REKLAMA

Co sprawiło, że sułtan Kobus był uwielbiany w Omanie?

Magazyn Radia TOK FM
Data emisji:
2020-01-18 11:00
Prowadzący:
Czas trwania:
25:41 min.
Udostępnij:

W wieku 79 lat zmarł sułtan Omanu Kabus ibn Said as-Said, panował przez niemal 50 lat. Nie miał żony, dzieci ani wyznaczonego następcy tronu. Jak został wyznaczony? Jakim przez pół wieku stał się władcą? I jakie stosunki Polska przez te lata miała z Omanem? Na te i wiele innych pytań odpowiada dr Łukasz Fyderek z Instytutu Bliskiego i Dalekiego Wschodu Uniwersytetu Jagiellońskiego.

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
to przez zyska połączymy się z panem dr. Łukaszem Fyderkiem Instytutu bliskiego i dalekiego Wschodu Uniwersytetu Jagiellońskiego dzień dobry panie doktorze dobry chciałbym, abyśmy poruszyli w trakcie tych 2 wejście tematy, które pełne sprzeczności, dlaczego to to za chwilkę o tym, powiemy o manto to kraj, który jest na ustach wszystkich to w wyniku śmierci sułtana Kobusa po pół wiecznym jego panowaniu zmarł na początku stycznia kilkanaście dni temu w wieku 79 lat jawi nam Rozwiń » się już po śmierci jako taki wizjoner wyprowadzający swój kraj zapaści jako przywódca kraju, który na bardzo gorącym bliskim Wschodzie też był i mamy nadzieję będzie taką oazą spokoju czy rzeczywiście rzeczywiście tak powinniśmy postrzegać oman jest to słuszna nasza z perspektywy wizja tego kraju, odpowiadając na pytanie krótko wydaje się, że tak raczej tak to znaczy mamy rzeczywiście dzięki swoim pewnym cechą szczególną też kraju nie tylko samego przywódcy, jakim był właśnie zmarły czytanka busy jest, by w ciągu ostatnich właśnie 50 lat o odróżniał się od reszty bliskiego Wschodu swoją neutralnością swoim prowadzeniem polityki w sposób nadzwyczaj dyplomatyczny polityki zagranicznej spółki zwyczaj dyplomatyczny to na bliskim Wschodzie nie jest regułą, ponieważ bardzo często inaczej z tym lokalne z prowadzenia polityki międzynarodowej raczej stylem pełnym deklaracji w kwiecistej retoryki, kiedy bardzo dużych gróźb rzucanych na, a także wykorzystywania metod odległych od dyplomacji taki jak chociażby siły zbrojne milicje zabójstwa zamachy, więc oman rzeczywiście stało tego wszystkiego bardzo daleko było to nie było to duży z dużym stopniu zasługą władcy absolutnego powiedzmy, że Cup Bush podobnie jak jego następca to są władcy absolutni co w regionie zatoki Perskiej nie jest niczym nadzwyczajnym nimi jednak w skali świata jest jednak pewien wyjątek, ponieważ monarchii absolutnych poza bliskim Wschodem już nie mamy bardzo bardzo niewiele, więc niech, więc z tym indywidualny indywidualny styl rządzenia wniósł na busa odcisnęły się na sposobie w jaki prowadzone były sprawy zagraniczne Omanu, ale pamiętajmy też, że był to przywódca, który rezydował nad wzrostem Manu z kraju nadzwyczaj 1, w którym istniały szkoły średnie np. w momencie, kiedy przejął władzę w siedemdziesiątym metrze siedemdziesiątym roku około 18 km dróg asfaltowych do, które chce pan panie doktorze będziesz, zaczynając od zera jest wiele łatwiej, bo ten postęp i cieszy mieszkańców cieszy rodaków też nie wywołuje niepokojów można tak to ująć, że im potraktować to na obóz jako element zjawiska szerszego, czyli liderów nam w tym przypadku właśnie z krajów zatoki Perskiej zawsze monarchą już, którzy przeprowadzili, którzy rządzili w czasie, gdy nastąpił ten gigantyczny wzrost poziomu życia rozwój infrastruktury i przejście od populacji dużym stopniu niepiśmiennych dużym stopniu no medycznej do populacji kraju rozwiniętego czynnik, czyli wykształconą klasę średnią nowoczesnymi miastami nie przekona infrastruktury dziękuję, którą kojarzymy z postępem i to właściwie był ostatni z tej generacji wysyłka bus jako ostatni odszedł z generacji przywódców, którzy właśnie, który których, którzy właśnie dziś w krajach zatoki ich no i siłą rzeczy populacja ich bardzo kochała, dlatego że Stali na czele Azja w momentu historycznego, w którym kraje pokonały potężny dystans rozwojowy natomiast warto powiedzieć, że by Amandę pewnym stopniu odrębne także, żeby w tym wymiarze rozwoju bo o ile właściwie we wszystkich pozostałych krajach zatoki Perskiej czy pozostałych 5 starciach przywódcy bardzo starali się właśnie okazywać swoje bogactwo, budując chociażby takie pokazowe miasto jak Dubaj wcześniej Kuwejt kraj był pierwszym trzeci takim winie projektem Hyper nowoczesności o tyle czynnych Omanie decyzję właśnie to na busa bogactwo, owszem, tak jak najbardziej rozwijamy natomiast nie budujemy tych nowoczesnych lider nowoczesnych wieżowców chociażby maska czy zachowujemy tradycje nie staramy się ścigać na bogactwo nowoczesność innymi innymi krajami NATO miał już kilka czynników 1 z nich to, że oman ma nieco mniej ropy niż jego sąsiedzi w regionie jest w pewnym sensie ubogim kuzynem też możemy odbyły niewłaściwej uboższym kuzynem i pozostałych monarchii, ale mamy tutaj też inne czynniki takie jak chociażby to, że oman ma bardzo długą historię państwowości i wręcz nawet mocarstwowości, czego o innych państwach regionu trudno powiedzieć o innych monarchiach oman był w odłożył ani Omanu władali możemy oceanem indyjskim od średniowiecza podczas gdy no inne domy panujące mają nieco krótszą historię ścięcie krótszą listą państw głośno sama Arabia Saudyjska jako państwo istnieje dopiero od lat dwudziestych na dwudziestego wieku więc, więc dyby, gdy mówimy o łamanie to mamy pewien kontrast mniej nuworysz szewski można powiedzieć byśmy można powiedzieć w sposób uprawiania polityki w porównaniu do do jego sąsiadów panie doktorze 1 kwestia maska czy muska, bo też te formy mieszają i być może powinienem tego poruszać na antenie myślę, że warto byśmy byśmy dobrze mówili inaczej właściwie ich działań władz Polska Polska czyta to jest maska w formach, które powinniśmy to pamiętać mamy niewiele czasu do informacji informacje będziemy kontynuować naszą rozmowę to pozwoli pan panie doktorze tworzy pewien wątek, bo taka wizja Omanu wizja kreowana przez przez jego władcy, ale też społeczna wizja niekoniecznie musi być spójna z tym co myślą o danym kraju sąsiedzi tutaj ta godność geograficzne dostęp do morza arabskiego do zatoki osmańskiej też ta neutralność tak taką taką Pański przepraszam ta konsolidacja, jaką zachował, jaką zachował sułtan Omanu to też była HOKEJ, ale niekoniecznie inne kraje mogły się na to godzić i one też mogły mieć swoją wizję np. podboju Manu tak i takie wizje tak takie takie plany były to nie jest bardzo dawna historia, bo warto pamiętać, że roszczenia terytorialne Arabii Saudyjskiej do do Omanu to zostały, jakby właśnie w początkach w początkach rządów Busha, czyli we wczesnych latach siedemdziesiątych dopiero uregulowane ta granica między armią wojsko Money jest bardzo długa i przebiega pod pomnik przebiega przez pustynie swobodę limitowana i do końca lat sześćdziesiątych władcy Arabii Saudyjskiej nie właśnie roszczenia terytorialne oparte na przesłankach powiedzielibyśmy historyczna plemiennych wedle, których no mieli to były drobne roszczenia, bo one dotyczyły powiedzmy między połowy terytorium Omanu, więc tak, więc to nie jest to to nie jest tylko 2 dni sytuacja, w której rzeczywiście wszyscy władcy w regionie przy Ślaski wali neutralnej pozycji Omanu natomiast istnieje silna przesłanka, na której widniał jako ta poz. Manu jako kraju arabskiego sprzymierzonego ze swoimi swoimi sąsiadami właśnie robią zjawisko emigrantami Kuwejtem i katarem, ale z drugiej strony do pewnego stopnia odrębnego samodzielnego jest akceptowana w kilka godzin jest akcja panie doktorze wrócimy do tego dodatek do tej kwestii tylko otworzyłem ten wątek zapraszamy teraz naszych słuchaczy na informacje Radia TOK FM łączymy się z panem ponownie, by kontynuować wtedy pańską powiedział tym kraju sobotni magazyn Radia TOK FM łączymy się znów z panem dr. Łukaszem Fyderkiem Instytut bliskiego dalekiego Wschodu Uniwersytetu Jagiellońskiego panie doktorze ponownie dzień dobre i rozmawiamy o łamanie to w konsekwencji wydarzeń z ostatnich dni śmierci sułtana wyboru nowego czym będziemy mówić podczas tego tego spotkania, ale też rozpoczęliśmy wątek strategiczny, czyli wizji państwa ze strony sułtana także społeczeństwa rumuńskiego, a położenia geograficznego tutaj też zupełnie nie rozumiem, że zatoką Omańską nie jest tak strategicznym punktem jak Zatoka Perska np. stąd być może ci sąsiedzi i reszta celem integruje się troszeczkę przed przed tym, żeby gdzieś położyć rękę na łamanie nie absolutnie równie strategiczna też przedłużenie zatoki Perskiej niejako po nowocześnie no za cieśniną Ormuz zaczyna się za taką matkę jest absolutnie równie strategiczne fragment co więcej same dziś nie odniósł to tym czym my biegłym sama cieśnina Ormuz można powiedzieć znajduje się strefie ekonomicznej już sam oczywiście wolność przepływu zgodnie z prawem może Omanu i z drugiej strony Iranu, więc i trudno znaleźć bardziej strategicznie położone państwo na bliskim Wschodzie, tym bardziej ponawiam pytanie jak udało się przetrwać bezkrwawo tyle lat tak i niewątpliwie w tym zasługa zmarłego właśnie sułtana Camusa jego zdolności dyplomatycznych po pierwsze, ale po drugie, też to, że ta Niny pewnej niezależności niezbyt dużego w końcu państwa i niezbyt potężnego jest tolerowane w szczególności przez kraj arabski wynika z odrębności kulturowej o Chińczyków, którzy są oczywiście Arabami nie mówią jedni działek zbliżonym do innych dialektów zatoki Perskiej natomiast z religijnym wymiarze nie są ani sunnitami ani szyitami w tym, jakby głównym podziale wyznanie świata bliskowschodniego świata muzułmańskiego, ale są bandytami, a więc takim odłamem bardzo licznym w świecie islamu, który niejako jest tym 0303. odłamem historycznie islamu trzecim na albo niektórzy mówią wyłącznie z pierwszej kwitnie, czyli pierwszego Ramos, a realizmu i ta ta odrębność kulturowa tolerowana przez jest też akceptowana przez sąsiadów sprawia, że już zarówno szyici jak sunnici no tak to są przecież bandyci oni są odrębnie są niejako w pół drogi między nami i to sprawia, że nie jako państwo władz i oman jako taki będzie w przyszłości też w pewnym sensie predysponowany nieszczególnie do tego, żeby pełnić rolę mediatora w szczególności wobec napięciami pomiędzy krajami mocarstwami niemieckimi i chińskim, więc o tym, o tym też warto pamiętać czy to otwartość ze strony Omanu polityki, jaką uprawia uprawia sułtan i być może będzie uprawiał go w sukces SOR to jest też polityka nastawiona na to by z tej konsolidacji czerpać korzyści, bo wystarczy spojrzeć na to co wydarzyło się po śmierci sułtana, jakie depesze napływały do Maskatu tutaj już pan doktor mnie tak pouczył słusznie właściwie atutu to są depesze napływające z krajów, które raczej stoją w mocnej sprzeczności do siebie niż niż idą razem ramię ramię, ale rzeczywiście to jest właśnie można powiedzieć TdP jestem, więc pomnik zdolności dyplomatycznych zmarłego sułtana buczeli trudno wypowiadać się innych niż pewny w niej nie w superlatywach o od sposobu w jaki prowadził on sprawy zagraniczne swojego państwa meldując konfliktach rozmaitych, wybierając bardzo często niepopularne jak się wydawało ścieżki, żeby taki dać szybki przegląd historycznych w momencie, w którym chociażby Egipt podpisywał inne zaczynał negocjacje z Izraelem, by bojkotować przez niemal wszystkie kraje arabskie i właśnie sułtan Abu wtedy jako świeżo świeży przywódca nie bojkotował Egiptu dlatego kibice pamiętają Romanowi nie po dzień dzisiejszy że, że właśnie jako 1 z bardzo licznych przywódców arabskich wykazał Solidarność Egiptem wspierał sprawę palestyńską, ale jako znowu 1 z bardzo niewielu miał otwarte kontakty nie jest, by Izraelem co prawda będą utrzymywane na niskim poziomie, ale premier Netanjahu no nie dalej jak przed rokiem był jeszcze gościem sułtana Camusa w wojnie iracko-irańskiej nie zajął man żadnego stanowiska pojednanie po drugiej stronie i IT w tym też wyróżniona wreszcie tę główne główny konflikt, czyli Iranu czy na tle rosnącej pozycji narodowi Iranu sprawił, że KE z dyplomacją pańskim mogła rozwinąć skrzydła mówimy teraz w traktacie nuklearnej, który w porozumieniu nuklearnym, od którego odstąpiły stany Zjednoczone, które rozsypuje, ale to, że doszło do tego porozumienia czarnego dużym, że rozmowy zostały zainicjowane wynikało z dużym stopniu z postawy Omanu inne mediacji omański dyplomatów i zaangażowania samego sułtana, a więc lista konfliktu kryzysu, które udało się złagodzić dzięki cierpliwej podkreślmy bardzo Cichy taki za odprowadzenie za zamkniętymi drzwiami pracy dyplomatycznej omański mediatorów jest nie bardzo długa, a o tym, też warto pamiętać, że tak patrząc na zagadnienie ze strony kulturowej wszy taki mediator konfliktów w świecie arabskim właśnie to musi być człowiek, który musi być zazwyczaj człowiek musi człowiek szanowany więc, ciesząc się szacunkiem przyszłyśmy się wśród tych, którzy są po obu stronach konfliktu w takiej pozycji właśnie było oman jego władca być może w takiej pozycji będzie jego następca rozwiąże momentu to nie tylko cukierkowy świat, na które spoglądają teraz inni, bo romantyczny mierzył się ze sprzeciwem własnego społeczeństwa pytanie jak jak ten wyraz sprzeciwu został stłumiony w jaki sposób doszło do tego, że tam nie było nawet zaczątków rewolucji dwudziesty i tutaj jakby obraz jest z nieco bardziej niż lansowany i pełen światłocienia, bo rzeczywiście w, o ile polityka zagraniczna i zdolności dyplomatyczne jak umieliśmy są my zmarłego ten były, bo imponujące to wyzwania polityki wewnętrznej były znaczne i nie im, choć zaczęły się one też zaczęły dominować w tym momencie spowolnienia rozwoju i raczej pod koniec życia sułtana był senator jego następca odziedziczy sporo z nich tych takim rokiem przełomowym było oczywiście 200011 róg rok rok arabskiej wiosny, kiedy także w Komańczy myślenia ulice, protestując przeciwko przeciwko bezrobociu korupcji przy w szczególności korupcji pomiędzy wolniej w oczy dotykającej inne wysokich rangą urzędników państwowych w tym do szczebla ministra w sułtan zareagował można powiedzieć podobnie jak wielu innych monarchów nie wymienił właściwie cały gabinet pozbył się znacznej części nie swoich doradców jako pokazując, że jest gotów walczyć z korupcją oraz zwiększył na ile wtedy jeszcze na to skarb pozwalał zwiększył z mężem są z benefity socjalne tak to ujmując pokrótce na nas społeczeństwa co przyczyniło się do uspokojenia nastrojów natomiast nie ulega wątpliwości że, gdy ta część Pańskiej opinii później treść domaga chociażby no z biura działania systemu politycznego utworzenia parlamentu nie z prawdziwego zdarzenia nie od wybieranego w wyłonionego w wyborach no te głosy do tej pory nie zostały wysłuchane i wydaje mi się, że nowy władca Omanu będzie musiał stanąć przed takim wyzwaniem znowu, żebyśmy to sobie, układając sobie to niejako porównawczo to, że powstanie parlament nie mówimy mieszczą przejściu do demokracji, ale jeżeli patrzymy na najbardziej właśnie taki spis realizowany politycznie kraje regionu czyli, czyli Kuwejt notami od 20 niemal lat mamy do czynienia z parlamentem, którym toczą się otwartej dyskusji decydują się sprawy istotne dla kraju pomimo tego, że również władca rządził w sposób mniej, ale niemalże auta absolutnie, ale jednak jego władze ograniczana tutaj tym tę politykę parlamentarną ja sądzę, że sułtan, a i sam będzie pod dużą presją, żeby jednak zwiększać stopień reprezentacji po politycznej przy swoim państwie, a także, żeby właśnie to co do co z tym hasłem na walkę z korupcją żeby, żeby nie, żeby doprowadzić pamiętajmy, że nie sam rodzina panująca Buzka i tworzeniu 2 wszystkich innych rodzin w regionie różnym mało czyli, toteż może warto zauważyć natomiast wszyscy kandydaci kontr kandydaci do urzędu sułtana, czyli bracia aktualnego nowego sułtana oni wszyscy budowali imperia biznesowe aktualny sułtan zaczynał pracę zresztą karierę zawodową jako dyplomata Ministerstwa Spraw Zagranicznych, ale od 30 lat już jest odnoszącym sukcesy, ale też porażki biznesmenem w sektorze rolnym czy elektrowniach, ale także ta największa porażka, która też właśnie była przedmiotem pewnej afery jeśli tak można to powinniśmy w Omanie druk projekt tzw. w Rosji, gdzie firma zarządzana przez aktualnego sułtana zbankrutowała później ten projekt są wykupione przez państwo, niemniej jednak miejmy świadomość, że te kontakty biznesowe też pewnego rodzaju oligarchizacji ja i gospodarki omański z aktualnym sułtanem jako 1 z wiodących biznesmenów tego kraju no nie do końca na czym zmiany sprawią, że sprawiają, że aktualny ten nie będzie takiej czystej karty takimi takiego takiego nie będzie tak samo postrzegany jak jego wuj zmarły wuj, który na, jaką prezentował jako biegnący ponad sprawami biznesowymi ponad tymi podziałami ponad to powiązaniami korupcyjnymi, które bardzo niektórych o Chińczyków niepokoiły ja rozumiem, że ten proces wyboru nowego sułtana, za którym stała cała rodzina przebiegło bezkolizyjnie skoro tak szybko wskazano tego, kto ma być następcą tak on Bono był osobliwy także właśnie z uwagi na to, że mieliśmy właściwie tylko 3 potencjalnych kandydatów, ponieważ ten nie miał dzieci nie miałby braci miał natomiast 3 bliskich kuzynowi to jest właśnie nadzwyczaj nietypowe, ponieważ zazwyczaj pretendentów w monarchiach zatoki jest zazwyczaj im Monach mają wielu wielu synów wielu braci kuzynów te są zazwyczaj setki lub tysiące jak gdy spojrzymy chociażby monarchię Saudyjską tutaj bardzo duża rodzina panująca zupełnie inny proces nie kontekst tej sukcesji zdaje się, że mamy delikatny prawa, a Car teraz panie doktorze pana słyszymy znów, tak więc osobliwość sukcesji wynikającą z niedużej liczby potencjalnych potencjalnych kandydatów właściwie 3 możliwych kuzynów, których wszystkich będących z nami wuj zmarłego sułtana busem Tarika i 2 z nich będących pełnymi braćmi 1 będący bratem przyrodnim ten, który był bratem, który jest bratem przyrodnim najstarszy Asad wojskowy generał był najbardziej prawdopodobny był już tych rozważaniach był wskazywany jako najbardziej prawdopodobny następca no, niemniej jednak w kopercie, którą niespodzianka, bo zmarły zostawił do otwarcia swojej śmierci znalazło się nazwisko młodszego brata do średniego z nich właśnie, a sama i rodzina bez bez zwłoki zaakceptowała ten wybór co uważam na co uważać miało wpływ przede wszystkim świadomość, że jeżeli nie doszłoby do szybkiego i wyboru tego władcy to pojawiłaby się przestrzeń do destabilizacji politycznej, a także do rozgrywania potencjalnych kandydatów przez sąsiednie mocarstwa i tego bardzo chciano uniknąć, bo jak wiemy region jest niestabilny, a oman też w o wpływy w Omanie walczy zarówno Arabia Saudyjska Zjednoczone Emiraty arabskie jak Iran i tutaj zarówno rodzina panującego barwy synka, bo byli świadomi, że te nie istnieje bardzo duża istnieje bardzo duża na margines margines manewru także decyzja decyzja, która doprowadziła do tronu sułtana ta sama była niespodziewana różnica nie była to najbardziej spodziewana nie była to pierwsza kandydatura 22 pozostałych braci ma militarne wykształcenie wniósł on hitem jest z wykształcenia dyplomatom i sensy powiedzieliśmy też biznesmenem no i też takim jaki, który chyba osobowościowo raczej był zbliżony do zmarłego sułtana busa jest raczej takim niespokojnym snem introwertykiem w FM, jeżeli chodziło o to strona osobowościowo panie doktorze mam niespełna minutę jeszcze zadam panu ostatnie pytanie do psiej istotne z punktu widzenia Polaków, którzy tam coraz chętniej wybierają się myśli pan ten względny spokój, jaki panuje w tym kraju w rejonie bliskiego Wschodu pcha naszych rodaków do tego, by spędzać wolny czas na to jest równie piękny kraj przyrodniczej i jest to kraj był stabilny politycznie jest to państwo, w którym nie odnotowywano statystyki służb zagranicznych odnotowują żadnych incydentów poważnych zagrożeń bezpieczeństwa dla ruchu turystycznego i wydaje się, że w najbliższej perspektywie nie ma przesłanek, żeby sądzić, że to się zmieni to znaczy nie mamy żadnego poważnego zagrożenia i ruchami tej ani separatystycznym co miało miejsce jeszcze już kilkadziesiąt lat temu w prowincjach wschodnich nie mamy zagrożenia z dnia islamem 40, gdy mem na co wpływa wspomniane fakt, że większość populacji to nie bandyci już bardziej taki powiedzielibyśmy w uproszczeniu tolerancyjny otwarty na na inne wyznania odłam islamu, a w wymiarze takim strategicznym militarnej rywalizacji no póki co nie zapowiada się, żeby to właśnie oman brały strony w jakimś konflikcie co więcej wydaje się, że sąsiedzi akceptują to neutralną pozycję ma dziękuję panu bardzo dr Łukasz Fyderek szereg instytucji bliskiego i dalekiego Wschodu Uniwersytetu Jagiellońskiego był moim państwa gościem zapraszam teraz Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: MAGAZYN RADIA TOK FM

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Słuchaj podcastów TOK FM bez reklam. Skorzystaj z 40% rabatu w jesiennej promocji. Wybierz pakiet "Aplikacja i WWW" i słuchaj wygodniej z telefonu!

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA