REKLAMA

Sprawa Stefana W.: Pytania, których prokurator nie zadał

Gościnnie w TOK FM: Wyborcza, 8:10
Data emisji:
2020-01-15 08:00
Prowadzący:
Czas trwania:
25:51 min.
Udostępnij:

Stefan W., zabójca Pawła Adamowicza. Co o nim wiemy rok po zamachu na prezydenta Gdańska? O zbrodni dokonanej publicznie, na scenie, przed kamerami, na oczach milionów Polaków. Dorota Wysocka-Schnepf rozmawia z Katarzyną Włodkowską, autorką reportażu "Zabójca Pawła Adamowicza: Posiedzę dwa lata i wyjdę", który ukazał się w magazynie reporterów „Duży Format”. Reportaż można przeczytać na Wyborcza.pl/df . Więcej odcinków na https://wyborcza.pl/podcast

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
to jest ósma 10 podcast gazety wyborczej Stefan Voo zabójca Pawła Adamowicza co o nim wiemy rok po zamachu na prezydenta Gdańska zbrodni dokonanej publicznie na scenie przed kamerami na oczach milionów Polaków ósma 10 podcast gazety wyborczej Dorota Wysocka Schnepf dzień dobry witam państwa jest ze mną Katarzyna Włodkowska autorka głośnego reportażu, który ukazał się w dużym formacie na temat Stefana 2 gdańszczan Ka witam Che czy dobre i praktycznie cały rok pracowała nad Rozwiń » tym reportażem, żeby dojść do tej płyty tytułowe płyty posiedzą 2 lata i vide faktycznie procentem reportaże zaczęły się, a dzień po tym, jak Stefan Voo wskoczył na scenę i na pana prezydenta już wtedy w ogóle szykowałam się do napisania reportażu, ale mam, a taką zasadę, że wszyscy dziennikarze idą w prawo ja wówczas skręcą lewo i kontynuowała swą praca, ale uznałam, że poczekam z zebrań swoich materiałów, gdyż wówczas tempo pracy było ogromna emocji było ogromne także w Gdańsku miał takie poczucie, że cała masa wniosków czy informacji, które się pojawia jest nagła jest być potrzebujemy przez czas, żeby pewne rzeczy sprawdzić niewielu tak naprawdę wiemy zabójcę nie wiemy praktycznie nic o miesiącu poprzedzającym, czyli bardzo ważnym okresie, czyli od 8grudnia, kiedy Stefan opuszcza więzienie w gdańskiej przeróbce do 13stycznia, kiedy wchodzi na scena docierać do tego listu, który on napisał do brata i wówczas jeszcze nie dociera do listu, bo listy napisanej całkiem niedawno z aresztu po zatrzymaniu miesiąc po zabójstwie niż ja staram się docierać do wszystkich możliwych osób też oczywiście było miejsce zamieszkania chodziłam po całych dzielnic po barze, w którym bywał wszystko co przyszło wówczas do głowy, a także za pomocą Facebooka pisałam do każdego, kto mógł jakikolwiek sposób znać było powiązane w ten sposób trafiłam na rozmówcę, który oko w tym reportażu cytuje, który był świadkiem pewnego spotkania to było jeszcze w grudniu przed świętami Bożego Narodzenia, kiedy Stali w grupie kilku osób pod blok podjechał audi Stefan wsiadł po 1015 minutach wyszedł powiedział, że wie co zrobi oni wówczas nie do końca zrozumieli co ma namyśli podział to będzie prezydent im przyszło do głowy, że chodzi mu prezydenta Adamowicza tylko, że prezydent Duda i nie potraktowali go poważnie ja wówczas tego w żadnym materiale nie wykorzystała uznałam, że nic na ten temat nie wiem więcej czy, że opuszczając dwudziestego tego typu informacji tylko doprowadziło do jakiegoś takiego niepotrzebnego szumu, że nie składamy się to jeszcze całość czy co to oznacza on w tym grudniu, że tak takie spotkanie odbyło czy to jest zlecenie czy też po prostu inspiracja ktoś podsunął mu był osobą, której łatwo było podsunąć jakiekolwiek działanie prawda to jest jednak człowiek, który można jakiś sposób manipulować jest przecież chory był żądny zemsty stymulator rozwoju Nika, że on wielokrotnie powtarzał to wielu osobom o swoich planach te swoje plany czyli dlaczego do teraz, gdyby została dlatego tak, dlaczego teraz wykorzystałam, bo cały czas pracując nad tym materiałem dochodziły kolejne informacje jasno wskazujące rząd planował, czyli zapowiadał to bardzo wielu osobom, mówi że równo porachunki to wielu osobom więzieniu swoim kolegom z sali używał sformułowań jeszcze będzie o nim głośno powiedzieć przed samym wejściem rząd wróci prawda oczyszczenie nie formułował w każdym razie tak się na ten moment wydaje co zrobi myślę, że on też nie wiedział do końca co zrobi też wg niektórych świadków chodziło mu po głowie jakiś zamach terrorystyczny natomiast pomysł zamachu terrorystycznego odstąpił prawdopodobna ofiary na NATO, że mogą być kolejne ofiary, dlaczego to wszystko ważne czy teraz zdecydował się wykorzystać to informacja o spotkaniu, bo jak z podamy to wszystko całość planował zapowiadał informował rozumiał co za to grozi wrócę do środka, czyli wiem, że zabijanie jest niewłaściwe jest karalne i mając świadomość, że też czekałem z różnymi informacjami, żeby nie zakłócać pracy biegłych w momencie, gdy ukazała się informacja, że on zgodnie z biegu jest niepoczytalne, czyli nizinny, bo chory te informacje, które notabene są w posiadaniu jak sądzę i prokuraturę biegłych mają już znaczenia tu jest wiele wątków, które składają się w tym całość wróćmy na moment do tej chwili sprzed roku jest 13 stycznia tak właśnie cała Polska dowiaduje się o Stefanie dwu jak dzisiaj o nim mówi, chociaż ze sceny przedstawił się pełnym nazwiskiem i pada też to Platforma Obywatelska nie torturowała dlatego zginął Adamowicz to mówi wprost dzisiaj po roku co możemy na ten temat powiedzieć na temat tych wątków o charakterze politycznym te właśnie 1 z kluczowych wątków, ponieważ w tym samym śledztwie mamy właściwie wszystko mamy sprawca ważne czy przyznaje się nie przyznaje, ponieważ mamy go nagranego zrobić na oczach wszyscy widzą także to widzą mamy narzędzie zbrodni, czyli mamy nóż i mamy motyw i mamy motyw, który zresztą jest wyrażone w zarzucie, a nienawiść zemsta nie ma motywu zbrodni, więc jest istotny, dlaczego on nagle wybiera sobie pana prezydenta Adamowicza Platformę Obywatelską mówi dlatego też wynika z różnych jego opowieści, ponieważ oni wówczas rządzili, kiedy on został skazany za napady na banki i placówki SKOK-ów co jest zgodne z prawdą rzeczywiście w tym czasie, kiedy rządziła Platforma był skazywany, tak więc trudno nazwać to jakimś wymyślenie prawda, dlaczego wybrał pana prezydenta Adamowicza co spowodowało, że tak bardzo akurat ta Platforma okazała się tym celem prezydenta domówić jeszcze dodam, który od dłuższego czasu już jest 66 lat nie był członkiem członkiem Platformy natomiast tego nikt nie chce badać zrozumie nikt nie chce badać, żeby się nie zastanawiać czy być może materiały, a telewizji publicznej, których było w ciągu roku poprzedzającego zabójstwo 5 dziennie średnio za chwilę wrócimy do tych materiałów i mamy dla państwa też fragment takiego materiału, ale właśnie czy też nie chce badać, bo oprócz tego, że Stefan dwu, mówi że on Platformę nienawidzi za to co jego zdaniem uczyniła również, dlatego że pada takie zdanie, że on mówił chciałbym, by Jarosław Kaczyński został dyktatorem śledczy nie palą się do tego, by wyjaśniać, że wał tę sprawę i polityczne wątki tej sprawy oczywiście, że nie chcą wyjaśniać, ale myślę, że generalnie chodzi jeszcze 1 rzecz mamy kilka jest tak naprawdę, bo śledztwo o zabójstwo w katastrofie Stefana Voo mamy śledztwo o sprawie zabezpieczenia imprezy prawda też nie zakończona czy prokuratura, mówi że czeka na opinię biegłego rok trwa to postępowanie również wydaje się proste, bo cała masa świadków mamy również postępowania, których Stefan WIS pokrzywdzony, czyli pobicie prawdopodobnie przez funkcjonariuszy policji lub ochronę zaraz po zatrzymaniu oraz ujawnienie jego wizerunku, więc państwo pamiętają, ale bardzo szybko do mediów trafiło zdjęcie zatrzymany prawdopodobnie z ze szpitala lub jakież to on stoi w korytarzu też widać żony na tym zdjęciu pobity to też są zakończone postępowania w tym postępowaniu proponowanie wizerunku wiadomo, że to zrobił policjant to był ten policjant poniesie konsekwencje służbowe, dlaczego te postępowania się nie kończą prokuratura oczywiście będzie opowiadała, że jeszcze musi zgromadzić świadków być może zebrać 5 biegów nie chodzi o to, żeby nikt nie dostał właśnie dostępu jak sądzę to zeznań świadków zeznał Stefana, w których on, mówi że jest właśnie zwolennikiem, że trawa i sprawiedliwości, że chciałby, żeby jego sprawą zajął się minister Ziobro czy tak jak zdecydowała, że chciałby, żeby Jarosław Kaczyński był dyktatorem bardzo ciekawe go zabić, dlaczego chciał, skąd taki pomysł śledczy nie zaś są też jak cytuje ten nie to nie jest w ogóle skłębione jest też bardzo taka ciekawa ciekawe znany to tylko treści drogą dom się dotrzeć, w którym on do 1 środków mówił już będąc więzieniu Adamowi czuł, że napadał na banki, które były zadomowić powiązane to jest oczywiście, która ale, skąd się mogą wziąć się go tam też 1 z materiału, która telewizja publiczna mocno eksponowała to było posiadanie przez pana prezydenta 36 kont bankowych też jednocześnie czy zgłoszenie sprawy Amber Gold moim zdaniem pojawienie się w głowie tematu banków nagle w trakcie odsiadki musiało być tylko z medialnego przekazu jest to już pokazuje, że jest co wyjaśniać no ale tak jak mówimy nikt tego nie chce dlatego też wszystkich śledztw mają być zakończone, bo czy będzie umorzenie czy będzie akt oskarżenia prawomocna to dziennikarze mogą wnioskować o dostęp do akt i to jest moim zdaniem powód przedłużania nawet nie tylko tego 1 śledztwa tylko wszystkich śledztw i to we wszystkich śledztwach jak rozumiem dziś krzyżują to zeznania i teraz sprawa tego przekazu telewizji publicznej wszystkich właściwie anten tak jak wspomniała to było średnio 5× dziennie o prezydencie Adamowicz 2018 w sumie 1773 materiały się ukazały oto fragment materiału z dnia 9sierpnia 2018 roku, który przygotował pracownik TVP Jan Korab symbol niemieckiego ataku na Polskę i rozpoczęcia drugiej wojny światowej 79 lat temu zaledwie 200 żołnierzy wojska polskiego stoczyło bitwę przeciwko 4000 Niemców są tacy dziś, w którym przeszkadza obecność wojska polskiego na Westerplatte za szokującą decyzją stoi prezydent Gdańska jest sam w sytuacjach nie pomysł Adamowicz chce, żeby polskich żołnierzy na Westerplatte zastąpili harcerze oni mają odczytywać apel poległych, bo jak tłumaczy Paweł Adamowicz w ubiegłym roku zostało odczytane jedynie przez wojskowych Harcerza wycięli wykończyli decyzja prezydenta Gdańska oburzyła weteranów odbiega od pewnego honoru Polaka nie po raz pierwszy polityka historyczna Pawła Adamowicza wywołał burzę prezydent chciałby stocznia Gdańska ponownie nosiła imię Lenina nawiązuje też do tradycji wolnego miasta Gdańska i ten atak na Pawła Adamowicza szedł ze wszystkich możliwych stron to niebyły tylko zarzuty o charakterze gospodarczym, ale też właśnie te historyczne tak jak tutaj słyszeliśmy pojawia się Lenin naziści gdzieś podszyte to jest wszystko zarzutem o zdradę ze wszystkich armat możliwych atakowano Stefan Voo musiał się tego oglądać więzieniu wg jego kolegów z sali także tych, do których udało mi się dotrzeć interesował się polityką interesować historią Gdańska lubił oglądać programy informacyjne i to nie mogło bardzo źle nastawić to Pawła Adamowicza to co słyszał z góry, dlaczego trzeba w ogóle zadać mu to pytanie, czego nikt nie robi natomiast kluczowe jest to co nie w trakcie procentem tak zdumiało, gdy dała prokuraturze pytanie czy badają, jaki wpływ np. materiały telewizji publicznej mogły mieć na jego nienawiść chęć zemsty odpowiedź oficjalna wyłożenie, ponieważ wg świadków oglądał głównie filmy fabularne, a jest nieprawdą swoich rozmów z tymi środkami wynika, że nie mówiła fabularnych i oglądał oczywiście pewnie oglądał, ale nie jest prawdą, że głównie dlatego nie badają to pokazuje chęć manipulacji, która związana z obecną sytuację polityczną co mnie osobiście przyznam, że tak po ludzku absurd nie przeraża poproszę sobie pomyśleć, jeżeli mamy jedno z najważniejszych śledztw ostatnich lat mord polityczny czy w ogóle zabójstwo prezydenta miasta nie ma uważnie i ważniejszych spraw w ciągu ostatnich lat media się tym interesują rodzina zamordowanego również pilnuje sprawy ma możliwości prawne 2 Kancelaria prawnicza mają zasoby, żeby tego pilnować, a tak do jakich dochodzi manipulacji to jak ja czy państwo słuchaczy tak to jak my się wszyscy możemy czuć bezpiecznie jak my w zderzeniu z tą machiną, jakim w ogóle szansę i czy my mamy pewność, że jakiekolwiek postępowanie będzie prowadzone uczciwie, bo do, czego w ogóle może powiedzmy czemu to wszystko ważne motywy ustalić trzeba, ponieważ nie ma zbrodni bez motywu jest podstawa to i niech one będą polityczne, czyli polityczna kluczowe jest to szkolenie ulega żadnej wątpliwości, że on planował zemsta od dawna w ciągu miesiąca jakiegoś powodu trzeba ustalić wpadł na pomysł, że to będzie polityk Platformy prezydent Adamowicz i tutaj prawdopodobnie ta nagonka jest o tyle istotna, że on tak jak słusznie zauważyła się czy z kilku lat nie był w Platformie po nim wystąpił, kiedy pojawiło się zarzuty po kontroli chyba po kontroli oświadczeń majątkowych, ale oni jednak ten przekaz był na tyle muszą być w jego korze intensywne, że dla niego pan prezent dalej w Platformie, skąd się wzięło z filmów fabularnych no właśnie bardzo dobre pytanie przytacza taki dialog swój dialog z 1 z gdańskich śledczych, który mówi tak zadaniem prokuratury było niezakończenie śledztwa przed wyborami parlamentarnymi kolejny termin to wybory prezydenckie w maju 2020 roku, bo pytasz o odpowiedź pada taka nikt nie chce szukać odpowiedzi na pytanie, skąd u Stefana Voo nienawiść do Platformy niepoczytalność umorzenie śledztwa wtedy nie ma procesu i zeznań Stefana przed sądem w tym kierunku zmierza tak po publikacji będzie swego reportażu prokuratura dziadek komentarza mediom w tym poinformowała, że ich zamiarem, by ustalić motywy Stefana Wujec przesłuchanie świadków konkretnie 100 współwięźniów wg mojej wiedzy dotychczas przesłuchano ich ponad 20 wszyscy mówią to samo potwierdzają, że planował, że chciał mówił, że o tym, że chce wyrównać rachunki, że wróci jest o tym, że interesował się polityką jest również co jest najistotniejsze, a dziś wiem też, że prokuratury w posiadaniu tych informacji, czyli ma zapis rozmowy, który publikuje, który odbył się na Facebooku 10 dni przed zabójstwem pana prezydenta z kolegą z celi, który już wyszedł na wolność również, mówi że wróci na dożywotnie dopina tylko ostatnie rzeczy czy oni wszystko mają, jeżeli oni chcą przesłuchiwać kolejnych 80 około 80 świadków za pomocą pomocy prawnej, bo jak rozumiem to są osoby ze Sztumu w Bydgoszczy z Malborka Gdańska tak, gdyż ci ludzie być może część wychodziła może są teraz w innych więzieniach, bo przynosi więźniów 80 świadków na to jak domyślam się, że rok lekko no skoro 20 w ciągu roku przesłuchali to tych 80 to kolejny pamiętam, że potraktujemy sobie to jako umówmy się w wieży się spotkamy za jakiś czas i zapytamy prokuratura przesłuchała ich, bo to jeszcze zapowiedział go nie znaczy to zrobią natomiast dla mnie te tłumaczenia, bo oni rozumiem teraz tłumaczą, żeby jakoś odpowiedzieć na zarzuty dla mnie to jest jasne potwierdzenie, że chcą muszą przedłużać, bo nie ma nie ma potrzeby przesłuchiwania świadków, szczególnie że coś bardzo istotne jest rok od zabójstwa jednak głośniejszych spraw tego roku ilość publikacji materiałów przy ogromna idąca w dziesiątki więźniowie dzisiaj już są przesiąknięci też tym co zobaczyli usłyszeli przeczytali już niema pewności czy pewne rzeczy po pierwsze, że dzisiejsze lawirować gdzieś z detaliczną zrealizować trzymani są za nim dzisiaj kolejni świadkowie to już właściwie mogą powiedzieć wszystko co się chce usłyszeć nie ma kompletnie moim zdaniem żadnego z dnia dowodowego, żeby zrobić i wróćmy do tego od czego zaczęłyśmy, czyli listu, w którym pada to tytułowe swojego reportażu zdanie to był jego list do brata mówiła niedawno napisany podkreślmy to nie jest sprzed zabójstwa czy tuż po i on pisze tak zacznę od dobrych wieści myślałem, że będę miał dożywocie, ale 3 biegłych psychiatrów uznało, że był niepoczytalny to oznacza, że niedługo pojadę do szpitala prawdopodobnie w Starogardzie gdańskim tam co 6 miesięcy można wejść posiedzę pewnie za 2 lata i vide wyjdzie, bo on był przygotowany na dożywocie jak mówiłaś tak liczył na to miał świadomość co grozi tak co grozi rozumiem, że teraz interpretuje ten list i różne jego manipulacje po w moim odczuciu to jest moja prywatna opinia w tym momencie moim zdaniem świadomie manipuluje 1 z wywiadów, a w momencie, gdy okazało się, że on jest niepoczytalna jednocześnie rodzina prezydenta domu chce kolejnego przebadania wywiadu udzielił o jego matka stacji TVN, która opowiedziała, że jej syn płakał się pytał czy kogoś zabił na imię tego żałować i złożyć moja definicja nie wiesz, że to błąd, że nie wierzysz, a ja uważam, że to było jego manipulacja też znaczenie, mówi że nie wierzą matce tak to odbyło, bo to sprawdziłam odbyło się tego typu spotkanie, ale tego typu spotkania jak przebywają, bo to, jakie ktoś wreszcie jest podejrzane trwa śledztwo to może spotykać tylko najbliższa rodzina za zgodą prokuratora tego typu spotkanie 271 tylko jest np. policjant, toteż obserwuje bardzo często sporządzane są notatki tego typu spotkań biorę pod uwagę, że on może prowadzić pewien rodzaj gry, ponieważ on wielokrotnie zresztą o tym, mówił wcześniej i ich zeznania on był świadomy, że on zamordował prezydenta to nie jest także omówić 8 miesięcy w robieniu prawda czy pan pół roku i on nie był świadomy, że on w ogóle kogoś zabił w ten nadaje na niepoczytalność tak oni już świadomy tego, że on może być niepoczytalny i że jakby nie trafi na dożywocie może być po 2 może po 510, ale dla mnie oni bardzo tego świadoma i wykonuje różne ruchu wszystkich też jeszcze chce mówić, które mają go do tego doprowadzić i Lis, który w, których tu już o tym, świadczy znaczy, bo matka w tym wierzy przecież on rozumiał to zrozumie interpretacje rząd nigdy nie wyjdzie wg moich informacji on dobrze rozumiał, że może wyjdzie i co gorsza w tej sprawie wydaje się, że ta jego gra jest bardzo na rękę śledczym trafił w doskonałym polityczne moment długo też świadomy i z tych swoich ustaleń wynika, że on jest niepoczytalny, żeby ustalić poczytalności niepoczytalność trzeba prześledzić modus operandi zabójcy czy jego zachowanie przed czynem w trakcie czynu i poczynienia teoretycznie po zrobili to biegli oni tego nie zrobi tak naprawdę, bo oni się ograniczyć do kwerendy akt tego co on rzeczy świadkowi obaj przejrzeniu się jemu w trakcie obserwacji, czyli upraszczając oni ogólnie przyjrzeli się jego stanowi psychiczne mu dla nich istotne bardzo było, że w marcu 2016 stwierdzono u Stefana Voo i zostanie parą idealną badanie pokazało, że wszystkie zabójstwa polityczne czy zamachy terrorystyczne w Europie były wykonywane przez osoby z zaburzeniami psychicznymi, ale część przeznacza się, że osoby zaburzone psychicznie wszystkie są zamachowca ponętnej niepoczytalność samo drugą ta i tak samo drugą stronę to nie oznacza, że każdy z nas jest niewinny, bo chory musielibyśmy przyjąć, jakie są chora to ja jestem po prostu 24 godzin do 12 miesięcy urojenia i ciężkiej psychozie czy on był ciężki, choć to, żeby państwu pokazać tłumaczy też na bazie postępowań testament owe, bo w Polsce tak jak bardzo fajnie wytłumaczył pan dr Jerzy bohater wybitny psychiatra w moim reportażu z automatu choroba oznacza niepoczytalność to jest takie ułatwienia, bo czasami psychiatrzy też ogłoszenie, że nie są w stanie zbadać tego stanu psychicznego w chwili zabójstwa jego zdaniem są, jeżeli prześledzi modus operandi i sposób działania, bo planowanie np. przygotowywanie się zapowiadania wszystkim świadomość co grozi potem kłamanie w trakcie pierwszego przesłuchania, żeby lepiej wypaść, żeby nie pogorszyć swojej sytuacji jest okazanie poczytalności niepoczytalność sługę podobno Pragą postępowaniach testamentowi, czyli jest nam takie przypadki 10 lat temu człowiekiem zaburzenia mężczyzna jak i zaburzenia prawda miał rozchorował się 10 lat później przepisuje majątek na córka część rodziny zadowolona biegli stwierdzają jego niepoczytalność, ponieważ 10 lat wcześniej, a miał jakiś ciężki stan potem biegły inny biegły to podważa w jaki sposób dlaczego, bo sprawdza pan najpierw wyszukał starannie notariusza umówił się z nim na spotkanie następnie wszak samochód pojechał pod córka pojechali razem do tego notariusz jechali spory kawałek podejmował całą masę decyzji na drodze tak się zachowała osoba niepoczytalna droższe następnie nie robił zakupy zwracał uwagę na resztę, jaką dostaje wieczorem spotkał się ze znajomymi czy tak postępuje szalenie czy tak postępuje ktoś niepoczytalny, ale z automatu w postępowaniach testamentowi jest niepoczytalność, bo ktoś kiedyś był chory czy ktoś założył, że potem już za chory przez 10 lat non stop no ale w tej sprawie tak jak powiedziałem wcześniej po prostu może być na rękę przyczyni się do procesu mamy po prostu nie poznać ani zeznań, bo nie być zeznań przed sądem jak rozumiem też mamy poznać dotychczasowych ustaleń i nikt nie chce badać tych motywów Katarzyna Rutkowska zakładam, że ty będziesz to badać trzyma rękę na pulsie i wracamy do tego tematu w przyszłości adresami dziękuję bardzo pozdrawiam bardzo dziękuję za rozmowę Dorota Wysocka Schnepf to był podcast gazety wyborczej do usłyszenia Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: GOŚCINNIE W TOK FM: WYBORCZA, 8:10

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Z Dostępem Premium TOK FM odsłuchasz każdy podcast! Nie czekaj, zacznij słuchać wygodniej z pakietem "Aplikacja i WWW".

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA
Przedłuż dostęp Premium taniej!