ale mógł swobodnie poruszać, bo znajdował się straszliwych warunkach sowieckiego więzienia w no właśnie ich tutaj zaczęto grzebać w życiorysie Eugeniusza Bodo no i m.in. doszukano się informacje o tym, że będziesz, bo do trzydziestym ósmy roku był w Niemczech zachowały się dane zresztą tutaj przytaczał Pański artykuł napisany jakiś czas temu właśnie na ten temat z statystyki przesłuchania właśnie Eugeniusza Bodo na ten temat może króciutki cytat na jakie wiece albo zebrania chodzi liście jakich prywatnych domach bywa liście to ten enkawudzista dopytywał no i nie chciał uwierzyć że, że aktor trzeciej rzeszy był tam po to, żeby już do hut czy do kina po prostu bawić w kafejkach w Berlinie także no to wszystko pokazuje właśnie tą atmosferę zagęszczania się wokół Eugeniusza Bodo próby pierwszego sekretarza ambasady RP pana Aleksandra mniszka, żeby go ratować, ale nieskuteczny wręcz jak się okazało przeciwskuteczne, bo 1 z głównych zarzutów podnoszonych przez enkawudzistów wobec Eugeniusza Bodo stało się to, że utrzymuje pod podejrzane kontakty z przedstawicielami polskiej dyplomacji zwracano uwagę, jakkolwiek paradoksalnie to zabrzmi na to, że jako obywatel Szwajcarii nie powinien być przedmiotem zainteresowania polskich dyplomatów być może być może przedstawiciele ambasady nie zdawali sobie sprawę z tego że, że on nie jest obywatelem RP przynajmniej sam podawał się, że ma tylko szwajcarskie obywatelstwo z drugiej strony mówił też o tym, że w 3009. roku złożył podania a nadanie polskiego obywatelstwa być może dlatego był traktowany przez przedstawicieli ambasady jako obywatel RP Wei przychodzi ten ten dramatyczny moment komisarz świat to 30 października 400 drugiego roku wysyła do Berii pismo, w którym sugeruje że pan Eugeniusz Bodo nie zasługuje na na zaufanie jest osobą podejrzaną i tu rekomendacja uważałbym za celowe przedstawienie jego sprawy na razie specjalnej przy NKWD i zamknięcie w obozie na termin do 5 lat tak rzeczywiście stało nie było nie było żadnego procesu był to niejako sąd kapturowy takiej NKW Gdafsk trójki nad Eugeniuszem Bodo bez możliwości obrony, chociaż przyznawano, że śledztwo nie potwierdziło jego winy to w tym w państwie policyjnym, jakim był związek sowiecki dodatkowo w tej atmosferze drugiej wojny światowej wojny z hitlerowskimi Niemcami do skazania Eugeniusza Bodo na 5 lat obozu pracy wystarczyło samo podejrzenia po pierwsze o to, że może być ewentualnie szpiegiem polskim lub niemieckim, chociaż zupełnie tego nie udowodniono po drugie, że utrzymuje jakieś kontakty z dyplomacją polską no i tak oto już, bo trafił do łagrów właśnie w obwodzie archangielskim w strasznych warunkach wycieńczony chory umiera 7października 1943 roku w akcie zgonu napisano gruźlica płuc przy towarzyszącej w PE także mimo tego smutnego finału tej smutnej historii zachęcamy państwa dzisiaj w rocznicę debiutu scenicznego w Poznaniu Eugeniusza Bodo, aby o nim trochę pamiętać pomógł nam pamiętasz Eugeniusz Bodo pan dr Filip Gańczak IPN bardzo dziękuję za rozmowę dziękuję serdecznie Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: WEEKENDOWY PORANEK - MACIEJ ZAKROCKI

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Słuchaj podcastów TOK FM bez reklam. Wybierz pakiet "Aplikacja i WWW" i zabierz TOK FM na wakacje!

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA