REKLAMA

PZPR przestała istnieć 30 lat temu

Historie Polski
Data emisji:
2020-02-02 19:00
Audycja:
Prowadzący:
Czas trwania:
46:35 min.
Udostępnij:

Ostatni zjazd PZPR, podczas którego podjęto decyzję o rozwiązaniu partii wspomina Zbigniew Siemiątkowski, uczestnik tamtych wydarzeń. - Moment, od którego zaczęła się agonia PZPR to 13 grudnia 1981 roku. Wprowadzenie stanu wojennego. To była klęska reformatorów partyjnych, to było zwycięstwo w partii tych, którzy szli na konfrontację - mówi Zbigniew Siemiątkowski.

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
Maciej Zakrocki dzień dobry to są historie Polski dzisiaj zajmiemy się wydarzeniem sprzed niemal dokładnie 30 laty wydarzeniem, które najczęściej osoby pamiętające tamte czasy kojarzą zawołaniem sztandar wyprowadzić, a chodzi o moment, w którym znika z polskiego życia politycznego Polska zjednoczona partia robotnicza w studiu gość, który był uczestnikiem tych wszystkich wydarzeniach nie ma torem pan prof. Zbigniew Siemiątkowski dzień dobry dzień dobry katedra nauki o Rozwiń » bezpieczeństwie Instytutu nauk politycznych Uniwersytetu Warszawskiego w zasadzie tak już już nie Instytutu nauk politycznych, bo była reforma przez pana Gowina po 5 po 50 latach z Instytutu się, jakby przeszedł historii, ale w dalszym ciągu wydział nauk politycznych historycznych narodowych katedry nauk o bezpieczeństwo na tej wszystko wiemy, a więc wracamy trochę do roku no właśnie to jest moje pierwsze pytanie, do którego powinniśmy wrócić, bo w ubiegłym roku, obchodząc trzydziestolecie tych wszystkich niezwykłych przemian zastanawialiśmy się właśnie jak bardzo trzeba się cofać, żeby rozpocząć ten moment opowiadania jak do tych przemian przeszło jak bardzo trzeba się cofnąć, żeby zacząć mówić o tym co doprowadziło do decyzji o odesłaniu PZPR do archiwum historycznego oczywiście każdy będzie miał uczestników tamtych wydarzeń swoją optykę swoją pamięci ja mogę się już tylko do tych wydarzeń, które uczestniczyły im mogę powiedzieć dla mnie taką datę oczywiście 8lipca 81009. roku, kiedy ponownie wezwać warszawskich, że wiązała się poziom struktura polskiej znacznej partii Robotniczej to przyszła do historii pod nazwą ruch 8lipca, ale to ruch 8lipca powstał z inicjatywy tych działaczy i członków PZPR głównie ze środowisk inteligenckich uniwersyteckich i z grupą dziennikarzy, którzy uważali, że po czerwcu osiemdziesiątego dziewiątego roku po klęsce wyborczej Polsk polskiej uczonej partia robotnicza partia musi wcześniej straty do historii jest to moment jedyny w tym tej sytuacji, kiedy można z tej partii wyprowadzić jak my wtedy słyszeliśmy skrzydło socjaldemokratyczne od początku 8lipca stawia sobie za cel utworzenie Socjaldemokracji zejście się jak i tak jak to mniej więcej 40 ósmy roku PZPR powstała z połączenia socjaldemokratycznej polskiej partii socjalistycznej komunistycznej partii, jaką była Polska partia robotnicza takim chcieliśmy wrócić do historii tak to zapamiętałem i sobotę motywacja tych, którzy znaleźli się wtedy w sali Senatu Uniwersytetu Warszawskiego dokładnie 8lipca tylko konsekwencja naszych działań i oczywiście każdy z nas miałoby inny pomysł mój przyjaciel uczestniczący w bardzo aktywnie w ruchu 8lipca oraz Tomasz Nałęcz różnych swoich publicznych później wypowiedziach twierdzi, że jego zamiarem było tylko godnie nieboszczka, czyli PZP złożyć do grobu ja nie miałem takich jak zamiarów ja sądziłem, że nie broszkę można złożyć i trzeba, bo historia, odkąd sposób jednoznacznie wypowiedział się, że to koniec tej formacji politycznej, ale trzeba ratować tej spuścizny to wszystko co jeszcze do ratowania sądzi, że sam utożsamiał z grupą z ostatnich jak wtedy mówiliśmy zaciągu reformatorów PZPR, że rzeczywistego PZPN-u, by nie sądziliśmy że, że ktoś tak stanie, że tylko tej do ostatniego zjazdu widziałem tylko 1 partia sądzić, że widzą 2 partie partia Socjaldemokratyczna porcjami lub bardziej odwołujące się do etosu socjalistycznego będąca w większym stopniu kontynuatorką PZPR są nasze potoczyła co z pokazuje, że to po pierwsze, była był znany dynamiczne po drugie, nikt tego tak dokładnie na tym nie planował, ale jeżeli chciałbym powiedzieć, że ten ostatni trzynasty zjazd była głównym stopniu, że tak się skończyło zasługa tych, którzy wtedy 8lipca jak również pokrewnych poziomych strukturach uznali, że należy osób godnie zakończyć istnienia PZPR oczywiście do tego jeszcze wrócimy natomiast zaskoczony jestem trochę tą cezurą czasową no bo właściwie 8lipca to już po osiemdziesiątego dziewiątego roku to już właściwie w momencie, kiedy można powiedzieć pacjent jest w stanie agonii czy to co się działo w Polsce jeszcze w roku osiemdziesiątym ósmym czy również zmiany w samym PZPN, że Mieczysław Rakowski zostaje premierem Mieczysław Wilczek wprowadza kapitalizm w socjalistycznym państwie no wreszcie potem ten cały proces dokładnie omawiany w audycji historię Polski dochodzenia do okrągłego stołu itd. pana środowisko pana przyjaciele wówczas dużo przecież młodsi ludzie od tych głównych wtedy aktorów nie myśleliście, że to wszystko się sypie to tak czy inaczej trzeba zacząć już myśleć o tym jak to będzie dalej wyglądało wypada chciał głębokość do przyszłości to tak naprawdę taką tezą dr, którą trzeba postawić od tego od tej od tego momentu zaczęła się agonia prezes PiS 13 grudnia 813 stan wojenny to jest klęskę reformatorów partyjnych to jest zwycięstwo tych partii, którzy szli na konsultację czy można dyskutować czy w tamtym konkretnie historycznym momencie ze względu na geopolityczną wędkowania możliwe było formowanie Process Polska jest socjaldemokratą zachowania i wprowadzenia do w Polsce elementów wolnej gry sił politycznych i wprowadzeniu elementów gospodarki wolnorynkowej podobno to było niemożliwe, niemniej proszę pamiętać, że po 13 grudnia bardzo poważnie rozważany w kręgach kierowniczych łącznie spieszyli wówczas tym pierwszym sekretarzem grywałem Wojciechem Jaruzelskim rozwiązanie PZPN i utworzenie no odnowa nowej partii coś na wzór pięćdziesiątego szóstego roku na Węgrzech zwyciężyła koncepcja utrzymania tej partii proszę bardzo, że postanie wojennym ta partia 3 000 000 członków schudła do 2 000 000 jednocześnie za w okresie lat osiemdziesiątych to były rządy nie nie monopol tylko były rządy mniej lub bardziej biurokracji partyjnej biurokracji wojskowej połączone z biurokracją służb specjalnych tu można oczywiście długie wywody jest na to bardzo spada literatura, która dokładnie określa charakter tych rządów z punktu widzenia politycznego PZPR jako apolitycznego zatraciła swoją moc sprawczą moc przyciągania mocy, która tu, który jeszcze miała 2030 lat wcześniej oczywiście te procesy od ideologii chowania partii rozpoczęły się grubo po pięćdziesiąty szóstym roku apogeum lata 72 wielka i zwycięstwo koncepcji technokratyczny dużym stopniu w 23 nowa partia składała się ludzi praktykujących niewierzących czy niewierzący socjalista praktykujących lotów socjalistyczną PiS został swoje też książek z okresu lat sześćdziesiątych traktującej o obliczu ideowym prezentują rządami Władysława Gomułki i to partia w niewielkim stopniu była partią ideologiczną polityczną w dużym stopniu była z faworyzowaną partię nomenklatury partyjnej wojskowe i i gospodarczej to tłumaczy, dlaczego po po jedenastym zjeździe dwumilionową partię rozsypała się jak domek z kart i SdRP w momencie jego powstanie mała kilka kilkanaście 1000 członków to, gdyby ta partia składa się mówiąc ludzi wierzących socjalizm to niezależnie od koniunktury niezależnie od klimatu tej partii byłyby jeszcze dziesiątki setki tysięcy ludzi, ale jak pytają od Aten okres wcześniejszy to oczywiście bardziej miałem namyśli ten ten ten proces wyraźnego takiego gnicia już powoli tego ustroju w końcówce lat osiemdziesiątych przy jednoczesnym takim wigor, który wnosił trochę jak rozumiem do debaty również politycznej Ossowska liczbie Michaiła Gorbaczowa i jego pierestrojki czy wtedy właśnie w gronie takich mocnych działaczy nie nie zaczęły się te rozmowy, których już 8lipca 89 właśnie tylko skutkiem czy efektem oczy jak wypłacić całą historię 40 lecia przemian w Polsce i zmian to wszystkie impulsy, które miały miejsce ze Wschodu sprawach być może, ale nie było zwierząt października 50 szóstego roku, gdyby nie śmierć Stalina odwieźć w związku Radzieckim polityka Chruszczowa i referat Chruszczowa na dwudziestym zjeździe podejrzewam, że nie mielibyśmy do do czynienia z radykalną próbą osób ostatnio ostatnim momencie lat osiemdziesiątych reformy, gdyby nie pozostaje na poczucie mocy że, że Gorbaczow swoją politykę własności i pierestrojki, a w szczególności jego wypowiedziami jego i jego współpracowników, że nie obowiązuje doktryna Breżniewa spowodowała, że w tych listach partyjnych najwyższych szczeblach Zdano sobie sprawę, że istnieje jak ze Wschodu przyzwolenie na daleko idące działania reformatorskie co też była absolutnie za późno to partia nie miała z mocy sprawczej miał po, ale jako osobiste tu, które mogły pociągnąć i chce, by mogli skupić wokół siebie znaczącą część społeczeństwa to jest partia to schodziła chodziłem to pan określić, ale jak pan wtedy słyszał jeszcze nie wiem no rozmowy z działaczami opozycji, którzy mówili siądziemy do okrągłego stołu, ale trzeba zalegalizować Solidarność właśnie partię rządzącą, ale mowy nie ma jak pan słyszał Miodowicza Alfreda, który mówi zrobię debatę z Wałęsą go tam rozniosła prawda itd. to już wtedy pan myślał co oni mówią, że to jest koniec no tu, więc już otworzę panu sposób myślenia rzymska Piaseckiego z tego się wywodzę, gdzie dokładnie sobie zdawano sprawę, że obie strony się przecenie, ale to czy Solidarność oceniała siły władzy siły PZPR tak jak również 3 wyraźnie wyższe co po przyczyniała się Solidarności strajki sierpniowe majowe sierpnia 80 ósmego roku zasięg społeczny był wiele w o wiele mniejszy sobie wyobraża, ale obie strony jest żywym mitem jeszcze 13grudnia sił jednak z drugiej strony i szczęście, że myślał tak to do to myślenie doprowadziło do rozmów klub został nota i potem były wybory czerwcowe, a potem 8lipca, o którym pan powiedział jeszcze tylko zdążymy może powiedzieć, że zakładaliście wtedy, że w naturalny sposób pojawi się właśnie taki lider nowego pokolenia, który w miarę szybko przeprowadzić tę partię właśnie ze stanu no takiego powiedział zapaści poważnej na zdrowiu, żeby nie były agonii do do nowego życia ja pamiętam, że wtedy modne na środowisko było takie hasło poszukiwania polskiego polegają patrzyliśmy na węglu Węgrzy mieli swego polegają myśmy nie mieli swego rodzaju to wielki paradoks mieliśmy swój autorytet, jakim Mieczysław Rakowski, ale zdawaliśmy sprawę, że Mieczysław Rakowski to też niestety przeszłość to też historia takie życzyliśmy woli co co ojców to wychowani na polityce wychowani na jego tekstach zdawaliśmy sobie sprawę, że on już niestety też przechodzi do historii był bardzo krótki okres fascynacji Tadeusz Fiszbach i olbrzymiego rozczarowania jego osobą wtedy, kiedy on tak naprawdę miał pomysł stworzenia przy Solidarności jakiś partii lewicowych, aby odbywała, ale do PAX-u na co się budziliśmy potem uczył się objawił talent w postaci są Kwaśniewskiego, którego wszyscy postawiliśmy teraz będą informacje w TOK FM, ale po nich oczywiście wracamy do audycji historię Polski historię Polski Maciej Zakrocki witam ponownie to są historie polskich studiu pan Zbigniew Siemiątkowski świadek 1 z animatorów tych wszystkich wydarzeń, które doprowadziły do odejścia PZPR do historii pojawienia się nowej partii lewicowej mówicie w pierwszej części w tym klimacie o tej świadomości szczególnie młodych ludzi związanych z lewicą czy wręcz członków PZPR, że to zbliża się koniec, że trzeba stworzyć coś nowego, ale zawsze do takiej roboty potrzebni są ludzie nie tylko przekonanie o tym, że to jest właściwy czas, ale też zdeterminowani np. właśnie, żeby nie zamykać drzwi i zatrzasnąć powiedzieć to koniec, ale powiedzmy próbować nawet na gruzach, ale budować coś nowego funduszu wywołaliśmy wtedy mieliśmy po 30 kilka lat ja byłem świeżo upieczonym doktorem adiunktem w oczy warszawskie Tomasz Nałęcz był docent na Instytucie historycznym Leszek Jaśkiewicz również docentem w Instytucie historycznym myśl tych ludzi, którzy byli animatorami 8lipca nowy wjazd był adiunktem w Polskę Akademii nauk nie mieli najmniejszej ochoty wraz z PZPR właśnie wygląda to od Niemiec pięknej mniejszy ochoty umierać za socjal jest w wydaniu towarzyszy z komitetu centralnego jednocześnie byliśmy silną identyfikację lewicową jednocześnie wiedzieliśmy z lektur, jakby państwo w tym okresie bardzo uważnym czytelnikiem reaktywowanego tygodnika Solidarność już innych liberalnych wtedy masowo pojawiających się pism krakowskich liberałów gdańskich liberałów wiedział, że sposób aktualny kapitalista jest jest to plan dalekosiężny tych środowisk oczywiście nie używano tego sformułowania kapitalisty go używano pewne eufemizm w postaci nasza społecznej gospodarki rynkowej co co miało, by zasłonić cel zasadniczy jak jeśli kapitalizm otwiera się normalna rywalizacja różnych ugrupowań politycznych w tym stworzy się miejscem Socjaldemokracji to było dla nas bardzo logicznej oraz w jakim sensie motywowało jednocześnie żaden z nas tej grupy nie ma żadnego autorytetu użyli siły przebicia przez nikt nas nie znał w związku z tym w sposób naturalny szukaliśmy już poparcie rządu Mela jak to mówiliśmy są na tak są w później to te poszukiwania tego puszczają o tym, mówiłem ja pamiętam Żydzi tak granicach 87 przy 88 słowo jest wiatr i przyjaciel Uniwersytetu właśnie zaproponował, że takie bardzo młody energiczny minister w rządzie wtedy jeszcze poseł myślę Ewa Aleksander Kwaśniewski sąsiadował jego biura sąsiadował z Uniwersytetu no, a ulica Świętokrzyskiej przewodniczył komitetowi ds. młodzieży sportu turystyki tam świeżego powietrza czegoś tam jeszcze i panie dobrze wybierzemy tę akcję sowy wiat zaprowadził zebrała się tam grupa ludzi zaczyna liczba systematycznie spotykać się pan pozwoli wspólnie takie nazwiska nieżyjących niestety Zbysław Rykowski dziennikarz był wtedy i polityki Marek Siwiec naczelny itd spotkam tam bardzo wielu moich dawnych kolegów z naszego widział uznał polityczny, którzy pracowali w administracji Państwowej, a których skupił się wokół siebie Aleksander Kwaśniewski tam noc na zasadzie wymiany poglądów burzy mózgów rodziła się myśl co hasłem przewodnim było coś zrobić jeśli nie to to kto jeśli nie teraz, kiedy podważa tego co mówił Gorbaczow, dlaczego nie jednocześnie później, a Alex Kloszewski awansował strukturze był de facto wicepremiera w rządzie Mieczysława Rakowskiego w tym nasze możliwości jego możliwości nie, bo jego możliwości się zwiększyły potem zaczął się rozmowy tego stołu byliśmy tu lekarz odegrał bardzo dobrą ważną rolę my byśmy dziś na głębokim zapleczu tych rozmów do stołu wieczorem, gdy dziś mówią uczestnicy wracali z rozmów spotykaliśmy się analizowaliśmy rozmawialiśmy tworzyła się grupa dyskusja w sposób naturalny potem po po wyborach po wyborach czerwcowych wok Aleksander Kwaśniewski skupiali się zaczęli skupiać ci, którzy myśleli myśleli o zmianach, choć nie powiąże to było naturalne jednoznaczne wcześniej szliśmy Tadeusz Fiszbach co, o czym mówiłem zawód na oszczędności dla nas straszne bolesne jak ja go pobłogosławił namaścił Lech Wałęsa po wyjściu z kościoła świętej Brygidy, że w Polsce trzeba budować lewicę i takie to lewicowym przywódcą pomysł, by pan Tadeusz pan Tadeusz Fiszbach były osoby to absolutnie nie do zaakceptowania budowanie partii lewicowej stanowi przybudówkę Solidarności no to my chcieliśmy iść własną drogą jak się okazało wiele bardziej skuteczna, bo późniejsze losy polskiej Unii socjaldemokratycznej rusza już Bacha pokazują, że zadania uznała nie znalazła uznania w oczach wyborców zaginęła gdzieś tam wyrok znaków dziejów i tak ta grupa noszą po pierwsze trzeba dostosować się spotykaliśmy i zaczęliśmy rozmawiać zaczęliśmy coś coś już pisać oraz nie ulegało wątpliwości, że totalna klęska będzie w wyborach czerwcowych 80 br. pamiętam nasze rozmowy w Instytucie nauk politycznych i wykresy i kto robił nam pan poseł sensów GB są jednoznacznie wynika, że przy tej ordynacji wyborczej będzie to totalna klęska jednocześnie znaliśmy partie widzieliśmy, że partia do niczego się nie nadaje w sensie walki wyborczej władze czegoś innego przyzwyczajone szybciej zbiurokratyzowana ociężałe nie widziała jak w tych nowych realiach ma zaistnieć wokół siebie po przeciwnej stronie widzieliśmy młodych energicznych chcących mających akceptację społeczną ludzi no i ogół społeczeństwa od tego zmiany to gołym okiem widać nie trzeba żadnych analiz jak przy jak nam przynoszono pana posła Stanisława Kwiatkowskiego szefa ośrodka badań społecznych analizy wynikało, że po PZPR wygra wybory to wystarczyło wyjść na ulicę przekracza tramwajem mieszka w Legionowie skórę dojrzałą zrzutkę do Legionowa związku z tym stworzył posłuchać co ludzie myślący ludzie mówią trzeba zobaczyć te kolejki ludzi stojących przed wnioskiem o ruchu kupujących pierwsze wydania gazety wyborczej, żeby wiedzieć że, że to sprawdzenie po prostu szansę i z takim więcej wyobrażeniem i takie myślami wyszliśmy z nową rzeczywistością, ale jednocześnie czy nie z garbem no bo każda próba jakiejkolwiek kontynuacji również mając świadomość, że samemu było w PZPN, że nie była w takim momencie no dodatkowym obciążeniem w myśleniu o tym, że to się zrobić spotkanie tamto zamkniemy teraz będziemy demokrata ami w warunkach nowego ustroju mówi o tym, między nimi w kontekście nastroju, które się też ujawniły po wyborach czerwcowych w niektórych środowiskach, żeby nie tylko tę partię też no, żeby ta partia zniknęła, ale również, żeby przejąć majątek, żeby właśnie ją wymazać z naszego życia, jakie chcieliście użyć argumentu że, że nie wiemy nie tylko, że warto zachować w jakiej formie kontynuacji chociażby kadrowej takie taką partię lewicową nawet pod nowym szyldem, ale też przy okazji zachować trochę jej majątku co stało się dość poważnym sporem politycznym oczywiście Opala się, że biorąc pod uwagę nastroje społeczne zostaliśmy do straconych pozycjach, ale jednocześnie lektur wiedzieliśmy, że PZPR partią autorzy zarówno o korzeniach totalitarnych wystarczyło pamiętać, że pisała Hannah Arendt systemach totalitarnych, żeby wiedzieć, że każda władza to solidarna ma swoją bazę społeczną i ich nie da się tej bazy społecznej wymazać proszę pamiętać, że 40 lat wymazania historii społeczeństwa narodu państwa jest zabiegiem, który można próbować się tego się nie da zrobić inaczej by wyglądała, gdyby przyjąć taką filozofię to pan mówił ja się w wielu momentach gazu to, skąd fenomen 90 tego pierwszego roku wybranych de facto wygranych przez SdRP wyborach 60 mandatów przez 62 mandatach Unii Demokratycznej jak wytłumaczyć, że startował nasz kandydat na prezydenta Włodzimierz Cimoszewicz jak dziś pamięta z pozycji 1,5% poparcia społecznego zakończył 9,5 dziesiątych procenta jak wytłumaczyć 1003. wygraliśmy wybory, a 1005. sąd wydał jak tłumaczy tym, że co nie potrzeba było pewne baza społeczna były pewne oczekiwania było olbrzymie rozczarowanie była nostalgia i krótką cyniczne myśmy chcieli na tym politycznie zagrać proszę pamiętać, że wybory czerwcowe osiemdziesiątego dziewiątego roku wyborami plebiscytowy zacząć przeciw i nawet ich plebiscytowych wyborach dla listy listy krajowej listy krajowej padło 8 głosów w krakowskiej co poza boksem nie wszedł do Sejmu głosowało na niego 8 prawie 8 000 000 głosów w 23 trzeba się w 13 okręgach senackich kandydaci PZPR wszyscy głównie na ścianie północnej ścianie zachodniej mieli trzeci wynik Ślęzy Grzelak Reca 30%, który Kwaśniewski ponad 40% był był pełen potencjał do tego potencjał 102 oczywiście dużym stopniu nasze zaangażowanie i wiadomo już kolegów ciepłem pojął za siebie, bo to próba obrony naszych życiorysów była to próba obrony naszych wyborów ideowych próba zaistnienia w nowej rzeczywistości z innym programem z pełną świadomością tego albo pan mówi oczywiście być może naiwnie sądziliśmy, że swoją ciężką pracą jesteśmy w stanie zniwelować częściowo ten garb na to jeszcze wrócę do pytania, które pan troszeczkę pominął w odpowiedzi, a nie chodziło też po prostu o nie chce tego w organizowaniu, ale pieniądze o majątek PZPR, bo mamy zaraz poważny konflikt zarówno z tak mocnymi, że tak powiem wtedy postaciami po drugiej stronie Jan Łopuszański poseł OKP, który no wprost tak proponuje Sejmowi, aby przejąć skarb państwa przejął majątek po PZPR, że oczywiście, bo to co batalia mających mieliśmy świadomość w tych warunkach demokracji trzeba posiadać środki środki przy pomocy tych można, by funkcjonować na pewno, gdybyśmy częściowo tych środków nie nie posiadali takie, jakie posiadamy mówi nam o wiele trudniej, choć też nie trzeba tego mistyfikacja komisja hala takich, którzy będą minister hala pozostawiła PZPN tylko składki członkowskie w dewizach, czyli tak były płacone przez członków PZPR był na kontach dewizowych zostawiła na trybunę trybunę tak ludu, czyli trybunę oraz te budynki w tych znajdowały się siedziby partii miały, które miały notarialne potwierdzenia w kraju w w skali kraju ten może 1015% czy to nie był aż tak olbrzymie środki oczywiście na tle innych raczkujących partii to był to były środki podejrzewam, że te pierwsze wybory 90 tego pierwszego roku pilarzy przebiegały przy ośrodku nie posiadali, ale też umów myślę, że średnio tylko środkami materialnymi wygrywać wybory tak naprawdę jak tak patrzeć jak w dzisiejszej perspektywy nas wtedy określa, że ich przemalowanie, że w taki dowcip, że pałac kultury to była największa fabia w Warszawie weszli czerwoni tak, a przefarbowała się myśli dużo owi częściowo częściowo odpowiada prawdzie, dlatego że tak naprawdę naszym pomysłem było szóstej sali, o czym mówił wcześniej miały być 2 partie i koniecznie chciał 6 dostali czarnego Piotrusia to znaczy nam się wydawało, że jesteśmy w stanie narzucić tej tej sali 1,51000 delegatów w więcej niż 1,51000 delegatów wybranych co bardzo ciekawe bezpośrednich wyborach czy to już nie pada wybierał bylibyśmy wszyscy wybierani na tej sali był blok socjaldemokratyczny, czyli ruch 8lipca i pokrewne Platformy było nas więcej 200 osób i świadomie napisaliśmy cięć we, stawiając pod ścianą delegatów myślę sądzę, że nie przyjmą nazwy programu i tego wszystkiego sobie proponowaliśmy są inaczej ta sala przyjęła, widząc nas olbrzymią szansę istotnej z tej sali wyszła kolejna partia Socjaldemokracja Rzeczypospolitej polskiej, aczkolwiek powiedzmy, że ten 11 zjazd, bo o nim pan opowiada, o który zaczął się 27stycznia trwał w zasadzie 2 dni no to jest jeszcze taki zjazd, gdzie ewidentnie w tej sali jest stare nowe już pomijam, że tam w tym najważniejszym człowiekiem jest Mieczysław Rakowski wspomniany już przez przez pana i nazwany jednak czekiem, którym wiadomo, że już raczej musi zejść ze sceny, a no to jednak on wygłasza referat polityczny otwierający ten zjazd, ale też co ciekawe może warto to od razu przywołać w tym w swoim referacie na samym początku przywołuje telegram, jaki do uczestników zjazdu przysłał premier rządu Rzeczypospolitej polskiej pan Tadeusz Mazowiecki Szanowny panie uczestnikom jedenastego zjazdu polskiej zjednoczonej partii Robotniczej pragnę złożyć życzenia owocnych obrad, które odbywają się w tak ważnym okresie naszej historii wymagającym od wszystkich szczególnego poczucia odpowiedzialności za Polskę wyrażam nadzieję, że wyniki zjazdu będą dobrze służyć sprawie demokracji w Polsce Tadeusz Mazowiecki były brawa po tym, fragmencie myślę, że tak potem z karty zagęszczenie w pamięć za to się bił pan świat, który Mieczysław Rakowski był czas na zmiany pokoleniowe nie będę kandydował na stanowisko szefa nowej partii i miał owację na stojąco co dla wielu z nas ciężar odpowiedzialności bardzo ciekawe, kiedy dygresję pan pozwoli że, o ile pamiętam jeszcze w pierwszym dniu zjazdu był cały duży sektor wojskowy w mundurach czy wybrani oficerowie w okręgach i milicyjnych mundurach i co bardzo ciekawe już później jak zawiązaliśmy po tej nocy SdRP to sektor był pusty, dlatego że oni już nie wzięli udział w zjeździe założycielskim SdRP uznaliśmy, że są partyjni politycznie już w pierwszym rzędzie pamiętam nie było pana ministra Kiszczaka, który też uznał, że jest już apolityczne absolwentka partyjnym informacje w TOK FM wracamy na i zapraszam na trzecią część historii Polski historię Polski Maciej Zakrocki historię Polski w studiu pan prezes Zbigniew Siemiątkowski rozmawiamy o tak naprawdę teraz rozmawiamy o jedenastym zjeździe PZPR, który jest ostatnim zjazdem historii tej partii pojawił się już fragment wystąpienia z referatu politycznego Mieczysława Rakowskiego, który został na tym zjeździe wygłoszony i jeśli pan pozwoli to pary krótkich fragmentów, które z 1 strony wydaje się, że powinny wtedy paść, ale z drugiej strony wydaje się, że właśnie utrudniały trochę powstanie nowej partii, która rzeczywiście łatwy sposób mogłaby się od tej przyszłości trochę odciąć no bo jak Mieczysław Rakowski dokonuje chociażby oceny tego co się wydarzyło w Polsce i mówi polityka związku Radzieckiego KPZR ery przed Gorbaczow ski miała oczywiście w różnym stopniu charakter imperialny jeśli mówi dziś już trzeba mówić pełnym głosem wszystkich okolicznościach nacisków wywieranych przez ekipy Breżniewa także 2 kolejnych kierowniczych ekip radziecki, kiedy wspomina o tym jak to przyjeżdża do Polski przedstawiciel KPZR zamiast kin mówi to jest 80 pierwszy zamiast in wezwał nas teraz trudno powiedzieć czy to był tylko dywanik, ale raczej była twarda podłoga i przez kilka godzin zgłasza listę pretensji pytają, dlaczego pozwalamy, by w prasie polskiej rozlegały się kontrrewolucyjne głosy strzeżone były kontrrewolucyjne opinię nie zapomnę tych przeżyć wobec, których człowiek stawał naraz bezradny doktryna Breżniewa wisiała jak topór nad polską partią jej kierowniczymi zespołami narzucony przyjęty model Radzieckiego socjalizmu faktycznie funkcjonujący do czasu pełnego wykształcenia się koncepcji pierestrojki był 1 z głównych przyczyn porażki na tak wielką skalę mówił o obyczajach właściwych epoce feudalnej itd. itd. no dokonał także referat Chruszczowa pięćdziesiątym szóstym to właściwie cicha msza święta, chociaż tam było oczywiście o zbrodniach w każdym razie no ten ten stan rządów PZPR Roux sam jej pierwszy sekretarz, który jeszcze rok wcześniej broni w rozmowach z przedstawicielami Solidarności i dorobku partii dorobku Polski ludowej itd. nowości w tym momencie mówi trochę żeśmy was wszystkich oszukiwali albo nie trochę pamiętam ten naszym tylko pełna ekspiacja zostaną pierwszego sekretarza, a jednocześnie to był dowód na to, że to wszystko trzeba sposób kończyć pamiętam z tego referatu, że frazy mówiące o tym, że te w tej naszej partii należy takie, jakim nam wszystkim pewne chwile godności godnego odejścia krótko myśmy musieli zakończyć i odejść w sposób godny nikt nas nie przypuszczał tak naprawdę będą 13 i Mieczysława Rakowskiego, który dziś tam w różnych sytuacjach, a potem mówił za mojego pokolenia mego życia nigdy lewica rośnie nie odzyska jakiekolwiek znaczenia, że kilka pokoleń trzeba czekać że, żeby lewica w Polsce cokolwiek znaczyło, że naznaczył byśmy swojej historii, żebyśmy tyle głupstw tyle krzywd stoimy za ile ilością jakąś ilość zbrodni, że ten naród nasz odrzucił Senat nie zaakceptuje to bandytom i mniej więcej to był też nasz nastrój, ale rośnie tak jakby wiara w tym z tego wynikające, że niezależnie od trudności, jeżeli jesteś człowiekiem wierzącym Widawy socjalizmu demokratycznego wszystko zrobić, aby pracować na odzyskanie zaufania ponadto ciągle sądziliśmy, że przyjdzie nowe pokolenie, które w sposób naturalny w bankach gospodarki rynkowej będzie chciał korekty lewicowej tej polityki i my jesteśmy ewentualnie tym którzy, którzy taką korektę zaproponują to są tu był bardzo trudne, jakby momenty różne motywacje ja w przypadku mogę tylko między siebie nie miały poproszę najmniejszej ochoty to powiedział umierać socjalizmem mając 30 parę lat będąc w przeszłości tylko wyłącznie szeregowym członkiem partii mógłbym wzorem bardzo wielu moich kolegów, którzy są dzisiaj funkcjonują tak dalej już, by razem ze mną nie szukamy tej partii zaakceptować nowe porządki zapomnieć w ogóle się było jej członkiem PZPR wszem wobec ogłosił, że się urodził w czerwcu 80 będziemy tego kraju zobaczyli samochód, mówi że siły, żeby w czerwcu 80 dziewiątego roku nie miał najmniejszej ochoty przekreślać swoich ideowych wyborów tamtego okresu są moje zaangażowanie to byłaby główna motywacja nie musiałem, ale chciałem i to jest jak motywacja spowodowała, że zaangażowałem się sposób zapowiedź już całkowity budowy nowej partii i nowej rzeczywistości, ale nasypu fatalny wymioty otworzyć to był odejście tych 100 kilkudziesięciu delegatów Tadeusz Fiszbach manifestację przed poważną częścią ochrony policyjną milicyjną kryzysu chyba jeszcze milicyjną wtedy to było w kwietniu tego roku została ustawa o policji demonstracje dalsze Konfederacji Polski niepodległej, a tu obradują tacy, którzy marzą o tym, że jesteśmy w stanie odzyskać jakby, że jakiekolwiek pozycję czy pan pozwoli wybieg to jeszcze rok później bardzo damie pouczająca była była taka historia mianowicie wybory prezydenckie w kościele parafialnym na ulicy Żytniej w domu parafialnym zorganizowano spotkanie przedstawicieli sztabów wyborczych zdających różnych kandydatów rozumie aktywem parafialnym z różnych czytam znaleźli był o byłem bardzo zdziwiony oczywiście pierwsze nasze było powołanie Soski absolutny atak na Tadeusza mazowieckiego bardzo dużą życzliwość w stosunku do prze do mojej skromnej osoby doznające w życiu musi zostać, aby młodzi tak to bywa ma jeszcze czasy tak dalej to też jest nastrój tamtych czasów to znaczy, że mimo wszystko dużo chęci oczekiwania wybory plebiscyt dawny wielkie nadzieje związane z Solidarnością o odrzucenie prezes PL, ale jednocześnie z drugiej strony duże przywiązanie do pewnych wartości które, których PZPN była nośnikiem w tym niestety sprzeniewierzyła się do uchwały rozwiązującej proces prawie są to zapisane przeze mnie fraza, że prezes zawiodła, bo sprzeniewierzyła się ideom, gdy miała służyć dlatego ona musi zejść jako partia już go, ponieważ właśnie panie z autorem tej uchwały to to to proszę 2 słowa o tym jak pan nad nią pracował w ulu 3 czy to była bardzo autorska czy jednak ktoś coś panu podpowiada czy piskim pańską konsultował właśnie tak jest np. fragmenty co się tam powinno w niej znaleźć, żeby wieś została wybrana w tym ostatnim dwunastym zjeździe przewodniczący komisji uchwał wniosków długie w stosunku do 6lipca bardzo ciekawe przewodniczącym komisji z kolei programowej już nowej partii, czyli SdRP na tym pierwszym zjeździe był Tomasz Nałęcz kolejny gest w stosunku do 8lipca obowiązują w życiu trochę napisały i jesteśmy na najważniejszy najlepszy tekst, jakim się udało napisać niewielki będzie, więc w 2 strony maszynopisu i jak przyniosłem to znaczy im się rozpoczął zjazd, kiedy została wybrana komisja zjazdowa została wybrana w komisji zjazdowej przeczący komisji swoich wniosków z to to zaproponowałem delegatom i co bardzo ciekawy wszyscy mnie poparli, mimo że tam były bardzo gorzkie słowa związane z tym został prawnie odpowiedzialna za zbrodnie jest to partia zawiodła jest oparcie, kto w związku z tym musi zakończyć swoją działalność ze względu na za sprzeniewierzenie się idea demokratycznego socjalizmu zjazd i ci delegaci to przyjęli je może powiedzieć jednak prawie jednogłośnie się dzisiaj pamiętam to tylko siedzącego w bardzo trzeci świat będzie reżysera Bohdana Poręby, który głosował przeciwko tej tej uchwale, a jednocześnie widziałem ludzi, którzy podczas kampanii zjazdowej przednia zjazdowej byli w ostrym sporze ideowym i politycznym z nami, którzy może być demonstracyjnie podnosili do ręki mandaty do ręki, głosując za uchwałę o rozwiązaniu PZPR w takiej w takiej postaci, ale co tu tłumaczyć tym oni wszyscy zobaczyli, że istnieje dla lewicy jedyna szansa przyjęcie bardzo radykalny wzywającej przyszłością Platformy zaproponowanej przez blok socjaldemokratyczny zaproponowanego przywództwa tej partii przez Aleksandra Kwaśniewskiego i w tym widzieli wszyscy swoją szansę co niestety 10 lat później poseł doprowadziło do pewnych problemów i konfliktów już, kiedy kończyła działalność SD, które powstały SLD odłoży tak naprawdę coś zostało po dziewięćdziesiątym dziewiątym roku było odłożone w czasie konfliktu z roku 90 tego, kiedy mówiąc tak no wpół cóż tak naprawdę szczerze, kiedy można powiedzieć tak grupa, która wtedy przyjęła wziął odwet na tych, którzy byli członkami założycielami zdarte proszę zważyć, że SLD i składzie kierowniczym nie było już prawie nikogo kto, kto był w czołówce SD po roku dziewięćdziesiątym no poza Leszka Millera tak, ale proszę pamiętać, że w naszej koncepcji w naszej koncepcji w naszym zamyśle, jeżeli to partia miała zakończyć swój żywot, czyli PZPR później niż 222 drzwiami i 2 partie 1 partia pod przywództwem Leszka Millera i druga partia pod przywództwem Aleksandra Kwaśniewskiego stało się tak, żebyśmy 1 jednymi drzwiami z Aleksandrem Kwaśniewskim przewodniczącym partii sekretarzy mówiąc Leszkiem Millerem co na początku stanowiło siłę, bo było stanowiło pewnej różnorodności dużym stopniu obecność Leszka Millera pomogła SdRP błędu pomostem do stałych kart poza perskich tak jak Aleksander Kwaśniewski z kolei pomosty dla tych wszystkich, którzy chcieli nowej lewicy no i teraz jeszcze zdążymy może być 2 słowa czy wyście mieli poza tym odrzuceniem złej przeszłości zbrodni popełnianych w czasach PRL-u, czyli żeście mieli wtedy taki pomysł co zrobić w tej nowej rzeczywistości, ponieważ to był czas, kiedy nowości styczeń 90 tego roku to jest czas wchodzenia Polski w realizacji planu Balcerowicza tam zresztą między nimi w tym wspomnianym przeze mnie przemówieniu programowym jeszcze Mieczysława Rakowskiego jesteś taki duży fragment, który właśnie opisuje Mieczysław Rakowski ten, że plan, ale jednocześnie właśnie od razu zwraca uwagę może to po prostu zacytuję powszechne zubożenie ludzi pracy bezrobocie na skalę 1 000 000, a może więcej rugowanie małych gospodarstw rolnych sprzedaż majątku Narodowego oto zarysowują się perspektywa dla Polski ostatniej dekady dwudziestego wieku model polityki gospodarczej neoliberałów zakłada likwidację większości urządzeń socjalnych o charakterze socjalistycznym oraz znaczne widoczne rozszerzenie biegu na nędzy oraz bogactwa, które będzie udziałem stosunkowo nielicznych no i drugi fragment jeszcze może pokazujący też pewne myślenie błędne od razu dodam jak sądzę tego obozu, który powstaje Mieczysław Rakowski mówi dla nas dla Polski oparcie się o wschodnią ścianę słowiańską jak w przededniu swej śmierci powiedział wielki książę kościoła katolickiego kardynał Stefan Wyszyński jest koniecznością narodową to ciążyło, że dosyć długo jesteście sceptyczni co do łączenia się w struktury transatlantyckie wchodzenie do Unii Europejskiej no i jednocześnie te koszty społeczne planu Balcerowicza to nie jest coś co jeszcze chętnie wskoczyli, mówiąc że jeśli chodzi o następstwa koszty pierwszej fazy planu Balcerowicza ten pierwszy fragment sporo czy to nie ulega wątpliwości, że w pierwszym etapie ciężka ciężki okres transformacji do następstw były oczywistością i co nie jest tak jak mówił mówiono wtedy, że część ciężko 90 dni, a potem będzie lepiej go to trwało wiele dłużej, ale chciałbym powiedzieć klub SLD nie Sadowskiego klub, który powstał po rozwiązaniu PZPR w sejmie, czyli parlamentarny klub lewicy Demokratycznej jego szefem został Włodzimierz Cimoszewicz w całości popa założeń planu Balcerowicza co jest naszego wyznaczy sobie z tym myśmy nie mieli siły politycznej na zaproponowanie trzeciej drogi tej trzeciej dobie zaproponowała grupa niewielka grupa w okapie skupiona wokół Modzelewskiego Małachowskiego Bugaja oni 33 zamieni się rozmawiać, a to było jedyne jak alternatywa, a my mieliśmy siły i druga rzecz koncepcje ekonomiczne rozwiązanie odpowiada Marek Borowski który, który w dużym stopniu przekonał aktyw nowej partii SdRP do pójścia w kierunku gospodarki rynkowej ze wszystkimi konsekwencjami, a potem ewentualnie po wprowadzeniu korekt socjalnych jeśli chodzi o politykę zagraniczną narzucił swoją swój pomysł swój styl Aleksander Kwaśniewski był od początku wbrew być może niektórym sceptykom, którzy byli w naszym gronie uważający, że nowych bankach nowych realiach kurs euro atlantyckich i pro unijnych EWG wtedy jeszcze to jedyna droga dla Polski żaden z Łucji, tym bardziej że za chwilę zacięła się w Rosji okres za suszę Rosja okres smuty nie było tam w ogóle partnerskim można, by ewentualnie rozmawiać skutkują jeśli chodzi o ekonomię to jest Marek Borowski kurs na gospodarkę rynkową Aleksander Kwaśniewski tylko szef partii jednoznacznie co na to dowody jego wypowiedzi, ale w kuluarowych spotkań i Kutnik były nawet między którymi członkami kierownictwa też poznała pro atlantyckiej sądzi pan tak dzisiejszej perspektywy, że zamknięcie tamtych drzwi i otworzenie nowych w efekcie spowodowało, że lewica w Polsce tak jak wtedy jeszcze sobie wyobrażali no jest taka, jaka miałaby oczy co się zdarzyło w sali Kongresowej wtedy styczniowy pan mówi dziesiątego spowodowało, że w tej sali wyszła partia postkomunistyczna, a nie wyszło partia komunistyczna poszliśmy drogą transformacji partii kilku partii socjaldemokratycznej, a nie prosiliśmy Boga przez czeską i powstania odnowionej partii komunistycznej tak nam tylko w styczniu partii Czech i loda czy tak jak jak we NRD jest w moim przekonaniu różnica być postkomunistą być nauką komunistów związku z tym ja utożsamiam się z tymi, którzy uważają że, że dużo się udało zrobić, aby tej partii partia post partii mógł, komunikując co dużo mówić wyszła partia, która w mozole budowała swój etos socjaldemokratyczny dzisiaj chyba nikt wątpliwości, że poza skrajnymi adwersarzami, że jest to partia lewicowa jeśli pan pozwoli zacytuję koniec tylko Władysława Bieńkowskiego jeśli zapomnianego już reformatora prezes polskiego powiedział, że nie ma gorszej rzeczy komunizmu jest tylko 1 rzecz gorsza od komunizmu antykomunizm jak dzisiaj widzę właśnie krytykujących lewicę to właśnie przychodzi namyśl pan Władysław Bieńkowski, że nie ma nic gorszego niż antykomunizm bardzo dziękuję za dzisiejszą rozmowę pan prezes Zbigniew Siemiątkowski Uniwersytet warszawski katedra nauk o bezpieczeństwie był naszym garaży dziękuję to były historii Polski Maciej Zakrocki życzę państwu miłego wieczoru zapraszam na informacje w TOK Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: HISTORIE POLSKI

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Słuchaj podcastów TOK FM bez reklam. Teraz wszystkie pakiety TOK FM Premium 51% taniej!

KUP TERAZ 51% taniej

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA