REKLAMA

Czym jest naród w szkole?

OFF Czarek
Data emisji:
2020-01-30 11:00
Audycja:
Prowadzący:
Czas trwania:
41:26 min.
Udostępnij:

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
wczoraj w studiu gość dr Piotr Majewski z katedry kulturoznawstwa wydziału nauk humanistycznych społecznych Uniwersytetu SWPS dzień dobry witam państwa pana witam serdecznie panie doktorze pan doktor jest współautorem autorów książki kultura ukazała nakładem wydawnictwa naukowego katedra książki zatytułowanej naród w szkole historia i nacjonalizm w Polskiej edukacji szkolnej, że ta książka jest wynikiem wieloletniego badania tak książkę z wynikiem grantu badawczego Rozwiń » realizowanego w ramach konkursu maestro Narodowego centrum nauki badania były realizowane od 20122015 roku potem, a trudne niełatwy proces pisania książki w czasie kilkunastu artykułów narodowe naukowych analiz w niedawno ukazała się książka właśnie wydawnictwem katedry nieczęsto czy nie, ale polecam tę książkę każdemu, kto chce zrozumieć, dlaczego myślimy tak jak myślimy szczególnie, jeżeli chodzi o patriotyzm o Polskę i naszą historię zarówno tę najnowszą, jaki tam starszą, bo to jest wydają się doskonałe narzędzie, żeby to rzecz stanąć z boku i spożyć do samego siebie innej perspektywy, kiedy oglądamy informacje wiadomości telewizyjne słuchamy albo nie przeglądem, jaki seriale historyczne czy czy rozmawiamy w ogóle o historii w to to często pełniła, więc na tym, że pewne, że mówimy Polska Polacy my oni, że ktoś chciał źle ktoś chciał dobrze no i pytanie brzmi właśnie, dlaczego mówimy tak jak mówimy, dlaczego myślimy tak jak myślimy pewnie tutaj nikt nie odkryję Ameryki mówiąc, że to wszystko zaczyna się w szkole tutaj bardzo poważny zespół naukowy przyjrzał się temu w jaki sposób ta wiedza historyczna jest pakowana i w jaki sposób islam podawana no ale to już padł na głos, bo czytam wiekami na twarzy, a w oczywiście tak zgadza się, że edukacja szkolna jest 1 z tych ważniejszych elementów dziewiętnastego wieku, kiedy powstały nowoczesne państwa narodowe wraz z powszechnym systemem edukacji szkolnej mówię to oczywiście Europie zachodniej potem Europy Środkowo-Wschodniej tak dalej tak dalej oczywiście proces postępował też w innych miejscach globu mamy z nim do czynienia spółek także współcześnie właśnie edukacja szkolna oprócz oczywiście przekazów rodzinnych przekazów nieformalnych tzw. pamięci zbiorowej pamięci codzienne jest tym elementem narodowej mając co moglibyśmy tak naprawdę nazywa określić jako służy ona tak naprawdę procesowi narzucania tożsamości zbiorowej danym populację oczywiście chodzi o to, żeby zapewnić Leja lojalność wobec określonego bytu państwowego częste miast ma miejsce w dziewiętnastym wieku, ale także z wielu regionach świata także może poniekąd w Polsce, chociaż mniejszym zakresie z pewnego zrównania zlikwidowania zróżnicowania klasowego kulturowego Regionalnego etnicznego, która ma sprawić, że w danym państwie powstanie dane powstanie grupa czy społeczeństwo, w które będzie uznawało, że pochodzi od od od wspólnych przodków, który będzie identyfikował się z tym państwem narodem, który oczywiście twórcą tego państwa na ostateczne w efekcie w sytuacjach skrajnych będzie gotowe poświęcić życie za ów naród za ów byt zbiorowy byt poniekąd abstrakcji, kiedy myślimy o historii np. tak początkach tzw państwa polskiego to myślimy o bohaterach tych wydarzeń trochę jako u nas tylko pewnie w innych ciuchach to znaczenie zarówno Mieszko pierwszy Bolesław Chrobry był takim samym Polakiem jak my z krwi kości zapewne kibicował, by drużynom piłkarskim wzrost Polski Wielkopolski, gdyby oczywiście były jakieś rozgrywki z po zapewne poród poród, bo rozumiał się podobnym językiem pewnie troszeczkę archaiczny, ale na pewno był język Polski i jego wielkim marzeniem było stworzenie czy zjednoczenie plemion stworzenie silnej Polski, zapominając zupełnie, że pewnie ani Polakami po polsku ani stworzyliśmy Polski tylko jakieś swoje partykularne interesy, które nie znam z nich rozgrywek jednakowoż nakładamy taką kalkę dzisiejszą na przeszłość i coś też dobrze udaje, bo odwieczni polscy wrogowie, czyli Niemcy Rosja też w tej narracji występują tak absolutnie tak możemy tutaj nawet nie użył słowa, zapominając tylko właśnie raczej bym z rad czym posłużył się informowaniem, że ta wizja jest narzucana w ten sposób ta wizja niezmienności tam mitologiczną wizję przyszłości ta, która zrównuje przyszłość teraźniejszością taką świętą opowieścią oczywiście mitologiczna nie w sensie fałszywej powieści, ale tej opowieści tożsamościowo kulturą twórczej tej opowieści mówiącej o o o pewnych świętych wartościach świętych postawach archetypu owych podstawach, które są wytwarzane od wieków przez właśnie rzeczone mniej lub bardziej rzeczywisty naród Polski i oczywiście ta tego typu myślenie historyczne myślenie o przyszłości absolutnie jest takim myśleniem, które moglibyśmy określić jakąś teologiczną tak jak tego historia teologiczna, która nic nie ma nic wspólnego z rzeczywistością, jakim częstym elementem myślę sobie trwając tę książkę jest coś się w Deus ex machina, czyli oto rzeczy nagle zaczynają toczyć się jakimś dziwnym to właśnie nie wiadomo dlaczego tak, czyli wszystko z oka i nagle jakaś grupa decyduje się zdradzić taka, bo wszystkie soki i nagle jakaś grupa zdecyduje się podnieść rękę na swoich panów czy rozpocząć rewolucję w ich i właściwie uczeń i uczennica tak dużo, ale zaraz jakiś niespodziewany zwrot akcji przecież wszystko było okay przecież wszyscy tutaj byli zadowoleni co się wydarzyło no tak tak konfuzja, która może być doświadczeniem uczniów o obojga płci przede wszystkim wynika z tego właśnie głównym bohaterem jest naród Polski czy określone narody w różnych podręcznikach to trzeba też powiedzieć, że tak naprawdę uczniowie przede wszystkim uczą się w szkole historii Polski oczywiście specyficznie definiowany Rzeczpospolita pierwsza Rzeczpospolita jest zrównana czy występuje dynamicznie jak Polska itd. tak dalej i przede wszystkim tym aktorem zbiorowym polskiej historii są szeroko pojęć ważnych graczy gracze polityczni czy jest to np. w średniowieczu rycerstwo król poszczególne dynastia potem przede wszystkim Szlachta i tak naprawdę ta historia tych grup, które stanowiły tylko część populacji zamieszkujących ówczesne tereny czegoś co dziś określa jako Polski jest narzucany całemu społeczeństwu jako historię, a tymczasem 70% społeczeństwa, czyli chłopi przez 400 lat właściwie byli nieobecni nie było ich nie było przede wszystkim byli traktowani też w skrajnej wersji jako ludzie byli uważani za niewolników to mógłbym rozpocząć taki długi wywód na ten temat byli nie byli zaliczani tak populacji, która posiada jakiekolwiek prawa polityczne, a co za tym idzie też prawo do bycia obecnymi czy też posiadanie głosu do decydowania o swoim losie, a oczywiście też wiąże z 16 wiecznym system pańszczyźniany z ograniczeniem praw chłopów, ale jest fenomenalny w tej naszej opowieści tej opowieści, którą fundują nam podręczniki podstawa programowa jest ważne też dodać, że z tym procesem mamy do czynienia bynajmniej nie od 2015 roku jest to proces trwały co najmniej 81009. roku, jakby dobrze zajrzeć stać to także w poprzednim systemie politycznym, więc mamy tutaj taką swoistą kontynuację, a jeszcze można, by w dziewiętnastym wieku doszukać się tego sposobu myślenia mamy do czynienia z tym procesem właśnie grupy, która mówi chłopi 75 Szlachta maksymalnie 7% taki rozpozna inteligencja, która narzuciła swoją wizję interpretacji przyszłości ponad 90% reszty populacji zróżnicowany itd. oczywiście rugując z tej populacji wszystkie narracje mniejszościowe regionalne nienależące do narracji polsko katolickiej itd. tak dalej, więc tak naprawdę mam wtedy do czynienia z tą taką swoistą pamięcią protetyczne, które my jesteśmy ofiarami może dlatego nie zapominanie, ale przyjęcie przez większość społeczeństwa racji grupy mniejszościowej, która była uprzywilejowana po politycznie przez wieki rządziła tym państwa tak czy jakimś tam wersją tego państwa tak wrócimy do naszej rozmowy po informacjach Radia TOK FM informację o godzinie 1120 już za kilka minut rozmawiamy dzisiaj o pracy zbiorowej bardzo interesującej polecam państwu, które tej książki co jest wynikiem wieloletnich badań 1 z autorów tej książki jest dr Piotr Majewski z katedry kulturoznawstwa wydziału nauk humanistycznych społecznych Uniwersytetu SWPS książkę właśnie naród w szkole historia i nacjonalizm w Polskiej edukacji szkolnej książka wydana przez wydawnictwo naukowe katedra informacje o 1120 po informacjach wracamy do programu off czarek czarek państwa i moim gościem jest dr Piotr Majewski z katedry kulturoznawstwa wydział nauk humanistycznych społecznych Uniwersytetu SWPS rozmawiamy o książce pracy zbiorowej, która jest wynikiem wieloletnich badań książka zatytułowana naród w szkole historia i nacjonalizm w Polskiej edukacji szkolnej książka wydana przez wydawnictwo naukowe katedra i oczywiście można powiedzieć, że z prac, które analizują programy edukacyjne jest sporo, ale wszystko co najciekawsze to to jak to w ogóle funkcjonuje, czyli ludzie, którzy są to zamieszanie, czyli z 1 strony osoby, które tworzą tzw. podstawę programową z drugiej strony odbiorcy tej wiedzy no i też pośrednicy, czyli nauczyciele, bo takie wrażenie czytając tę książkę właściwie za podstawę programową odpowiada Nordycki Bóg loki także symbol powiedzmy oszustwa trochę ognia i za taką historię tak to taki trochę 1 wielki humbug coś w tym jest rzeczywiście ta perspektywa interesowała nas czy dużą część naszego zespołu najbardziej, czyli tego jak nauczyciele korzystają z narzędzi dostarczonych im przez różne ciała ministerstwo itd. tak dalej przeznaczała tworzące podstawę programową oraz różne zespoły lub piszące podręczniki akceptujący te podręczniki oczywiście jak ta jak ta wiedza czy inaczej jak jak i jak ta ma rację czy ten relacje są odbierane przez uczniów tutaj od razu muszę powiedzieć, że o tyle problemem badań wśród młodzieży jest taki, że trudno jest uzyskać określony zgody tryby pozwoliły na taką pełną pełne badania potem analiza tego co się dzieje w klasie podczas lekcji historycznej natomiast oczywiście takie badania ilościowe zrealizowaliśmy nie był to badania jakościowe na próbie ponad 600 uczniów podobnie na próbie ponad 6100 set nauczycieli ogólnopolskiej natomiast udało nam się także przeprowadzić ponad 300 wywiadów z nauczycielami różnych regionów Polski ja miałem przyjemność prowadzić także m.in. w Warszawie Wrocławiu brzegu na Podlasiu w wielu innych miejscach takie wywiady okazało się fantastyczną niezwykle ciekawą przygodą intelektualną także badawczą tej przede wszystkim o nauczycielach to co warto było powiedzieć czy warto było chyba postrzegać tak też wynika z naszych badań nie są biernymi użytkownikami podręczników podstawowe czy jest podstawy programowe jest taka część, którą określiliśmy za chwilę o tym, szerzej opowiem jako komfort i konformistyczne czy postawy konformistyczne demoniczną są też nauczyciele, którzy aktywnie manipulują podręcznikami wprowadzają do lekcji historii własne elementy narracyjne własne wizje przyszłości własnej oceny przeszłości rzeczywistości, jakby grają grają z tą narracją podręcznikową narracją podstawy programowej i wspomnę motywy w grupie może, by jak pójdzie tym wątkiem pierwsza grupa demoniczna nazwaliśmy oko w grupach komunistom konformistyczne to są nauczyciele, którzy nie dostrzegają tej nacjonalizm ująć Sejm funkcji podstawy programowej podręczników przyjmują narrację czy dyskursu podręcznikowe za rzecz oczywistą, nad którą trzeba się zastanawiać którymi się różnicować, której nie trzeba decydować czy analizować krytycznie i przyjmują po prostu to co dostarcza im państwo ze swoimi instytucjami tę narrację, jaką ma rację hegemonii tną tę też narracji przekazują swoim uczniom druga taka grupa niezwykle ciekawa to jest grupa, którą określiliśmy jako radykałowie to jest ta grupa nauczycieli i dość liczna, która twierdzi, że tak naprawdę nauczanie historii w Polsce jest zbyt mało patriotyczne tutaj oczywiście można powiedzieć tak definiowany patriotyzm, ale jak nam zostanie chwilowym chwilę czasu radykałowie twierdzą, że ta historia jest zbyt mało patriotyczna więcej potrafią stwierdzić niektórzy z nich, że tak naprawdę historia Polski powinna funkcjonować jako oddzielny przedmiot, na które poznać powinna być przeznaczona większa liczba godzin lekcyjnych czy jednostek lekcyjnych i historia, która w tej chwili jest nauczana z zbyt mały sposób kształci postawy patriotyczne wśród uczniów oczywiście za tym idzie ich wersji wizja tego, jaka ta historia powinna być możliwość zapytać co z postawy patriotyczne postawy patriotycznej nie mam sympatii teren ja staram się może to skrajna postawa unikać w ogóle słowa patriotyzm sam będąc zwolennikiem anglosaskiej szkoły myślenia o narodzie czy anglosaskie szkoły tory narodu ożywa raczej stwierdzają nacjonalizm w jego nie negatywnej czy nie negatywnej nie negatywnie nacechowane wersji oczywiście w Polskiej edukacji historycznej a jaki w całym społeczeństwie patriotyzm przede wszystkim przypisywana jest nam, czyli to pozytywne ten pozytywny stosunek do narodu także innych narodów Polska Polacy jako kraj poddane wielowiekowym prześladowaniem czy wielowiekowym swoistych Chrystus Chrystus narodów wielowiekowe cierpienie cierpieniom, który tak wybija się w pewnym momencie na niepodległość po to, by nieść wolność nami wam, więc ten patriotyzm jest przypisywane narodowi polskiemu miast nacjonalizm jako ten w razie ten ta skrajna patologiczna forma uwielbienia narodu przypisywane zazwyczaj obcy przede wszystkim oczywiście w Polskiej narracji historycznej Niemcom i Rosjanom, tak więc istnieje taka dychotomia my dobrzy patrioci oni wredni źli patologicznie nacjonaliści i w ten sposób definiowane jest też patriotyzm oczywiście patriotyzm definiowany jest także w szkole lub zróżnicować ten obraz na różne sposoby większość nauczycieli co pokazano wyniki badań jakościowych cały czas postrzega patriotyzm jako czy przynależność do narodu polskiego jako taki moralny obowiązek, którego ostateczną formą jest oddanie krwi za ojczyznę dlatego potrzebuje bezwzględna lojalność wobec swej grupy odniesienia, czyli narodu mniejsza część postrzega patriotyzm w kategoriach moglibyśmy nazwać upraszcza obywatelskich tak czy bycie dobrym obywatelem członkiem społeczeństwa płaceniem podatków i to wszystko co traktujemy co kojarzymy ze społeczeństwem obywatelskim dbanie o różnorodność obrona mniejszości różnego rodzaju itd. tak dalej jest podstawa wizja to cały czas Herde rozkaz wizja krwi i kultury także patriotyzm narodowość dziedziczy się poprzez krew czy definiowany jest naród biologicznie ewentualnie poprzez język i to głęboko przynależność kulturową religijną Polskę Polacy pojawia się o tym kto mówi się informacjami, ale właśnie czym jest ta Polska kim są ci Polacy jest to bardzo właśnie klasyczny powiedziałbym twór bardzo plastyczny twór tak jak mówiłem przed przerwą przede wszystkim historia uczy np. historia tej dominującej politycznie grupę, czyli szlachty no i jej potomków, czyli szeroko pojętej inteligencji i to się wiąże właśnie z tą drugą grupę trzecią grupą niezwykle ciekawą, którą pozbyliśmy się jako typ idealny wyróżnić nauczycieli, czyli krytycy to są przede wszystkim nauczyciele, którzy po części mieszkają w dużych miastach mają ten background bardzo różnorodne edukacyjne za sobą, ale także jest niezwykle ciekawe nauczyciele, którzy pracują wywodzą się z regionów ościennych tożsamość Ciach masło maślane regionalnych etnicznych bądź mniejszościowych ci krytycy pokazu pokazali nam trzeci nauczyciel zaliczany do grupy tak naprawdę ogromnym stopniu nauczana czy historia, która jest czytał powieść historii, która jest oferowana przez państwowe instytucje to opowieść Warszawę Centr ręczne bądź jak to inaczej określali kongresów Kowal, czyli tak naprawdę to opowieść o historii, które nic nie mówi o regionach, które nie tworzyły Królestwa polskiego nic nie mówi o historii regionów nie centralnych czy tej nie warszawskiej historii i tak np. bardzo dużo wywiadów przeprowadzaliśmy na Górnym Śląsku mamy do czynienia z takim fenomenem, gdzie nauczyciele opowiadają nam, że ta cała historia te opowieści tak naprawdę mityczną szlachcie Jagiellona królach powstaniach narodowych praktycznie nie należą do pamięci zbiorowej Ślązaków w ogromnym stopniu tak czy tej grupy, do której nauczyciele, którą oni definiowanie jako Ślązacy jak tutejsi moglibyśmy powiedzieć Honey musi to samo dotyczy także innych regionów Kaszub itd. w pewnym stopniu także Podlasia zróżnicowanego kulturowo religijnie tak naprawdę nauczyciele sugerowali, że ta polonu centrę na Warszawę Centr ręczna historia narzuca pamięć narzuca pewne wyobrażenia tożsamościowy, które są niezgodne z doświadczeniami grup, które nie czują się częścią tej historii, który dla, których jest to historia absolutnie abstrakcyjna tak czy opowieść o przyszłości, które abstrakcyjnie, które absolutnie abstrakcyjna, tak więc mamy do czynienia z taką kanoniczną wersją historii pewnego regionu państwa polskiego związanego z określoną grupą społeczną Szlachta itd. która jest serwowana czy przedstawiana jako taka demoniczna historia całego społeczeństwa czy ta narracja tworzona przez autorów po co lodowych trafia na podatny grunt ćwiczy da się to tam też ich wyniki, by badań dotyczących postrzegania przez rozwój uczniów szkół podstawowych pana podstawowych różnych elementów polskiej historii tak czy na świat relacji sąsiedzkich i tak itd. zostaje się czy to ziarno rzucone trafia na podatny grunt czy bezkrytycznie wchłania mi się wydaje, że nawet nie trafi na podatny grunt tylko kształtuje ten gród nasze badania pokazały, że zwrot w przeciwieństwie do tego jak działo się przed 1989 roku rokiem, zupełnie jakby rola najbliższego otoczenia tej socjalizacji pierwotnej rodziców grupy koleżeńskie i dziadków w przekazywaniu pamięci historycznej została ograniczona z oczywistych względów polityczno-społecznych i uczniowie wskazywali, że tak naprawdę głównym źródłem ponad 70% wskazań wiedzy jest lekcja historii podręcznik dużo mniej miejsca niż spodziewaliśmy się przed przed przeprowadzeniem badań zajmują szeroko pojęta strefa medialna nowe media internet czy szeroko pojęta produkcja popkulturowe narracje kulturowe historyczne tutaj mój konik kończy pisać o tym, krzyż skończyłem pisać książkę polskim patriotycznym rapie bardzo ciekawa rzecz ma stać na samo zjawisko ciekawe książkę nie wiem czy będzie ciekawa trochę wiary w wiara w siebie siebie siebie może tak, tak więc jakby edukacja historyczna ta formalna edukacja historyczna jest niezwykle ważne w ogromnym stopniu z tym głównym czynnikiem kształtującym wyobrażenia uczniów i tutaj wszystko oczywiście zależy od nauczyciela od tych 3 grup, które wymieniłem jako typy idealne tego jak nauczyciele potem te dokumenty programowe czy ten kanon, który jest oferowany przez instytucje państwowe obrabiają de konstruują bądź potwierdzają wydaje mi się jest to teza oczywiście, że największą rolę jednak odgrywa właśnie ta twórczość Państwowa tych opowieści o przyszłości jednak wśród nauczycieli przede wszystkim demon dominują ci, którzy podchodzą do tej twórczości do tych narracji opowieści bezrefleksyjnie, czyli tak jak demoniczna postawa nauczycieli, czyli po prostu przyjmowania tych narracji zadane oczywiste i prawdziwe jako takie czy w nauczaniu historii w tym procesie w tym spotkaniu pomiędzy nauczycielem i uczniami i w pewnym sensie zapaśnicza za pośrednictwem spotkanie z autorami podstawy programowej podręczników czy w tej przestrzeni dochodzi do dyskusji do debaty czy to jest także ta wiedza jest pochłaniana czy wchłonięta po prostu i albo trafia, bo nie trafia czy gdyby miejscem debaty, bo nawet w tej książce gdyby, cytując z podręczników stawiacie pytania także dobrze, kto tutaj w tym przypadku jest Polakiem tak albo dlaczego nie wiemy tak czy taka warstwa postąpią tak tak skoro znowu istotnie wskazywało i to są oczywiście pytania, które mogą się pojawiać w głowie uczniów obawiam się na pewno nie ma dyskusji między twórcami podstawy programowej potem autorami podręczników nauczycielami, a rodzin nauczycieli uczniów ta dyskusja ze względu na program szkolny ograniczoną ilość historii z wypowiedzi nauczycieli w jest także z danych, które uzyskaliśmy w badaniach ilościowych miejsca dyskusji jest zdecydowanie ograniczone oczywiście są nauczyciele, którzy oni zazwyczaj nauczyć zazwyczaj się, że do tej grupy, zaliczając 3 grupy, którą nazwaliśmy krytykami, którzy wychodzą poza program dużo częściej korzystają z tych nieformalnych metod edukacyjnych tworzą kółka historyczne organizują dla młodzieży przeróżnego rodzaju wyjazdy tam jest miejsce na tym rozmowy tam jest miejsce na wspieranie się na dialog różnych wizji narracji o przyszłości natomiast takim dominującą praktyką edukacji historycznej w Polsce jest jednak nauczyciel mówiące ex cathedra czy ex cathedra, opowiadając o o w tej historii, ale katedra Deus ex machina duża dokładnie dokładnie tak większość nauczycieli nauczycieli oczywiście deklaruje trudno mieć do nich pretensje, że wynika to ze tego w jaki sposób skonstruowany program jak dużo tej wiedzy muszą przekazać i wiąże się z przygotowaniem uczniów tak do określonych egzaminów tak dalej, więc nie ma miejsca dyskusje, ponieważ to kumulowanie wiedzy cały problem polskiej edukacji, a tutaj też, jakby widać wyraźnie tak wróciły do naszej rozmowy po informacjach Radia TOK FM informacja o 1140 już za chwilę dr Piotr Majewski z katedry kulturoznawstwa wydziału nauk humanistycznych społecznych Uniwersytetu SWPS państwa i moim gościem dr Piotr jest jest 1 z autorów książki pracy, która ukazała się nakładem wydawnictwa naukowego katedra naród w szkole historia i nacjonalizm w Polskiej edukacji szkolnej informacje po informacjach wracamy czarę studio dr Piotr Majewski katedra kulturoznawstwa wydział nauk humanistycznych społecznych Uniwersytetu SWPS znałem książce, które pan doktor współautorem naród w szkole historia nacjonalizmy w Polskiej edukacji szkolnej, jeżeli ktoś państwo dowiedzieć czegoś uczymy, dlaczego się uczy, dlaczego niemal czegoś uczymy w jaki sposób ta gospodarczych są konstruowane co może z nich wynikać co raczej nie wynika to tutaj bardzo dobrze zebrany opisany materiał czeka na państwa no właśnie do takich przykładów Deus ex machina w nauczaniu historii jest tzw. rabacji galicyjska, że oto wsi spokojna wsi wesoła wszystko pięknie ładnie i nagle nie wiedzieć czemu nie wiedzieć, skąd to co jest ważne pojawia się Jakub Szela i Polska ziemia spływa krwią jak przelać, czyli taki 1 z najważniejszych antybohaterów polskości czy ich czy tej narracji obecnych podręcznikach podstawy programowej tak jakby cała kwestia, a cała kwestia tego, kto był zaliczany do narodu i kto tworzył ten naród na przestrzeni dziejów ten niezmienny naród w podręcznikach jest praktycznie nieobecna w tym sensie, że nie pokazuje jak tak naprawdę to pojęcie narodu tego, kto zalicza siebie bądź były zaliczane do narodu polskiego była w dziejach zmienna i tak naprawdę w każdej epoce czy w każdym okresie czasu, jakbyśmy go nie paradowali ta definicja narodu tego, kto do niego należy ulegała zmianom no oczywiście ta kwestia Chłopska z niezwykle ciekawa ma też jest niezwykle ciekawa, ponieważ w narrację nauczycieli pro, które otrzymaliśmy tak po podczas tych badań, które udało nam się uzyskać ona praktycznie nie istnieje Jeż miałem takich kilka przypadków, gdy pytałem zadawałem pytanie o to jak w podręcznikach zdaniem nauczycieli jako nauczają przedstawiane są kwestie klasowe kilka razy usłyszałem, że to pytanie, które jest pytaniem z poprzedniego reżimu z poprzedniej epoki wręcz oskarżano mnie sympatie czy o komunikowanie tego typu operacjach w podręcznikach z kolei chłopską ość rabacji przedstawiane są przecież może przed degradacją przede wszystkim jest przedstawiana jako nie wynik procesu historycznego atak, który wiązał się z określonym procesem gospodarczym ograniczeniem praw chłopów tak dalej tak dalej, a przede wszystkim racje przedstawiana jest jako następstwo 222 zjawisk pierwszy braku patriotyzmu chłopów, który nie żaden sposób tłumaczone jest tłumaczy, dlaczego chłopi mieliby się poczuwać do polskości natomiast stwierdza się dość arbitralnie, że chłopi niem chłopi nie wykazali się dostatecznym patriotyzmem druga narracja mówi o manipulacji, czyli o tym, że chłopi zostali zmanipulowani austriacki przez władze austriackie dokładnie tak pominięta zostaje całe tło tego, że chłopi, a nie czuli się Polakami, dlaczego nie czuli się Polakami bez tego, że nie mieli prawa się czuć tymi Polakami, ponieważ jakakolwiek tego typu deklaracja byłaby przez chłopa rządzące warstwy arystokratycznej przede wszystkim warstwa szlachecką akceptowalna tak i chłopi jako nie był niejako nie byli absolutnie zaliczani do, a narodu politycznego bez byli traktowani przez co najmniej od połowy szesnastego wieku przede wszystkim jako osoby czy grupa przynależące grupa ma lepszy należąca do innej raz to oczywiście wiąże się z powstaniem ideologii sarmatyzmu, która wywodziła szlachecką ość i jakby szukała korzeni tej grupy społecznej w w grupie tak irańskich irańskich bojowników, którzy najechali tereny Slavii dzisiejszej Polski i podbili słowiańskich chłopów stąd, jakby jedno geneza prokura Sowa ideologię, którą właśnie był sarmatyzm tworzyła ten podział na 2 od 2 różne społeczeństwa czy 2 zupełnie różne byty także pod kątem rasowym biologicznym chłopi nie mieli absolutnie prawa czuć się czuć się Polakami jednocześnie oczywiście rabacji przedstawiamy w ramach tych 2 narracji absolutnie buduje taki obraz chłopa jako taką pozwolę sobie nazwać racji braku czyni jednocześnie jest to chłop, któremu brakuje tych przymiotów patriotycznych jest jednocześnie chłop, któremu brakuje tego co moglibyśmy określić jako posiadanie cech człowieka cywilizowanego, a chłopi są przedstawiani jednowymiarową jako absolutnie tak nasi bliscy dzicy tak tak jak mamy to opowieści w podręcznikach o tzw. nie lubi tego pojęcia nowym świecie, ale czy Barbarzyńca szeroko pojętych chłopi są takim naszymi absolutnie tak tą drugą stronę naszego lustra negatywnym odbiciem, czyli posiadają te wszystkie cechy które, które możemy opisać jako barbarzyńskie, które podkreślają ludzkość cywil ten aspekt cywilizacyjny aspekt kulturowy pozytywnie waloryzowany szlachty versus opozycji dość całego od minionego nie patriotycznego chłopstwa, którego ikoną stał się zdrajca jak przy się w tym kontekście, gdyby bardzo trudno zrozumieć różnego rodzaju wydarzenia historyczne bo dlaczego popisali się tak łatwo podburzyć tak, skąd u nich brak patriotyzmu właściwie na czym polega ten proces przeciwko czemu protestowali no tego nie wyczytamy oczywiście możemy czas czasu przeczytać pewnie kilka słów trudnej sytuacji obiedzie jeszcze nie wiadomo, skąd wynika tak naprawdę, ale jednakowoż, choć nawet przez dobranych słów mamy też coś do czynienia rośnie pańszczyzna tak, bo jak wyjaśnia obowiązkiem feudalnym może słusznego, ale nie mówi się wprost niewolnictwie nie mówi się niewolnictwie czy pracy nie wolno, jakby ten temat w ogóle istnieje akt, jeżeli wspomina się o tym, że chłopi byli przywiązani do ziemi praktycznie w każdym podręczniku zaraz dodaje się, że przede wszystkim panowie opiekowali się swoimi chłopami, czyli wskazującym pozytywny nie wiadomo czy rzeczywiście istniejące, chociaż analiza danych źródłowych pokazuje, że ten mit dobrego pana no jak to mit jest mitem, że chłopi tak naprawdę ta narracja zaopiekowania się chłopami czy tak naprawdę nie wiadomo dlaczego oprócz tego była bieda, ale zapewne towarzyszyła ona wszystkim kiepskie warunki ekonomiczne kiepskie warunki higieniczne sanitarne mężczyzna przedstawiana jest przede wszystkim w tym wymiarze ekonomicznym przedstawiana jest we tej narracji podręcznikowej ze swoistą dumą, że wprowadzenie tego systemu umożliwiło kolejny mit umożliwiło Rzeczpospolitej utożsamianej z polską bycie mocarstwem spichlerzem Europy 1 z najważniejszych krajów ówczesnej znowu ówczesnej Europy ówczesnego świata Zachodniego i tak naprawdę pańszczyzna przedstawiana jest tylko włącznie pod kątem tego wymiaru tej narracji ekonomicznej gospodarczej i tego wspaniały cudowny Gdańsk handel rzeczny Wisłą bogacenie się poszczególnych grup szlachty wspaniała kultura materialna, które zawdzięcza swoje powstanie właśnie systemowi gospodarki Folwarcznej pańszczyźnianej chłopi opisywani są tylko włącznie w tym aspekcie ekonomicznym myślę sobie, że właściwie były przy wyższych okrągły stół można pociągu jak myślałem, żeby w ogóle porozmawiać o edukacji nowo od czasu do czasu pojawia się tak bardzo tragiczne informacje związane z sytuacją w szkołach presja i tak itd. ale ale w tej książce pojawi się też wątek polityczny to znaczy, że chyba nie zaś nie da się uciec od polityki i w pewnym sensie edukacja zawsze będzie w jakimś sensie związana z polityką i to i to bardziej jest kwestia myślę, a akcentowania tarczy albo stworzymy nową narrację, czyli opowiedzmy tę historię odnowa opowiemy historię inaczej albo zmieńmy trochę akcenty albo inaczej rozłóżmy albo wręcz pewnych tematów unikajmy włącznie zamiatanie pod dywan, a inne tematy czy inne aspekty tego samego tematu podkreślajmy czyli, jeżeli Polacy byli sprawcami no to skierujemy reflektor w innym kierunku może byli sprawcy, którzy też byli sprawcami, ale nie takimi, ale dobrze to ich postaw na pierwszym planie, a jeżeli wy Polacy byli bohaterami no to cudownie Niewiem czy czy da się uciec od polityki tych relacji pomiędzy edukacją polityka jest kilka modeli edukacji historycznej jestem, który o, którym właśnie pan powiedział czy ten model nacjonalistyczne podkreślające tę pozytywną rolę narodu polskiego czy określonego narodu jest model krytyczną, której trochę wspomnę przy okazji nauczycieli, że raczej stawia się one również metalizowany raczej stara się podkreślać te ponadczasowe pozytywnie zdefiniowane wartości tak jak obywatelskość tolerancja, ale jesteś taki model edukacji historycznej, który oczywiście w różnych krajach Zachodu Zachodu jest realizowane, gdzie historyczną część historii traktuje się na sposób akademicki naukowy przed wszystkim pracę ze źródłami prac analiza źródeł, gdzie nie rozstrzyga się tak czy dana historia dana opowieść prawdziwa raczej pokazuje uczniom z czego wynika taka opowieść tak, jakie były narracja, jakie były przesłanki ku powstaniu, jakie efekty społeczne ta opowieść tak w przeszłości, ale także współcześnie wywołuje tak, jakie tworzy grupę konflikt grupy tożsamościowy konflikty tak dalej tak dalej wreszcie 0304. poziom tej edukacji czy tzw. edukacja globalna, która stara się także odejścia od tej historii narodowej po czy może nie tyle odejście pokazać korzenie tak w szerszym globalnym świecie no i znowu mamy na nauczycieli pośrodku i mówiąc o no właśnie większe zawartości tak grupowego my, czyli ktoś ją za mało jest jednak historii Polski na tle historii Europejskiej to uczeń, który kończy szkoły powinien dużo więcej wiedzieć no i a po drugie, sensacji mówią za dużo historii Polski, żeby zrozumieć co się dzieje na świecie musimy mieć pewne proporcje bądź w ogóle odejść od historii narodowej i nauczyć historii procesów w tym także z miejsca znajdzie się dla tej historii Polski, ale jak nie będzie to historia skupiona na tych tak wyjętych z kontekstu pojedynczych pojedynczych mniej lub bardziej abstrakcyjnych wspólnotach takich jak konkretne narody, ale tak naprawę będziemy uczyli się procesów historycznych oczywiście też bardzo obszerna dyskusja także była prowadzona jest cały czas prowadzona w innych państwach na przede wszystkim jest też kwestia związana z edukacją nauczycieli ponieważ, jakby ten ma rację te sposoby przedstawiania historii Polski to podejście nie bierze się znikąd, więc jeżeli myślimy o tym, żeby zreformować system nie wystarczy naprawdę wprowadzić nowego programu nauczania dla nowych roczników ta reforma musi być absolutnie dogłębna, ale także musi także zmienić czy muszą zmienić nasze sposoby postrzegania tego czy historii tutaj zaczyna się kolejny problem no proszę sobie wyobrazić, że po pierwsze, będziemy dyskutowali o tym, czego uczyć za dużo czy za mało za mało w Polsce czy za dużo o ciemnych kartach historii to jest jakby 1 warstwa druga warstwa jest właśnie dotyczące edukacji nauczycieli w ogóle roli nauczycieli i tutaj mamy taki powiedziałbym bardzo finalny sposób postrzegania roli nauczycieli są ci, którzy uważają, że nauczyciele zarabiają za mało są traktowani tak dalej tak dalej i już, kto inaczej myśli jest wrogiem ewentualnie druga strona, która mówi, że no to przeciwieństwo tego trudno jest powiedzieć to to nie jest tak źle, ale też nie jest tak dobrze, bo zależy wtedy człowiek jest wrogiem obydwu stron Nowak Jerzy jest z nami jest przeciwna oczywiście czas i nic dziwi trochę to, że żyjemy takiej ziemi przeklętej ryzyko, że to, że to przekleństwo nie wynika, że zgodnie z emocji tylko z tego, że to sami tworzymy sami tworzymy no wynika przede wszystkim z ogromnych zaniedbań zaniedbań systemowych, a jednocześnie trzeba dodać, że tak uprawiana chociażby edukacja historyczna jest bardzo skutecznym narzędziem polityki historycznej tak nie było chyba w Polsce po 1989 roku siły politycznej władzy politycznej, która rzeczywiście na serio podeszła do problemu reformy takiego sposobu, który dominuje tego nacjonalistycznego w tym opisowym w sensie w nauczaniu historii bardzo dziękuję panie doktorze dziękuję również informacje Radia TOK FM już za kilka minut o godzinie dwunastej państwa mają gości był dr Piotr Majewski z katedry kulturoznawstwa wydział nauk humanistycznych społecznych Uniwersytetu SWPS rozmawialiśmy o pracy zbiorowej, który 1 z autorów jest dr Majewski naród w szkole historia i nacjonalizm w Polskiej edukacji szkolnej książka wydana przez Kate traciły naukowe katedra z takim powinien był powiedzieć się poprawiła informacje o godzinie dwunastej po informacjach Mikołaj Lizut jego goście, a dziś program 2 Paweł Ziętara, a nad jakością czuwał Adam Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: OFF CZAREK

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Słuchaj podcastów TOK FM bez reklam. Wybierz pakiet "Aplikacja i WWW" i słuchaj wygodniej z telefonu!

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA