REKLAMA

Ziemia w Auschwitz ciągle wypluwa rzeczy należące do więźniów

A teraz na poważnie
Data emisji:
2020-01-23 12:00
Prowadzący:
Czas trwania:
25:13 min.
Udostępnij:

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
Mikołaj Lizut witam państwa 6 minut temu minęło południe, a w studiu gość dr Hanna Węgrzynek z muzeum getta Warszawskiego dzień dobry dzień dobry państwu za pół godziny mniej więcej rozpoczną się w Jerozolimie uroczystości związane z 705 rocznicą wyzwolenia obozu koncentracyjnego Auschwitz-Birkenau tak naprawdę to ta rocznica przypada 27stycznia wtedy po godzinie piętnastej 60 ta armia pierwszego frontu ukraińskiego wkroczyła do głównego obozu Auschwitz z uratowało Rozwiń » się około 7000 osób, które jeszcze wtedy były więźniami obozu no ale w przeciwieństwie do tego chaosu likwidacji czy zdobywania obozów koncentracyjnych i innych obozów koncentracyjnych Auschwitz likwidacja obozu przebiegała właściwie przez sprawnej i sprawnie działającej machinie SS i trwała można powiedzieć od połowy czterdziestego czwartego roku prawda może trochę później natomiast rzeczywiście sytuacja w Auschwitz znacznie różniła się tego co np. na miał miejsce na Majdanku, a tam wojska radzieckie dotarły 23lipca 1944 roku no i praktycznie zaskoczyły Niemca w tym sensie, że zostały załogę Niemcom nie udało zniszczyć zniszczyć dowodów 1 słowem w tym przypadku armia radziecka w przypadku Majdanka weszła można, by powiedzieć do takiego funkcjonującego albo, więc jeśli mówimy o przygotowaniach Auschwitz to rzeczywiście one trwały one trwały od końca 1944 roku trudno tutaj wyznaczyć jakiś 1 moment można wypowiedzieć o demontażu urządzeń krematoria innych krematorium piątego to był grudzień natomiast myślę, że to momentem przełomowym była ewakuacja ewakuacja więźniów, a może raczej przeniesienie darmowej siły roboczej w kierunku Niemiec około 56 000 więźniów w tym kobiety dzieci taki odbyło się stosunkowo późno po, ponieważ pomiędzy 1721stycznia, czyli właściwie dosłownie kilka dni przed wkroczeniem część tych więźniów trafiła do obozu Gross Rosen to była mroźna zima dosyć prawda bardzo mroźna zima szacuje się, że mogło zginąć od 9 do 15100 000 osób większość trafiła do na stację w Gliwicach tam załadowanych bardzo często na odkryte wagony w tym sensie na takie Platformy wagonowe, więc transport w takich warunkach przez potwornym na razie oczywiście powodowało ogromną śmiertelność natomiast duża część tych więźniów dotarła do obozów niemieckich i była nadal jest czy do obozów wszystkie były niemiecki obozów na terenie na terenie Niemiec tam nadal była wykorzystywana jako darmowa siła robocza, gdyby można było stworzyć taki wykres terroru w Auschwitz to te konta końcówka to jest nasilenie terroru ze strony załogi SS czy raczej warunki obozowe wraz ze zbliżaniem się armii czerwonej polepsza się relatywnie trudno odpowiedzieć na to pytanie, dlatego że szacuje się, że jeszcze na terenie OSO obozu zostało kilka tysięcy więźniów jeszcze już o tym, wielkim wielkim marszu wielkiej ewakuacji kilkaset osób zostało zastrzelone 3 przez oddziały SS czy przez niemieckich przejeżdżające oddziały Wehrmachtu także tonie oznacza, że to był koniec zmiana jakaś radykalna polityki zwracam też uwagę na to, że właściwie trudno powiedzieć, które okres był okresem największego terroru, ale można wypowiedzieć się to był okres pomiędzy latem jesienią 1944 roku, kiedy w Auschwitz Birkenau składano ponad 400 000 inżynier węgierskich i proszę sobie wyobrazić tę nieprawdopodobną logistykę z 1 strony już jest front zachodni prawda, która rusza w czerwcu 1944 roku coraz bliżej jest front wschodni natomiast Niemcy ogromne zasoby transportowe kierują na Węgry, a żeby dokonać zakłady Żydów w tym takim momentem pewnego przełomu warto że, żeby o tym w tej chwili powiedzieć był błąd Sonderkommando, czyli specjalnego komanda obsługującego krematoria to jeszcze czternastego wartość to 7październik tak, ale wtedy udało się chciano wysadzić wszystkie krematoria, ale częściowo jest zniszczona to też tak jakby przy zahamowały ten proces potwornej zbrodni myślę, że nie należy o tym, że nie, ale należy o tym za zapominać natomiast z drugiej strony na pewno wielu dygnitarzy niemieckich zdawała sobie z tego sprawy niż niedawno ukazały można, by powiedzieć ukazał się taki można powiedzieć dziennik robocze Hansa franka w tym sensie, gdzie on zapisywał to co wykonywał i on tym Dziennikiem się posługiwał potem w czasie procesu, chcąc tak jak tutaj siebie można, by powiedzieć oczyścić z zarzutów natomiast jak było w Auschwitz tak Niemcy zdawali sobie sprawę z tego, że zbliża się armia czerwona tak usiłowali zatrzeć ślady zbrodni, ale proszę zobaczyć nie uwalniają więźniów nie oni nadal i wręcz przeciwnie wręcz przeciwnie te 9000 bardzo słabych tych więźniów nie zakwalifikowanych do tzw. marszu śmierci właściwie rzut przez przypadek to znaczy tak raz zdarza bardzo szybki ruch armii czerwonej pani doktor zwykle uważa, że właściwie Army armia czerwona wkroczyła do pustego obozu to znaczy tylko z częstą z tą z tą garstką więźniów, którzy nie wyszli podczas ewakuacji bez obrońców obozu to znaczy bez Niemców, ale to przecież nieprawda w ponad 400400 żołnierzy armii czerwonych z czerwonej zginęło podczas uwalniania Auschwitz-Birkenau to były ciężkie walki, gdy może nie było bardzo ciężkie walki natomiast może odniosę się jeszcze do kwestii czy to był pusty obóz, a w takim momencie szczytowym Auschwitz-Birkenau i sąsiednim ponowić była około 90 000 więźniów, więc 9000 czy nawet już trochę mniej, dlatego że tak jak wspomniałam kilkaset osób rozstrzelano to można, by powiedzieć oraz USG pomaga puste, aby taka bardziej chodzi o Niemców natomiast rzeczywiście toczyły się toczyły się walki może to niebyły jak bardzo ciężkie walki, ale też kilkuset żołnierze armii czerwonej w walkach zginęło zarówno w walkach tutaj w Auschwitz ponowić także w okolicach Oświęcimia te dane są bardzo różne od 200 trzydziesto dla 400 tak jak już tutaj pan wspomniał pani doktor być może to pytanie zabrzmi dziwnie, ale chciałem zapytać właśnie, dlaczego Auschwitz-Birkenau stał się symbolem zagłady przez system obozów zagłady system obozów koncentracyjnych nazistowskich był niezwykle wielki rozbudowany, a to właśnie Auschwitz stało się symbolem, dlaczego Auschwitz jest miejscem rzeczywiście specyficznym miastem chciałabym przypomnieć, że na ten tom ms zakładanie obozów koncentracyjnych, które służyły represjonowania ludności cywilnej w partii Brytyjczycy w czasie wojen burskich Czechy drugiej wojny Burskiej, czyli ca, a kilkadziesiąt lat wcześniej pierwszym obozem był obóz Dachau założono już 1933 roku w podejściu senatora oficera do władzy jako 1 z tych narzędzi, która pozwalała mu na rozprawienie się z opozycją natomiast osobowych także osadzano zwykłych kryminalistów i oficjalnie miało być ta można wypowiedzieć obozy resocjalizacyjne, dlaczego Auschwitz Birkenau jest takim wozem szczególnym ze względu na skalę po pierwsze na skale osób, które liczbę osób, które tam trafiły zarejestrowanych zostało około 400 000 więźniów w tym połowa to więźniowie pochodzenia żydowskiego wykonał, ale większość więźniów, którzy zginęli w obronie była właśnie większość z nich przybywała i praktycznie natychmiast w ciągu kilku godzin była składana była też część więźniów, których przetrzymywano tak jak by jako taką rezerwową siłę roboczą ich nie rejestrowano w zależności od sytuacji w okolicznych fabrykach albo kierowana do komór gazowych albo wykorzystywane jako darmową siłę roboczą natomiast przez całe Auschwitz Birkenau na przeszło znacznie więcej w tej chwili liczby samych ofiar szacuje się na około 1 000 150 co najmniej ważnego czasami są oczywiście daleko jest taka liczba, której mówi się w tej chwili większość z nich to Żydzi Żydzi europejscy praktycznie z całej Europy, ale tak naprawdę największą grupą można powiedzieć narodową zgładzonych w Auschwitz to co Żydzi węgierscy 400 000 osób lato 1944 roku wracamy do naszej rozmowy to po informacjach Radia TOK FM dr Hanna Węgrzynek z muzeum getta Warszawskiego jest państwa mój gość, a teraz na poważnie to Hanna Węgrzynek z muzeum getta Warszawskiego z państwa moim gościom rozmawiamy o wyzwoleniu obozu koncentracyjnego Auschwitz-Birkenau w siedemdziesiątą piątą rocznicę tych wydarzeń przypomnę, że główne międzynarodowe uroczystości odbywają się właśnie w Jerozolimie to pozwala chyba jednak nie zgodzić myślę, że jednak główne uroczystości odbędą się 2007. różnie właśnie na terenie na terenie bazy będą tam obecne delegacje międzynarodowe 54 krajów świata tam nie wyprzedzajmy może ale, żeby jeszcze wrócić do historii 27stycznia czterdziestego piątego roku 60 armia pierwszego frontu białoruskiego wkracza do obozu właściwie żołnierze radzieccy żołnierze armii czerwonej byli przygotowani na to co co to znaczy obóz koncentracyjny to znaczy niemiecki obóz koncentracyjny, ale jednak co było olbrzymim po otwarciu bramy głównego obozu co tam zobaczyli myślę, że tak był ogromny i rzeczywiście o tym, mówią relacje, chociaż musi mieć świadomość tego, że tutaj też pewien działa prawie takie na można też troszkę aparat propagandowy wiadomo, że było bardzo groźnie, że był śnieg jesteś nakręcony film kry firm, które ma pokazywać wejście armii czerwonej do obozu udało się 2 tygodnie później mamy ten słynny kat w takich dziedzinach rany w pasie brane w paszach, które pokazują numery wytatuowane na rzeź była inscenizowane natomiast nie rozumiem, że akurat było inscenizowane rzeczywiście dobrej wierze wiemy o tym, wiemy o tym, natomiast rzeczywiście był to był to szok, dlatego że świadomość tego co tutaj się działa działo w jakimś sensie docierała i na zachód i na wschód, ale nie była to świadomość się właściwie ta uwięzienia, czyli te wiadomości były tak przerażającej te okrutne, że trudno było w to uwierzyć poza tym jeśli nawet o czym wiedzieli politycy nie jest takie pewne, że wiedzieli o tym, prawda zwykli żołnierze z kolejnych armii walczą na frontach tych żołnierzy po prostu miliony tak mówiliśmy Niemcy próbowali zacierać ślady swoich zbrodni jeszcze w czterdziestym czwartym potem trzydziesty czwartego roku zlikwidowano krematoria 23 krematorium nr 5 działało działało właśnie do końca do 26stycznia jeszcze działało na koniec wysadzone podpalono także Kanadę 2 jak to był magazyn zrabowanych rzeczy rzeczy tak więźniów to jest bardzo ciekawe, ponieważ krematoria w końcowym okresie działalności obozu właśnie służyły do zacierania śladów natomiast nie wszystko udało się zniszczyć nie wszystko udało się spalić musimy mieć świadomość tego, że część dokumentacji Auschwitz trafiła Francję w ręce armii czerwonej i znajduje się w archiwach radzieckich do dzisiaj nie wiemy, jaka część tej dokumentacji została udostępniona wydaje się, że nadal nie jest to wszystko, ale część dokumentów jest obok w NATO na terenie muzeum Auschwitz-Birkenau to jest też po naprawie przypadek, że tam zdjęcia więźniów obozowe ich akta, że część mała część tej dokumentacji przetrwała Otóż właśnie w styczniu czterdziestego piątego roku w głównym obozie Auschwitz w walkach płonęły te dokumenty ale, ponieważ panował już pewne takie rozprężenie jeśli chodzi o załogę SS, więc rządowi udało się po prostu część z tych z tych rzeczy uratować tak zachowało się zachowało się styków ski z zdjęciami około 39 000 więźniów zakopano np. 2 księgi ewidencyjne oba obozu cygańskiego to jeszcze zapewne znacznie znacznie wcześniej rzeczywiście część tej dokumentacji udało się zachować tak jak pan wspomniał np. podpalono Kanadę z rzeczami należącymi do więźniów i można powiedzieć bowiem takim symbolem tego co działo się w Auschwitz były włosy więźniów natomiast włosów nie było włosy, które w tej chwili są prezentowane przywieziono z Kędzierzyna Koźla, a znaleziona na nich drobinki gazu można przypuszczać, że one pochodziły właśnie z Auschwitz miasto takiej pewności nie mamy 1 słowem to skala tak jakby zacieranie śladów zbrodni skalą ogromną może też warto powiedzieć o tym, że obóz cały czas świadczy o tym co tam siedziało, że co roku na terenie obozu znajdowane są, a rzeczy, które należało kiedyś do więźniów dzięki kuźni guziki to wypluwa ziemia także to wszystko co tam się wydarzyło właściwie cały czas jestem bardzo mocno obecnej tak jak to miejsce cały czas o sobie mówi Homa jeszcze bardzo długo będzie mówiło powinno mu mówić trochę o ofiarach Auschwitz oczywiście z ledwie dotknęliśmy tematu skali, która do dzisiaj jest sporna jeśli chodzi o ofiary Auschwitz przyjmuje się, że od 1 100 000 ofiar do znacznie znacznie więcej niektórzy badacze twierdzą, że to nawet kilka milionów nie jesteśmy w stanie tego oszacować do dzisiaj, ale chciałbym panią doktor zapytać o katów, czyli o załogę Auschwitz ta załoga była bardzo liczna to była kilka tysięcy esesmanów odbyły się 2 procesy załogi Auschwitz przy czym no także bardzo głośne najpierw proces w Norymberdze potem proces w Katowicach pierwszego komendanta obozu Rudolfa Hessa dzisiaj taka także niezręczna trochę sytuacja Otóż Rudolfa Hessa skazano na śmierć powieszono publicznie przy pierwszej komorze gazowej historycznie powstały na terenie pierwszego obozu tam szubienica stoi do dziś pro Memoria w jak wielokrotnie mówił dyrektor Auschwitz-Birkenau często nieświadomi w ogóle odwiedzający obóz ludzie składają tam kwiaty pod szubienicą, na której zginął Ks miast pomówmy chwilę o katach załoga Auschwitz-Birkenau można powiedzieć była liczna albo albo nieliczna to około 78000 osób bardzo często funkcjonariuszy pozyskiwanych zbiór prac także tra, a tam trafiali też bardzo bardzo różni różni ludzie oczywiście musimy pamiętać, że to była pewnego rodzaju rodzaju rotacja także to nie jest tak, że tam w 1 momencie aż tylu tych funkcjonariuszy było naraz było znacznie mniej natomiast właśnie mówimy o tych procesach przy okazji o liczbach ta największa liczba liczba 3 000 000 ofiar to właśnie jest liczba, która była podawana przez samych sprawców ta liczba to jest też potem została podchwycona bardzo długo funkcjonowały te 3 000 000 dopiero w późniejszym okresie na badania pozwoliły na zweryfikowanie pierwszy proces załogi Auschwitz odbył się w Krakowie w 1947 roku, a drugi dopiero kilkanaście lat później w 1963 roku fraku we Frankfurcie nad Menem, czyli kilkanaście lat później wiele lat po wojnie ile zapadło wyroków, a wtedy w Krakowie zapadło większe większość to były wyroki skazujące na karę na karę śmierci nie dotyczyły one wszystkich, którzy wtedy stanęli przed Trybunałem natomiast w przypadku procesu tego drugiego te wyroki były znacznie znacznie lżejsza oprócz tego zarówno w Polsce jaki, jaki na terenie Niemiec odbywały się mniejsze proces załogi Auschwitz również procesy, w trakcie których stan jako oskarżeni byli postawieni więźniowi, dlatego że również czasami ci więźniowie funkcyjne domyśla się zbroi się po prostu zbrodni, gdyby chcieć to jako wraz z umowa, acz ukarano około 10% załogi Auschwitz, czyli około 700 osób ja mówię tutaj i o wyrokach więzienia dłuższego krótszego jak również tych wyrokach skazujących na karę śmierci nie zawsze też to kara wykonywana znamy takie specjały z spektakularne historie ucieczek nazistów no choćby słynnego zagrali dr. Mengele doktor śmierć, które Umer w Brazylii w osiemdziesiątym roku zdaje się drewno i w dodatku po prostu topił się czy one na zawał w wodzie w każdym razie udało mu się uciec do Ameryki Południowej no głośna jest właśnie historia może trochę literacka, ale na pewno coś jest na rzeczy, czyli historia ODS, czyli ucieczki nazistów zbrodniarzy nazistowskich do Ameryki Łacińskiej głównie Argentyny i Paragwaju no właśnie jak udało się pozostałym zbrodniarzom uniknąć sądu odpowiedzialność, a myślę, że wiąże się to z 2 sprawami przy okazji chciałem tylko powiedzieć o tym, że nie tylko w przypadku aż Auschwitz były to egzekucje publiczne również w przypadku szkód chaosu całą oka tych w Stutthofie została powieszona egzekucji publicznej kraju miejsce w Gdańsku, ale to już tylko na marginesie natomiast rzeczywiście jest ta, a można, by powiedzieć fenomen i tutaj wracamy niestety do polityki, dlatego że gdyby chcieć ścigać wszystkich odpowiedzialnych za zbrodnie zdawano sobie sprawę z tego, że należałoby postawić przed trybunałami ogromną część społeczeństwa niemieckiego, które brały udział w tych zbrodniach, które korzystały z tych zbrodnie zbrodni pamiętajmy cały czas jest ogromna wielka siła robocza, która pracuje w prywatnych fabrykach prywatnych gospodarstwach rolnych niektóre wręcz proszę państwa mają mają się świetnie to jest też korzystanie ze zrabowanych rzeczy to jest polityka, której zastosowano już na początku lat pięćdziesiątych zdecydował o tym, Konrad Adenauer, że trzeba, a powiedzieć stop, że trzeba odciąć się od przeszłości i budować przyszłość, a tak naprawdę rząd Republiki Federalnej Niemiec nie chciał antagonizować swojego społeczeństwa chciał przystąpić do odbudowy można tam była zrobić tylko w atmosferze zapomnienia o tym co stało się zupełnie niedawno także cała nasza aplikacja i te wszystkie prawda 4 de, o których mówiono na konferencjach wielkiej czwórki bardzo szybko przestały działać proszę też zwrócić uwagę mimo to działa bardzo szybka Niemcy stały się członkiem NATO to był rok 1950 do noszenia się pan i i izraelski małe zjada schwytano np. Adolfa Eichmanna tak 60 pierwszym roku wiadomo, że wtedy był potworny wyboru, ponieważ śledzona i również Josefa Mengele była to decyzja, że albo 1 albo druga była jednak ich pan był większym zbrodniarzem można powiedzieć, ponieważ właśnie tragedia i zagłada Żydów węgierskich to jest głównie jego, a nie tylko tak naprawdę był odpowiedzialny za organizację całej tej logistyki krajowa siadaj, a to miało tutaj rzeczywiście ogromne ogromne znaczenie bardzo serdecznie dziękuję pani za wizytę w studiu i za ten wykład dr Hanna Węgrzynek z muzeum getta Warszawskiego była państwa moim gościem za chwilę informacje Radia TOK FM Japonii raport gospodarczy program przygotowała Katarzyna Morawska realizował Kamil Wróblewski Mikołaj Lizut do usłyszenia dziękuję Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: A TERAZ NA POWAŻNIE

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Z Dostępem Premium TOK FM odsłuchasz każdy podcast - bez reklam. Słuchaj wygodniej w naszej aplikacji mobilnej z pakietem "Aplikacja i WWW"

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA