REKLAMA

Budowniczy mostów respektowanych przez cały świat. Jak Jan Nowak-Jeziorański wspierał Polską transformację?

Weekendowy Poranek - Maciej Zakrocki
Data emisji:
2020-01-18 08:00
Prowadzący:
Czas trwania:
31:22 min.
Udostępnij:

Tuż przed 15. rocznicą śmierci Jana Nowaka-Jeziorańskiego przypominamy niezwykłą postać legendarnego kuriera z Warszawy, pisarza i polityka, wieloletniego dyrektora Rozgłośni Polskiej Radia Wolna Europa, który przez całe życie wspierał Polskie dążenia do niepodległości i czas transformacyjnych przemian. Gościem Macieja Zakrockiego był amb. Jerzy Koźmiński.

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
Maciej Zakrocki witam ponownie zaproszono drugą godzinę weekendowego poranka 20stycznia 2005 roku w Warszawie zmarł Jan Nowak Jeziorański ten niezwykle ciekawy człowiek z życiorysem, który mógłby wypełnić intensywne życie wielu osób przede wszystkim służył Polsce i w tym patetyczny stwierdzeniu nie ma cienia przesady Kurier rządu londyńskiego uczestnik powstania Warszawskiego przed wybuchem, którego przestrzegał, docierając do Warszawy na kilka dni przed jego wybuchem Rozwiń » wreszcie dyrektor Radia wolna Europa w Monachium to on poprowadził 3maja 50 tego drugiego roku pierwszą audycję w języku polskimi tak zaczęła się historia przekazywana Polakom przekazywania Polakom prawdy, której byli pozbawieni przez stalinowski rząd pomagał potem wolnej Polsce od początku od osiemdziesiątego dziewiątego roku odegrał szalenie ważną rolę w procesie negocjacji członkostwa Polski na to zwrócił do kraju na stałe w 2002 roku dalej komentował wydarzenia polityczne wspierał naszą akcesję do Unii Europejskiej głosował na tak oczywiście w unijnym referendum to w tamtym czasie było mi dane poznać pana Jana i realizować z nim wiele programów telewizyjnych dla TVP Polonia dzisiaj tuż przed piętnastą rocznicą śmierci pana Jana chciałbym uczcić jego pamięć przypominają 2 wydarzenia cykl życia wsparcie polskich przemian osiemdziesiątym dziewiątym roku pomoc w zdobyciu przez Polskę członkostwa NATO pomoże mi w tym znakomity gość poranka pan Jerzy Koźmiński w 1989 roku dyrektor generalny w urzędzie rady ministrów 1 z najbliższych współpracowników wicepremiera Leszka Balcerowicza, a 2004 roku ambasador Rzeczypospolitej w Waszyngtonie dzień dobry panie ambasadorze dziękuję panie redaktorze kłaniam się panu kończą się państwu to przypomniałem przynajmniej jak ja to często mówię młodszym słuchaczom w skrócie bardzo niezwykły życiorys pana Jana Nowaka-Jeziorańskiego no i tak jak pozwoliłem sobie dzisiaj dokonać takiego wyboru chciałbym pana poprosić o przypomnienie tych momentów pana również życiu, w których pan Jan Nowak-Jeziorański się pojawiła no właśnie wspiera Polskę powiedziałem osiemdziesiąty dziewiąty rok, bo pierwszy raz przyjeżdża w sierpniu 80 tego dziewiątego roku do Polski od czasu drugiej wojny światowej, kiedy właśnie chyba kształtował się rząd Tadeusza mazowieckiego taki rząd Tadeusza mazowieckiego jak pamiętamy ostatecznie powstał 12września 81009. roku i mniej więcej to są te tygodnie pierwsze tego rządu, kiedy ja miałem okazję zetknąć się bezpośrednio z Janem Nowakiem Jeziorańskim właśnie po tym, przełomie pan wspomniał też ile wtedy funkcję dyrektora generalnego w urzędzie rady ministrów byłem współpracownikiem wicepremiera Leszka Balcerowicza pamiętamy autora programu przebudowy stabilizacji polskiej gospodarki, a Jan Nowak-Jeziorański oczywiście legendarny już wówczas skuje z Warszawy jak pamiętam bardzo żywo interesował się planami rządu Tadeusza mazowieckiego i z 1 strony może być zacięta ataków naszych decydentów ośrodki opiniotwórcze i społeczeństwo do reformatorskiego skrzydła z drugiej strony zaś oferował swoje bardzo rozległe ważne kontrakty w Waszyngtonie dla realizacji polskich interesów zarówno w tym wymiarze politycznym wymiarze gospodarczym od tamtej powiedz wielokrotnie spotykaliśmy się wprowadziliśmy rozmowy telefoniczne, ale i tak jak pan może wspomniał nasza taka codzienna ścisła współpraca z rozwinęła się na dobre od tych wiosną 1004. roku czy objęcia przeze mnie funkcji ambasadora w Waszyngtonie i do tej pory z ogromną wdzięcznością no wspominam kozie mogłem na co dzień korzystać z jego bardzo cennych, a wsparcia, jaką zamówił nasze działania w sensie wówczas przez 6 lat wzajemnie wzmacniały uzupełniały i przez te lata później przez kolejne, kiedy wrócił jeszcze Polski no i mogę też rzeźby bardzo zżyliśmy się sobą pozostawaliśmy do końca bardzo bardzo bliskich kontaktach ostatni raz widzieliśmy się na dzień przed jego śmiercią w swoim warszawskim mieszkaniu na Czerniakowie przekazał mi wówczas dokumenty obrazujące polską drogę do NATO, które przygotował, które miało wydać wydawnictwo Ossolineum poprosił o przejrzenie dokumentów oceny napisanie wstępu, gdy już Jan bardzo słaby oczekiwał na przyjazd karetki no mówię wszystkim na dłuższą rozmowę na temat tych dokumentów za 2 dni w szpitalu, ale do tej rozmowy z nim, gdy nie doszło to było 19stycznia 2005 roku w tak tak od początku było dla mnie oczywiste, że tak w Waszyngtonie jak i Warszawie Jan Nowak-Jeziorański tak to Pacuła poza swoim kompensowanie wstępnie był serkiem instytucją na jakiem legendą takim niezwykłym jakiem, ale tak z mojej perspektywy dzisiejszej wymiary tej niezwykłości decydowały o tym i decydowały o tym, że on rzeczywiście był w stanie poprzez swoją niezwykłą taką wyjątkową pozycję w Waszyngtonie Warszawie wywierać wpływ na decydentów na ośrodki opiniotwórcze na szersze kręgi społeczne, więc może przyjechał Kent wymienia pierwsze tak najbardziej jak najbardziej panią przeżyć tylko mogę dodać, że myśmy chyba nie do końca zdawali sprawy właśnie z tej jego pozycji dlatego właściwie na każdym kroku było to podkreślano jak znalazłem taką wypowiedź pana prof. Bartoszewskiego, który witał Jana Jeziorańskiego w Warszawie na lotnisku właśnie w sierpniu 80 tego dziewiątego roku, kiedy po raz pierwszy się pojawił pan prof. Bartoszewski mówił wraca do Polski najwybitniejsi ambasador Polski od czasów Ignacego Paderewskiego, który na terenie Stanów zjednoczonych działał na rzecz sprawy Polski wraca budowniczy mostów respektowane zarówno przez prezydentów Stanów zjednoczonych, jaki przez najwybitniejsze autorytety kościelne i polityczne Polski no to to był właśnie taki moment, który żeśmy chyba zrozumieli to szczególnie w porównaniu do Paderewskiego to jak mamy świadomość, że bez bezpośrednich kontaktów Paderewskiego z prezydentem Wilsonem może, by nie było tego słynnego punktu odbudowie polskiej niepodległości i to porównanie się wydaje fantastycznie oceniające no właśnie wartość pana Jana Nowaka-Jeziorańskiego z bardzo piękna bardzo trafna charakterystyka ja teraz się łuk przypomniałem sobie jak pan przyjęty zacytować z mojej perspektywy popatrzyć na z 800 wymiary te aspekty tej niezwykłej pozycji wyjątkowej pozycja Nowaka Jeziorańskiego i tu i tam w Waszyngtonie Warszawie to np. kilka takich rzeczy po pierwsze to taka podwójna legenda podwójna legenda korzystająca z działalności Jana Nowaka-Jeziorańskiego w okresie drugiej wojny światowej Kurier z Warszawy emisariusz armii krajowej, a także ćwierćwiecza kierowania przez niego rozgłośni Radia wolna Europa, więc on już tą legendą było owiany od morza petycji wielu lat to drugie to się bardzo bogata prze bogata sieć kontaktów w Waszyngtonie z decydentami z osobami mającymi wpływ na bieg życia publicznego między przyjaźń z palców funkowym pracę ważnym Zbigniewem Czerwińskim trzecia rzecz oczywiście wyjątkowe doświadczenia tego i to z tych kilku dekad aktywności życiowej zawodowej i czwarta taka formalna, ale nie tylko był 1 z ważnych liderów Polonii, a dzień Kongresu Polonii amerykańskiej, ale także, o czym się upewnić się nie pamięta z tzw. koalicji środkową wschodnioeuropejskiej, którą on reaktywował w połowie lat dziewięćdziesiątych no głównie po to, żeby mieć dodatkowy instrument dodatkowy mechanizm wywierania presji na amerykańskich decydentów w sprawie rozszerzenia NATO i wreszcie taka ostatnia rzecz, jakiej ostatnio niezwykle ważny wymiar w tej jego niezwykłości, ale jego wyjątkowej pozycji to poziom to są takie też niezwykłe cechy intelektu i charakter i jakie Nowe Miasto co uderzało każdego, kto znikał stąd pancerz panie rektorze do czynienia to niespożyta energia młodzieńcza energia z, a pasja, z jaką podejmował się kolejnych zadań pasja połączona z uporem to 1 z narzeczy to ogromna pracowitość tak niezwykłe poczucie odpowiedzialności, więc nic jak powiedział, gdzie chodziło o 1 wielką rzecz o Polskę dalej oczywiście szerokie Horyzonty umysłowe i wszechstronna wiedza następnie coś co z Włochami oczywiste od pierwszych kontraktów taka z wnikliwą analityczną, a czy zdolność do trafnej oceny sytuacji do trafnego przewidywania kilku wydarzeń do kreowania możliwych scenariuszy wydarzeń i wreszcie problem i wielka umiejętność ich siła perswazji to pewnie pancerz miał okazję system zetną ona była niezwykle istotne ta siła perswazji właśnie w kontaktach z politykami właśnie liderami społecznymi, kiedy chodziło o promocji jakichś ważnych kwestii albo załatwienie sprawy jeśli pan odwołuje się do mojego doświadczenia szybko bowiem, że kiedy miałem nagrywać właśnie pana mianem zawsze nagrania były w jego mieszkaniu właśnie na Czerniakowie kolejna audycja ona akurat troszkę był w gorszej formie i przegrywał 1 z warszawskich szpitali no, więc nazwanie mówię, że oczywiście trzymam kciuki i szybko wraca do zdrowia nagranie zrobimy, kiedy indziej mówi, ale jakie, kiedy indziej Jaszczuk dyrektor szpitala za chwilę ma przyjechać pokój jest wyznaczono już załatwiają marynarkę krawat występów, a ja dobrze pamiętam to było połowę lata 1003. roku, kiedy Jan Nowak uległ wypadkowi i idą zresztą urzędu rady ministrów też byłem zdumiony potwierdzam kilkakrotnie właśnie ten pokój szpitalny przekształci się takie studio nagrań gabinet spotkań z politykami dziennikarzami i to właśnie idzie do Itaki moje ostatnie obserwacji dotyczącej cechy jego intelektu i osobowości to jest Hart ducha optymizm wiara, że dzięki z 1 strony determinacji, a z drugiej to MO racjonalnemu planowaniu można osiągać wielkie cele wielkiej mniejsze mniejsze, że postawił się na nogi większe te dotyczące wolności Polski bezpieczeństwa Polski w demokracji, a następnie reform gospodarczych nic tu może chodzić to było takie sprzężenie cechy romantycznych pozytywistycznych i częsta to wszystko czy te wszystkie wymiary, które tam wie pan wspomniał, o której mówi prof. Bartoszewski to wszystko powodowało, że Jan Nowak-Jeziorański był w Waszyngtonie dla Polski na każdym etapie przed osiemdziesiątym dziewiątym rokiem później niezwykle naszym cennym kapitałem niezwykle cennym atutem UE takie nasze dobro narodowe to tak wracając właśnie do początku naszej rozmowy ta tak mojej perspektywy w tej jego waszyngtoński aktywności, czyli od reaktywowania wolnej Polski w osiemdziesiątym dziewiątym do roku 2000 tylko jako, kiedy wychodził po kilkudziesięciu latach do Polski do Warszawy można wypełnić takie 3 etapy tak zatykał ten pierwszy ten od pierwszy to był to lata 8093, które doskonale pamiętam, że są kolejne również i w tych latach pierwszych 34 wolnej Polski Jan Nowak-Jeziorański mówiąc najogólniej intensywnie zabiegał o udzielanie przez psy USA wsparcia dla polskich wysiłków na rzecz transformacji ustrojowej, a także dla stanowiska Polski ważnych sprawach międzynarodowych tutaj głównie chodziło o warunki optymalne z punktu widzenia Polski warunki zjednoczenia Niemiec panie ambasadorze ja mam teraz taką propozycję, ponieważ czas na informacje w TOK FM o posłuchajmy tych informacji, a potem właśnie wrócimy do tego pierwszego etapu, przypominając potem kolejne Maciej Zakrocki witam ponownie to jest weekendowy poranek przez Skype jest połączony z panem ambasadorem Jerzym Koźmińskim, którą wspominamy Jana Nowaka Jeziorańskiego dzień dobry raz jeszcze w dzień dobry raz jeszcze pozwolę sobie przypomnieć, że odnotowałem 3 etapy aktywności waszyngtońskiej aktywności Jana Nowaka od osiemdziesiątego dziewiątego roku do roku 2002 i ten pierwszy etap to lata 8093, który pracę czy pamiętam i w których to lata Jan Nowak-Jeziorański zabiegał o wsparcie Stanów zjednoczonych dla naszych działań reformatorskich, a także dla realizacji celów naszej polityki zagranicznej to ten czas, w którym pan z panem prof. Balcerowiczem próbował zrobić jajka z kompletu no to jest w latach ze zgodna przypomnienia, bo mamy 30 lat właśnie odszkodowania planu Balcerowicza 1stycznia tego roku po niezwykle gorący gorącej jesieni, którą właśnie swoją aktywnością swoim wsparciem na forum międzynarodowym głównie w Waszyngtonie wpisywał się Jan Nowak i zacznę od tego trzeba że przypomnę, że już jesienią sześćdziesiątego dziewiątego roku Jan Nowak co wynikało z kontaktów z nimi oczywiście cała nasza ekipa gospodarcza cały rząd Tadeusza mazowieckiego zdawali sobie sprawę, że przed naszym krajem stoi z 1 strony w sensie gospodarczym ogromne wyzwanie z drugiej zaś to wyzwanie stwarza też taką niezwykłą szansę i z tego sobie doskonale zdawał stawiano także to jest szansa przekształcenia polskiej gospodarki na taką, jaką znaliśmy zamożnych krajów Zachodu co się stało możliwe dzięki świeżo nieoczekiwanie uzyskanej wolności politycznej często wyzwanie, którego Janowa sobie też zdawał sprawę wówczas podwójne przypomnijmy, że po pierwsze, dowód w skrajnie nieefektywny system gospodarczy typowy zresztą dla wszystkich krajów naszego regionu, a po drugie to był dramatyzm bieżącej sytuacji makroekonomicznej, które wówczas w naszym regionie Europy Środkowej wschodniej przeżywa tylko Polska co to było galopująca inflacja puste półki długie kolejki głęboki deficyt budżetowy w strój ogromny dług zagraniczny, który swoim ciężarem przygniata polską gospodarkę to też była ucieczka od złotego do państw od złotego do dolara, bo w złotych codziennie traci wtedy na wartości panie ambasadorze 2 cyfry robią ogromne wrażenie zawsze lubił przypominać inflacja, której pan wspomniał to jest prawie 640% rocznie, choć zadłużenie zagraniczne 423 miliarda dolarów co no w tamtym czasie to jest gigantyczna kwota tak nasz dług zagraniczny sięgał wtedy 64% PKB to sytuacja absolutnie niezwykła i właśnie wino byliśmy rzeczywiście z, a nie zyski nie tylko załamania się bankructwa Polska była wtedy bankrutem teraz Jan Nowak doskonale rozumiał te realia rozumiał te pytania sam zresztą z wykształcenia przypomnijmy był ekonomistą w dobrym ekonomistą zaczął jako asystent profesora z rezerw w poznańskiej Akademii w poznańskim Uniwersytecie przed wojną mój rozumiejąc te realia, wspierając polskie całą mocą wspierał wysiłki polskiego rządu lekki gospodarczej na rzecz stabilizacji transformacji w tym co się przejawiało takich 3 rzeczach przede wszystkim to krótki okres, ale ważne wspierał nasze wysiłki w Waszyngtonie jesienią 81009. roku na rzecz pozyskania z funduszu stabilizacyjnego chodziło 1 miliard dolarów, bez którego to 1 miliarda dolarów nie było możliwe wprowadzenie w tym 1stycznia dziesiątego roku wymienialności złotego druga rzecz to od samego początku Nowak bardzo zabiegał o wsparcie eksperckie nas o to, żeby przyjeżdżali do nas z specjalności Departament skarbu innych i wspierali ekipę gospodarczą i trzecia rzecz chyba taka najważniejsza w tym okresie od osiemdziesiątego 0910. trzeciego roku to było wielkie zaangażowanie Jana Nowaka podobnie zresztą jak przez Zbigniewa Brzezińskiego sprawa redukcji polskiego trunku długu, który jakoś przytłacza polską gospodarkę UE postulat ten po raz pierwszy oficjalnie na forum międzynarodowym zgłosił w maju dziesiątego roku Leszek Balcerowicz podczas posiedzenia funduszu Walutowego ich od tamtej pory jak nowa jakość Actionu zabrał się w swoich kontraktach i na Kapitolu w Senacie w kongresie w mediach do promowania tego naszego postulatu to był ten pierwszy taki ważny bardzo etap ważny, bo wtedy Polska rzeczywiście przeczytała ogromne trudności jednocześnie była w stanie postawić takie mocne filary w tej nowej gospodarki, dzięki którym później po paru latach osiąga wielki sukces przypomnę, że po 1005. piąta roku nasze PKB sięgnęło 7% i to nie wiodło tego drugiego może etapu najdłuższego aktywności Jana Nowaka to są lata miesiąc się 99, kiedy bohater naszej opowieści bez reszty oddaje się celowi o wymiarze historycznym, a przy zapewnieniu Polsce wolnej Polsce swojego bezpieczeństwa, bo właśnie mówił darzyłem szczęśliwie Polski niepodległej, ale chciałbym dożyć bezpieczne jest portal tak to bardzo bardzo piękny cytat rzeczywiście ta myśl przyświecała przez całe 6 lat 26 lat, dlatego że Polska oficjalnie po raz pierwszy mąż wpisała do swoich dokumentów rządowych cel członkostwa NATO na wiosnę 1002. roku natomiast w kampanii nie ta sama działalność zatrzymał się wyroku z 1003. z jeśli mamy czasu mogę przypomnieć tamte wydarzenia, bo to latem 1003. roku w Warszawie senator Chuck lukę jako pierwszy polityk amerykański publicznie zadeklarował swoje poparcie dla naszego członkostwa NATO wobec czasie premier Hanny Suchockiej tak właśnie bardzo, że pan pamięta ta kwestia wypłynęła później bardzo wyraźnie kilka tygodni później podczas wizyty prezydenta Borysa Jelcyna w Warszawie w takim wspólnym polsko rosyjskim komunikacie zostało wówczas zawarte stwierdzenie o braku sprzeciwu Rosji wobec polskich zamiarów przystąpienia do NATO no i ten komunikat nieoczekiwanych w tym fragmencie spoczął duże poruszenie wśród polityków na Zachodzie, którzy nie przygotowani na taki rozwój sytuacji oraz po powrocie do Moskwy prezent wierceń pod naciskiem i politycznych kręgów IQ wojskowych wycofał się ze swego stanowiska to wyraźnie liście do Billa Clintona sprzeciwił się wówczas zdecydowanie poszerzeniu Sojuszu zaproponował, żeby te państwa Europy Środkowej objąć wspólnymi gwarancjami bezpieczeństwa Rosji i Zachodu i teraz ten rosyjski sprzeciw przypomnijmy wywołał polską reakcję, która swoją ulegała wzmożeniu zabiegów członkostwo, w które energicznie się zaangażował wtedy nowy minister spraw wewnętrznych Andrzej Olechowski na efekcie na kierownictwo USA NATO grafiki ana presja przez 2 przeciwstawne strony Rosja i Polska, którą wspierały Czechy Węgry, a wtedy w Waszyngtonie dojrzała koncepcja partnerstwa dla pokoju i ona zakładała rozwój współpracy wojskowej krajów postkomunistycznych NATO tyle tylko, że w tamtym kształcie ona była przez nas widziany jako substytut członkostwa NATO jako droga, którą moglibyśmy dotrzeć do Sojuszu i w związku z tym i dochodzę do pana Jana na przełomie roku dziewięćdziesiątego 0304. i Polska wnosiła kampanię, która miała skłonić władze USA do Jasnej deklaracji w sprawie otwarcia NATO na wschód i Polonia i tu działania Polonii to szalenie ważną siedziały w dużej mierze właśnie z inspiracji Jana Nowaka była szeroka akcja nacisku w 2 tysiące listów to były tysiące telegramów to były spotkania z przedstawicielami administracji w dużej mierze właśnie organizowane przez Jana Nowaka no i wtedy już tej administracji amerykańskiej, a pojawiła się liczne takie wewnętrzne poufne memoranda na temat przyszłości NATO i był wyraźny podział będzie narodowa rada bezpieczeństwa on kierował Anthony Lake notabene w tym blisko współpracował Zbigniew Brzeziński oraz Jan Nowak-Jeziorański był za noc miast stoisko niechętne wtedy zajmowało kierownictwo Pentagonu i w sumie te wszystkie wydarzenia, a więc i kampania nacisków ze strony polskich innych krajów grupy Wyszehradzkiej no i także oczywiście także zakrojone na szeroką skalę działania Polonii spowodowały, że w styczniu 1004. roku tuż po szczycie NATO w Brukseli prezent Clinton wygłosił takie słynne oświadczenie, że cytuje w głowie rozszerzenia NATO to nie jest kwestia 3 ale kiedy i jak w świetle tego świadczenia to pierwotna ułomna koncepcja partnerstwa dla pokoju była interpretowana przez znosić przez Jana Nowaka przez Zbigniewa Brzezińskiego jako rozwiązanie, które rzeczywiście mogły polskie doprowadzić do NATO 3 miesiące po wystąpieniu Clintona pan zostaje ambasadorem w Waszyngtonie tak no to jest już jest ten moment ścisłej współpracy zarówno z panem Janem Nowakiem, jaki z panem Zbigniewem Brzezińskim i oddając panu głos, bo mamy jeszcze 6 minut, żeby te zasługi pana Jana uwypuklić dzisiaj nie powiemy pana, ale ja to słuchaczom muszę powiedzieć, że również zdaniem pana Brzezińskiego pana Jana Nowaka-Jeziorańskiego i wielu znakomitych ludzi zasługi Jerzego Koźmińskiego w tej sprawie są ogromne natomiast wracając do pana Jana to to muszę to powiedzieć to się strasznie podoba pan mówił o jego optymizmie, ale on on potrafił ciekawy sposób ten ten swój optymizm przekazywać, bo jemu optymistą polegał na tym, że wierzył, że się da natomiast zwykle dzwonił do np. Zbigniewa Brzezińskiego mówił Zbyszek jest katastrofa no i wtedy ten wiedział, że musi zacząć ostro działać, więc nie niby katastrofa, ale takie pozytywne motywowanie wszystkich partnerów do działania o jak bardzo pamiętam ten modus operandi Jana, kiedy rzeczywiście byłem w Waszyngtonie i nic z Rafałem Zielińskim zresztą żartowaliśmy sobie, że Jan Nowak stan taki swoisty system wczesnego ostrzegania taki mogą one z katarem, bo dzień zaczął bardzo wcześnie czytania gazet i analizowania sygnałów medialnych w agencji informacyjnych, jeżeli pojawiało się coś co budziło niepokój natychmiast każdego z nas, ale mogą dzwonić do ćwiczeń i to nie tylko była siódma siódma 15 rano Lech rzeczywiście czasem pojawia się katastrofa, ale i tak było z czegoś takiego, żeby jak nie wychwycił w informacji, która miała naprawdę istotne znaczenie, która powinna była być przedmiotem jakiegoś niepokoju działania i taki sposób działaliśmy przez szefa laty natomiast właśnie propos tych działań to, żeby dziś także te działania Jana Nowaka wpisały się we wszystkie kategorie wzajemnie powiązanych ze sobą zadań, jakie na rzecz poszerzenia NATO z 1 strony realizowała Polska Polska dyplomacja ambasada politycy no, a z drugiej strony Polonia z tak wybitnymi postaciami jak Jan Nowak Zbigniew Brzeziński teraz tak w skrócie, jakie to pół zadania po pierwsze to było to było najważniejsze oddziaływanie na te amerykańskie ośrodki osoby, które już pośrednio albo bezpośrednio zależy na sprawa poszerzenia NATO do tego, jakie jeszcze więcej mamy czas pozostały na 4 minut pani ambasador dobrze po drugie to było wnoszenie polskiego wkładu w rozwój koncepcji poszerzenia NATO i to takim przykładem może być nasza Polska propozycja silnie wspierana przez Jana Nowaka, żeby w stosunku do Ukrainy, której członkostwo w sensie wydawało się wtedy w latach osiemdziesiątych abstrakcją, żeby zastosować takie rozwiązanie podobne do proponowanego wówczas wobec Rosji, więc nadać im specjalny status w zakresie bezpieczeństwa poprzez zawarcie odrębnej umowy Ukraina NATO wysoko to drugie, czyli wnoszenie polskiego wkładu koncepcję trzecie zadanie to udział w amerykańskiej debacie na temat przyszłości NATO w tej debacie Jan Nowak-Jeziorański był bardzo bardzo aktywny udział musiało padać takie pytanie, jakim my czyli dlaczego po zakończeniu zimnej wojny Ameryka poprzez rozszerzenie Sojuszu miała być wzniecać konflikt z Rosją mogą prowadzić do nowego wyścigu zbrojeń, a także mogącego podciąć skrzydła rosyjskim reformator, dlaczego poszerzać NATO skoro spowoduje, czego osłabiania miast nowi członkowie Polska Czechy Węgry są słabi gospodarczo słabe wojskowi, a niektórzy niosą również swoje problemy z sąsiadami potem inne pytanie z jakim zmagał się nowa klimy, kto poniesie obciążenia finansowe wynikające z rozszerzeniami, tym bardziej że od pewnego czasu było wiadomo, że europejscy członkowie NATO się niespecjalnie kwapili do solidarnego łożenia na wspólną mogą one na pytania kluczowe jeśli rzeczywiście pojawi się realne zagrożenie to niby dlaczego Amerykanie mieliby ryzykować życiem dogoni Warszawy czy prywatnej Jan Nowak niestrudzenie na te wszystkie pytania oraz odpowiadał w czwartym naszym takim zadaniem, które realizowaliśmy równolegle i Polska i Polonia w tym Jan Nowak to było oczywiście tworzenie ram IC do tego pozytywnego wizerunku Polski kraju, który utorował drogę innym narodom ku wolności demokracji, a jak się przyczynić do upadku związku Radzieckiego to zjednoczenie Niemiec Kai, który osiągnął sukces gospodarczy kraju danego zasadom demokracji kraju, który prowadził aktywną politykę zagraniczną jest takie było piąte zadanie w tym piątym chodziło o zapewnianie właściwych interakcji Waszyngton siada i uchodziło podejmowanie lub wygaszanie po stronie polskich pewnych działań, które mogą mieć wpływ na postęp poszerza mu NATO do tego typu kwestii należały reforma sił zbrojnych stosunki polsko-żydowskie kontrola handlu bronią Night szczególne znaczenia może pamiętamy miała sprawa płk. Ryszarda Kuklińskiego, na którym nagle wyrok śmierci 1007. ciążył wyrok z czasów PRL także to były tak ten cały katalog zadań i te wszystkie wpisywały się Jan Nowak rozumiem, że nie mamy czasu, żeby powiedzieć coś więcej ale gdyby była minuta tylko dopowiem, że jak się to pierwsze zadanie, czyli o wywieranie presji na ośrodki amerykańskie to, a adresaci tej pensji w tym również jest on Jana Nowaka znajdowali się w kilku okręgach było po pierwsze, oczywiście wśród administracji Federalnej białym domu departamencie stanu w Pentagonie podjął w kongresie USA to jest ogromnie ważna, zwłaszcza w Senacie, gdzie zadanie było oczywiste gromadzenie takich osłów, które miały doprowadzić do tego, aby liczba senatorów przeciwni poszerzeniu Sojuszu topniała na korzyść zwolenników, bo poprzeczka legislacyjna przypomnijmy w Senacie amerykańskim była ustawiona najwyżej spośród wszystkich parlamentów krajów członkowskich minimum 667 musi jednak tak tak to była oczywiście także stany Zjednoczone, a w tym wielka rola Jana Nowaka i Zbigniewa Brzezińskiego, który podwójnie ważne w tym procesie poszerzania NATO z 1 strony oczywiście USA liderem Sojuszu na drugiej stronie podziałem poprzeczka legislacyjna dane zebrał ustawiona najwyżej najczęściej wśród tych adresatów tej presji tego oddziaływania im Jana Nowaka były ośrodki postaci opiniotwórcze tak jak tanki kręgi akademickie eksperci ds. międzynarodowych to było oczywiście amerykańskie media tu można przypomnieć się spośród 2 wiodących dzienników poszerzenia Sojuszu zyskało przychylność de głośnik to po natomiast New Times w konsekwencji opadał przeciwko musiało również zmierzać do finału, a zatem żadnego sygnału jest tutaj może finałem będzie przypomnienie taki urzędnik apatyczne 30kwietnia 91008. roku głosowanie 80 za przypomnę 67 była miłą tylko 19 przeciw 1 senator obecne i tak ten etap się skończył niestety tak się kończy nasza rozmowa, ale jej przebieg podpowiada mi, że mimo pana różnych bardzo zajęć koniecznie musimy jeszcze raz usłyszeć no to powiem tylko jedno stanie wtedy tego właśnie 30kwietnia Jan Nowak zerwał się z sektora, który śledził przebieg debaty podszedł do mnie ze łzami w oczach objąwszy mnie powiedział to najszczęśliwszy moment mojego życia bardzo dziękuję za to wspomnienie Jerzy Koźmiński był gościem weekendowego poranka dziękuję za rozmowę dziękuję Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: WEEKENDOWY PORANEK - MACIEJ ZAKROCKI

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Słuchaj podcastów TOK FM bez reklam. Skorzystaj z 40% rabatu w jesiennej promocji. Wybierz pakiet "Aplikacja i WWW" i słuchaj wygodniej z telefonu!

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA