REKLAMA

Skuteczne narzędzie walki z nierównościami? Podatki!

Świat się chwieje
Data emisji:
2020-01-26 09:00
Prowadzący:
Czas trwania:
49:50 min.
Udostępnij:

Dlaczego w USA nie ma podatku VAT? Jak walczyć z nierównościami za pomoca podatków? Czy 90 proc. podatek to za dużo?

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
witam państwa jest audycja świadczy je Grzegorz Sroczyński, a naszym gościem jest dzisiaj prof. Wojciech Kopciuch, który naukowo zajmuje się polityką podatkową pracuje na Columbia University jest redaktorem bardzo ważnego prestiżowego pisma poważnego pisma naukowego Johna wprawdzie Economics witam pana dzień dobry jak pan od 20 lat jest stan jest profesorem na bardzo poważnym Uniwersytecie obraca się pan w środowisku naukowym to jak ważna w tej chwili w tym środowisku jest Rozwiń » kwestia nierówności jest bardzo ważna to jest powiedziałbym, że to jest 1 z głównych tematów, które którymi, którym ekonomiści się interesują, a to nie zaczęło wczoraj po ósmy o około 15 lat jest ważny temat, ale ale, zwłaszcza w recesji 10 lat temu ten temat zaczął się robić naprawdę bardzo ważnej w tej chwili to jest temat, które nie jest tylko tematem naukowym jest oczywiście bardzo bardzo ważny polityczny wniosek o 1 z głównych tematów warto kampanie prezydenckie to pani przez to, że pan zajmuje się polityką podatkową w stanach Zjednoczonych, gdzie pan pracuje od 20 latach mówiliśmy w latach pięćdziesiątych najwyższa stawka podatkowa wynosiła 91% obowiązywała powyżej progu dochodowego 400 000USD rocznie wtedy to była oczywiście astronomiczna kwota dużo większa niż dzisiaj to było dobre 91% nie nie było dobre ręce 91% jest taki troszeczkę fałszywe zaczęła z tego, że 91% dotyczyło dochodów, które były bardzo wysokie były lata, kiedy nikt nie płacił tej stawki w 4 tak, a może o to chodziło właśnie to znaczy, że prezesi firm nie wypłacali sobie gigantycznych pensji powyżej tych ówczesnych 400 000USD niewiele to byłoby na dzisiejsze 40 000 000 nie mówiąc niewiele mniej z wskazywały, że może 10× powinniśmy też Czyże 4 000 000 na ścianie to ta były były wyższe progi w którymś momencie dobra, czyli te 491% próg jest dyskusyjny czy na pewno to dane, które być może pewne mecze 43 latka z 2 chodzi o to, że moja teza jest taka, że po prostu prezesi firm wiedząc, że będą chcieli wszystko co ponad próg właśnie prawie wszystko 90% oddać fiskusowi po prostu nie wypłacali tych kominów no to o to chodziło to znaczy chodziło o to, żeby na ten rok się nikt nie łapał, żeby nie nie było kominów to co może być jedno wyjaśnienie dotykamy trochę innego temat przy okazji zupełnie przypadkiem prezesi firm są oczywiście mają oczywiście wysokie dochody, ale to jest stosunkowo mała grupa dużo większa grupa to są przedsiębiorcy różnego rodzaju przedsiębiorcy mogą oznaczać bardzo różne kategorie mogą być właściciele fabryk jakiegoś rodzaju to mogą być lekarze, którzy mają własną firmę, więc to co się działo praktycznie do lat osiemdziesiątych czy w stanach Zjednoczonych co do dużo w dużym stopniu dzieje się w wielu krajach europejskich to jest to, że te firmy istnieją natomiast tych dochodów firm tak naprawdę nie widać na zeznaniach podatkowych dodał, bo firmy nie wypłacają dywidend właścicielom i pieniądze są albo inwestowane firmę albo są wydawane w jakiś inny sposób także pomimo tak, że ta stawka dochodu podatkowego była 91% fakt, że nie było za dużo osób, które w, które kwalifikowały się na te najwyższe stawki nie oznacza to osoby nie istniały oka rozumiem ale dlaczego pan, mówi że wysokie progi podatkowe jednocześnie jest pan naukowcem, który dostrzega problem nierówności zajmuje się problemami nierównościami jest no nie wiem czy można zwać, jakie progresywny w jestem naukowcem po prostu, ale wśród naukowców też jest podział na konserwatystów takich, którzy cały czas wierzę, gdyby nie darzą daną osobą agresywną w tym sensie dobrano właśnie no i choć miał też, że właśnie bardzo ciekawym rozmówcą do trochę identyfikowania różnych przekonań, czyli 91%owa stawka i w ogóle wysokie opodatkowanie w krajach europejskich rozwiniętych i w stanach po wojnie, które dolat osiemdziesiątych to te podatki były dużo dużo wyższe niż obecnie pana zdaniem to nie, żeby trochę modyfikujemy to było tak dobrze, tak więc wydaje się, że minister szykujemy dla tak właśnie ze względu na to, że dużo dochodów unikało tego opodatkowania jest 1 powód drugi powód takim bardzo ekonomiczny powód to jest to, że krzywa Laffera nazwijmy to bardzo wysokie stawki podatkowe powodują reakcję to mogą być reakcje nazwijmy to rzeczywiste tak tak my określamy to znaczy faktyczna zmiana zachowań ludzie pracują mniej mniej oszczędzają tak dalej, ale to mogą być też reakcje związane z tym unikania to nie jest normalne używane czasem argument, bo rzeczywiście za każdym razem w Polsce czy w stanach też tak jest, ale w Polsce jak jest dyskusja o podnoszeniu podatków zawsze wstaje ktoś, kto ma właśnie taki pogląd, że nie broń Boże, ponieważ to zniechęci ludzi do pracy w ogóle będzie szara strefa niesamowita nic podatki rzadko obniżać no i jakie to słyszę po raz dwudziesty oczywiście mam odruch w bardzo dynamicznie elegancki na pewno to jest nadużywane natomiast gdy mówimy o dochodach najwyższych, jakby standardowe podejście ekonomiści z mojej działki mówią tzw. optymalnej teoria opodatkowania i całe argument tam jak w uproszczeniu polega na tym że, gdy myślimy o osobach najwyższym o najwyższych dochodach tak naprawdę, o co chodzi chodzi nam o to, żeby zmaksymalizować dochody, które od nich docenta ściągamy dlatego, że to są osoby o najwyższych dochodach dodatkowa złotówka, która zostanie wręczona osobie, które ma najwyższe dochody w kraju, bo bardzo niewielką wartość, więc tak naprawdę nie ma innych innych rzeczy, o których myślimy, więc wówczas pytanie jest takie jak stopa podatkowa powinna być ona narzucona 100% to jest trochę za dużo, bo jakiś reakcji byśmy się spadają nie spodziewali może, ale właśnie, dlaczego za dużo, dlaczego pan uważa, że de facto 91% rzeczywiście było fach 100% wiadomo, że nikt nie wypłaci sobie ponad ten próg, bo szkoda oddać 90% fiskusowi i powtarzam no to mogło mieć taki efekt, że po prostu ludzie nie wypłacali sobie takich kominów płacowych, ale chyba dobrze to zależy co się działo z tymi, dlaczego nie wypłacali sobie tych kominów płacowych, więc jeżeli powodowało, że zachowywali się inaczej jeśli chodzi o pracę albo oszczędności inwestycje to byłby problem, ale nie wiem czy zachowali się inaczej niż szacowali załóżmy jestem przedsiębiorcą i podejmuje decyzję czy rozwijać mają firmy nie, bo mogę przecież tutaj rozumiem, że chodziło o podatek od dochodów ani od firm dochód firm, w którym z Valencią ten od za rok od pensji nie tych chodziła, gdy mówię o podatku dochodowym tak naprawdę mówimy o kombinacji dochodów od od zarobków dochodów kapitałowych przynajmniej w krajach 1 z kredytem, więc dochody od firm w którymś momencie dochodzi też w to wchodzą na różne sposoby jako zyski kapitałowe jako dywidendy na różne sposoby, więc może być ta rzeczywista reakcja to jest 1 powód dla, ale przecież odmawianie agresorzy chce do tutaj docisnąć to czy są badania w stanach, które pokazywałyby, że istotnie zwiększanie progów podatkowych gdziekolwiek kiedykolwiek spowodowały liczne bogaci zaczynają mniej pracować, a czy kontrowersyjne, a co znaczy są są badania, które twierdzą, że to pokazują tak w sposób zupełnie uczciwe to jest coś bardzo bardzo trudnego do do zweryfikowania były na ogół z jest co jest łatwe do zweryfikowania łatwe co można zweryfikować to to, że widzimy reakcje jeśli chodzi o dochody których, które się pojawiają udowodnić, że to się wiąże z faktyczną zmianę zachować zachowanie jest dużo trudniej uczciwa odpowiedź jest taka, że to jest kontrowersyjne w tym sensie, że nie wiemy na pewno wiemy na pewno, że jest dużo różnych innych zachowań powiedzmy właśnie związanych z unikaniem podatków te zachowania są kosztowne kosztowne z wielu względów oczywiście są kosztowne dla samego przedsiębiorcy może nawet nie o to chodzi, ale one bardzo często łączą się z tym, że świat firma przenosi działalność, gdzie indziej one mogą się łączyć, a z tym, że ludzie inwestują więcej prawników w tym podobno ZUS to są koszty, więc gdy, gdy myślę o konsekwencjach systemu podatkowego ja myślę o różnych kosztach i a zmiana w tych realnych zachowaniach to nie jest jedyna rzecz, która jest kosztowna no dobrze, ale cały czas nie przekonał mnie pan, że wysokie stawki podatkowe w do lat osiemdziesiątych w Europie w stanach były czymś złym, chociaż rozumiem część argumentów, ale proszę powiedzieć czy pana zdaniem system podatkowy jest tylko sposobem do zapełnienia budżetu państwa czy też jest narzędziem czy powinien być narzędziem do zmniejszenia nierówności ostatnio napisał pan tekst do takiego zbioru, który wkrótce wyjdzie pod redakcją do niego Rodriga znanego ekonomisty bardzo mocna krytyka globalizacji on pana rozumiem poprosiło tekst i właśnie to był tekst na temat tego 3 system podatkowy wyprosi poprawiać, jeżeli coś, bo książkę nie wyszła czy system podatkowy może służyć do zmniejszenia nierówności też powinniśmy tak myśleć też jest po prostu mechanizmem do tego, żeby napełniać budżet co pan tam napisał jako odpowiedź, więc system podatkowy może być narzędziem do zmniejszenia nierówności, ale nie jest jedynym narzędziem do zmniejszenia nierówności ta książka mój artykuł cały cały temat tej konferencji, które były to było powiązane jest amerykańska konferencja, więc to, o czym ja tam pisałem to jest przede wszystkim próbowanie wytłumaczenia Amerykanom jak redystrybucja dochodów wygląda w Europie, a w tej chwili w stanach Zjednoczonych presja jest na to, żeby właśnie robić rzeczy systemem podatkowym znana jest taka presja w tej chwili po stronie demokratycznych Wici wśród kandydatów demokratycznych, którzy w tej chwili na dyskutują między sobą głównie rozwiąże główny pomysł pomysł jest taki skończmy wreszcie obniżkami podatków i podwyższymy podatki najlepiej mówi Sanders mówi Rz tworem to mówi nawet Dziuba 1, ale co to to pana zdaniem nie zadziała to nie jest tak, że to nie zadziała tylko że, gdy żeglarze mieli pchać one zrobimy ani równości to nie zmniejszy tak redystrybucja w Europie po części jest robiona systemem podatkowym, ale w dużej części jest poprzez wydatki to znaczy stany Zjednoczone nie mają VAT-u nawet o VAT jest 1 z głównych źródeł dochodów podatkowych w Europie to jest zależnie od kraju do 10% dochodu Narodowego, który uprawiamy kraje skandynawskie ściągają warto, więc stany Zjednoczone od tego podatku nie mają mają mniejsze wydatki, ale jak się spojrzy wprost na strukturę podatkową główna rozdzielnica jest VAT, jeżeli myślimy o podatku dochodowym dla najwyżej zarabiających stany Zjednoczone Zjednoczone mogłyby mogłyby ściągnąć dodatkowe 23% dochodu Narodowego tylko pieniędzy to jest kupa pieniędzy, ale to jest dużo mniej niż ta różnica pomiędzy Stanami Zjednoczonymi Europą plany demokratyczne są jeśli chodzi o wydały o wydatki są europejskie natomiast struktura podatkowa zupełnie temu nie odpowiada ręce główny argument to, o czym ja pisałem to, że to, czego brakuje w stanach to jest właśnie VAT i myślenie o redystrybucji redystrybucji poprzez wydatki raczej niż niż poprzez agresywne zmiany podatkowe, dlaczego Amerykanie nie chcą za to wprowadzić takiego jest ciekawe stany Zjednoczone są praktycznie jedynym krajem, który nie warto parę jakiś mały wydatek dlatego niesamowicie dobrą pracę wszyscy mówią, że jest cudownym łatwiej ściągalne itd. rozważy pan też zwolennikiem jak wielkim zwolennikiem VAT-u, a my co w tych Stanach takiego, że więcej jest taki pech chce jest takie powiedzenie, że Republikanie nie lubią VAT-u dokładnie, dlatego że w sytuacji braku decyzji jest taki skuteczny w podatek demokracji nie lubią VAT, dlatego że myślą, że agresywne, a może reaktywne, aby jaśnie pan profesor na czym polega agresywność VAT-u z po, a głównie polega na tym że, a konsumpcja jest większą częścią dochodu osób, które są biedniejsze ludzie ich rodzaju oszczędzają, czyli w skrócie, jeżeli towary są opodatkowane VAT-em to, jeżeli ktoś 90 mało zarabia 90 swej pensji wydaje najedzenie o częstsze benzynę prawda w latach, ale tak to to 90% jego pensję opodatkowana jest ktoś zarabia miliony i wydaje na konsumpcję na na życie tak powiem nie 10% pensji od 10%, ale tutaj jest argument to i tak to jest argument, ale to powiedzenie chyba Larysa zresztą tak stwierdził w którymś momencie jest takie, że stany Zjednoczone wprowadzą VAT wtedy, kiedy obie strony Republikanie Demokraci zdały zdadzą sobie sprawę, że druga strona ma rację, że Republikanie wierzą, że ten z regresem regres lekach demokrację wiedzą, że to jest podatek, którego boli bardzo tani biznes tak dobra data jest towar rzeczywiście ba ale, ale prawda też jest taka, że tak tego nie zweryfikowała, ale ktoś też to powiedział, że praktycznie każdy rząd, który wprowadził VAT przegra następne wybory, ale co takie się dzieje, że podatek nikt nie lubi podatków nagranie widoczne jeszcze przy każdym zakupie, a teraz jak pan kupuje w stanach kawę albo nie wiem laptopa albo benzynę to co co co pan widzi też jakieś podatki przez sądy te w stanach są podatki od sprzedaży podobnie jest stanowe to też są podatki od konsumpcji, czyli w pewnym sensie one są zbliżone do VAT-u, ale one są stanowe są są wprowadzone w inny sposób niż VAT to są podatki, które są narzucone na etapie sprzedaży detalicznej nie są nie mają tej właśnie struktury, gdzie każda firma płaci VAT dostaje zwroty tak dalej ta struktura VAT-owska jest to jest tak naprawdę klucz do sukcesu tego podatku też pana zdaniem wprowadzenie w stanach VAT-u pozwoliłoby na tyle napełnić budżet federalny, że stać, by było na was mówi, ale panie z Amerykaninem też miałby nie jest Amerykanin tam skarb dla dobra to cofa, ale stać było Amerykę np. na służbę zdrowia publiczną albo inne tego typu frykasy, które mamy w Europie to na pewno jest warunek koniec czy to jest wystarczające, żeby zapłacić za wszystko, o czym powiedzmy Bernie Sanders chciałby realizować tworem mówią to trochę bardziej, czyli rozum pan argumentację taką, że dyskusja o opodatkowaniu najbogatszych może politycznie jest fajna i wszystkich grzeje, ale to jest trochę zawracanie głowy, bo z tego się nie sfinansuje np. bezpłatnej służby zdrowia natomiast warto wypowiadać owa czy w takim razie tak, ale nie jest tak tak sekcji ten VAT w kampanii, bo obywatele pewność go boją, bo wszyscy się w razie jest 1 kandydat Andrzej Young, który nie radzi sobie zbyt dobrze, który o tym, mówi latek pierwsza uwaga do kandydatów Stanach nie mówcie o obywać moim zdaniem test spróbuję przewidywać przyszłość trudno jest VAT w stanach zostanie wprowadzony, kiedy będzie naprawdę poważny kryzys budżetowy tak tak mniej więcej to wyglądało kilku innych krajach i w stan będą potrzebowały kilka procent dochodu Narodowego w dochodach podatkowych nie będzie innego wyboru panie profesorze jeszcze tak zrozumiałem pana wypowiedź na temat tego czy system podatkowy powinien służyć do zmniejszenia nierówności czy raczej pomyśleć o nim jako maszynce do napełniania budżetu, że skupianie się proszę poprawić, jeżeli coś powodują, że skupianie się na tym, że system podatkowy ma właśnie być głównym mechanizmem do zniesienia wnosi powoduje, że jak budzimy, dlatego że głównym mechanizmem powinny być co równe szanse edukacyjne równy dobry dostęp do służby zdrowia w miarę równe co jeszcze to są to są główne rzeczy, ale są rzeczy, które nie są konieczne powiązane z wydatkami, a powiedzmy brak dyskryminacji różnego rodzaju także może po prostu mówić o wielu różnych aspektach także ludzie powinni mieć w miarę równe szanse startu jedno miejsce, gdzie miałam trochę sympatii do tych agresywnych ataków wysłał wysokich podatków to są podatki od spadków albo podatki generalnie od transferów w rowie, dlaczego dlatego, że one generalnie powodują różnice w punkcie startu następnego pokolenia darowizny spadki powodują oczywiście można się akurat tym to nie martwi, że tego typu podatki mogą wpływać na to ile ludzie oszczędzają natomiast gdy zaczniemy myśleć naprawdę bardzo bardzo bogatych ludziach fakt, że są młodzi ludzie, którzy mają dostęp do miliardów dolarów to nie jest coś co wygląda jak jak równe szanse także także te największe majątki moim zdaniem tak konkretnie rzecz powinna być w miarę wysoko panie dyrektorze, jakie teraz z podatkami spadkowymi w stanach, więc podatki od spadków istnieją i co naprawdę dosyć wysokie stopa podatkowa jest 40%, że jakieś prokura wyżej, a 11 000 000USD wydaje mi się to jest to wysoki projekt jest w miarę wysoki to jest bardzo jest stosunkowo niewiele osób, które w, które płacą też uwagę, a czy, aby poniżej w ogóle nie ma podatku ze spłatą poniżeniem federalnego podatku stany różne starszy pan jakieś wprowadzają nie wszystkie stany mają, ale rozwiąże niewielkie też mają te nie są to jakiś wysoki mogą być chyba 10%, więc nie trywialne, ale np. flory zdaniem tego podatku, więc to zależy, gdzie mieszka i 40% 11 000 000 i co i IT za mało moim moim zdaniem to nie jest za mało natomiast to nie jest dobrze zaimplementowane podał tak, czego dlatego, że jest bardzo mną bardzo duże możliwości unikania podatków i planowania wokół tego podatku, ale jak, jeżeli ktoś ma powiedzmy w branży dotyczy sytuacji, kiedy umiera ktoś jest właścicielem firmy, które szpecą Warta 500 000 000USD tak no i teoretycznie on co powinien jego spadkobiercy zrobić na powinni podzielić firmę na 2 i sprzedać połowę firmy, żeby zapłacić podatek no tak, gdy Jerzy zawita transfer, jeżeli tak, jeżeli w momencie śmierci cała firma jest przekazana dzieje się bardzo wówczas tak długo, a 80USD należność, a co się dzieje, że podatek zmiany, więc pierwszy podstawowy sposób to nie czekać tylko wykonać darowiznę wcześniej, które też są opodatkowane, ale wcześniejsze robi to darowizny w praktyce tym lepiej, a to jest pierwsza druga rzecz to są różne rzeczy związane z wyceną tego majątku, więc prysła, gdy mówimy o firmie, która jest na notowana na giełdzie to jest 1 kwestia to tam trudniej jest manipulować natomiast gdy mówimy o firmie, która jest firmą prywatną, a tam zaczynają się bardzo duże komplikacje, a trzecia rzecz, która ma miejsce to te staże są, a odliczenia na darowiznę, ale okazuje się, że w praktyce tam jest bardzo dużo możliwości robienia darowi jasne w sposób skomplikowany który, który pozwala na różne gry podatkowe państwa, czyli Reasumując, rozwiąże system podatkowy pana zdaniem powinni powinien traktować technicznie tak to znaczy jako sposób zbierania pieniędzy nie na wydatki budżetowe i co nie myśleć w ogóle o jego wpływie zmniejsza nierówności o tym, że może tak można ustawić stop nie było kominów płacowych tak dalej nie powiedziałbym, że nie myśleć w ogóle natomiast nie powinniśmy myśleć o tym jak jej jedynymi podstawowym sposobem zmniejszania nierówności można wpływać do pewnego stopnia na zmniejszanie nierówności ale jakby podstawowym celem polityki państwa w tej w tym zakresie moim zdaniem nie jest to, żeby zmniejszyć nierówności po to, żeby zmniejszać nierówności tak po prostu abstrakcyjnie popadło, żeby wyrównywać szansę albo, żeby pomoc osobom, które są mają najniższe dochody system podatkowy sam fakt, że mamy progresję nie pomaga osobom, które mają niższe dach dochody to co im pomaga to jest to jest to, że wydajemy pieniądze na nich na rzecz, które są z nimi związane i żeby te wydatki były wystarczająco duże musimy odpowiednio dużo tych dochodów ściągnąć, a żeby ściągnąć odpowiednio dużo dochodów w praktyce musimy opodatkowywać klasę średnią to i tak zawsze zawsze tak było to nie znaczy, że ci, którzy nie są klasą średnią są klasą wyższą tym 1% mają płacić, bo nie jestem przeciwny, żeby temu, żeby nie płacili protesty jestem przeciwny przeciwny uważam, że dużo się koncentrujemy na tym jak jako panaceum na rozwiązywanie problemów rozumiem, ale co zrobić w takim razie z takim z takim oto problemem, że giganty cyfrowa Facebook kogo Amazon, że nas gwiżdżą na system podatkowy to są po prostu wielkie najbogatsze amerykańskiej firmy Stanach nie płacą za bardzo podatków w Europie nie płacą też podatków robią wszystko, żeby korzystać infrastruktury z no wiadomo, że firma zarabia to chociażby korzystaniem z dróg, żeby dowieść nie wiem Uber wozi klientów korzysta struktury podatków nie płacą co z tym robić czy pan ma pomysł jak zmusić takie firmy w ogóle czy też problem to jest do pewnego stopnia problem to jest problem, który wynika z globalizacji konkurencji podatkowej pomiędzy krajami, ale właśnie choroba dzisiejszego świata konkurencja podatkowa to jest choroba, ale to chorował to, żeby wyleczyć chorobę potrzebna jest koordynacja to nie jest coś co 1 kraj jest w stanie naprawić, więc nie mam tutaj jakiejś cudownej recepty, ale te rzeczy, które się dzieją w ramach OECD pomysły kooperacji podatkowej jakiś wspólnych zasad opodatkowywania tych firm to jest też zdecydowanie właściwy kierunek drugi element tego jest taki, że co to znaczy, że też firmy korzystają i nie są opodatkowane te firmy mają właścicieli, a więc jako ekonomista dosyć trudno jest myśleć o firmie jako jako o o kim się jako jak jako kimś, kto powinien płacić podatki, bo ostatecznie wszystkie podatki są płacone przez ludzi, więc dochody właścicieli są opodatkowane i właścicielami długo Googlea Facebooka oczywiście są powiedzmy założyciele tych firm, których którzy, którzy są właścicielami, ale większość tej firmy jest na kontach w bazie nie wiem czy pana na moim koncie np. na kontach emerytalnych Amerykanów itd. czy pańskim koncie emerytalnym na pewno jest jakaś cząstka, której z tych wielkich chwil na pewno jest moje główne inwestycje indeksy giełdowe w Czechach, więc jestem właścicielem wszystkich dużych firm w stanach do pewnego stopnia w więc, więc to nie jest tak, że te firmy nie płacą podatków nie płacą jako firmy za dużo podatków natomiast właściciele tych firm dywidendę, którą wypłacają oni dobrze, ale mówi mocno się na wiadomo, że giganty cyfrowe, które zyska uzyskują zyski zarabia duże pieniądze w różnych krajach europejskich na w Wielkiej Brytanii, która z tych firm zapłaciła nie wiem od 2 miliardów obrotu zapłaciła w 2000 funtów podatku to były takie jak teraz przesadziłem to może było 10 000 funtów, ale był rok, który był po prostu takie takie takie dane to jest jednak żenujący na, a i to jest też niesprawiedliwe chyba, więc żenujące zgadzam to ma konsekwencje podatkowe tam żenujące, bo nie chcę, żeby była dyskusja moralności, ale o, ale ich ślady nie zgadza żony firma wozi po drogach Wielkiej Brytanii swoje towary firma korzysta z infrastruktury firma korzysta z pracowników, którzy są wykształceni przez część przynajmniej bezpłatne system edukacji, na które inni musieli złożyć pociąg ta firma się wypina na końcu na płacenie podatków, ale niebędącego dokłada, owszem, zarobiłam dzięki temu, że jest są drogi jest system edukacji zarobiłam świetnie, aby to nie zapłacę, więc to jest problem właśnie ze względu na konkurencję podatkową bo gdy mówimy o tym, że to jest wyobraźmy sobie, że ta firma funkcjonowałaby w 1 kraju, że to nie byłaby firma globalna prof. Polska firma która, która sprzedaje swoje swoje usługi towary jedynie w Polsce ma być opodatkowana w Polsce i w jaki sposób jest w stanie płacić tego CIT-u a, ale dochody zyski tej firmy ostatecznie są wypłacane właścicielom właściciele płacą podatek do od dochodów z tej firmy to jest problem to teraz wchodzimy w temat tego czy jaki jest cel CIT-u celem CIT-u, a jest opodatkowanie firm dlatego, dlaczego opodatkowujemy firmy, jeżeli również opodatkowujemy właścicieli, bo być może jest nam dosyć trudno opodatkować wszystkie dochody z tych firm, więc problemem z unikaniem CIT to problem z unikaniem CIT jest wówczas, jeżeli te dochody nie są nie są jeszcze raz opodatkowane na poziomie na poziomie osobistym, a i należy są wiadomo że, że często czy pańska cząstka Facebooka czy ma co może jeszcze być gogle był dla Marek Reserved rezerwa pańska książka na końcu emerytalne oczywiście będzie opodatkowania jak tam uruchomić anten ten fundusz prawda natomiast zyski właścicieli tych firm najczęściej też nie są takie grupy właścicieli w sensie tych, którzy mają duży pakiet akcji znajdzie się też nie są opodatkowane, bo oni lewą ręką przez prawe ramię sobie stosują takie triki, żeby nie płacić podatków, więc to jest problem daje z tym zgadzam, że o ile, o ile dochody właścicieli nie są opodatkowane to jest problem natomiast, a sam fakt, że CIT ile ile ściągamy z CIT-u to jest jak dla mnie pytanie troszeczkę wtórne to jest narzędzie, żeby opodatkowywać właścicieli więc martwi mnie to unikanie podatków natomiast te generalnie CIT jest dosyć skomplikowanym podatkiem nie jest nie jest oczywiste, że to jest lepszy sposób nadawania niż agresorzy celność osiągają dobre ja się po takim marzyłem kilka razy słusznie na na podatki na niepłacenie podatków chce pan całkiem serio zapytać w takim razie co pana zdaniem jest problemem dzisiejszego systemu podatkowego tak ogólnie na świecie te systemy są oczywiście różnie, ale też mają różne w różnych miastach ma podobne problemy co jest zasadniczym kłopotem współczesnych systemach podatkowych, więc kwestie międzynarodowe są zdecydowanie kłopotem, więc we współpracy międzynarodowej znaczy, że ktoś, jeżeli czy konkurencja podatkowa między nami tak czy tak, że ten Amazon czy czego lecz w ogóle rejestrują się w Irlandii tam ma liniowe 9% tak naprawdę 2% tak naprawdę 0001%, bo rząd podpisuje osobną umowę taką wielką firmą i w związku z tym całą działalność prowadzi z Irlandii torach dlatego zacząłem od skoncentrowane na firmie, która funkcjonuje w 1 kraju, gdyby gdyby, gdybyśmy mówili o firmach, które funkcję Fuks funkcjonują w 1 kraju to, że CIT nie działa aż tak dobrze by niespecjalnie martwiła, a jeżeli mówimy o tym, że po ósmego korzysta z polskiej ministra infrastruktury nie płaci żadnych podatków w Polsce to faktycznie jest problem, a więc ta kwestia jest problem ręce te rzeczy też zdecydowanie nie martwię jeśli chodzi o inne kategorie problemów to zależy trochę od kraju powiedziałbym, że unikanie podatków generalnie wszędzie jest do pewnego stopnia problemem, ale różne systemy podatkowe funkcjonują radzą sobie z tym lepiej inne sobie radzą z tym gorzej, więc europejskie systemy to zależy od kraju skandynawskie systemy działają w miarę dobrze, chociaż co tam jest problemem to ponownie zaczynają się kwestie międzynarodowe, a to te kwestie migracji albo przeniesienia majątku na konta szwajcarskie, ale wiele zależy trochę jest tak, że pan mówi, że to nasze z rwania włosów z głowy część publicystów komentatorów ekonomi, że te złe firmy nie płacą to skandal, że te pretensje należałoby kierować do społeczności międzynarodowej, że kraje nie są w stanie między sobą dogadać Basta kończymy konkurencję podatkową zamykamy raje podatkowe politycy w zasadzie to muszą zrobić tak, żeby te dziury zatkać i w ciągu ostatnich paru lat zmiany poszły trochę w tym kierunku, więc jest mnóstwo pracy i pomysłów na to co zrobicie systemu opodatkowania tych dużych firm międzynarodowych inna rzecz która, która miała spore znaczenie to jest to była tak naprawdę było to co zrobiły stany Zjednoczone z FATCA czyli jakby wymuszeniem raportowania w Dobrzechowie po informacji z innych krajów i wymianą informacji tak naprawdę nacisk na Szwajcarię nacisk na różne inne kraje to, żeby generalnie system bankowy żeby, żeby ta informacja była ujawniona te kwestie były bardzo ważnej to jest coś się co się stało stany Zjednoczone były w stanie to zrobicie, jakby bez współpracy z innymi krajami, dlatego że są duże i banki, które funkcjonują w stanach Zjednoczonych były zostały zobowiązane żeby, żeby w ten sposób, żeby tory te informacje przekazywać amerykańskiemu fiskusowi jest pan redaktorem Johna publika taka jak Economics ważnego pisma naukowego specjalizującego się ekonomii sektora publicznego czy pan może powiedzieć co pana zdaniem naukowca, który no trochę jak radar też rozumiem, że przy redagowaniu tego pisma zbiera różne sygnały z różnych miejsc naukowych ekonomicznych co pana zdaniem jest największym kłopotem dzisiejszego systemu ekonomicznego dzisiejszego kapitalizmu i w obronie w kryzysie pana zdaniem wydaje się, że jest trochę w kryzysie, więc jest w kryzysie podkreślił 2 rzeczy, więc 1 jest te kwestie nierówności niezależnie od tego co ja myślę na temat przedstawienie przyczyn i i reakcji one mają przekładają się na politykę i potencjalną niestabilność systemu niezadowolenie z systemu, więc to zapewne sprawę, a druga kategoria to jakby trochę wychodzi poza, jakbym mają wąską działkę taką wąską, ale poza moją działkę to jest kwestia konkurencyjności to jest bardzo ważny temat w tej chwili w stanach Zjednoczonych czy konkurencji to znaczy pytanie jest takie konkurencja w różnych gałęziach przemysłu w tej chwili jest bardzo intensywne czy też nie czy mamy na monopole albo bliżej monopoli ja obstawiam, że mamy monopol jest właśnie gen generalnie to jest jest teraz więcej badań, które po prostu pokazują że, a świadczy francuska przesunął w tym kierunku, ale to znaczy, że analiza, że globalizacja dała takie fory w wielkim międzynarodowym korporacjom, że one w zasadzie są do ruszenia są monopolistami, chociaż nie był nie są o to chodzi do pewnego stopnia to znaczenie nie, ale nie muszą być dokładnie monopolistami, ale rynek, gdzie mamy 50 firm jest innym rynkiem niż rynek, gdzie mamy 3 firmy, więc bardzo ma coraz więcej rynków, gdzie sąd jest 345 liczba, więc koncernów spożywczych produkuje z nimi 80% napojów na całej kuli ziemskiej nie wiem 8 produkuje już 9% mięsa itd. i tak oto chodzi, więc to o to chodzi i a jakby cała debata na ten temat jest po pierwsze, udokumentować albo zrozumieć co się stało i jeżeli jesteśmy przekonani, że to, że mają miejsce też zastanowić jakie, jakiego rodzaju politykę, jakiego rodzaju polityka były była za to odpowiedzialna i jeżeli była odpowiedzialnej co robi, ale to pani resort strasznie dziwne no żyliśmy przez 40 lat w świecie, w którym liberalne zasady ekonomii mówiły nam, że tylko wolny rynek wolna konkurencja musi być właśnie duża konkurencja sza znosić ograniczenia to będzie rynek sam reguluje na końcu tej drogi się okazuje, że wały monopole tartę możemy wrócić do technologii też, bo jest, jeżeli świadczy zmienił w ten sposób że jest firmy też nazwał ładnie inkwizytorzy francuskiej kultury zwroty skali niewiele podzieli Effect efekt skali jeżeli, jeżeli świadczy zmienił w ten sposób, że efekty są dużo większe to powoduje samo w sobie że, że firmy są firmy powinny być większe efekty firma, która jak wysoko to powoduje, że efektywna produkcja wymaga tego, żeby firmy były większe, ale firmy są duże ta nie może być zbyt duża, więc jeżeli świadczy zmienił w tym kierunku to jest jedno z wyjaśnień to powoduje, że będziemy mieli rynki, które albo w tej chwili mamy rynki rynek, w których które w sposób naturalny powinno być mniej firm wody, bo to jest sposób minimalizacji kosztów, ale ma konsekwencje brak jest jak mamy mniej firm to one ze sobą konkurują nie wymuszają niższych cen powiedz czy to rozwiąże naukowcy zastanawiają ekonomiści czy ta gałąź się tą dziedziną zajmuje czy już jesteśmy za tą granicą, gdzie niebezpiecznie czy jeszcze czy jeszcze przed tak to nie jest granica, która nie ma powiedzmy jakieś należą wyznaczonej granicy natomiast generalnie przesunęli wygląda na to, że przesunęliśmy się mocno w tym kierunku stany Zjednoczone, jeżeli potraktujemy poważnie te artykuły, które są na ten temat stan stany Zjednoczone wyglądają gorzej pod tym względem euro monopolizacja SUV, który gra pod względem nowelizacji jest trochę szokujące, że Europę prze regulowana socjalizm to jest sugestia które, która z tego płynie to, że część tych regulacja regulacji jest ma pozytywne Skądże dziś regulacja powoduje również boisko i mniejszą monopolizacji na rynku, więc konkurencji w efekcie, więc Europa generalnie była przez ostatnich 20 lat dużo bardziej agresywne jeśli chodzi o to, żeby walczyć z monopoli jest ono falami powiedzmy stany Zjednoczone nie próbowały zrobić zgodzę Europa próbuje i jest dużo więcej przykładów, gdzie po prostu Europejskiej interwencje były dość dużo ostrzejsze niż się amerykańskie, a da się z tej drogi monopolizacji zawrócić da się stać coś co z tym zrobić, bo te firmy jak są potężne to one mają też gigantyczny wpływ na politykę na polityków finansują kampanie wyborcze itd. czy pana zdaniem takie sposoby, żebyśmy w tej chwili jakoś z tą monopolizacji gospodarki poradzili, więc Europa sobie trochę lepiej z tym radzi, ale ściany też mogły wystawia sobie z tym lepiej radzić w oczywisty lobbing jest jest ważne, ale ostatecznie to wyborcy zdecydują kto, kto rządzi w danym kraju, więc po Demokratycznej stronie w tej chwili w stanach Zjednoczonych to jest ile pomysły podatkowymi niespecjalnie podobają ten nacisk na kwestie konkurent konkurencyjności, które płynie poprzez medale za tło rent okrutnie się bardzo podoba, a więc za wniosek o analizę tworem nie jest obywatelem mieszka w stanach, ale nie jestem obywatelem Stanów zjednoczonych, więc musi odpowiedzieć na to pytanie panie premierze na koniec chciałem zapytać o to jak się pracuje na Klaudia University profesor w w takim miejscu ma luksusowe życie, ale nie chodzi mi źle zadane pytanie chodzi o to czy pan jako naukowiec ma absolutną takie przekonanie, że ma pan wystarczy panu 1 etat z tego 1 etatu jest pan w stanie się świetnie utrzymać się pan żadnych trosk materialnych możliwe tylko nauką czy rzeczywiście tak to tam jest tak w pewnym przybliżeniu tak jest to znaczy miałam 1 etat czasami robię żadnych kroków żadne mnie nie nie robi nic nie było na nowe ręce wszystkie rzeczy, które robi swoje rzeczy są są związane z moją pracą naukową Robbie, dlatego że chcę je robić cienie, dlatego że może robić, więc jeśli chodzi o ten komfort pracy naukowej to to to jest zdecydowanie ogromna różnica pomiędzy pracą pracą tam gdybym, gdy muszą pracować w Polsce prawdopodobnie trochę w ramach wymagałoby to sama praca wymaga trochę więcej wyrzeczeń coś zgrzyta zgrzyta ani specjalnie nie narzekają naprawdę wolność naukową IT to jest, ale też system, który jest bardzo konkurencyjny nawet jestem dobrej uczelni ale, zwłaszcza zaraz po doktoracie przez pierwszych powietrzne 78 lat to jest ciężka praca z wielką niepewnością tego jak to jak to wszystko się potoczy, ale ciężka praca przy szatana w awansowaniu przy przy kolejnych publikacjach, aby ich nazbierać tych pochwał tak te nie są punkt, a już tzw. punkt za w stanach, bo u nas jest dość nazywa teraz nazywa zbieraniem swego wino, ale wcześniej przy nas po prostu punktował to znaczy za publikacje są te pkt 3 zbierać nie nie ma takiego podejścia natomiast, a jest kwestia jakości tych publikacji i cytowań wpływu na innych tak dalej więc, ale reszta ocenia myto oceniamy to znaczy jestem też obywateli system, a więc w momencie, kiedy zatrudniam nowego gospoda, która chce to osoba dostaje zależnie od uczelni 678 lat na wykazanie się później koledzy z wydziału podejmują decyzje czy zatrzymamy tę osobę i ta decyzja podejmuję też decyzję jestem częścią wydziału decyzja nie jest nie polega na takim po prostu mechanicznym punktowania rzeczy po prostu patrzymy na dorobek naukowy Rejonowej i oceniamy czy ta osoba koleżeńska otwór o kolesiostwo skandal tak dalej no ale mówię serio to znaczy takie systemy w Polsce panuje przekonanie, że takie systemy absolutnie sprzed prac muszą muszą być obiektywne punkty i lutego, bo i punkt punkt to właśnie, dlatego że jak będzie tak jak pan mówi to tylko będą się wszyscy tam kadzić wzajemne usługi niż się tańce to te mogę panu opowiedzieć troszeczkę dodać trochę szczegółów tego systemu, więc 1 z rzeczy, na które patrzymy to są rekomendacje rekomendację oceny ludzi z prób prosimy o około 20 osób z innych uczelni, które są ekspertami w dziedzinie, żeby napisały oceniły danego kandydata są anonim, że to są rzeczy, których kandydat nie widzi, więc dostajemy 20 listów raportów, które są długie i ich bardzo szczere, a więc też 1 z rzeczy, na które patrzymy, a my jako życie to oceniamy natomiast później dojdzie wyżej na Uniwersytecie, gdzie ludzie z innych wydziałów, którzy niekoniecznie lubią ekonomistów będą patrzyli na te rzeczy, więc jeżeli zrobimy coś bardzo dziwnego oni nam to zakwestionują to się zdarza, a też mojego punktu widzenia czy z punktu widzenia moich kolegów jest kwestia reputacji to tak naprawdę ten system funkcjonuje na reputacji, więc jeżeli zaczniemy zatrudniać ludzi, którzy nie są wystarczająco dobrze nasza reputacja będzie dużo niższe, a można się odbijać w takim systemie jak pan chciał się obijać przez tych pierwszych 8 lat nie można, ale potem można troszeczkę więcej, ale też ma konsekwencje ma konsekwencje, ponieważ jednak, że się pan, że w zwolnić pana już nie nie mogą zwolnić teraz nie ma łatwo, bo ma konsekwencje reputacyjne temat konsekwencje związane ze wzrostem wynagrodzenia, więc też jakże wolniej rośnie wynagrodzenia wolniej rośnie nie ma też ma konsekwencje związane z tym, że 1 ze sposobów na wzrost wynagrodzenia te są oferty z innych uczelni, więc jeżeli się objazdem to niema tych ofert z innych uczelni tak dalej, więc są sposobem jest inne ważne, jakie oferty z innych uczelni dopalić do swoich własnych, choć dostęp tam 30% więcej czy dostaną 215% więcej tak tak działa tak czasami działa tak też 1 ze sprawowaniem przez ich pan zarabia może pani pan zarabiać to jakaś straszna tego, gdyby o to, bo w Polsce w oczy o tym nie mówi, ale może w stanach nie powiem panu już całkowicie, ale zarazem natomiast są uczelnie, gdzie może pan sprawdzić ile zrobi uczelnie publiczne w niektórych Stanach Kalifornia jak na warunki amerykańskie to pan jest w klasie wyższej średniej czy w klasie średniej jestem w górnej średni grubego myślę, więc nawet nieźle bardzo panu dziękuję złapaliśmy pana w czasie kilkudniowego pobytu w Polsce dziękuję, że nas pan odwiedził dzisiaj naszym gościem był Wojciech Sobczuk naukowiec z Columbia University i redaktor Journal PAP Economic bardzo dziękuję za program do usłyszenia dziękuję bardzo to była audycja świadczeń, w którą przygotowali Anna Piekutowska Grzegorz Sroczyński za chwilę informacje Radia TOK FM po nich goście Passenta świat się chwieje Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: ŚWIAT SIĘ CHWIEJE

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Słuchaj podcastów TOK FM bez reklam. Wybierz pakiet "Aplikacja i WWW" i słuchaj wygodniej z telefonu!

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA