REKLAMA

Od inwazji Marsjan do podcastu – krótka historia radia

Weekendowy Poranek - Maciej Zakrocki
Data emisji:
2020-02-15 07:20
Prowadzący:
Czas trwania:
17:35 min.
Udostępnij:

W tym tygodniu 13-nastego lutego obchodziliśmy Światowy Dzień Radia. Z tej okazji Maciej Zakrocki razem ze swoim gościem dr Łukaszem Szurmińskim medioznawcą z Uniwersytetu Warszawskiego przypomnieli już ponad stuletnią historię radia.

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
Maciej Zakrocki dzień dobry ponownie od 2012 roku 13 lutego to jest światowy dzień Radia zostały to święto programowane przez UNESCO na 3006. szóstej sesji konferencji generalnej i męską w listopadzie 2011 roku na ich dzisiaj mamy już piętnasty lub od lutego to trudno, żebyśmy w radiu jakoś specjalnie tego światowego dnia Radia nie odnotowali zaczniemy naszą rozmowę na ten temat od przypomnienia krótkiego fragmentu przemowy noblowskiej czuły narrator Olgi Tokarczuk, gdzie ona Rozwiń » tak ładnie od rady opowiada mama siedzi przy Starym radiu takim, które miało zielone oko i 2 pokrętła jedno do regulowania głośności drugie do wyszukiwania stacji radio stało się potem towarzysze mojego dzieciństwa i z niego dowiedziałam się o istnieniu kosmosu kręcenie monitował gałką przesuwało delikatne czułki anten i ich zasięg trafiały rozmaite stacje Warszawa Londyn Luksemburg albo Paryż czasami jednak dźwięk zamiera, jakby pomiędzy Pragą, a Nowym Jorkiem, a Moskwą, a Madrytem czułki anteny na trafiały na czarnej dziury wtedy przechodził dreszcz wierzyłam, że poprzez radio odrywają się do mnie inne układy słonecznej galaktyki, które wśród trzasków i szumu wysyłają wiadomości, a ja nie umiem rozszyfrować to była Olga Tokarczuk studiuje pan dr Łukasz Szurmiński medioznawca Uniwersytet warszawski dzień dobry dzień dobry fachowiec wykona tak metaforycznie to było, ale też trochę magicznie trochę etycznie radio jest z nami już grubo ponad wiek chyba tak, by zdecydowanie tak no to technicznie rzecz biorąc to nawet troszeczkę dłużej, jeżeli mówimy o tym, o tym szerokim takim dotarciu do 3 lat akurat możemy powiedzieć równo 100 lat nie więcej mija, kiedy zaczęło podbijać zdobywać popularność docierać to do serc słuchaczy na kontynencie amerykańskim i tutaj w Europie również też prawie 80 lat mija, odkąd Sąd Najwyższy stanowi Zjednoczonych uznał, że to Nikola Tesla jest wynalazcą Radia ani Markowi dziury albo Marco no tak, ale to myślę, że myślę, że ta sztafeta pokoleń tutaj była dużo dużo dłuższa oczywiście ich 2 nazwiska zafunkcjonowały, chociaż tak naprawdę, gdybyśmy spojrzeli do podręczników, które opisują gdzieś tam historię mediów to okazałoby się, że pewnie to ten potem po potem czas ten spór jest na ten temat, kto tam się pojawią i co autor jest trochę inna opowieść na ten temat kto, kto się przyłożyłem się też taki wysiłek wspólny tak samo zresztą jak wynalazki telewizji paroma innymi moje rady rzeczywiście jest z od z roku na rok coraz bardziej popularne Amerykanie tutaj wiodą prym, ale zaraz zaraz po nich powstaje słynna BBC trudność w naszej części świata no i zaczyna coraz większy wpływ do tego stopnia jest tu może jakimś sensie od od odnosimy się też do tego, o czym mówiła Olga Tokarczuk właśnie tej magii tego Radia i sile perswazji sile w takim przekazie który, który nas zaczyna wywierać wpływ dawało miejsce wydarzenie które, które przeszło do historii Radia myślę tutaj o 30 października 1938 roku, kiedy to w stanach Zjednoczonych pojawiła się audycja radiowa wojna światów Orsona Wellesa nowość to niech pan przypomni słuchaczom to był generalnie cały cały pomysł polega na tym, że przekaz przekaz radiowy zasugerował oczywiście mówiąc takim dużym skrócie, że w stanach Zjednoczonych dokonała się dokonała się inwazja to sam pomysł oczywiście bardzo ciekawe natomiast dużo ważniejsze były jego reperkusje, dlatego że zajmują inwazja istot pozaziemskich Azja istot pozaziemskich będąc precyzyjnym to prawda i ważniejsze były reperkusje, ale też co ciekawe spotkałem się jakiś czas temu z takim źródłem, które dotyczyło w ogóle w ich niósł takie zjawiska i autor tej książki dowodził że, bo tych pęknięciach mówimy o poziomie 58 lat to jest dosyć często pojawiające się zjawisko i określenie w tym takie nasze publiczne dyskusje natomiast on sugerował, że tak naprawdę opis całego tego wydarzenia, które pan wspomniał były znacząco przesadzony to znaczy, że złą twarz temu wydarzeniu czy czy jego skala została opisana w taki przesadny sposób głównie przez gazety, które postrzegały rady po prostu jako konkurencję, ale jako medium również troszeczkę niebezpieczne i tu był świetny moment świetna okazja do tego, żeby pokazać, że noże z tym radę coś jest także jednak prasa drukowana sprawdzona informacja tutaj ktoś bawi się kosztem słuchaczy niemal panika była pani oczywiście była panika zarysowania błotnika oczywiście bywa natomiast jest jej skala z tego wynikało, że była jednak dużo mniejsza niż to potem nisz to potem pojawiało się historycznych źródłach no bo krótko tegoż przypomnimy w tej audycji Orsona Wellesa ci Marsjanie w brutalny sposób atakują ziemian w stanie New Jersey miał być wprowadzony stan wyjątkowy dochodziło w tych audycjach chyba rozumiem relacjach do dostać z tymi istotami właśnie z pozaziemskimi, w których zginęło kilkadziesiąt osób no podobno była panika taka panika była, aczkolwiek mówiono to jest ciekawe jest też to, że zupełnie inaczej się tego dzisiaj słucha, bo jak byśmy okazje na jakiś na jakiś płytach kupić w fragmenty tego zupełnie zupełnie oficjalnie legalnie 1 z tych dużych amerykańskich sieci dystrybucyjnych jako jako słuchowisko zarejestrowane to, iż rzecz biorąc nie rzucało jakoś na kolana, ale nie ukrywajmy, że działo się to jednak dość dawno temu, więc też się na moralne dzisiaj żebranie znaczy zła inne ludzie tak samo reagowali kiedyś na samoloty samochody na ulicach, więc nie ma się co dziwić może warto wspomnieć jeszcze to było właśnie przed tą historią amerykańską, że w Polsce jest radio od 1lutego 210001925 roku rok później polskie radio zaczęło nadawać stały już program dwudziestym ósmy ruszyło radio Wilno 30 radio Lwów no to znowu nie sposób nie wspomnieć Wesołej Lwowskiej fali szepczą tańczą, czyli Kazimierz Wajda Henryk uwagę Wenger taka jak to mówi złotymi zgłoskami zapisali się w dziejach Radia no tak, bo to też to też bardzo zza zapadło ludziom pamięć, chociaż zastanawiam się znowu na na ile np. odbiór powojenny tych programów, jakby zwiększył popularność znajomość samego zjawiska jako takiego no bo trochę to też potem wiązało się z nostalgią słuchaczy, że Lwów już nie nas, że w 2 już u nas, ale też po prostu dno jeśli ktoś urodził tam stamtąd pochodził no to siłą rzeczy wracał do takich wspomnień to jest tak jak ja mam takie skojarzenie, słuchając sygnału dźwiękowego lata z radiem tak, by się to po prostu Jerzy czasami dzieciństwa z wakacjami taką, jaką beztroską, więc absolutnie jest w stanie tych ludzi zrozumieć to, że to w ten sposób właśnie działało też w ogóle chyba cała cała magia Radia jeśli o tym, mówimy, bo telewizja na tym tle wypada trochę inaczej w sensie taki przelotne ości takiej nie nieuchwytna ości natomiast radio jego magia wspomnienia z tym związane zostają chyba ludziom na dłużej w głowie to jest cała siła tego medium, a to chyba rzeczywiście jest także ten sentyment do Sierpca i tańsze niewykluczone, że w momencie, kiedy oni po prostu byli to byli lubiani w momencie, gdy już ważyć już nie było to się Stali jeszcze groźba bardzo często tak jest, że pojawia się kolejna fala popularności rozpoznawalności 33 trafia do kolejnych pokoleń, które być może zupełnie inaczej odbierają, ale jednak ma to dla nich jakąś dużą dużą wartość, bo ja myślę, że podobnie jest nie wymierzyli mu np. rozmawiamy o komentarz czasów PRL-u tak to one w tamtym czasie, kiedy powstawały mówię tutaj o tych przekazów telewizyjnych miały zupełnie inny wydźwięk zupełnie dzisiaj się je inaczej odbiera takie na inną rzecz o inne treści przez cały wtedy inaczej jest czytana dziś natomiast cały czas patrzy na część z nich z dużą sympatią przecież tylko radził jak wszystko tak możemy wspominać właśnie choćby tak sentymentalnie jak wesołą Lwowską falę, ale nie zawsze kojarzy się właśnie taką wysokością, choć oczywiście to znowu pewnie w tamtym okresie jeszcze inaczej należało odbierać mówi o już w latach trzydziestych w Niemczech, ponieważ radio staje się takim bardzo przydatnym narzędziem propagandy sam twórca tejże propagandy Gebel zawsze wskazywał tu można nawiązać do oczu pan mówił, że prasa walczyła trochę z radiem w stanach Zjednoczonych i robiła w wielkiej Brytanii za wzór złą prasę tymczasem właśnie Nogal uznał, że radio jest ważniejsza niż klasa, tym bardziej że ono mniej wymaga słucha od słuchacza, bo nie musi się dzieci czytać tylko wystarczy sobie słuchaj na masową skalę sprzedawano odbiorniki Walls sem Fender nazywały no i co dużo mówić no mieszały w głowach no mieszały w głowach, bo rzeczywiście ten przekaz radiowy daje olbrzymie pole manewru, jeżeli bo, jeżeli powiemy sobie o tym, że ta propaganda ma działać na emocje no to taki przekaz radiowy wsparte wsparty biblioteką dźwięków oczywiście będzie miał olbrzymie siły oddziaływania trochę też działa nasza wyobraźnia, bo możemy sobie możemy się postawić w sytuacji takiego słuchacza, który z słucha przemówień wtedy przywódców trzeciej rzeszy czy słucha relacji nie wiem Sparta tagów jakiś prawda oczyma wyobraźni będąc gdzieś tam 200500km dalej wyobraża sobie jak to wszystko wyglądało to są takie rzeczy, które po prostu za zapadają w pamięć, więc z perspektywy skuteczności działania przekazów propagandowych to jest to jest ten niezwykle użyteczne narzędzie mówiąc wprost zresztą nie tylko Niemcy powinni z związek radziecki też za głosem towarzysza Lenina rozwijał te przekazy też bardzo bardzo chętnie i tak naprawdę można będzie, że to są jakieś początki, bo jeżeli mówimy o tym, propagandowej aktywności to tak naprawdę na szeroką globalną skalę wszystko zaczęło się po drugiej wojnie światowej no właśnie, bo już pomijam że, że przynajmniej w naszych warunkach okupacji radio posiadanie Radia było zagrać było zakazane to było realne, aczkolwiek no rzeczywiście jak powstaje w warunkach konspiracyjnych Radia Błyskawica to ono natychmiast pełni właśnie tą pozytywną rolę szczególnie w okresie powstania Warszawskiego, przekazując znaleźć prawdziwe informacje, ale teraz właśnie dosyć szybko się kończy ta historia prawdziwych informacji bo, bo zaczyna się PLI zaczyna się znowuż u nas propaganda, a więc wykorzystanie Radia do to celów propagandowych to jest 1 strona tego medalu, ale z drugiej strony jest wspaniała karta Radia wolna Europa niedawno wspominaliśmy Jana Nowaka-Jeziorańskiego tutaj w weekendowym poranku to może teraz tylko szybko przypomnę jego słowa, które jako dyrektor w wolnej Europy wypowiedział w inauguracyjnym przemówieniu wiedz, że żadna kurtyna fałszu i kłamstw nie zdoła nam nigdy przesłonić waszego oblicza prawdziwego oblicza Polski przeżywamy, jaki wy uczucie zniewagi upokorzenia, gdy w imieniu Polski przemawia dziś szajka Rek Rene gadów, a stary szpital NKWD nazwiskiem Bierut ośmiela się występować jako prezydent Rzeczypospolitej no coś takiego w Polsce w tamtym momencie ktoś usłyszał NATO musiało zapaść w pamięć towarzyszy doprowadzić do szewskiej pasji, chociaż tak naprawdę chyba znacznie większy wpływ w znacznie większą nośność miały mniejsze od audycje, zwłaszcza po ucieczce Józefa światły tak, bo one podały, bo one padały bardzo podatny grunt w tym sensie, że dotykały ludzi, opisując tę rzeczywistość dnia codziennego wszelkie bolączki związane z zaopatrzeniem prawda z różnego rodzaju niedostatkami tego systemu i ten opis rzeczywistości tych tych ludzi będących na świeczniku, którzy może nie palę się w luksusie, bo to byłoby takie były też należy ją ponad stan jednak w kompletnym oderwaniu od tego jak żyją zwykli ludzie to było to było niezwykle to było niezwykle nośne, ale też warto pamiętać, że przecież tak naprawdę to nie tylko w nie tylko wolne wolne Europa tak, ale też głos Ameryki czy w Polsce Polska sekcja BBC, bo ona przecież była też też bardzo popularna czy później radio France Internationale z tą polską sekcją no było tego było tego sporo właściwie do końca lat osiemdziesiątych taka napełnił taką taką funkcję właśnie odkłamywanie tej rzeczywistości i przez to zresztą był bezpardonowo przez władze PRL zwalczane zagłuszane jeśli ktoś słuchał wiedzie nieprzyjemności pamiętam 1 z opowiadań Marka Hłaski chyba cmentarzach jest taki fragment rozmowy więźniów, którzy mówią za co się dzisiaj mówi za wolną Europę, a ty, a ja za głos Ameryki, a w ogóle nic się za radio Watykan tak grać jeszcze była tak hierarchizacji, a ja, że jestem tak to to prawda, ale to jest też bardzo ciekawe, dlatego że oczywiście znamy znamy ikonograficzne obrazu jest trochę plakatów tych zwalczających kat pokazujących tamten złowrogi wizerunek okazał się dosyć sporo książek i co jest ciekawe ja nawet wygrzebałem na półce taką książkę, która opisywała to jest to są lata osiemdziesiąte już zobaczyć w głosie Ameryki jest ciekawostką jest fakt, że ona nie ma autora to są wyniki po prostu audycji, które tam się pojawiały podane podlana oczywiście odpowiednim komentarzem ten osiemdziesiąty piąty rok Panorama dywersji jestem namiętnym zbieraczem takich publikacji propagandowych czasów PRL-u natomiast ciekawe, że nic się potem nie chciał podpisać ona nie jest żaden sposób sygnowana nie ma autora no cóż na szczęście to wszystko skończyło Radia dzisiaj są pewnie też inne tak pewnie też pan pełnią inną rolę wydawało się, że wraz z rozwojem technologii rozwojem dostępu do telewizji, że radio będzie trochę zamierać okazuje się, że ciągle być może nie zielone światełko, którym mówiła Olga Tokarczuk, ale jakiś inny rodzaj światełka dalej tę magię ma dalej ludzie Radia chcą słuchać tak tak tak to znaczy jak sobie popatrzymy na wyniki słuchalności tutaj w Polsce na to wszystkie wszystkie te wiodące stacje jednak trochę straciły procentowo mówimy o tych działach rynku, ale dalej to są wielomilionowe rzesze słuchaczy którzy, którzy znajdują w tym przyjemności ja myślę, że świat na tle prasy Radia jednak w dużo bardziej komfortowej sytuacji, bo to ta grupa wiernych słuchaczy cały czas jest oczywiście jest także, która się też bardzo teraz jak zdywersyfikowane w tym sensie mam audycję, że mamy radio mówione o tak mamy mamy radio muzyczne każdy znajdzie coś dla siebie, ale tak naprawdę chyba przyszłość jest jednak świetlana tym dobrym akcentem w radiu kończymy rozmowę radiową z panem dr Łukasz Szurmiński jednak na zarządzenie no oczywiście życzymy państwu dobrego odbioru Radia TOK FM w szczególności, a teraz zapraszam na radiowe informacje Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: WEEKENDOWY PORANEK - MACIEJ ZAKROCKI

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Podcasty TOK FM oraz radio TOK+Muzyka bez reklam - teraz 60% taniej w promocji Black Friday!

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA