REKLAMA

Czy prof. Lech Nijakowski stał się piewcą... kanibalizmu?

Wieczór Radia TOK FM: Godzina Filozofów
Data emisji:
2020-01-14 23:00
Prowadzący:
Czas trwania:
41:40 min.
Udostępnij:

Prawica tydzień temu zawrzała: "prof. Lech Nijakowski zachęca do praktykowania kanibalizmu!". O tym, skąd wzięły się takie tezy i co ich geneza mówi o stanie debaty publicznej w Polsce

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
wieczór Radia TOK FM i kolejna godzina filozofów w studiu dr Lecter przewożą prof. Lecter prof. Lech lektor niejako w ski prezes Hannibal przepraszam prof. Lech Nijakowski udałem się wreszcie dobry wieczór Lechu wylicza Renata zapowiedziałem tak wiecznie nie mogłem się powstrzymać no bo spotykamy się tutaj w zasadzie w sposób nieplanowany to znaczy regularnie jesteś gościem tej audycji, ale tym razem nie planowaliśmy się nie planowaliśmy się spotykać akurat w tym tygodniu no Rozwiń » ale tak się zdarzyło, że nasza rozmowa poprzednia w poprzedniej audycji wywołała jakąś niebywałą lawina dość osobliwych powiedziałbym komentarzy mowa w audycji jeszcze grudniowej, kiedy to omawialiśmy twój tekst pt. ludobójstwo klimatyczne tekst naukowy poważne w poważnym periodyku naukowym publikowane i mówiła właśnie tych perspektywach dość drastycznych, które mogą które, które wiążą się katastrofą klimatyczną były to dość rzeczywiście czarne przewidywania ostatnie przewidywania pewna taka projekcja w przyszłość, ale z zaskakującą akcją się ta nasza audycja spotkała pojawił się opis krótki na stronie Radia TOK FM z takim dosyć chwytliwymi efektownym tytułem trzeba przyznać którym, które to tytuł utworzone z cytatu z ciebie, który to cytat brzmiał kanibalizm może się okazać racjonalną strategią no właśnie zostały właściwie ochrzczono hasłem jakiegoś, a teren taka nie wali mu kogoś, kto właściwie uważa, że zjadanie ludzi jest jakimś takim całkiem sensownym rozwiązaniem rozmaitych problemów no tak to zostało w niektórych portalach prawicowych przedstawiona dość zaskakujące to było dla mnie przyznam no uzyska chcesz to komentować dokumentu im natomiast myślę, że to wszystkim świetna lekcja przepis do tych naszych ba w ogóle listopadowe jeszcze możliwe, że to jeszcze w listopadzie, a wspomniana na początku roku i ustawą to poszło dlatego, że to pokazuje po pierwsze, jaki jestem pola dziennikarskiego czy w ogóle debaty publicznej w Polsce no i w takich ramach, które można już nie charakteryzować powstrzymam się od tego w tym momencie widać, że nie tylko efekt newsy czy postprawda mogą się szerzyć bardzo łatwo, ale te ramy określają też polską politykę no właśnie również debatę klimatyczną czy wiele innych zjawisk choćby takich jak dyskusje antyszczepionkowe czy różne teorie spiskowe w takich warunkach po prostu bardzo łatwo szerzą się najbardziej kuriozalne poglądy są jeszcze to można próbować rozgrzeszyć w przypadku ludzi, którzy wieszają informację na Facebooku czy na swoich blogach o tyle w przypadku dziennikarzy, a co mieliśmy do czynienia też z no już przynajmniej poważnymi mediami no to wtedy niż sięgnięcie do audycji tylko takie powiedzmy sobie bezmyślne powtarzanie klika ne go tytułu być może wyrwanego z kontekstu, ale jednak nie oddającego istoty rzeczy poświadcza poziom kompetencji także w jakiejś mierze etyki Dziennika nie będziemy tutaj reklamowali tych tytułów, które zechciały reprodukować twoją wypowiedź osadzić ją właśnie w jakimś wytworzone we własnej wyobraźni kontekście no bo po co robić reklamy każdy może to sobie łatwo sprawdzić żeglujący jakąś taką zbitkę zbitka haseł która, która w tej naszej rozmowy także się pojawia natomiast, żeby państwo, którzy się z tym nie zetknęli trochę oddać atmosferę tego co można było przeczytać w internecie po publikacji tego krótkiego omówienia rozmowy z Lechem Nijakowskim na stronie Radia TOK FM no to tylko powiem, że to był jakiś takie tytuły w rodzaju szok przerażające tez absurdalne tezy i przerażające prof. Uniwersytetu Warszawskiego w oparach absurdu na antenie Radia TOK FM Kani właśnie wynikało z tych z tych informacji z tych tytułów, że zachęca do zjadania ludzi uważa, że to jest jakaś taka właśnie świetna strategia tak jak powiedziałem wcześniej no i teraz zastanawiam się z 1 strony to rzeczywiście jest dość czytelne w kontekście takiej wojny ideologicznej jak tutaj się w Polskim internecie to czy w Polskiej debacie publicznej, bo oczywiście głównie prawicowe portale właśnie wyłącznie prawicowe portale w sposób przedstawiony skrajnie zdeformowane oddawały tę naszą naszą dyskusja z drugiej strony tu jest też coś narzeczy w sprawie tak jak wspomniałeś negacjonizmu klimatycznego, dlatego że w tych fragmentach omówieniu tej naszej rozmowy, w których już nie zajmowano się swoimi podejrzanymi inklinacje ami, ale rozpatrywano teza, którą stawiasz to znaczy teza, że katastrofa klimatyczna może na pewnych obszarach doprowadzić do mobilizacji ludobójczej do aktów kanibalizmu właśnie te tezy postrzegano jako jakieś absurdalne rojenia coś kompletnie oderwanego od rzeczywistości co jest elementem propagandy Eko terrorystów i zwolenników teorii globalnego ocieplenia no właśnie dostrzegano tego rodzaju analiza jako pewną propaganda tych środowisk które, które są tutaj lobbysta na rzecz katastrofy klimatycznej, więc takie 2 osie tego sporu tutaj się zaznaczyły ja myślę, że to zjawisko dodam, że nie przeprowadziłem analizę treści dyskursu tych portali oszczędziła sobie dla zdrowia psychicznego może warto też na wstępie powiedzieć, że nie pochwalam kanibalizmu nieprawda wiem jak lekarstwa, żeby się nikt nie pomylił, choć musiałby słuchać audycja to jednak wysiłek pewien dla dla dziennikarza natomiast myślę, że to ciekawe kilku powodów rynek lokalny kontekst to znaczy do niedawna, gdy patrzyliśmy na badania opinii publicznej np. Borsuk, który przeprowadził takie badania to po pierwsze, widzieliśmy, że ta świadomość ekologiczna Polaków wcale nie była taka zła to znaczy np. c, bo w listopadzie 2018 roku, czyli niedawno, gdy pytał o negatywne skutki rozwoju cywilizacyjnego to wprawdzie zmiany klimatu nie miały wysokiego odsetka, bo to było 37% wskazań w 2009 roku 39, więc zmiana symboliczna na pierwszym miejscu uznawania w ogóle występowaniem ich zmiany pytano o negatywne skutki oraz cywilizacyjnego natomiast na pierwszym miejscu było zanieczyszczenie środowiska 75%, a więc oczywiście też powstaje pytanie na ile ludzie odróżniają pewne aspekty dla nas może być oczywiste, że smog to jest coś innego niż globalne ocieplenie, ale dla wielu ludzi tak naprawdę jest to to samo jest problem ekologiczny problem środowiskowe i wyrażając obawy tak naprawdę odnoszą się do wszystkich tych swe zresztą niepokój o stan środowiska w tych badaniach w skali całego kraju wyrażało 68% Polaków, a w skali świata 79% więcej zresztą charakterystyczne, że jeżeli chodzi o własną miejscowość lokalne odniesienia to ten odsetek był najniższy, a odniesienie do całego świata było najwyższe co też pokazuje, że często te problemy są postrzegane jako być może globalne, ale nie nasze co jest oczywiście pewnym problemem, ale także 54% w listopadzie 2018 roku powiedział, że zmiany klimatu stanowią pewne zagrożenie, ale jest to jedno z wielu niebezpiecznych zjawisk 75% natomiast, żeby jeszcze ostatni odsetek dorzucić wskazywał, że to efekt działalności człowieka więc, jakby to zebrać w tym listopadzie 2018 roku to taka świadomość mierzona deklaracjami Polaków wobec respondentów nie była taka zła, ale powiedzmy, że do 2017 roku kwestie ekologiczne jeszcze nie były ważnym tematem politycznym w Polsce one się też w badaniach nie wiązały wyraźnie z orientacją światopoglądową czy polityczną tak to w ostatnim czasie dopiero się z dnia myślę, że Gdańsk to wydarzenia, o których od tego zaczęliśmy naszą audycję pokazuje, że to jest bardzo ważne czy nawet była potrzebna figura szalonego ekologa i tak się z całą jego plecami rywala w, żebyśmy się załapali, więc myślę, że to jest pierwszy kontakt czy upolitycznienie tych tematów w Polsce od niedawna no mamy świeżą przepraszam, że dzisiaj te słowa wypowiedź ojca Rydzyka, który bardzo negatywnie wypowiedział się tam dzień 2 dni temu na temat ekologów właśnie, używając tych wszystkich określeń w rodzaju Eko terroryści, przeciwstawiając polskich rolników ani marzeń mówił owym kolegą makabry Hannibal brzmienie, ale tam gra typu bark do szkoły od wasz sukces nie spełnia tego niestety jeszcze tam się nie sprzedaliśmy, ale spokojnie to było widać wcześniej w stanach Zjednoczonych, gdzie powiedzmy głosowanie na Demokratów czy Republikanów pozwala przewidywać właśnie te opinie na temat środowiska na temat globalnego ocieplenia jest w tym sensie myślę, że to jest wykorzystanie tego tematu jako kolejnego tematu w Polskiej debacie do różnicowania politycznych do mobilizacji polityk jak w ogóle na to patrzy zatrzymajmy się przez chwilę nad tym, bo to jest ciekawy problem rzeczywiście zetknąłem się z tymi badaniami, które wspomina dotyczącymi Stanów zjednoczonych takiego zestrojenia tych przekonań dotyczących w szczególności wpływu człowieka na zmiany klimatu, ale i w ogóle dotyczących tego czy jakiekolwiek zmiany klimatu występują w sposób bardzo ścisły z poglądami politycznymi Demokraci uznają wpływ człowieka na zmiany klimatyczne zwolennicy Republikanów i partii to już najbardziej nie uznają uznają natomiast, że jest to wymysł, że jest to jakaś propagandowa propagandowa zasłona Dymna dla jakichś malwersacji operacji rozmaitych logistycznych organizacji za którymi stoi wielki biznes o to na pewno i to jest ciekawe zresztą, ale mam nadzieję że, dlaczego tak się stało właściwie możesz np. widzimy, że no, ale gole zasłynął przecież jako ważny no taki sygnalista powiedzmy katastrofy klimatycznej tak to chyba ważna warto nazwać zresztą też ciekawe, bo w zasadzie kwestie ekologiczne one przenikały do świadomości co najmniej dla 70 tych co widać choćby kultu w kulturze popularnej, o których rozmawialiśmy w latach siedemdziesiątych osiemdziesiątych w zasadzie kształtuje się przynajmniej filmie popularnym gatunek takich postaw lokali psa apokalipsy klimaty czasami klimatyczne ekologiczne inni, więc to było obecne, ale wiele osób to odsuwał jako coś co być może będzie dotyczyła przyszłych pokoleń coś co być może uda się spacyfikować, jakim genialnym wynalazkiem, który sprawił, że będziemy mogli żyć dalej tak jak żyliśmy nie było takich realnych liderów politycznych, którzy by przekonywali obawy na projekty polityczne w każdym razie widzimy, że często to polityczne wykorzystanie to jest właśnie tylko karze do mobilizacji tak jak Tactical nosi we współczesnej sieci nie tyle służy jakiejś dyskusji dziennikarskiej co napędza dniu wizyty w określonych stronach takiej polityce jest głównie kwestia różnicowania się podziału tej dystynkcji politycznej mobilizowania ludzi, którzy powiedzmy sobie szczerze co zresztą widać także w Polsce niekoniecznie głosują zgodnie z własnym interesem nie wybierają partii polityków, dlatego że przemyśleli wybór pod kątem własnych interesów nie ma klasowych warstwowych zawodowych, a nawet jakiegoś programu politycznego tylko, kierując się nie emocjami czynnikami takimi ulotnym mi, więc w tym kontekście również i tak zaistniała ta obawa dotycząca kryzysu klimatycznego tu powiedziałem, że już gatunek filmowy post apokalipsy ekologicznej, ale widzimy, że np. w dzisiejszych filmach w 2001. wieku, gdy porównujemy to katastrofa klimatyczna apokalipsa klimatyczne w tych działach popularnych stanie się absolutnie kluczowa, więc to pokazuje jakieś mierze to się jako świadomość no tak kozie to jest pierwszy problem tym można grać to jest także okazja do tego, żeby nie wiem wyśmiewają żeby, pokazując te ostrzeżenia jako jakieś szalone radykalne plany odsuwać potrzeba radykalnej zmiany, a problem z kryzysem klimatycznym, jaki wieloma innymi problemami ekologicznymi, o których mówiono w latach siedemdziesiątych niektóre z nich rozwiązano przypominam była za nową udało się prawda, ale także kwestie związane z kryzysem demograficznym w każdym razie one wszystkie, choć jakoś tam obecne one jednak były wiązane no właśnie stąd przede wszystkim w narracji nie wiem zielonych, którzy wtedy byli całkowicie niż sowicie Este dostali się częścią systemu, ale także partii lewicowych różnie rozumiany w zależności od sceny politycznej wiadomo, że ta lewicowy Stanach Zjednoczonych to jest raczej centrolewica no w każdym razie to było związane ze zmianą modelu gospodarczego, więc jakąś formą krytyki kapitalizmu, a wiemy, że ta krytyka kapitalizmu, zwłaszcza w tym wariancie neoliberalnym, ale nie była mogliśmy tak dziesiąt, choć nasi nie podobała zresztą widzimy ostatni kryzys finansowy, że wydawałoby się racjonalne projekty zmiany choćby takim alter globaliści ręczne ule Stanowski z ducha związane z próbą zapanowania nad żywiołem kapitalizmu zorientowanego wokół giełdy z tymi kolejnymi pochodnymi derywatami piętrowymi konstrukcjami finansowymi, które sprawiają, że już inżynierowie odpowiedzialni nie wiem za to fizyk muszą się tym zajmować, że można było tego uciekać, że można było tej poważnej debaty uciec i to wszystko nawet tkwiło dzisiaj bardzo często po prostu trudno prowadzić racjonalną dyskusję już momencie widać, że kryzys klimatyczny katastrofa klimatyczna to w zasadzie my tak kryzys, dlatego że nie tylko ma charakter globalny oczywiście nierówno uderzy różne kraje różne regiony to jest też o tyle niesprawiedliwy niesprawiedliwy kryzys, że kraje globalnego południa te kraje, kiedy mają kraje trzeciego świata często o wiele boleśniej odczują na pierwszym etapie przynajmniej zmiany klimatyczne niż bogate rozwinięte przemysłowe kraje globalnej północy no ale w tym momencie, kiedy właśnie próbujemy jakoś w tym się odnaleźć to właśnie jesteśmy coraz większym stopniu uwikłani w takie problemy natury politycznej popkulturowej Aten kryzys jako meta kres zbija wszystko, bo on właśnie odpowiedziałem jeśli tylko globalny, ale pociąga za sobą inne kryzysy inne konflikty często na zasadzie akceleratora często, otwierając pole możliwości no tak jak z tymi wojnami, że ludobójstwa, o których rozmawialiśmy ostatnio to nie jest tylko kwestia odległej przyszłości myśmy wprawdzie takich czarnych scenariuszach upadłych krajach w czasie przewlekłych konfliktów mówi ale gdy spojrzymy na Sejm, gdy spojrzymy na Sudan Sudan południowy dalsze, o których mówiliśmy ostatnio to tam widać, że to się już dzieje i z tego powodu rozwiązanie kryzysu klimatycznego musi być nie tylko globalne, ale wielowymiarowe musi być i polityczne społeczne i kulturowej gospodarczej i stąd jest to tak wielki problem no właśnie to wracając jeszcze na moment do tego co mówiliśmy o tym, upolitycznienie tych właśnie przekonań dotyczących czegoś co jest mierzalne przy pomocy termometru to znaczy tego czy klimat w ogóle się ociepla się nie ociepla, bo to mamy oczywiście 2 kwestie 1 to jest sama zmiana druga to jest kwestia tego jak ta zmiana została wywołana rzucają wzmacniają powoduje w przypadku tych stanowisk politycznych dotyczących kryzysu klimatycznego to w zasadzie nawet sama sam fakt występowania tego rodzaju zmiany klimatyczne już jest jakość z redukuj redukuj się do właśnie postawy politycznej to się podobno zmienia skądinąd w stanach Zjednoczonych tak słyszałem słyszałem taką wypowiedź niedawno osoby, która skądinąd zajmuje się właśnie ludźmi, którzy mają tendencję do głosowania przeciwko osobie, czyli Archos Shields takiej amerykańskiej socjolożki znanej, która opublikowała słynną książkę obcy we własnym kraju no, więc ona przedstawiała takie badania dosyć nowe świeże, które były robione wśród wyborców wyborczy Demokratów Republikanów i pokazywały, że odpowiednia modyfikacja brzmienia pytań no właśnie odsłania mniej radykalny podział to znaczy jak się to pytania formuje odpowiedni sposób się okazuje wcale nie jest na szczęście tak źle i że ludzie jakoś dopuszczają tego typu kwestie do wiadomości natomiast no ja się cały czas zastanawiam nad funkcjonującym w debacie po stronie nazwijmy to taki lewicowo-liberalne takim bardzo silnym nacisku na to, że negacja nie zmieni zjawiskiem negatywnym i trzeba przekonywać za wszelką cenę ludzi do tego, żeby uznali realność zmian klimatycznych no bo rozumiem to właśnie w takim kontekście, jakim wypowiedziało jako świadomość, że tylko zmiana polityczna może przyczynić się do jakich działań, która mogą ten kryzys opanować mogą w jakimś stopniu przynajmniej opóźnić najgorsza no zmiana polityczna jest możliwa o tyle, o ile ludzie będą głosować na polityków, którzy tego typu propozycje w swoim Arsenale mają no, a jeśli będą głosowali na tych którzy, którzy wyznają poglądy negacja mistyczne no to rzeczywiście nie tylko nic nie zmienia będzie jeszcze gorzej to znowu wiele kwestii może lepiej techno optymizmu spójrzmy na zielonych w gdy patrzymy na historię tej formacji partii ruchu to widzimy, że od takich jak Kalisz tu zresztą określanych jako Eko terroryści całkiem poważnym niektórzy dopuszczali się karygodnych działań, ale już jako taki absolutnie nie był ruchem terrorystycznej zieloni staranie się w centrum polityki chociażby europejskich na oczywiście, że to miało pierwotnie kontekst Narodowy np. reakcja Niemców na Czarnobyl ona oczywiście w dzisiejszej perspektywy może się wydawać przesadzona no ale jednak to sprawiło, że ten zielonych się zakorzenił pytanie czy reakcje na to Niemcy są właściwe jak choćby dyskusja o zamykaniu elektrowni jądrowych niektórzy ekologowie uważają, że to jest właśnie szaleństwo, że elektrownie oraz więcej zresztą osób pal w ten sposób Mysia domowe po prostu muszą być dlatego może nie znajdziemy dostatecznie dobrego czystego źródła, ale to jest więc, gdyby optymistyczne pokazujące, że zieloni mogli się przesunąć Choszczno bardzo różne są to partie bardzo różni są to politycy, ale zwróćmy uwagę, że oczywiście ta strona nazwijmy ją proekologiczna niezbyt Grzeszna może to polegać na tym, że proponowane są działania, które w skali globalnej tak naprawdę nie zmienią wiele albo zmienią tylko jakiś czas choćby to przerzucenie ciężaru na indywidualne strategie na styl życia jeśli będę segregował śmieci nie będę jadł mięsa to już ziemia będzie leczona nieprawda dobrze wiemy, że to wynika przede wszystkim, żeby żadnego sekretu kapitalizmu z tego, że w poszukiwaniu akumulacji kapitału no właśnie się ex wyrzucało poza rachunek przedsiębiorstw wszelkie szkody ekologiczne, ale zarazem w sposób rabunkowy pochłaniało środowisko kiedyś można było w procesie kolonizacji rozszerzania się tego jak oleski mówił systemu świata kapitalistycznej gospodarki świat nowe obszary podbijać teraz już jak wykonamy system globalny wielu w związku z tym brakuje tej prawdziwie politycznej akcji, która organizowała ludzi wokół istotnych zagadnień to nie jest tak, że zmienimy wszystko w każdym miejscu nie jest także nasze indywidualne strategie załatwią sprawy nie to wymaga zmiany modelu gospodarczego wielu klimatologów skądinąd dzisiaj powiada, że tego typu narracja, w której mówi sta indywidualista narracja, która właśnie ciężar odpowiedzialności przerzuca na jednostkę czy też wytwarza takie wrażenie, jakoby moje indywidualne gest z poziomu stylu życia miały jakiś niesłychanie istotne ciężar gatunkowy to jest w istocie forma negacjonizmu oznacza, że to jest właśnie pracowanie na rzecz tego, żeby kryzys był dalej na na horyzoncie, żeby był blisko, dlatego że no w zasadzie w momencie, kiedy rzeczywiście uwierzymy, że to nasze osobiste wybory do mają tutaj wielkie znaczenie i że ja nie wiem segregują śmieci co jest chwalebną skądinąd czynnością rzecz jasna warto robić nie zniechęcamy bynajmniej nie jest także zachęcamy do jedzenia ludzi zniechęcamy do segregowania śmieci nie zniechęcamy do jedzenia, choć i zachęcamy do segregowania śmieci, ale jeśli rzeczywiście uwierzę w to, że dokonuje czegoś chwalebne go w ten sposób na to już w zasadzie nie musi robić nic więcej to znaczy mam poczucie, że swój obowiązek wobec planety spełniłem Night tu jest pułapka tak, ale też związane w ogóle szerszymi zjawiskami typowymi dla późnej nowoczesności związanymi choćby prywatyzację języka z takim przerzucaniem wraz z demontażem państwa opiekuńczego oraz większej części zadań, które wcześniej były po stronie państwa na stronę obywateli paradoksalnie w Polsce jak gdyby jest ograniczone w porównaniu np. takimi krajami jak stany Zjednoczone z tej racji wyszliśmy z PL, gdzie ten model był o wiele bardziej taki prawda no w upaństwowionych była znacznie większa liczba z swe niż to dzisiaj akceptujemy nawet generalnie chodzi o projekt polityczny, który musi być globalna w tym sensie wymiar międzynarodowy musi być uwzględnione i pewna niesprawiedliwość wynikająca z tego, że te państwa bogate dzisiaj, które nie wiem stać na zielono zieloną rewolucję przemysłową to one zapracowały m.in. na zanieczyszczenie naszej ziemi, a jednocześnie musi mieć wymiar wewnętrzny też kulturowe no oczywiście to oznacza, że zmiana nie wiem transportu prywatnych aut i to niejednego auta na rodzinę, ale wtedy więcej na transport publiczny nie samochody elektryczne dobrze wiemy często ile tam jest elektroniki szkodliwej, jaki jest, jaka szkodliwość ekologiczną za ten akumulator to się po prostu inaczej rozkłada też pokazuje, jakie pułapki można aż, dostając się tkać taką relację ekologiczną kiedyś okazuje, że nie wiem ekologicznych żarówka czy elektryczny samochód mogą wymagać nie tylko dewastacji ekologicznych społecznych jak ten słynny colta, który zresztą wrócił w memach właśnie jako na tę kopalnię w Demokratycznej Republice Konga, które pracują jakiś szalonych ekologów, którzy chcą wyrzucić samochody spalinowe i elektrycznym, więc to wymaga ogromnej znajomości i w z tego punktu widzenia zaangażowania ekspertów ani armia jest siedzące tam trance jest to niezwykle szybko rozwijających się segment motoryzacji samochody elektryczne w Polsce trochę ich jeść, ale cały czas jest jakiś mały ułamek natomiast w stanach Zjednoczonych np. naprawdę na ulicach widać te samochody no tak, ale to pokazuje, że mamy do czynienia, gdyby z utrzymaniem wzorca kulturowego każdy jeździ samochodem samochód jest podstawą prestiżu stylu życia dojazdu do pracy gospodarki to jasne i zastępujemy 1 tak drogim ta elektrycznym tymczasem zmiana kultowa wymagały świat odejścia od tego modelu postawieniem transport publiczny na inne środki transportu inne założenie urbanistyczne itd. tak dalej w tym sensie byłaby to kulturowa rewolucja mająca ogromne koszty, bo trzeba zapewnić wtedy np. pracę tym, którzy nie będą pracowali w tych wielkich fabrykach montujących samochody, którzy obsługują cały ten przemysł, więc to pokazuje, że tu nie chodzi o drobne gesty styl życia tu chodzi również o to, żeby właśnie zadbać o właściwą zmianę gospodarczą zabezpieczenie tego wszystkiego problem polega na tym również, że to mamy do czynienia z takim jak podział my tak kryzysem, który obejmuje wiele innych, ale taki system, który nam trochę umyka no bo z 1 strony mówimy o tym, że to jest taka pędząca apokalipsa czasami przesadzając no ale stopniowo ten kryzys budował nasilał oczywiście uległ w pewnych wymiarach przyspieszeniu, ale to nie jest zjawisko, które oznacza, że nie wiem za tydzień będzie trąba powietrzna czy Huragan to jednak w tym sensie oparte jest na powolne zmiany powolnych jak na percepcję zwykłego człowieka to oczywiście stawia, że są zupełnie inne mechanizmy psychologiczne uruchamiane to znaczy te powolne zmiany warunków sprawiają, że też uruchamia się taki syndrom zmiany punktów odniesienia ludzie są gotowi wręcz nie zauważać jakich zmian tak jak nie wiem kolejne pokolenie żaków, którzy no niby łowią w tym akwenie, gdzie ojcowie dziadowi, gdzie niby powinni wiedzieć, że kiedyś było mnóstwo gatunków w ogóle inne warunki, ale oni poprzez to, że te zmiany są powolne po prostu nie wiedzą nie mają odniesienia nie mają nawet wiedzy np. o zróżnicowaniu gatunkowym tego akwenu, więc wiedza to nie tylko wiedza ekspertów, która wymagana, bo to jest bardzo złożone zjawisko, bo Klimatologii znaczka jest bardzo poważna nauka, ale to wymaga także odpowiedniego szerzenia wiedzy społecznych tak, żeby każdy człowiek był w stanie zrozumieć i określić tym samym mieszkań wybory polityczne, a to oczywiście jak powiedziałem uruchamiają się różne mechanizmy oporu i to może być także intencje mogą być dobre, ale działania już bardzo zła no dobrze wiemy, że dobrymi intencjami jest wybrukowana droga do piekła piekło samo są drogą też szerzą się żarty, kiedy diabeł niezadowolony z tego, że kolejne osoby, które przybywają do piekła są zadowolone temperatury, bo na dzień było tak gorąca to wreszcie wspaniała atmosfera to, że tak jak inne żarty żarty ten folklor internetowy szerzą też świadczy o czymś o pewnej przemiany świadomości politycznej jeszcze zastanawiam ile ile w tym zjawisku i negacji oni mu tej tego nazwijmy to sceptycyzmu wobec tego co się dzieje z klimatem w społeczeństwach zachodnich na ile to zjawisko wiąże się z jakimś szerszym problemem związanym z kryzysem demokracji kryzysem demokracji, czyli kryzysem zaufania do elit de facto no bo to jest 1 z takich źródłowych definicji tego kryzysu demokracji, który mamy do czynienia o tym, choć też bardzo dużo pisał w swojej w swojej książce ci ludzie, którzy tam się pojawiają mieszkańcy Luizjany to są ludzie, którzy w ogóle nie postrzegają rządu waszyngtońskiego jako, jakkolwiek reprezentującego wręcz przeciwnie uważają, że to są ludzie, którzy działają na ich niekorzyść że, że należy się od nich trzymać jak najdalej ja pamiętam sam taką rozmowę z pewną rodziną w Arizonie wyborcami trampa skądinąd, którzy bardzo sympatyczni ludzie tłumaczyli mi, że głosowo głosowali na niego po obniżonej za przedstawiciela anty establishmentu, że cała amerykańska polityka czasów JFK ten 1 wielki rynsztok i że to to są po prostu wszystko skrajnie skorumpowani ludzie, którzy dla siebie wyłącznie we własnym interesie działają ludzie mają za nic to jest właśnie gość, który rozpędzi na lewo prawo no, więc na ile ten rodzaj sceptycyzmu wiąże się z tym powiem brutalnie, bo sam do tych do części przynajmniej tych liberalnych elit politycznych mam zastrzeżenia myślę, że w wielu przypadkach ekspansja różnych populizmów prawicowych itd. jest w prostej linii efektem pewnych zaniedbań, które właśnie w tej grupie, do których w tej grupie dochodziło Otóż na ile to wynika też z tego, że kiedy patrzymy na to co realnie ci ludzie robią to znaczy co realnie robią elity polityczne biznesowe kulturalne itd. no to właściwie widzimy, że nie robią bardzo nic to znaczy biją z 1 strony na alarm, ale z drugiej strony dalej tymi wszystkimi samolotami na potęgę latają prywatnymi nie prywatnymi realnie nie wprowadzają praktycznie żadnych takich rozwiązań prawnych, które by się przyczyniły do do jakich faktycznych faktycznej poprawy stanu rzeczy no znowu chętnie korzystają z tego języka indywidualistyczny ego i chętnie pouczają wszystkich dookoła żeby, żeby śmieci segregowali na to oczywiście wielka dyskusja, którą moglibyśmy zacząć nie zaczynajmy nie mamy czasu od demokracji bez wątpienia to oznaczało znacznie wcześniej niektórzy wręcz mówi ostro o zdradzie klasowej PRL, kiedy lewicowe partie demontował państwo opiekuńcze, ale zostawmy tutaj myślę są 2 ważne zagadnienia, które trzeba podnieść po pierwsze, Totem, po czym zaczęła mówić znaczy ten kryzys klimatyczny to jest takie powolne narastanie zmian oczywiście jakoś tam przyspiesza te czynniki zaczynają się wpływać mamy ten efekt akceleracji no ale nawet w czarnych scenariuszach nie będzie także mamy apokalipsę za 10 lat tak jak meteoryt film, który uderza wszystko się kończy nie w tym sensie to będzie pogarszało to oczywiście może być także 2050 roku już będzie znacznie gorzej, ale to jeszcze nie będzie ta pokaże część w tym sensie to są bardzo różne czasy oczywiście ten czas katastrofy klimatyczne jest też czasem społecznym ze względu na efekty ze względu na to, że te procesy naturalne hamują życie społeczeństw, ale jednak to życie, w którym każdy z nas próbuje budować swoje życie życie polityków jest niezwykle szybkie nie przystaje na zwróćmy uwagę, że z tego punktu widzenia to nie chodzi o perspektywę 1 kadencji Sejmu to czasami chodzi o perspektywy 1 pokolenia i problem polega na tym, że generalnie ludzie o to nie chodzi tylko Polaków Europejczyków Amerykanów ludzie no nie byliśmy przygotowani do myślenia Peace skrupulatnej pracy nad taką ściągniętym procesami wypatrzymy na wielkie projekty finansowane ze środków publicznych w przeszłości to nigdy nie były pomyślane na wiele pokoleń pomija jakieś tam polityczne utopie próby zmiany społecznej, jakby trochę inne zagadnienia, ale nawet tam nawet w takich krajach, które przeprowadzały rewolucje chciały natychmiast mieć nowego człowieka oczekiwano, że te zmiany będą następne być może na zasadzie, że ktoś nie pasuje to, czego eksterminację, ale jednak też zależało na tempie tutaj natomiast chodzi o cały zespół publicznych polityk, które będą prowadzone nie tylko przez kolejne kadencje, ale przez pokolenia w tym sensie jest to wyzwanie gigantyczne i to już pokazuje, jaki tutaj, z czym mamy do czynienia zresztą na wiele tych efektów ekologicznych negatywnych wynika z tego, że nam się wydawało, że przez przyszłość jest bardzo daleko, a teraz szuka założone tuż za progiem to oczywiście można symbolicznie zobrazować tym problemem roku 2000 komputerach na kiedy właśnie pokazywano może jak jest zamieni data 2000 wszystko przestanie działać cywilizacja upadnie ale dlaczego nie było tego prostego mechanizmu to nikt nie wybiegam tak daleko w przyszłość dziś też kosztuje też kosztuje nie w tym przypadku trochę tego miejsca pamięci pan miejsca na dysku w przypadku programów społecznych to kosztuje pytanie, kto jest gotowy ponosić te środki też trzeba wygospodarować w tym sensie, że coś trzeba poświęcić coś trzeba poświęcić także, odbierając to wyborca mówiąc wprost np. nie nie będzie już mogli tego w życiu robić, bo to ma to kosztuje te pieniądze mam potrzebne żadne wielkie projekty społeczne związane, że zieloną rewolucją zmianą przemysłową zagraniami z dnia zachodzi to znaczy musi przyjść ktoś to nie jest tak, że taki komunikat oznacza automatycznie, że nikt na tego kogoś nie będzie głosował tylko musi przyjść ktoś, kto tak opowie i kto będzie reprezentował sobą tyle, żeby ludzie byli w stanie mu zaufać to znaczy musi to być ktoś wiarygodny nie może rodzić jednostka medyczna to muszą być, więc całe uchyli to wymaga głębokiej zmiany politycznej tak chcę podkreślić, że to nie jest tylko kwestia tych może być starych podziałów lewica prawica wielki przemysł popijający go politycy ludzie pracy nie w tym sensie też archaiczny podział tu wyraźnie widzimy, że to jest pewnej mierze programowanie przyszłości i pytanie na ile polityka jest gotowa, aby programować przyszłość do tej pory, gdy patrzymy na doświadczenia to często było takie utopijne projektowanie, a czy to nie w krajach komunistycznych, kiedy te utopie komunistycznej przyszłości jakoś tam miały określać kierunek rozwoju gospodarki centralnie sterowanej planowej wiemy jak to w praktyce wyglądało bardzo różnie to mogą być próby skoku w nowoczesność różnych krajów tzw. trzeciego świata po epoce dekolonizacji natomiast w tym momencie widzimy, że chodzi o taką politykę, która musi dotyczyć wszystkich, bo w takim wymiarze lokalnym to może być czy to musi być taka polityka Nieustającej adaptacji dostosowania się do zmian, ale to może być raczej polityka tak to zobowiązuje symbolicznie schronu ani ocalenia to znaczy różnych środków instytucji, ale także dosłownie schronów, które pozwoliłyby przetrwać ciężkie warunki na razie schrony budują sobie najbogatszy ponoć po mnie to już autentyk są wieś do kupienia takie takie całe firmy działają, która m.in. wykupują dawne bazy wojskowe na niektórych pustynia w stanach Zjednoczonych, ale też na terenie byłego NRD można sobie kupić w 1 z pasm górskich taki takie takie ekskluzywne strony tam są bazy wojskowe budowane przez związek radziecki jeszcze czasów zimnej wojny na rzecz przedsiębiorcy komunistycznymi poważne luksusowe bunkry obniżeniu o takich przeciętnych jest wprowadzanie 7 letni okres bardzo ciekawe, bo tam rzeczywiście może za potężne pieniądze kupić taki Super luksusowy bunkier z, który jest odpowiednio odizolowany od innych bunkrów, gdzie już tak Sopharma załoga miedzy, by się skończył zapach, a wracamy do swego lwia dlatego też ma natomiast tym kontekście no to już nawet takie analizy były co zrobić, żeby moi ochroniarze nie zbuntowali przeciwko mnie na zabili to dosłownie tego typu naruszenia to oczywiście mówiąc poważnie dłuższa historia kulturowa, bo to się zaczęło żyjąc, zwłaszcza po drugiej wojnie światowej w związku ze obawą przed trzecią wojną światową wojną jądrową, więc wtedy także rynek tego typu usług się rozwijał, ale zostaw na boku no powiedzmy sobie szczerze schron żyje tego ani tej metafory dla całego zespołu działań absolutnie nie wystarczy w tym sensie to wymaga głębokiej transformacji i tutaj oczywiście mamy gigantyczny problem polityczny dodajmy, że paradoksalnie te podziały nie wie lewica prawica, o których tutaj mówimy one niejasne przestają one nie przystają do tego zresztą ciekawe, gdy porównamy głos kościoła katolickiego, gdy patrzymy na Watykan papieża z np. głosem polskich banków prawda zresztą są zróżnicowani w tym zakresie, ale widzimy te różnice paradoksalnie kryzys ekologiczny też popchnął wielu filozofów myślicieli, ale także księży do takiej refleksji Teologicznej religijnej co jest co jest interesujące zwanego dla niektórych to jest szansa na to, że szybko ta apokalipsa nadejdzie scenariusz mamy apokalipsie Świętego Jana będzie pan fuzja powtórne przyjście Chrystusa i wreszcie to wszystko się zakończy, więc bez wątpienia są tacy, którzy mają nadzieję, że im szybciej to wszystko się zawali tym szybciej będą zbawieni oczywiście bardzo dziękuję wrócimy jeszcze do tej kwestii, bo apokalipsa wyobrażeniem apokalipsy te wątki religijne w kulturze zachodniej to jest osobny temat i chętnie bym stawał jeszcze o tym, wkrótce pomówił tymczasem bardzo dziękuję prof. Lech Nijakowski dziękuję bardzo dziękuję serdecznie, a co na kolację dzisiaj było no w powstrzymała się, a powstrzyma okres, kiedy tak no to dobrze ów ów, bo już tak zapytałem z pewnym jednak pewną obawą na nic raz jeszcze dziękuję państwu też dziękujemy kończymy ten program ten wieczór Radia TOK FM Małgorzata Łuczyńska wydawała dania Kowalewski realizował, a ja nazywam Tomasz Stawiszyński dobrej nocy życia i do Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: GODZINA FILOZOFÓW

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Z Dostępem Premium TOK FM odsłuchasz każdy podcast! Nie czekaj, zacznij słuchać wygodniej z pakietem "Aplikacja i WWW".

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA
Przedłuż dostęp Premium taniej!