REKLAMA

Kosowo i Serbia wznowią połączenia lotnicze między stolicami. "Nie wiadomo, czy Belgrad uzna je za loty międzynarodowe czy wewnętrzne"

Popołudnie Radia TOK FM
Data emisji:
2020-01-21 18:00
Prowadzący:
W studio:
Czas trwania:
21:01 min.
Udostępnij:

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
słuchamy Radia TOK FM popołudnie Radia TOK FM jeszcze raz dzień dobry mówi Paweł Sulik w naszym studiu Marta Szpala ośrodek studiów wschodnich dobry wieczór dobry wieczór po amerykańskich mediach mediacjach jak czytam Serbia Kosowo właśnie uzgodniły ogłosiły, że wznawiają po ponad dwudziestoletniej przerwie loty samolotowe między stolicami obu krajów, czyli rośliną i Belgradem no i ta informacja obiegła media czy to jest taki symbol przełomu w stosunkach między tym kraju Rozwiń » przypomnijmy, że to chyba najbardziej kluczowy temat sporu między tymi krajami czyli, zaczynając od c, które Kosowo wprowadziło stuprocentowe na produkty samochody z Kosowa, które mają Kosowski rejestracji badania nie mogą jechać do Serbii problemy i szczególnie w ubiegłym i 2 lata temu problemy z wypowiedziami przywódców państw były ewidentnie łączący obliczanie mają od, a tu nagle okazuje się, że samolot będzie latał jak to zwykle w takich przełomowych decyzjach diabeł tkwi szczegółach pierwsze pytanie takie czy z punktu widzenia Belga będą to loty międzynarodowe czy lokalne, bo przeciwko Serbii nie uznaje niepodległości Kosowa wie, więc teoretycznie spółki serbskiej punktu widzenia będzie to rok lot krajowy z punktu widzenia Krystyny nie do końca to są szczegóły, które trzeba będzie uzgodnić, bo to podpisana to będzie to był list intencyjny Serbowie też mają często problemy z uznawaniem dokumentów kosowskich dawanych przez państwo, którego nie uznają, więc pytanie na podstawie jakich dokumentów będą osoby wpuszczane na ten na ten sam do tego samolotu taka trzecia sprawa ma też jest bardzo ważna to znaczy, że do Serbii nie można wjechać od Kosowa, jeżeli się nie przez nie nie przekroczyła granicy wcześniej to znaczy nie ma takich szans, żeby np. Jach 1 jadąc z Macedonii wjechać do Kosowa i stamtąd przedostać się do Serbii jak państwo sami jeżdżą po Bałkanach to często spotyka właśnie różnych ludzi, którzy szerokim nosem skrócić drogę nie da się tak Serbowie uważają, że jeżeli nie przekroczyła drogę granice z Kosowem w punkcie, gdzie nie ma serbskich straży granicznych to Piecha tego kraju nielegalnie, więc jedyna jedynie co można zrobić to wjechać do Kosowa od strony Serbii później wrócić tam rok no, więc też kwestia właśnie, kto będzie latał samolotem, że tym samolotem będzie można ewentualnie poleci z Belgradu do Kosowa tam można wpaść do Macedonii i wrócić tą samą trasą, ale nie będzie można zrobić także właśnie z Kosowa polecieć do Belgradu na świat dalej gdzieś na zachód, bo jeżeli nie będzie miał wcześniej pieczątki właśnie, że serbskiej serbskiej Straży Granicznej na więcej jak tutaj dużo problemów z tym związanych z miasta pokazuje ta umowa znaczy to porozumienie z list intencyjny to ta to jest bardzo ważne, że tak naprawdę stany Zjednoczone tra większą rolę odgrywają na Bałkanach, jakby jakiś sposób wracają na Bałkany po po ogłoszeniu niepodległości przez Kosowo 2008 roku to głównie Unia Europejska była tym aktorem stara się doprowadzić do porozumienia tych 2 krajów Kosowa Serbii mieliśmy negocjacji okresie 2011 roku toczą właśnie pod auspicjami Unii Europejskiej, które ma się miały na celu to, żeby ryby te relacje znormalizować potem pytanie czy jakby celem tych negocjacji będzie faktycznie uznanie niepodległości Kosowa przez Serbię to będzie taka takie takie uznanie de facto, że Serbowie będą akceptować wszystko co się wiąże z niepodległością Kosowa, ale formalnie nie uznają ale jakby te negocjacje toczyły ze zmiennym skutkiem, a właściwie 2018 roku właśnie wtedy, kiedy Kosowo wprowadziło cła na projekt produkty serbskie te rozmowy są zawieszone tras mamy nową komisje były takie nadzieje, że nowa komisja, jakby znowu wróci do kwestii negocjacji dialogu natomiast to jakby tej narazić na nie nie zanosi nie ma takich sygnałów co więcej jak szefa unijnej dyplomacji został Hiszpan, która to Hiszpania nie uznaje niepodległości Kosowa NATO, jakby automatycznie, jakby wzmacnia pozycję Serbii w tych negocjacjach pytanie właśnie on wprawdzie wypowiedział się, że będzie starał się jak neutralnymi stosunek do tych negocjacji bez, jakby tutaj jest interpretowane jednak jako takie jak bardzo przychylne będzie zajmował bardziej przychylne Serbii stanowisko nie będzie nie będzie mógł odgrywać takiej roli mediatora mówi się o tym, że Unia Europejska wyznaczy specjalnego specjalnego wysłannika jeśli chodzi o dialog właśnie Serbia Kosowo miał nim zostać mówi się wspomina się, że może nim zostać szefem MSZ-u Słowackiego Mirosław Ratajczak Słowacja też nie uznaje niepodległości Kosowa więc, a ten to nazwisko wciąż, jakby nie obsadzone, jakby tutaj pytanie, kiedy te negocjacje mogłyby mogłyby zostać wznowione natomiast chodzi o stany Zjednoczone to faktycznie Donald Tramp przede wszystkim właśnie ma specjalnego wysłannika na Bałkany zachodnie, które jest, jakby doświadczony dyplomata, który na Bałkany jest upalne, a w zeszłym roku na jesieni także ambasador Stanów zjednoczonych w Niemczech ryczałt trener został właśnie mianowany specjalnym wysłannikiem Zjednoczonych ds. dialogu Kosowska serbskiego co pokazuje, że stany Zjednoczone chcą w tych kwestiach odgrywać o wiele większą rolę i to porozumienie oczywiście, jakby tak zastrzeżeniem, że wejdzie w życie czy nie pokazuje jednak, że stany Zjednoczone chcą w tej części świata odgrywać coraz większą rolę i powiedziałbym, że taki układ, że europejskimi sprawami zajmuje się Unia Europejska wyznacza się wycofują się w jaki sposób tylko w końcu czy ewidentnie jest także, że strona amerykańska jest rozczarowana tym, że zostawiła Bałkany w 2000 roku czytamy w powietrzu na początku 2 lat dwutysięcznych w Europie Europa, która szczyciła tym, jakie ma soft Power na tej uporządkuje te Bałkany zresztą z drugiej strony Europejskiej też, bo takie poczucie, że Amerykanie potrafią tylko wojny prowadzić jeszcze odbudowę to my jesteśmy najlepsi metra odbudujemy Bałkany zachodnie przyjmie do Unii Europejskiej jesteśmy 20 lat po tych wydarzeniach i okazuje się, że wszędzie gorzej niż było to znaczy Bośnia Hercegowina jest dalej funkcjonalna jeśli chodzi o relacje Kosowskiej Kosowską serbskie pewne porozumienia zostały zostały zawarte, ale tutaj nie ma jak dziś takich nie ma znaczącej poprawy poprawy sytuacji nie przekazują rzeczy czy zmianę czy gdyby to miał być symbol, jakie zmiany to miałby związek np. nie wiem z tym, że coś trzeba zrobić od strony serbskiej Serbia jednak aspiruje do Unii Europejskiej albo zmieni inni politycy teraz już doszli do głosu albo inne idee w samym Kosowie czy to jest także czytanie ma znaczenie znacznie więcej właśnie też pytanie, jakie ma narzędzia Unia Europejska Unia Europejska zawsze chodzi o Bałkany prowadzi taką politykę będzie zawierać kompromisy, a my wam to wy nagrodzimy integracji o tym, będziemy was przyjmować warunkiem właśnie przystąpienia do Unii Europejskiej jest spełnienie czy właśnie jest unormowanie relacji z sąsiadami, jakby będą prowadzić będą toczyły negocjacje będzie rozwiązywać bilateralne konflikty, a my wam to będziemy wynagradzać będziemy, jakby was pogłębiać współpracę z wami pogłębiać waszą integrację z Unią Europejską co się wydarzyło w zeszłym roku to nie dotyczyło bezpośrednio serii dotyczy Albanii Macedonii północnej Macedonia Północna rozwiązała konflikt z Grecją i mimo to nie otworzyła negocjacji akcesyjnych, więc powiedziałem teraz to soft Power unijne Boga na bardzo została osłabiona i teraz pytanie, nawet jeżeli zakładamy, że byłby powrót do dialogu serbską Kosowskiego to co może Unia Europejska zaoferować Serbię Kosowo w zamian za pewne ustępstwa w serwisie przez zamykanie rozdziałów negocjacji, ale członkostwo jasno prezydent Macron powiedział, że raczej nie, jakby metodologia jest zła proces od jak sama koncepcja trwa otwierania negacji rozdziałów negocjacyjnych i taki proces negocjacji członkostwa, jaki znam jak my przeszliśmy, jakby jest nieadekwatny musimy to wszystko zmienić więc, jakby tutaj nie ma tego właśnie brak brakuje tej marchewki tak brakuje tak tej zachęty dla samej Serbii, więc tutaj trudno powiedzieć właśnie jak Unia Europejska miałaby miałaby ona na Serbie oddziaływać to wróćmy na chwilę do naszej rozmowy przed nam informacji Radia TOK FM w naszym studiu Marta Szpala ośrodek studiów wschodnich słucham Radia TOK FM popołudniu Radia TOK FM czas dzień dobry mówi Paweł Sulik w naszym studiu przypomina Marta Szpala ośrodek studiów wschodnich jeszcze raz dobry wieczór dobry wieczór w pierwszej części naszej rozmowy mówiliśmy o zdać, by się mogło symbolicznym przełomie, ale na pewno pewnym znaku dla opinii publicznej, która być może do końca nie zna szczegóły sytuacji między Serbią Kosowem chodzi o uruchomienie przez list intencyjny w sprawie uruchomienia lotów pasażerskich między stolicami tych krajów a, ale w to wszystko trzeba je kontraktować w szerszym kontekście pani mówiła pierwsza część naszej rozmowy oto na Bałkanach pojawiło się stany Zjednoczone z wyraźną inicjatywą i ta inicjatywa jest w kontrze do pewnej no braku działań Unii Europejskiej albo nie niewystarczających efektach dotychczasowych działań skoro Europy tuż przed chwilą parę miesięcy to mieliśmy takie głosy, że nie ma co rozszerzać lepiej raczej w środku integrować i część z tych przywódców NATO mówiła teraz nadal powtarzano to nic dziwnego, że Serbowie mówią to chyba oraz jest taki jest to chyba ona się mówi tutaj w tym momencie ale, ale jest 1 dobry chyba sygnał z półwyspu bałkańskiego mianowicie już niektóre media w Polsce pisały małe Schengen, czyli takie porozumienie krajów, żeby łatwiej było obywatelom podróżować takich ułatwień w granicach jak rozumiem znaczy faktycznie taka idea, którą przed przedstawił m.in. właśnie prezydent Serbii Aleksandar Vučić właśnie chodzi o współpracę regionalną to fakt znaczy państw bałkańskich, które kiedyś pytam polityka przede wszystkim skupiała się na integracji Unii Europejskiej teraz ta integracja stoi pod znakiem zapytania coraz większa świadomość w regionie, że państwa być może, zanim wreszcie kiedyś przystąpią do Unii Europejskiej powinny raczej rozwijać współpracę regionalną i tak jest też coś co my znamy z naszego regionu, bo to jest np. wspólnota Wyszehradzka tak my też powołaliśmy właśnie to właśnie wcześniej trójkąt wyszehradzki po to, żeby właśnie na pierwszy zintegrować, aby wspólnie przygotować do członkostwa zharmonizować przepisy, a dopiero później wstąpiliśmy do Unii Europejskiej na Bałkanach tak tak jakby ta dynamika była trochę inna walka na bardzo szybko obiecano członkostwo, więc ani przede wszystkim myśleli o tym, że, że powinny powinien harmonizować i pogłębiać pracy z Unią teraz widać, że to nie działa te państwa są małe całe Bałkany, które nie są w unii te 6 państw 17 000 000 milionów mieszkańców to taka gospodarka wielkości Słowacji więc, jakby chodzi o to, żeby się raczej integrować takiej to efekt nowej de za takie celem takiej pogłębionej integracji CETA czy na celu taką wołowinę migracji także proces berliński, którego szczyt odbył w Polsce w zeszłym roku, żeby właśnie raczej było także, że państwa te harmonizować swoje prawodawstwa ułatwiały ułatwiały przepływ osób przepływ towarów między sobą miał cały region w ten sposób też być atrakcyjniejszy dla inwestorów zagranicznych, bo to już nie chodzi o to, żeby było małe rynki właśnie trybu 1 duży rynek, bo relatywnie duży rynek bałkański próby przyciąga bardziej bardziej inwestorów to jest moim zdaniem bardzo dobra droga tylko takie deklaracje o mniejszą rangę są też bardzo dobry pomysł potrzebujemy konkretów, a tych konkretów wciąż brakuje, ponieważ już teraz jest tak, że bardzo dużo państw regionu czy osób obywateli państw regionu może potrwać do swoich państw na podstawie dowodu osobistego nie są potrzebne potrzebne paszport problemy oczywiście z Kosowem i problem jest taki właśnie kogo obejmuje mniejszą rangę, bo to jest Serbia Macedonia Albania ach te najbardziej problematyczne państwa Bośnia Kosowo zostają wykluczone, jakby takie taki format współpracy tylko 3 krajów też trochę nie ma sensu, bo to wszyscy wiemy, że jak największy problem jest Kosowo i tak osoba trzeba trzeba integrować, ale co powiedziałam największym problemem jest jest brak konkretów, bo co powinno się teraz wydarzy takiej deklaracji to także Ministerstwa Gospodarki poszczególnych państw powinny usiąść jak znać o tym jak właśnie ułatwić handel jak zharmonizować przepisy ujednolicić, jakby to, by wszystko ułatwiło ten przepływ towarów od kilku lat już toczą rozmowy takie, które mają ułatwić mobilność osób to znaczy, żeby np. była weryfikacja dyplomu właściwie automatyczna wzajemne uznawanie właśnie pewnego rodzaju kompetencji nie ma postępów, więc ta to powinno się wydarzyć no to się w czasie nie dzieje no i tu jest właśnie taki problem, który powoduje, że ta, że ta, że ta współpraca nie nie jest pogłębiana rozum to było hasło to było rzucone hasło, żeby pokazać Europie świat zobaczcie pomimo przeszłości dramatycznej, a to my tu w regionie jesteśmy my rozumiemy wyzwania współczesnego świata wiemy jak jest istotne ta mobilność ludzi tak dalej stworzymy sobie małe Schengen, a z drugiej strony to przeżytek czytałem pewnie część słuchaczy też pół klasy, więc to jest także jeśli Europa nie wita nas zjednoczona Europa z otwartymi rękoma to my pokażemy, że my też możemy sami siebie bez nacisków europejskich też regionalnie zrobić być może grupa Wyszehradzka była też takim przykładem ludzie czytali o tym na Bałkanach mówi się na te kraje się umówiły takiego bez względu na na Unii, więc być może to, że to jest jakiś zysk taki czysto nie wiem emocjonalny to ta to znaczenia, jakby tak było jak powiedział tak jak zobaczymy konkretne propozycje to faktycznie będzie bardzo dobry sygnał, bo na razie ten jednak praktycznie puste hasła powiedziałem, że do tych właśnie bardzo dobrych lat takich haseł właśnie współpracy regionalnej jednocześnie wciąż widzimy, że takie granie na nacjonalistycznych nutach jest wciąż bardzo dobrą strategią mobilizacyjną na Bałkanach, że to jest także 1 dnia mamy spotkania liderów politycznych, którzy mówią o współpracy wymianie młodzieży ogółem o pogłębianiu relacji, a następnego dnia wracają do swoich do swoich krajów jednak grają na takiej nacjonalistycznej nucie ostatni przykład, który jesteś na fali, jakby tego co się dzieje naszego sąsiada Ukrainy to znaczy dążenia do autokefalicznej czoła czarnogórskiego które, jakby spowodowały bardzo silne jak problemy w samym regionie, ponieważ kościół czarnogórski podlega podlega Czersk serbskiej natomiast, jakby i Macedonii i Macedonia Północna i Czarnogóra tam są takie dążenia, żeby jednak powołać autokefalii nadają się Belga nie nie zgadza przyznania tylko fali Ukrainie otworzyła obudziło nadzieje co jak powoduje, że Serbowie bronią dla legalności czy Milo Đukanović, aby ktokolwiek, kto ten projekt w Czarnogórze czy prezydent nie wiem, bo tam raczej minister był taką osobą, która pokazywała, że to jest ważne ustawa dotycząca spraw religijnych czy spodziewał się, że będzie taki silny opór, bo były manifestacje, które w Czarnogórze było dużo nawet parę dni temu w Belgradzie była duża manifestacja już w Serbii pamiętam takie zdjęcie właśnie ludzie nieśli transparent czekamy, kiedy rząd cokolwiek zrobi zacznie reagować tak w zakresie spodziewał takiej taktyki takich znaczy myślę, że faktycznie była aż takiej od most mocnej reakcji się niespodziewana natomiast zeszła byt wojska kościoła macedońskiego, który budował tą odrębność w latach siedemdziesiątych i to się udało nam właściwie dzisiaj to cerkiew, która jest dominująca na terytoriach Macedonii północnej to jest cerkiew macedońska jest uznawana jest nie kanoniczna nie jest uznawana przez inne kościoły prawosławne docelowo myślę, że Milo Đukanović też też ma taki plan, żeby na podstawie właśnie tej nie kanonicznej bardzo małej cerkwi czarną górskiej zbudować kościół, który będzie w jakim jakimś stopniu dominował, jakby też to te protesty są też protestami przeciwko przeciwko samym samemu rządowi czarna Górskiemu, ale też taka kwestia, która bardzo trudna relacja z czarnogórską serbskich że zarzuca się cerkwi i że ona jednak realizuje interesy Belgradu to znaczy właśnie stara się Czarnogóra, która jest członkiem NATO, które bardzo awansował na procesie integracji Unii Europejskiej z tej drogi jak ściągnąć, czego przekierować to było szczególnie widać, kiedy Czarnogóra starała się o członkostwo w NATO, że to właśnie cerkiew serbska była takim obligatoryjne protestów anty natowskich i jak tutaj organizowała ten ruch protestu, że przez, wcielając się członkostwu Czarnogóry na to no, więc zarzuca się na władze zarzucają rozwiązują cerkwi działalność antypaństwową to jest też taki problem stąd właśnie też dążenie żeby, ale też zmiany tras co zrobić na koniec, że rodzice ma zrobić rząd Serbii, który stoi na ulicach nacjonalistów, którzy w oczy patriotów nie wiem, którzy mówią musi musi zrobić w sprawie naszych braci Serbów, którzy w swojej wierze prawosławnej są naciskani w Czarnogórze to co teraz może zrobić, bo jak im teraz reakcja pani perspektywy rządu w Belgradzie raczej taka nie było takich jak i wyraźnych agresywnych ruchów to znaczy nowym tak czy powiedziałem, że takich Barta Aleksandar Vučić zapowiedział, żeby odwiedzić Czarnogórę będzie z narodem, czyli właśnie z liczną Serbką mniejszością na tym terenie ostatecznie jednak nie pojechał nie pojechał do Czarnogóry to to jest to jest trudna relacja powiedziała między energetyką ma władzę, bo to jest także Serbowie podobnie jak Rosjanie nie bardzo chcieli jednak kościół wykorzystywać do swoich celów, a to nie zawsze udaje to sami jednak w niektórych obszarach takich jest mocniejsza, jakby też takie demony i to właśnie z tym problem właśnie takimi nacjonalistycznymi hasłami odwoływanie się do pewnych pewne pewnych resentymentów w terenie także można to wyłączyć znaczy, jeżeli się pewnego rodzaju stosuje pewnego rodzaju retorykę to ona później wzrasta jest coraz popularniejsza i tutaj właśnie powiedziałem, że rząd serbski, które nie lubi sobie takich dobrych momentach podkręcić ten ten dyskurs w takich hasłach nacjonalistycznych no to jakby tego też efekt, że czasami jest także przestajemy się nad tym kontrolę mówi Marta Szpala ośrodek studiów wschodnich bardzo dziękuję za dzisiejszą rozmów dziękuję Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: POPOŁUDNIE RADIA TOK FM

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Słuchaj podcastów TOK FM bez reklam. Skorzystaj z 40% rabatu w jesiennej promocji. Wybierz pakiet "Aplikacja i WWW" i słuchaj wygodniej z telefonu!

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA