REKLAMA

Jak zaczęła się chemia we Wszechświecie?

OFF Czarek
Data emisji:
2020-01-24 11:00
Audycja:
Prowadzący:
Czas trwania:
37:00 min.
Udostępnij:

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
wczoraj państwa i moim gościem jest pan prof. Stanisław Mrówczyński fizyk z Narodowego centrum badań jądrowych w Warszawie oraz Uniwersytetu Jana Kochanowskiego w Kielcach dzień dobry z trudem to bardzo serdecznie niedawno w tygodniku new scientist okazał się interesujący Scientific American Serie Energa przeprasza oczywiście ukazał się interesujący tekst dotyczący początków chemii we wszechświecie natomiast ta publikacja poruszała temat, którzy na początku roku w kwietniu Rozwiń » pojawił się wnętrze pan także komentował ten artykuł kwietniowy were różnych kanałach komunikacyjnych w trudnych czasach to jest w ogóle w fascynujące, by kilku powodów po pierwsze, dlatego, że kiedy myślimy o początkach świata to to sam początek zawsze jawił jako jakiś coś się wydarzyła się bardzo już potem trochę znaczy to dinozaury jakieś inne, kiedy Rzym stał się człowiekiem ma razu zszedł z drzewa itd. zagrali dla to jest tutaj wchodzimy wydziałem takiego uniwersum pierwotnych cząstek różnych, które się tam coś co się co się działo a, a także ciekawe jest to dlaczego to jest ciekawe co, dlaczego to nie, bo 1 z wiadomości, która tam coś wydarzy tylko, że naukowcy nie tylko mówią to jest wielkie odkrycie jest ważne przynajmniej dla niektórych no to jest ważne dlatego, że to jest część bracie bardzo szerokiego problemu patrzymy wokół widzimy ogromne bogactwo tak, żeby bardziej do konkretu sprowadzić bogactwo substancji mamy pierwiastki związki chemiczne Night, skąd się wzięło, jakie z tego początek jakie, bo procesy doprowadziły do ukształtowania tego bogactwa i w ciągu ostatnich kilkudziesięciu lat myśmy się dużo wiedzieli już bardzo dużo wiemy i na początku była fizyka może powiedzieć w pewnym momencie pojawiła się chemia teraz może kilka słów, gdzie Star cie kończy się fizyka, a zaczyna chemia Otóż fizyka chyba nigdy się nie kończy, bo fizyka ma ambicję opisywania całego materialnego świata natomiast chemia koncentruje się, jakby centralnym problemem Chemik jest, dlaczego powstał atomy wiążą się ze sobą i powstają cząsteczki te wciąż się z kolejnymi wreszcie może powstać coś tak niezwykłego skomplikowanego jak cząsteczka dna, czyli ten podział jest m.in. znany umowne, dlatego że jest również chemia fizyczne fizykochemiczne, więc granica jest płynna, ale jakby, kiedy mówimy o początku Chemik to myślimy o sytuacji, kiedy pojawiło się pierwsze związki chemiczne i właśnie to co się stało to zaobserwowano we wszechświecie cząsteczkę, której przypuszczam mamy dobre powody po temu, że była pierwszym najprostszym najbardziej prymitywnym związkiem chemicznym, który dał początek kolejnej natomiast pewnie to opowiedziałby się troszeczkę wcześniej jeszcze przed stworzeniem świata nie wcześniej to wcześniej chyba niezwykle dobre pytanie, dlatego że czas również jest pojęciem które, jakby ukształtował nie wiemy czy tak można czas powstał razem ze wszechświatem tak jak przestrzenie wcześniej to nie jest dobry, jeżeli nie było zmiany to czy był czas tak tak tak, bo ta cztero wymiarowej przestrzeni jest od pewnego momentu staje się trochę umowne, która osi czasu, ale to się całkiem głęboko natomiast od pewnego momentu wiemy dobrze się dzieje powstał wszechświat i tam było bardzo gorąco materia była w postaci zupy zupa doświadczał różnych przemian aż wreszcie doszliśmy do punktu, w którym ta składniki tej zupy były mniej więcej tak jak teraz fizyce cząstek elementarnych zajmują i od tego momentu kiedy już mamy wgląd dzięki eksperymentom ziemskim w tę zupę to my już dosyć dobrze rozumiemy, żeby też nie wchodzi głęboko były te cząstki elementarnej potem nastąpił epoka, która jest nazywana pierwotna Klaus synteza Klaus synteza, czyli powstawanie jąder atomowych to muszę przypomnieć szkolną taką podstawową wiedzę atomy składają się z jąder atomowych wokół, których biegają elektrony i właśnie powstanie tych jąder jest bardzo kluczowym momentem był proces się na pierwotne Kloss synteza i 4 powstały jądra najlżejszych pierwiastków, czyli wodoru Helu troszeczkę litu troszeczkę innych pozostałych czy pierwotnej do biogram bez Elektron bez PiS, bo tam było jak za duży tłok panował jądro jest, więc 100000× mniejszy niż Atom, więc panuje straszny tłok teren elektrowni, do którego jądra miałby się doczepić, ale wszechświat rozszerza materia robi się bardziej rozrzedzone już elektrony próbują się jakoś tam lokować na razie będzie tu też takie ciekawe kwestie, że samo powstawanie atomu jest jakimś sensie banałem, dlatego że i adres naładowane dodatnio Elektron ujemnie na jak poucza nas szkolna fizyka jest prawo kulą oba różne zmienne ładunki się przyciągają one przyciągają do elektroniki starają się być blisko się zaczynają wiązać można, by powiedzieć, bo za to z zastanowić się, dlaczego jednak naładowane dodatnia i drugie ujemnie no to się domenę był taki najgłębszy fizyki cząstek, ale tu dobry chyba myślę odpowiedzi nie mamy ale bo tak, ale tak, ale już ale dlaczego powiedział, że to jest banał, bo to jest banał, że mamy łatwo wskazać siły, ale jest inne zjawisko, które jest absolutnie wszechogarniające też powstawanie cząsteczek wodór np. w powietrze tutaj to nie jest postaci atomów w postaci cząsteczek H2O 2 to się związały tak jak samoistnie atomu jest dosyć oczywiste tak istnieć cząsteczki zupełnie oczywiste, dlaczego 2 neutralne atomy wiąże się ze sobą współczesna mechanika kwantowa do Senatu odpowiada także okazuje się, że energetycznie jest wygodniej on jak mogą głębiej wpaść w głębszą dziurkę też te obiekty w związku z tym jest energetycznie korzystnie być w stanie związany ma tu już nie jest prostą wskazać siłę, która jest odpowiedzialna można tutaj oczywiście z tego to przenieść na nasze relacje społeczne we dwójkę raźniej jest życie no tak, ale właśnie tutaj jest właśnie oczywiście tutaj menażeria obiektu chemicznych jak pokazuje, że jedne lubią być razem, a inne Gazy szlachetne, do których jeszcze za chwilę przed są strasznie właśnie nazwie szlachetna Niemcy są takie szlachetne, bo z nikim się nie chcą wiązać zawsze są same te atomy w każdym razie była ta pierwotna klasy te trasy najprawdopodobniej pierwsze tomy to były Atom nie wodoru atomy Helu, dlatego że jądra Helu jest podwójnie naładowane silniej przyciąga elektrony w związku z tym powstały pierwsze atomy na trasie mama to my to już właśnie ma wkroczyć na to arenę dziejów chemia no ale żeby była pierwsza cząsteczka i teraz już w latach najpierw dwudziestych pojawiła się pierwsza idea, że może to pierwszą cząsteczkę byłoby coś bardzo dziwnego atomy Helu, do którego dołączone jest jądro wodoru nie Atom wodoru tylko jądrową Dorocie tzw. Hel z dołączonym protony i właściwie to nie jest cząsteczka to jest on, bo ma dodatni ładunek i taki obiekt w badaniach laboratoryjnych odkryto w Berkeley w latach dwudziestych to był zupełnie zaskoczeni dwudziestego wieku tak tak tak też po bardzo duże zaskoczenie, że coś takiego istnieje, bo właśnie Hel to jest, a gaz szlachetny dzielnie łączy się nie miałaś niechętnie się łączy, a wygląda na to, że to właśnie Hel ten niechętnie łączący się pod łapą pierwsze Proton pierwsze protony stworzył cząsteczkę i to dało początek kolejnym całej wszystkim procesom chemicznym tutaj było także najpierw po odkryciu co było ciekawe odkryto to było duże zaskoczenie, że to w ogóle coś takiego istnieje na późniejsze pojawiła koncepcja, że może to właśnie byłby początek początek chemii, ale wtedy w takim razie być może we wszechświecie cząsteczkę dziś jest i potem jest bardzo ciekawa historia od lat siedemdziesiątych był bardzo takie już na kierowane wysiłki, żeby tu cząsteczkę zarejestrować nie udawało się pisać tu nagle w 900 dziewiętnastym roku w kwietniu w miejsce ogłaszana jest udało się wykryć we wszechświecie 900 dziewiętnastym 2019 świetnie parę miesięcy temu dobrze to tutaj właśnie zrobimy suspens czy świat nie ma już odnaleźć wiele odnaleziono, ale zwróciła się rozmowy po informacjach informacje o 1120 prof. Stanisław Mrówczyński narodowe centrum badań jądrowych w Warszawie Uniwersytet Jana Kochanowskiego w Kielcach z państwa mają dość wcale państwa mają gości jest pan prof. Stanisław Mrówczyński fizyk z Narodowego centrum badań jądrowych w Warszawie oraz Uniwersytetu Jana Kochanowskiego w Kielcach rozmawiamy o pierwszych tomach i też pierwszych cząsteczka takich prac ciasteczka można powiedzieć, czyli same początki naszego wszechświata naszego świata naszego życia także praw praw chemia taka chemia, która dopiero się rodzi najbardziej prymitywne bardziej prymitywna i mówiliśmy o cząsteczce, która składa się z jądra wodoru i to Mucha Legia to Helu no i która została zaobserwowana w latach dwudziestych dwudziestego wieku na ziemi na ziemi Berklee no i pytanie czy faktycznie to jest ta cząsteczka sionek dziś może istnieje no obserwacje trwały pytanie jak się takie rzeczy obserwuje aż tu właśnie w kwietniu 2019 roku poniesiono doniesień stosowna 3 lata wcześniej jak się okazuje tylko zwlekano tak prowadzona analizowano dane do teraz pewnie laicy zapytają o to, że jak to wszystko wygląda jak odróżnić tę pracę cząsteczkę od innych jakich narzędzi w ogóle użyć do tego trzeba zacząć od takiej szkolnej przypomnienia szkolnych lekcji fizyki chemii dusz obiegające elektrony jądro mogą zmieniać swojej orbity, jeżeli natomiast na skutek zderzeń wzbudzane elektrony są podbijane do góry, kiedy taki elektro wraca z wyższej orbity na niższą emitowany jest kwant światła, czyli mającej prosi świat czy też fale elektromagnetyczne i jest niezwykle ważne ta fala elektromagnetyczna ma ściśle określoną często czy też Długosz swoją i jest to tak duża dokładność że, rejestrując taką falę możemy powiedzieć, jakie przejście widzieliśmy, a to przejście jest takim odciskiem palca określanego atomu molekuły to jest tak, czego my, jakby nie dostrzegam, ale my widzimy światło kiedy by to światu poddać analizie, by się okazało, że pod takim gładkim widmem zmieniającymi się kolorami są pojedyncze linie te pojedyncze linie, jeżeli się zmierzyć ich dokładnie długość fali tych linii to można dokładnie powiedzieć co świeci to są metody, które rozwijały bardzo długo i przez długi, że właściwie zupełnie wiedziano, jakie pochodzenie tych linii to dopiero można powiedzieć dopiero dwudziesty wiek mechanika kwantowa wyjaśniła, ale już w dziewiętnastym wieku ogromną precyzję to mierzone były świetne przyrządy optyczne i zaczęto wtedy to po pierwsze bardzo ciekawe odkrycie, bo zauważono, że widział zauważono, że obiekty kosmiczne pokazują te same linie, które obserwujemy na ziemi, czyli okazało się, że materia stryj zbudowanej słońca również inne gwiazdy to nie jest jakaś kosmiczna materia tylko to jest ta sama materia, która występuje tutaj coś w pierwszy taki obserwacja też pokazujący, że nie ma nic wyjątkowego w naszym miejscu w tym wszechświecie jesteśmy częścią wielkiego kosmosu, ale również było wiele zagadek i IT już około połowy dziewiętnastego wieku zauważono, że na słońcu pojawia się pewna linia, której nie obserwuje się na ziemi, a później wyjaśnia, że za to lin jest odpowiedzialny pierwiastek dziś już taki może być banalny Hel, ale jego nazwa pochodzi od Boga Heliosa właśnie po raz pierwszy to linii jego obecność stwierdzono na słońcu nie na ziemi na później metody udoskonalone my teraz wiem, że również naszymi występuje, ale pierwsze odkrycie było właśnie na słońcu i jest cały szereg substancji, które po raz pierwszy odkryto w kosmosie, a później sporo kosztowało wysiłku, żeby otworzyć to substancje na ziemi, że razem odwrotnie tak w ogóle jednak najpierw jednak laboratorium prościej prowadzić pomiary, więc oczywiście dużo więcej zmierzono na ziemię, ale były Due różne zaskoczenia, choć napięte czy w kosmosie są partyjne warunki niż na ziemi ta molekuła, której mówiliśmy, ale i wiele innych mogą iść tylko wtedy, kiedy jest bardzo rozrzedzona materia, a podczas gdy, mimo że mają bardzo szczególne warunki, żeby stworzyć warunki przypominające te materii międzygwiazdowej musimy użyć fantastycznych pomp próżniowych, żeby obniżyć obniżyć gęsto się wtedy okazuje, że w takiej materii mogą występować cząsteczki, które niezwykle trudno wytworzyć, a może nawet nie tyle trudno wytworzyć co zaobserwować i rozumiem, że ta molekuła czy ten pierwszy od wymogu to jest wodorem Beck Helu tak tak bywa, ale tutaj, żeby zaobserwować taką cząsteczkę, ponieważ już było od 50 lat szukano, ale linia, która zupełnie jednoznacznie wskazała, że stoi mamy do czynienia jest w obszarze podczerwieni, a wówczas po serii pod Czerwińsk kosmosu do nas tak prosto nie dociera, dlatego że atmosfera ziemska to blokuje Tallinie, jeżeli nazbyt chodziła w postaci bardzo mocno rozmytej w związku z tym trzeba było pewnego przełomu technologicznego żeby, żeby to było możliwe została w ostatnich latach rozwija się taki nowy rodzaj astronomia astronomia podczerwieni, czyli rejestruje niż światło widzialne tylko no fale elektromagnetyczne większej długości, ale w tym wypadku czy potrzebny był jeszcze 1 można powiedzieć przełom technologiczny, bo trzeba było wynieść teleskop taki pod czerwony samolocie na samolot właśnie przerobiono Bejga 747 SP tak od cały bok mówi jakby, otwierając tam umieszczone potężne urządzenie dobrze to nie Max był szczególnie ten samolot musiał również ekstremalnych warunkach lecieć, bo ten samolot tam misja była prowadzona na wysokości 14 000m 14 km, czyli to jest ten wysokość, na której samolot pasażerski oświetlenie latają i wielki teleskop 2 pół metra średnicy, tak więc wielkie urządzenie mniejsze udające prezenty to też taka coś bardzo charakterystycznego zwykle jak dochodzi jakiegoś przełomu technologicznego wtedy świat pokazuje zupełnie nowe nowe oblicze i kwestię lubię o tym, opowiadać w kontekście jak najbardziej historycznym to pierwszy teleskop ludzie patrzyli przez tysiące lat nie, bo widzieli ogromne bogactwo bardzo duże tam zauważyli ale kiedy Galileusz na początku siedemnastego wieku skierował pierwszy teleskop okazało się, że świat jest znacznie bardziej bogatszych to co się wydawało m.in. ta pierwsza obserwacji Galileusza sprawiły, że zaakceptowano system kopernikański, bo Kopernik mógł bardzo, jakby przekonywujące tłumaczyć, ale to było niczym wobec tego, że Galileusz skierował teleskop w kierunku Jowisza i zauważył 4 duże Księżyca czy zauważył taki układ słoneczny w miniaturze to uświadomiło jemu, ale potem współczesnym, że to może rzeczywiście tak jest, bo wcześniej był jeszcze koncepcji przyciągania grawitacyjnego szewski dopiero rodziła, ale to zobaczenie tego obrazka odmieniło nasze wyobrażenia, ale nie tylko to było przekonanie utrwalone od od od starożytności ze słońca jest obiektem idealnym, a Galileusz skierował teleskop odpowiednio tak, żeby o bezpośrednie patrzyć wniosła okularach słonecznych odpowiedział tam był inny sposób bystry zrobił zauważył, że słońce pokryte plamami słonecznymi te plamy co więcej ruszają, więc zauważono od razu nasunęło, że słońce się obraca w każdym razie przełom technologiczny nowy sposób patrzenia w kosmos pokazał, że ten kosmos jest zupełnie inaczej dużo bogatszy tym się wydało i nasze obrażenia okazały się błędne i tutaj coś z takich to, o czym ten ten DX 747 nie był wielki przełom, ale też otworzono otworzyła się nowe możliwości nowy sposób patrzenia we wszechświat i i to zaowocowało ważnym odkryciem-li teraz kilka tak kilka konkretów więc zaobserwowano to tą najprostszą molekuły w takim obiekcie, który dosyć niefortunnie nazywa się w mgławicy planetarnej dlatego na kwestię fortun na PSL obciążone historycznie, dlatego że nie ma nic wspólnego z planetami natomiast może wyglądać obserwowane z ziemi trochę jak planeta naj to jest historyczna nazwa mgławice planetarne, ale nie mają wspólnego z planetami to jest całkiem daleko od nas materia, które bardzo rozgrzane bez materia, która jest pozostałość po wybuchu wypalonej gwiazdy gwiazda wypaliła swoje jądrowe paliwo wybuchła i rozrzucił w kosmos bardzo rozgrzaną jednak rozrzedzona materia i uważnie tą materię, obserwując zauważono ślad tej takich molekuł właśnie tych najprostszych, ale trzeba tu też, żeby wprowadzić zamieszanie trzeba powiedzieć, że to obserwacji pokazuje, że w warunkach kosmicznych taka molekuł powstaje nie należy sądzić, że te molekuły, które zaobserwowano są trwale podzieli te od początku one już dawno związały rozwiązuje parę razy związały no właśnie z tą tutaj już natomiast no tu też chcemy się podoba to jednak jest jestem teoretykiem to jest taki triumf teorii, bo to warstw wymyślono całkowicie tak pojęta pochodzi z głowy to, że pierwsze atomy to będą atomy Helu potem, że najpiękniejsza molekuł, a to będzie taka i potem jakby wymyślono jak będzie cała ta sekwencja dalsza i tutaj ta kwestia taka oczywista, dlatego że ta molekuła nie tak, bo żona chwytała następny element rosła nie, dlatego że taka ta molekuła jest dodatnia naładowana i ona ma skłonność do uchwycenia chwycenia elektronu, ale tak jak ona chwycie electro 1 to w takim razie ten Atom wodoru odczepia, bo Hell tak jak już mówiłem jest gazem szlachetnym jest się niczym wiązać, ale o jak chemicy z fizykami to bardzo ważny ten ciąg prześledzili to jest jakby takie wąskie gardło to się czasami za Bochenek wciągu całych procesów od powstania pierwszych tomów po powstaniu bardziej złożonych cząsteczek to tutaj był potrzebny ten ten czas, w którym ta molekuła wystąpiła, bo ona otworzyła okno do całego szeregu procesów szczególnie na bardzo ułatwi powstawanie Helu cząsteczką owego i teraz jest taki i przyjemna sytuacja, że tak nasze wyobrażenia, które się ta idea się do sieci jasny sposób była powstała w latach siedemdziesiątych potem była, jakby doprecyzowana i teraz eksperymentami widzimy tak nie był to nie był jakiś bzdura tak rzeczywiście się udało zaobserwować taki obiekt czy najpierw teoria potem miał właśnie pierwszy był jednak zaskakujące odkrycie tej molekuły berka to było zaskoczenie uwzględniające dwudziestym dziewiąty roku tak to uzyskać odkrycie się stworzenie czy tam prowadzono eksperyment, w którym był zmieszany Hel z wodorem bardzo podważano spektrometr zauważył zauważono, że jest dziwny obiekt i jedyne co miano myślicie co mogłoby być przy to był ten właśnie Hel połączony z wodorem dodatnie nawet fakt ten dołek w celu dach i pana przez 50 lat są winne grono to odkryliśmy na ziemi, ale czy gdzieś w kosmosie tak już w latach siedemdziesiątych tam lewica planetarna NBC 7027 wydawała się takim dobrym miejscem z jakiegoś powodu, że tam tam coś jak państwo to dużo później powstał, bo jak uświadomiono już wiedziano co testem Ławicę to tam się wydawało, że warunki mają być takie jednak już to nasi eksperymentowania widziano, w jakich warunkach to może powstać, czyli podejrzewano tę głowicę siak znaczy, że tamtemu ławice są dobrym takim ośrodkiem, w którym tego typu molekuły można obserwować, bo na ziemi w podobnych warunkach jednak je badano te mogłyby trzeba to od trzeba było wiedzieć jakich linii ten jak wygląda ten odcisk palca ten odcisk palca ściągnięto też tak powiem z ziemi, obserwując laboratorium to eksperyment ten wzorzec i następnie tego wzorca szukano w kosmosie, gdyby ktoś z państwa chciał się temu przyjrzeć z bliska to po opuszczeniu kuli ziemskiej na lewo, a potem 3000 lat świetlnych w kierunku gwiazdozbioru łabędzia i tam znajdziemy wspomnianą przez pana profesora mgławice, ale w lesie dobrze, bo nie mam jakiś bezpośrednich lotów ani możliwości dotarcia na razie na pewno powrotu wrócimy do naszej rozmowy po informacjach Radia TOK FM prof. Stanisław Mrówczyński fizyk z Narodowego centrum badań jądrowych w Warszawie oraz Uniwersytetu Jana Kochanowskiego w Kielcach z państwa moim gościem rozmawiamy o początkach wszechświata, ale także Astro chemii to też jest interesująca dziedzina informacje o 1140 wracam po informacjach które państwa im gości jest pan prof. Stanisław Mrówczyński fizyk z Narodowego centrum badań jądrowych w Warszawie oraz Uniwersytetu Jana Kochanowskiego w Kielcach odkryto pierwszy rodzaj molekuł, które powstały we wszechświecie przypominam to jest związek z atomu Helu i jądra wodoru, czyli Proton, czyli Proton, czyli wodoru Helu tak właśnie po polsku nazywa i odkrycie szczególne, bo najpierw zostało odkryte Belki w 1925 roku i naukowcy widzą, że to jest w ogóle czy to tylko na ziemi, ale chętni, żeby to był w kosmosie znajdziemy w kosmosie to potwierdzi to całą masę naszych teorii które, które leżą zakurzone od lat na półkach w wojnie zakurzone ten okres przez przez lata rozwijano uściślono w latach siedemdziesiątych zaczęto podejrzewać, że mgławica planetarna NBC 7027 jest dobrym miejscem, gdzie można, by coś takiego odkryć nową głowicę planetarne, że mogą być siedliskiem no i okazało się niedawno kilka lat temu, ale oficjalna publikacja w kwietniu zeszłego roku, że oto jest specjalnie wysłany samolot zaopatrzony w sprzęt potwierdził, że oto takie prace cząsteczki udało się zaobserwować hura hura hura no to że, ale też to co właściwie znaczy, że oprócz tego, że to co do tej pory było teorią można powiedzieć, że zostało potwierdzone empirycznie co to zmienia no to potwierdza, że nasze wyobrażenie o tym jak te procesy zachodziły było prawidłowe no, jakby to pokazuje jednak siły nauki, że my nie tylko się zachwycam światem, jaki jest wokół, ale my wiemy, jaką powstał zresztą muszę powiedzieć często tak się jak i często pierwsze reakcje jak jestem fizykiem co wiele osób tak trochę wrażenie, że fizycy matematycy chemicy rejestracji inżynierowie a jakby zupełnie nie dostrzegają tego, że tu jest taki trochę zachwyt tym i taka możliwość, by takiego prawdziwego takiej refleksji nad światem i to, że my też rozumiemy to nie oznacza że, że to jest że jak wypędzić to nie jest prosta mechanika to nie jest jakiś składanie elementów, że powstała też bardziej złożona całość, ale jak to się dzieje to jest niezwykłe bogactwo niektórzy uważają, że trzeba uciec jak już astrologia numerologia jakieś takie cuda, żeby być uduchowiony mi się wydaje, że świat materialny jest tak niezwykle złożony i takie ogromne bogactwo zjawisk procesów, że to jest naprawdę się czym zadumać i często się okazuje jest nie trzeba też odwoływać się do duchów czy jakichś niestworzonych rzeczy, żeby być zdumionym i zadziwić się teraz chociażby ten prosty przykład jest molekuł, a która z 1 strony przeczy naszym zupełnie utartym szkolne wyobrażenia musieli się niczym nie wiąże okazuje się, że właśnie ta te Hel ani żadna inna substancja była u początku tego, że zaczyn zaczęły powstawać związki chemiczne oraz dlaczego tak się dzieje każdy wie, jakby podstawowe FIZ-y pytanie fizyki dlaczego by ciągle pytamy, dlaczego no i teraz jak się jednak takie pytanie uda odpowiedzi to zwykle to otwiera możliwość kolejnego pytania, dlaczego ten mający się nie kończy nikt czasami też panie jak proszę zobaczyć panie profesorze, że właśnie o niektórych rzeczach nie myślimy, bo one nam się wydaje oczywiste aż nagle, kiedy zaczęłam przyglądać okazuje się, że niewiele na ten temat wiemy np. nie parowanie wody no wydawał się woda paruje tak czy ma swoje życie jest taki stan skupienia, a potem jest inny stan skupienia już no jak wielu dzieje się pod drzewami np. dzieje dobrze jak to wygląda na poziomie mikroskopowym tak jak cząsteczki zachowują no jednak okazuje się zaraz rozmowy Kuczek końcówkę dwudziestego wieku, a właściwie jakiemuś część jest oczywiste nigdy żeśmy się przyglądali no, więc nawet, jeżeli rozmawiamy o zmianach klimatycznych i wdrożeniem para wodna może być tak dalej tak dalej no dobrze to co to znaczy teraz na poziomie mikro tak jak jak te cząsteczki zachowują ciekawym problem właśnie takim parowanie niedawno przeczytałem jest pewne obserwacje, które każdemu jest dostępna jak zrobimy plamy np. Skawy później ta kawa odparuje to plama jest także ma zwykle ciemniejsze brzegi, a ten środek plan jest jaśniejszy notes obserwacja zupełnie banalne, ale coś ciekawe jest to w po Szpera okazał się już kilkadziesiąt lat ktoś tym interesował, ale całkiem niedawno przeprowadzono bardzo szczegółowe badania, żeby uchwycić, dlaczego tak się dzieje, że tej kawy jest więcej na brzegu plamy na koniec niż wewnątrz ten miesięcznik Scientific American act rozmawialiśmy na początku w artykule, który pojawił się w najnowszym wydaniu nie przeraził trochę może będzie też okazję poznać to w przyszłości problemy Owczarek, bo ja przyglądałem ten miesięcznik samolocie w czytałem sobie samolocie artykuły, które tam były i kolejny artykuł, który tam się znalazł to był artykuł dotyczący tego w jaki dlaczego samoloty latają teraz także właściwie to nie do końca jeszcze rozumiemy ten proces no myślę, że to mnie mniej rozumiem jakiś jakichś detali, bo to jednak jest właśnie cecha fizyki zwykle jak na jedno pytanie, dlaczego odpowiemy także pytanie, dlaczego czeka poczuć nieswojo w komórce to lata, aby leci przez dziki, dlaczego nie jak pana uspokoić to jest po prostu chodzi o to, że każdy każdy proces ma swoje niuanse i to pytanie, dlaczego można przeciągać natomiast tutaj mówiliśmy o fizyce chemii jest bardzo ciekawe, że jest pewne jest trochę inna kultura chemii fizyki i inny duch dla fizyków pytanie, dlaczego zupełnie fundamentalne i oto jest od ostał się bić, a w przypadku chemicy się zachowują więcej naszej chemicy są dużo bardziej pragmatyczni i co jest ciekawe chemicy zaczęli używać pojęcia atomów na długo przed fizykami, dlatego że fizycznie mogli się z tym pogodzić nie wiedzieli co to jest nie chcieli tego używać chemicy przed jakąś taką operacyjne określenie, że to jest taki najprostsze najmniejsza jednostka danego pierwiastka byli z tego zadowoleni wprowadzali pojęcie wartościowo ości jako zdolność do łączenia się, ale nikt nie wiedzieli dlaczego, ale i dopiero w dwudziestym wieku dzięki mechanice kwantowej udało się te pojęcia wyjaśnić to jest jakby w związku z tym chemików tak nie zajmuje pytanie, dlaczego są dużo bardziej pragmatyczni miałem taką obserwację, kiedy zostałem zaproszony na zjazd amerykańskiego Towarzystwa chemicznego może od chemii jestem z chemią nie całkiem jest po drodze ratownika z tego, że jest tradycja w Ameryce, że fizyka jądrowa jest często uprawiana na wydziałach chemii ten system historyczna sprawa tego jak nasza Maria Curie otrzymała nagrodę Nobla z fizyki chemii trochę nasza ocenia nasza trochę nasza trochę nie nasza dlatego uważam, że przy ulica Curie to już, skąd Curie Skłodowska się całkiem jakimś dziwnym wynalazkiem lubimy się zawsze tak jak te cząsteczki wodoru i Helu, którzy zakończą to my lubimy się, by poczekać od 400 proc, ale bez ekspresja strasznych kompleksów każda polskie pochodzenie polskie korzenie Marii Curie są świetnie znane na świecie z tego powodu wycieczki przyjeżdżają oglądać również będą na Freta dziś urodziła się niepotrzebne to tak tylko taka manifestacja naszych kompleksów, ale wracając do mojej opowieści o zjeździe chemików kwestie tam tak bardzo odczułem dale dużą różnicę powie, że ten ten ten zjazd chemików były dużo bardziej bogaty było bardzo dużo firm, które sponsorowało były stoiska tych firm byli agenci w każdej tutaj też związki z przemysłem są dużo dużo bogatsze i właśnie to wiąże się chemicznych, by nie zadają pytań, dlaczego tak bardzo pragmatycznie, jeżeli już widzę, że np. jest pojęcie wartość właśnie coś czym się łączy to zaczyna używać dzięki temu mogą przewidywać istnienie pewnych substancji potem ich poszukują, a te substancje mogą przewidzieć, jakie to substancje będą miały własności potrafił zainteresować przemysł, by właśnie wspierały te badania, więc to jest właśnie i są też tak jakby tradycyjny pewne animozje pomiędzy fizykami Chemika ami wielki fizyk Wolfgang Pauli został porzucony przez żonę i potem co skomentował powiedział do kolegi jest żeby, chociaż dla pogromcy byków, ale dla zwykłego Chemika no, a mówiąc o tych kompleksach zastanawia się czy dałoby się w jaki sposób wykorzystać fizykę, żeby to opisać jakimś wzorem, a albo funkcją albo no i fizyka jest jest zbiór fizycy i FIZ-y bardzo wielu się interesują problemy problemami funkcjonowania mózgu neurologię, więc i wierzę, że u podstaw wszystkiego leży procesy fizyczne tak jak dziś procesy chemiczne są w gruncie rzeczy procesy fizyczne dotyczące cząsteczek, więc to jest bardzo wyspecjalizowana część fizyki i tak jak już teraz tak jak biolog dowie się pogodzili z tym, że nie ma i specyfiki daje siły życiowej tylko są procesy fizykochemiczne i ja myślę, że odpowiednio skomplikowane procesy również odpowiedzialne za to, że mamy świadomość się najbardziej trudnym do uchwycenia to jest tylko chyba kwestia czasu, że te coraz bardziej złożone procesy będą podlegały w pełni ilościowej analizie i tak jak zrozumiano naturę cząsteczki dna i to uruchomiło ogromną lawinę jest dzięki temu ogromny postęp i w związku z tym natomiast oczywiście fizycy zwykle mają skłonny, żeby zajmować się coraz bardzo prostymi układami wtedy jest trudno zrozumieć, a to co jest wiąże się z funkcjonowaniem człowieka jest na tyle złożone jest bardzo trudno metodami fizycznymi przebadać tylko kwestia czasu jak wieża swoją drogą to odkrycie to obserwacja tego podarku Helu w kosmosie czy wykrycie właściwie to jest ona czekała także z punktu widzenia osi uda pokazania czasu czy pokazanie wysiłku czy pokazanie w ogóle procesu osie naukowego także często, kiedy różne zespoły, ale też moment dla kolejnych pytań tak często różne zespoły pracują nad różnymi rzeczami i mija czas i nic i można prze no dobrze, ponieważ częściowo opłacamy to pieniędzy publicznych czy jest jakiś czas, w którym po 5, którego należy powiedzieć nic z tego nie będzie no to jest bardzo trudne, bo czasami właśnie u czasami upór jest tępym uporem i czasami trzeba przerwać, że Amerykanie mają skłonność do tego, żeby zamykać nie perspektywiczne kierunki bywały też przypadki, że Amerykanie pewien kierunek zamknęli jeszcze w związku Radzieckim się rozwijał po kilkudziesięciu latach posuchy odmieniło się, więc tutaj nie ma prostych i prostych reguł natomiast na każde takie odkrycie porządkuje sytuację w gościu dróg, które były błędne wskazuje to właściwą i zwykle pozwala no lepiej wybrać badanie przyszłości bardzo dziękuję panie profesorze za dzisiejsze spotkanie z dzisiejszą rozmowę pan prof. Stanisław Mrówczyński fizyk z Narodowego centrum badań jądrowych w Warszawie oraz Uniwersytetu Jana Kochanowskiego w Kielcach państwa mają gościem dziękuję panie profesorze dziękuję informacje Radia TOK FM już za kilka minut o godzinie dwunastej po informacjach Mikołaj Lizut i jego program dzisiejszy przygotował Paweł Ziętara, a nad jakością czuwał Krzysztof Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: OFF CZAREK

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Z Dostępem Premium TOK FM odsłuchasz każdy podcast - bez reklam. Słuchaj wygodniej w naszej aplikacji mobilnej z pakietem "Aplikacja i WWW"

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA