REKLAMA

Susza (po)trwa. Trochę śniegu tego nie zmieni

Światopodgląd
Data emisji:
2020-01-29 16:00
Audycja:
Prowadzący:
Czas trwania:
23:01 min.
Udostępnij:

O trwającej suszy, poziomie opadów, zapasach wody w Polsce i jak możemy pomóc opowiada dr Sebastian Szklarek, autor bloga Świat Wody i adiunkt w Europejskim Regionalnym Centrum Ekohydrologii Polskiej Akademii Nauk w Łodzi.

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
świat podgląd Agnieszka Lichnerowicz państwa gościem w studiu Radia TOK FM w Łodzi jest dr Sebastian Szklarczyk dzień dobry dzień dobry autor bloga świat wody, ale też oczywiście adiunkt w europejskim regionalnym centrum Eko hydrologii Polskiej Akademii Nauk w Łodzi Eko hydrolog już umówiliśmy się za prosiliśmy pana z prośbą o komentarz wyjaśnienie na temat problemu rosnącego problemu suszy w Polsce, ale pada śnieg, więc tak się zastanawiam co to zmienia w prognozach też Rozwiń » ostrzeżenia choćby z ubiegłego tygodnia sprzed kilku dni wód polskich w końcu mamy śnieg tak, ale to dzisiaj popadała już tego nie będzie, bo temperatury rosną mówił Kenta będą 10 stopni ma być, a więc to jest taka ilość opadu łącznie z tymi testowymi, które są zapowiadane, które to gleba nam tylko zbliżą trochę zdrowia to to straty wilgoci w tej płytkie warstwy gleby natomiast głębiej i również przekaz czy wieża jest zatem zasoby uczenia odbudują jak długo nie jest susza w Polsce tak naprawdę to jest jeszcze sąsiad zeszłego roku, bo w okresie takim mieszanym myśmy dużo odpadów teraz zimą troszeczkę tych opadów deszczu było i na niektórych miejscach poziom wód podniósł, ale to jeszcze nie są te poziomy, które zazwyczaj w okresie zimowym był wcześniej notowane właśnie po wrażenie moje myślenie tylko moje jest takie, że ani nie było tego okropnego października listopada w błocie i deszczu, który tak narzekaliśmy to doświadczenie jak było prawie nieobecne tutaj u nas w tym roku śniegu prawie nie widzieliśmy także już chodzą na główki dzieci to będą te maluchy dziś kilkuletnie coś nie znały głównie z telewizji więcej jak na razie ten okres jesienno zimowy czy on jest jakoś no właśnie czy jest martwi nas w kontekście tej suszy czy czy jednak trochę napawa nadzieją czy na pewno to trochę martwi, bo to jest taki ciąg od tak naprawdę od kwietnia zeszłego roku, kiedy tych opadów jest mało to czas trochę poniżej norm albo jest na 0, więc jak nawet jak popada to nie odrabia tych strat tych tych gorszych miesięcy to powoduje, że taka ta sytuacja się teraz trzyma w kolejnym roku no to kolejna co znaczy służba ta cały czas trwa, która trwała no to w tym roku może być jeszcze intensywniejsze właśnie tak dopytuję pana i tak zostaną nam życie jeszcze po dopytuje to co możemy dojść do wniosku, że ta susza to w sumie może nawet 3 lata trwa, bo czytałam również takie opinie nie mamy się pan odnosi jak mamy rozumieć w ogóle, że ktoś mówi pół pół roku ktoś mówi rocka ktoś mówi 3 lata czy coś jest jest taka tak naprawdę w 2017 tak w całej Polsce, bo w miarę takim delikatnym rokiem natomiast osiemnasty dziewiętnastym to były deficyt raczej tych opadów większej części kraju i jeżeli coś trzeba na to oczywiście będzie trzeci rok taki z rzędu o tym, że Polska jest w 1 z najtrudniejszych sytuacji, jeżeli chodzi o wodę w Europie nawet te porównania podają do krajów, które kojarzą nam się z upałami i pustynia słyszymy myślę, że już od dobrych kilku lat, więc rozumiem, że tak naprawdę to jest trend już takiego no nie wiem właśnie cel cóż znaczy, że jest coraz bardziej sucho to jest rozumiem dużo dłuższy trend jak bardzo pan wiąże z tym co nazywamy kryzysem klimatycznym, czyli pewną zmianą klimatu wywołaną cywili przez cywilizację przez nasz sposób życia na ziemi mówi czy to właśnie te lata bardzo dobrze się wpisują ten tryb liczne zmiany klimatu nowe trendy pokazywały, że w tym kierunku będzie ona mamy w żywe dowody tego wyglądające okno, obserwując pogodę od kilkunastu lat od kilku lat, bo tak wspomniałem siedemnasty był takim bardziej mokry rokiem wcześniej to po 2010 te lata tak naprawdę ostatnie 10 lat na ten gracze przeważały lata suche albo takie bilanse na 0 niż niż jakieś mu bardziej mokre, które mogły uzupełniać straty wody i też w niektórych analizach pozwolę sobie dopytać mówi się o kilku rodzajach służb ostrzeżenie jest takie, że mamy tutaj w Polsce obserwujemy susze atmosferyczną i rolniczą co to znaczy czy atmosferyczne to wtedy, kiedy tego upadły jest za mało tak jeszcze w okresie letnim dochodzi oczywiście mam też parowania, ale tak naprawdę pieniądz opat parowanie wtedy mamy tam susza atmosferyczna taktycznej do tak obserwowaliśmy w zeszłym roku tego opadł było za mało to jest pierwsze stadium rozwoju, żeby od niego się tak naprawdę zaczynają kolejny etap jeśli chodzi o to suszą rolniczą na to no to jest wtedy za mało opadów deszczu wtedy, kiedy rosną rośliny gówniane gówno to się tam kojarzy właśnie z uprawami rolnymi, jeżeli rośliny w czasie wzrostu nie dostaną odpowiednie dawki wody oto plany wtedy są dziś tak też te związane właśnie z tym okresem wzrostu roślin jak bardzo wilgotna węglem czy to przed nami tak naprawdę rozstrzygający dla produkcji rolniczej okres tak to to jeszcze przed nami, bo to, że w tej chwili np. na zbiornikach czy czy jeziora mamy niskie stany wody to nie znaczy, że będziemy susza rolnicy, bo to musi być wielkość w odpowiednim momencie wzrostu tych roślin natomiast susza kolejne, gdyby typy susza hydrologiczna to są właśnie wody powierzchniowe ich drogą logiczne, czyli woda podziemna no to tutaj nawet jak spadnie deszcz w tym okresie rozwoju roślin dla roślin to wystarczy może być to za mało, żeby właśnie uzupełnić te straty w wodach podziemnych powierzchniowych z poprzednich lat, ale hydrologiczne susza to jeszcze na szczęście nie nasza na czele w zeszłym roku mieliśmy tak będą nasze cały czas trzyma, bo jak popatrzymy jest taka 1 strona internetowa, gdzie kolorem właśnie są znaczone stan rzek to większość oznaczano, czyli to są te najniższe stany teraz w okresie jesienno-zimowym część skoczył na niebieski kolor taki właśnie średnich Stanów, ale przez długi okres to na czarno bardzo duże było znacznie, dlaczego w zasadzie Polska szczególnie dotknięta przez ten problem przez susze mówię o krajach to naszego regionu prawda nie porównuje do nich mali czadu czy ten to wynika z naszego położenia geograficznego anten taki klimat umiarkowany przejściowy, czyli prezydenta jesteśmy w środku kontynentu więc, zanim jakiś wilgotne masy powietrza dotrą nad któregoś z morza to tym czy większość tego upadł może też po drodze spać na ziemie do nas docierają takie resztki można powiedzieć to jest 1 rzecz druga rzecz to jest zmiana w charakterze opadł, bo kiedyś kilkudniowe mniejsze opady w tej chwili mamy też przykłady z zeszłego roku, gdzie w krótkim czasie bardzo duża ilość wody pana na jakąś małą powierzchnię mamy lokalne podtopienia tam mieszka w Katowicach, ale też taka ilość wody trop nie jesteśmy ziemianie w stanie przejąć większość tego wpływa no może szybciutko nie mamy tego jak jest prognoza w zasadzie na ten rok to znaczenie czy pasje chętnie prognozowanie takich rzeczy można podlegają prognozowaniu, ale czy będzie susza rolnicza to tego nie da tak to możemy powiedzieć, jakie są trendy tak Unia ale jaka będzie pogoda na to nie jesteśmy z tego stanie 5 przewidzieć, bo to jest tak złożony układ się tak naprawdę pogoda przewidywanie pogody na kilka dni do przodu maksymalnie nawet na tydzień to daje nam jakiś obraz tego jak będzie najbliższa przekreślona, bo rozumie, że to też zależy z całym tym procesie od temperatury tak to znaczy będzie ciepło znowu to też będzie więcej wody panowało czy tak to, więc będzie oferowało teraz kwestia, kiedy pani, gdzie spadnie to co odparł a czego to zależy czy NATO to zależy, aby wielu właśnie czy nie tak bardzo wchodzimy w Klimatologii, do których nie mają one, ale też podaje takie przykłady, że jeżeli jest dużo dużo roślinności to ten obieg wody jest trochę krótsze, bo woda paruje z powierzchni liści zwiększa wilgotność powietrza, jeżeli w nocy się temperatura hałas Ano to nadal mamy Rosa ta woda, gdyby wraca sprawa potem liście do gruntu i tam to gleba nawilża tylko biorąc pod uwagę upalne lata poprzednie, kiedy nawet mówią, żebyśmy noce tropikalne, że w nocy temperatura spada poniżej określonej wartości temperatury to tutaj nie ma tego składania od tego to ja tylko jeszcze przypomnę główne królem ostrzeżenia czy tezy raportu wód polskich były właśnie z 1 strony takie, że jeżeli nie zacznie intensywnie padać to będziemy mieć susza również wiosną no i że zagrożonych jest aż 11 województw suszą tak to co się zgadza, bo ściana to jest komunikat, że dobrze pamiętamy go z początku miesiąca przez głowę, a wtedy jeszcze tych tych opadów nie było tak dużo jak się patrzyło na mapę wilgotności gleby to ta wilgotność około 50% Clubie utrzymywała się tylko wierzchnie warstwy natomiast głębia tam poniżej 30 cm o to by gleba sucha i nawet instytucja zajmująca się monitoringiem suszy hydrologicznej czy woda podziemna wodami podziemnymi na styczeń też dna dla prognozy na początku miesiąca w, że właśnie w wielu województwach ten poziom wody może się cały czas obniżać państwa gościem jest dr Sebastian Klara wrócimy do rozmowy za kilka minut, bo za kilka minut też informacje Radia TOK FM mamy po nich na trochę co można zrobić a czego może już niemożna zrobić, by przeciwdziałać negatywnym konsekwencjom susza świat podgląda Agnieszka Lichnerowicz państwa gościem cały czas w studiu Radia TOK FM w Łodzi jest dr Sebastian szklanek autor bloga świat wody adiunkt w europejskim regionalnym centrum Eko hydrologii Polskiej Akademii Nauk w Łodzi czas bardzo serdecznie pozdrawiam Warszawy również dłoni przypomnę państwu wody polskie ostatnio ostrzegały, że najnowsze badania wskazują na intensywną susza atmosferyczna rolniczą jest niska wilgotność gleby nie zacznie padać wiosną będzie tak samo dzisiaj o odpadach, ale dostrzega pan doktor jeszcze nie koniecznie cokolwiek z tego wynika, dlatego że zaraz padać przestanie aż 11 województw i województw jest zagrożonych suszą rozumiem też, że trwają oficjalne konsultacje do połowy lutego w związku z przygotowaniami krajowego pierwszego w ogóle planu przeciwdziałania skutkom suszy bierze pan w nich udział to jest tak, że wywołuje dyskusję jest rzeczywiście otwarte czy stron procesu, który w, którego pana, który w, którego pan które, które pana nie dotyczy o jak najbardziej dotyczy zarówno z takiego zawodowego jak tego społecznego działalność moje tak naprawdę każdy może zgłosić swoje uwagi czy to w formie papierowej elektronicznej będą też na konsultacjach później tym panem też zapoznałem uwagi można zgłaszać tak też pan obszerny, więc tak, żeby to, że chciał jeszcze ktoś zgłosi to co 15 dlatego tak tak, ale to już teraz się z tym zapoznać, żeby dobrze to przemyśleć moc rzeczowa wchodzi w skład tak pytam to już ode mnie, dlatego że proces konsultacji w Polsce leży mówiąc oględnie dość władzy obecna nie zawsze otwiera się w konsultacjach wydaje się, że ten proces znacznie bardziej otwarty zgłosił pan coś co pana perspektywy na już tak nie pytam czy pan zgłosił, ale tak jakby, przeprowadzając teraz te konsultacje co jest najważniejsza perspektywy właśnie przeciwdziałania suszy czy najważniejsze to jest rozwój szeroko pojmowanej retencji i oszczędne gospodarowanie tym co mamy tak to można ogólnie powiedzieć bo, bo przez to, że przez lata byliśmy nastawieni na całej inwestycji różne działania człowieka w krajobrazie nastawione na odprowadzanie wody, bo zazwyczaj myśmy problem do tej pory nadmiarem podanie z niedoborami na to w tej chwili trzeba odwrócić takie myślenie i być przygotowanym na sytuację nadmiar wody jak spadnie to go zatrzymać wykorzystać jak najbliżej miejsca, w którym deszcz dotyka powierzchni i rozumiem, że to jest i na takim poziomie powiedziała bardzo lokalnym w postaci właściciela domu czy wspólnoty mieszkaniowej i na poziomie ogólnopolskim dużych projektów większych projektów infrastrukturalnych zgadza się na to tak naprawdę to wszyscy powinniśmy zwrócić uwagę jak możemy w swoim najbliższym otoczeniu takie działania podejmą właśnie to jest nasze nasze w tym sensie indywidualna odpowiedzialność współodpowiedzialność są rozwiązania, które może pan znaj mogą być inspirujące, w których jakoś jednak jest to wspierane przez władze lokalne centralne Maciej no to można tak naprawdę wielu takich działaniach decyduje rachunek ekonomiczny tak tak wiele miast poszło wdrożone programy dotacji Tax ta słynna beczka plus tak jakby z bez przemieszczania psów, bo jak byśmy tak przekalkulować NATO przy obecnych cenach od jedno to taka retencja na własny użytek z punktu ekonomicznego to dużo dużo czasu, by zwracała, ale jak doliczymy do tego w aspekty społeczne środowiskowe no to, bo to wtedy to jest coraz bardziej korzystna, ale w dużych miastach właśnie poszło poszło w tym kierunku, że wiele miast wspiera takie działania, którzy mogą sami bez takiego wsparcia sobie na takie inwestycje pozwolić to co jeszcze czy takie najprostsze najtańsze rozwiązanie to wredne nie wpuszczać w grunt do kanalizacji tylko w łeb na trawnik to podaż rozdawał nawet jakieś takie zagłębienie, gdzie nawet będzie więcej wody to nam się zrobić trochę jeziorko podjęta woda częściowo wsiąknie gleba Dahmer odparły właśnie chciałam zapytać trochę prowokacyjnie, ale chyba trochę nie mówi się już zbliżamy się konsekwencjami kryzysu klimatycznego w wielu sferach mówi się z 1 strony właśnie pewnych indywidualnych wypracowanie indywidualnych nawyków systemowym wspieraniu wypracowywanie takich nawyków, ale jesteś taki mechanizm zawstydzanie także, że po mówi w kadrze Skandynawii już próbują zawstydzać w celu zniechęcenia do latania samolotem czy myśli pan, że nadejdzie moment zieleni, którzy będą się krępować podlewać trawnik ci czyny tutaj jest ten symbol pytanie na pewno tutaj powinniśmy trochę inaczej zacząć patrzeć szczególnie zaś na trawniki tak w zeszłym roku mapa, którą stworzyłem na swoim blogu, że mieliśmy prawie 15% gmin w Polsce ogłosiło apelu racjonalne korzystanie z wody wodociągowe okresie właśnie czerwiec lipiec najwięcej, bo tych apeli z tego powodu, że ludzie masowo podarowali trawniki czy jakieś przydomową uprawę i wiatr wieczorami spadało tak ciśnienie, że nie można było normalnie skorzystać w złe dzięki czy kuchni przygotować, więc tutaj 1 powinniśmy tom, że już mi trawnik to myślę o tym, żeby właśnie wykorzystać zgromadzoną deszczówka, a czy ściekami szarymi próbować to podlewać, a nie wodą pitną, która jest czerpana dziś z głębokich ujęć wód podziemnych jest pod Stana do do naprawdę dobrej jakości wody takie do spożycia, a my to po prostu wylewane są na trawę taką wodę pitną, gdzie w Afryce dzień rano muszą stawić kilometr panią minister to jest ciekawe pytania, ale chyba trudna dyskusja też wydają są takie tematy na długie rozmowy no właśnie, bo też wyobrażam sobie właściciele trawników co mają pasy, jakim schnie trawa jest odporna potrafi podać bardzo szybko reanimować tak powiem tylko kwestia, jakie mamy wzorce, jakie mamy wyobrażenie tak, bo to ten angielski trawnik kraju nam się spodobał, że teraz chcemy mieć miejski trawnik tak, ale możecie pójść w stronę innych rozwiązań i Chudy kawałek łąki kwietnej czy teraz chodników bardziej rośnie bardzo odpornych też w naszej strefie klimatycznej to bardzo ciekawa chciałam jeszcze zapewne, bo wydaje się, że najbardziej no ten skrót długo susza jest chyba 1 z tych konsekwencji tego kryzysu klimatycznego, którego zaczynamy naprawdę odczuwać widzimy, że część zmiany odczuwamy zmiany pewne w trendach pogodowych niektóre nawet może on się podobają, ale z drugiej strony nawet się podobają się z pewnym niepokojem patrzyliśmy na słońce jesienią, ale susza to jest coś powiesz co dotyka rolników i może mieć ma dramatycznych konsekwencjach dotyka też nas wszystkich konsumentów no i pytanie co tutaj jest kluczowe to znaczy tak zrzekł się za to zabrać, bo nie ma pan w zgodzie na punkcie, że jeszcze systemowo się za tą kwestię w ogóle nie zabraliśmy susze czy to takim systemowym podejściem jest właśnie w tej chwili ten plan na całą Polskę tak, bo wcześniej w ostatnich 6 latach były takie regionalne plany robione dla regionalnych zarządów gospodarki Wodnej to zanim powstały wody polskie były takie regionalne plany tworzone w po pod koniec tego procesu tworzenia tych dokumentów rozpoczęto proces przygotowania takiego ogólnopolskiego planu, a tak naprawdę teraz dopiero się powinno zacząć porządne inwestycja działania w tym kierunku zarówno edukacyjne jak jakieś inwestycje mniejsze większe, ale tutaj problem jest taki, że tak są zjawiskiem naturalnym to tak samo jak powódź to są zjawiska, które występują naturalnie natomiast zmiany klimatu powody spowodowały one są coraz bardziej intensywne zjawiska i i potrafią następnie następować jedno po drugim za chwilę tak to myśmy też przykład właśnie zeszłego roku, kiedy w kwietniu się za czas susza przed mokry maj przeszła fala powodziowa przez Wisła w czerwcu znowu usłyszałem to takie rozchwianie bardzo szybkie zmiany warunków powodowej pogodowe to jest właśnie efekt zmian klimatu ta i tras tak, bo Bush zastanowi się, bo to wydaje się, że to jest taki temat który, jeżeli ktoś nie jest rolnikiem albo specjalistą i zwłaszcza mieszka w mieście doznał bardzo teoretycznie także przepraszam może to pytanie jest, ale od, czego w ogóle co jest kluczowe co powinno się w tym planie znaleźć wg pana, jeżeli chodzi o te kwestie rolnictwa czy tam jest dużo działań dla rolnictwa, bo tam między dobrze pamiętam 24 punkty ring działania tak w katalogu działań i jak robią taką analizę natomiast 7 działań, które dotyczą bezpośrednio rolników zarówno w sensie finansowego wsparcia przekształcenia podjęcia pewnych działań, jakie także w zakresie edukacji jest bardzo duże duży nacisk położony właśnie na działania dla tak dla rolnictwa i ligi ma pan dać przykład, a pan na pewno tak tak tak na pewno były związane z działania właśnie w efektywnym nawadnianiem to był ten program ogłoszony pod koniec zeszłego roku, żeby zwiększyć efektywność nawadniania tworzyć zagłębienia tak, gdzie woda będzie mogła zbiorniki takie siódma czy przewrócić zadrzewienia to na pewno też te aspekty są wspomniana, ale udział to to już na koniec chcę zostać, a jeżeli nie, jeżeli się z tym nie uporamy to w zasadzie dzięki tym c scenariusz to znaczyć tak realnie czym to grozić to znaczy rozumiem, że po prostu tym co zaczyna odczuwać coraz droższa będzie żywność tak z perspektywy większości z nas inaczej to też trzeba patrzeć na to, że to zależy tylko żywność nie tylko tego co w Polsce może akurat dany dany produkt jest głównie w Polsce wytwarzane jest wprowadzanie go z dalekich regionów świata będzie kosztowna, ale przez to, że mamy ten otwarty rynek Europejski to w innym kraju sąsiednim może być lepsza ma być lepsze warunki wtedy będzie wprowadzenie żywności za granicą tak, ale jeżeli to taka sytuacja służbowa będzie w większych ilości krajów Unii no to wtedy, że rzeczywiście będzie do rad Rosz, czyli w taki jeśli tak się zastanawiam jak bardzo liczy to jest taki scenariusz, w którym właśnie jakieś wyobrażenia Sahary tutaj nam po zaczął realizować czy czyta to trend jest taki, że to będzie tym kierunku, a także, że te opady mogą być w Polsce coraz mniejsza czy nawet nie tyle co do coraz mniejsza, bo jak popatrzymy to ten nie aż tak bardzo spadkowy to bardziej wynika z tego, że jak spadnie to w spada w krótkim czasie ich nieuzupełnienia zupełnie nam to tych strat, bo większość odpływa, tak więc bez bez rozwoju retencji ta woda będzie ona w Polsce spadała ten będzie, ale będzie bardzo szybko odbywały się nic, jeżeli nie zatrzymamy go nie przechwyci my bardzo dziękuję za rozmowę dr Sebastian szklanek autor bloga świat wody i adiunkt w europejskim regionalnym centrum Eko hydrologii Polskiej Akademii Nauk w Łodzi był państwa gościem studio łódzkim Radia tokfm to tyle co dziś dla państwa z Martyną Osiecką przygotowałyśmy program realizował Adam Szura ciasna informacja poniesie jeszcze więcej sportu, na które to program zaprasza Mateusz Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: ŚWIATOPODGLĄD

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Słuchaj podcastów TOK FM bez reklam. Skorzystaj z 40% rabatu w jesiennej promocji. Wybierz pakiet "Aplikacja i WWW" i słuchaj wygodniej z telefonu!

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA