REKLAMA

Jak powstała Grupa Wyszehradzka?

Weekendowy Poranek - Maciej Zakrocki
Data emisji:
2020-02-16 08:40
Prowadzący:
Czas trwania:
18:25 min.
Udostępnij:

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
Maciej Zakrocki dzień dobry państwu, a teraz można, by powiedzieć wracamy do kartki kalendarza przypomnijmy wydarzenie, które odbyło się dokładnie 29 lat temu, a więc może nie jest okrągła rocznica, ale warto o nich wspomnieć chociażby dlatego, żeby przygotować dobrze do tej okrągłej za rok chodzi właśnie o to, że 3 prezydentów Lech Wałęsa Vaclav Havel i już w Antal węgierskim mieście Wyszehrad podpisali 29 lat temu dokument, który rozpoczyna historię tzw. grupy Rozwiń » Wyszehradzkiej w studiu pan prof. Maciej Koźmiński historyk tłumacz ambasador Rzeczypospolitej na Węgrzech właśnie w tych latach, o których mówimy, bo to był zaczął pan swoją misję w dziewięćdziesiątym roku i był do 1006. po 6 latach skończyłem tak no właśnie także z perspektywy co prawda trochę Budapesztu, ale Polski przede wszystkim pan tę historię powstawania grupy Wyszehradzkiej świetnie świetnie zna powiedzmy może najpierw o pomysłodawcy to chyba był prezydent Havel tak, który tak najbardziej zabiegało HR miał tutaj renomowane nazwisko, bo nie tylko czy może nie przede wszystkim jako polityk, ale jako znakomity Wanda autor świetnych tekstów i książek i opozycjonista co tu dużo mówić, ale no i gorszą nie chcę tutaj porównywać odda legitymację miał prezydent Wałęsa, jeżeli chodzi o kombatanctwo może jeszcze bardziej tak powiem taką spontaniczną, a jeżeli chodzi o premiera Antala był on świetnie przygotowany do tej do tej roli aczkolwiek ze względów rozmaitych rodzinnych, ale także politycznych nie był w grze w na poziomie tak powiem rządowym jeszcze rok wcześniej natomiast był osobą z autorytetem i i o jak każdy z ojcem, że jego ojciec relacji z polskiej miał wielkie zasługi dla uchodźców i nie tylko także polityków międzywojennych, ale także wojennych powojennych w Polsce w Polsce i na świecie można powiedzieć, że taktem politykę wniósł z domu z najlepszych szkół w sam zresztą był nauczycielem historii wykładowcą, a także autorem wielu tekstów można powiedzieć politykiem z krwi kości do tych 3 polityków z krwi kości wpada właśnie nie tyle wpada na pomysł tylko, że dokonują tego aktu właśnie podpisania deklaracji ale, ale zawsze dobrze jest troszkę osadzić w w czasach, które już niektórym co prawda mogą umykać tak, bo to jest po pierwsze, jeszcze moment, w którym jest Czechosłowacja, więc a, więc mamy jedno państwo między Węgrami polską no to jest jeszcze oczywiście czas takiego kształtowania się tego ładu politycznego w Europie środkowej po wielkich wydarzeniach 80 tego dziewiątego roku, skąd ten pomysł, żeby właśnie te państwa może próbowały jakoś połączyć siły tam był chciał powie, że nie był zaskakujący natomiast z różnych względów ryzykowny i wybiegając prawda w dalszą przyszłość powiadam, że udany, jeżeli można tak 1 zdaniem 1 słowem to klasyfikować, a ryzykowne, dlaczego w tym momencie dlatego jeszcze nie wiem wojska radzieckie stacjonują wojska sowieckie zostały w w pierwszej kolejności wycofane z Węgier trzeba powiedzieć, że to węgierskie przejście było trwała trochę dłużej, ale było doskonale tak powiem przygotowane przez stronę węgierską no i to, że trafiło na gotowego do do wielkich kroków przywódcy rosyjskiego to też miało duże znaczenia czy dmuchają na życzenie to był kraj, z którego gdzie pierwsze weszły można, by tutaj grzebać w chronologii czy przed polską w czasie działań wojennych, ale tamta da też i był epizod to nie jest PiS tylko wielkie wydarzenie dla Węgier prawda nie może najważniejsze w drugiej połowie dwudziestego wieku mianowicie interwencja pięćdziesiątego w tym roku która, jakby nie było świeżo prawda biały to w cudzysłów świeżo obaw, ale żyła żyje w pamięci kilku pokoleń Węgrów mówi się, że ta inicjatywa powołania grupy Wyszehradzkiej to jest takie właśnie próba wypełnienia pewnej pewnej pustki czy porządkowania pewnego chaosu właśnie, który się pojawia oczywistych względów tak na ten układ warszawski właśnie demontuje Niemcy się jednoczą jeszcze trudno jest oczywiście tym państwu mówić taki sposób bardzo uporządkowany o możliwej integracji zarówno z Unią Europejską jak i na to, chociaż oczywiście te aspiracje się w debacie publicznej pojawiają i rozumie, że ta grupa Wyszehradzka jest takim pomysłem, żebyśmy w tym chaosie zaczęli jakiś wspólny proces właśnie taki najpierw integracji naszego małego regionu, a potem będziemy wchodzić jak czas na to pozwoli warunki polityczne do tej integracji szerszych tak było to z pewnym wyprzedzeniem w stosunku do tej grupy została obsadzona, ale może warto też o tym, pamiętać, że też kraje bałkańskie były co zaangażowane, ale ono nie przyjęło tak powiem takiej takiego dojrzałego kształtu jak grupa Wyszehradzka, która na ja mogę się tak byłem dosyć kompetentnie wypowiadać na temat pierwszych lat właśnie kształtowania się było wiele improwizacji dużo spuścizny historycznej w relacjach polsko-węgierskich, zwłaszcza jeżeli chodzi o o to w ogóle były w tym regionie najlepsze bilateralne relacje przygotowane przez prawie przez historię przez wieki, zwłaszcza dziewiętnastej i właśnie pierwszą połowę dwudziestego wieku także najlepsze podstawy teoretyczne miał miała relacja polsko-węgierska jednakowo pozytywnie odbierana po obu stronach teraz powiem, jeżeli chodzi o Czechosłowację to trudniejsza sprawa w tej wiele pomogła osobowość Havla przede wszystkim muszę wspominać jego autorytetu Warda jako pisarza, ale miał niekwestionowany niekwestionowany autorytet powiedzmy sobie moralne moralny w ogóle, by był czas, kiedy w tej relacji moralności i skalkulowana polityka tzw. Realpolitik to to wyobraźnia była silniejsza niż może to był atut tworzących symbolicznie posługujemy się tymi 3 nazwiskami ale była tradycja przeważnie dobra relacji polsko-węgierskich wzajemnej pomocy także przynajmniej deklarowanej, ale często więcej deklarowanej tylko właśnie taki ciekawy mają one, mówi że bardzo ważny jest dobra relacja polsko-węgierska Jona jest naturalnym rozumiem spoiwem dla tej idei natomiast można powiedzieć, że ten to historyczne doświadczenie akurat dla wielu może być zastanawiające, że nie jest utrudnieniem w tworzeniu grupy Wyszehradzkiej mam namyśli tutaj relacje Czechosłowacką węgierskie, a za chwilę ta sytuacja właśnie dlatego jest też w Czechosłowacji bardziej skomplikowana, bo ujawniają się aspiracje stworzenia suwerennego państwa Słowackiego dosyć trudną przeszłością w relacjach z Węgrami, a jednak mimo to się udało te zaszłości historyczne w tym wypadku pokona udało się nie bez problemów bilateralnych węgierską słowackich pan słusznie zauważył, ale także ciężko słowackich, jakby pewnej odrębności rzeczy historycznej posłużmy się terminologią węgierską to przez więcej niż wiek dziewiętnasty początek dwudziestego, aby po prostu częściowa część górnych Węgier tak Węgry, które były większą potęgą potęgą nie po impotencję obaw przed w czasie pierwszej wojny czas zdawać sprawę, że granice prawda węgierskie obejmowali królestwo Chorwacji Słowenii wspólne tylko wspólne kondominium Bośnię Hercegowinę sięgały prawda daleko na na wschód na wszystkim Księstwo 1 Rosję która, który jest było byłoby jeszcze bardziej trudno wyobrażalne wówczas tak powiem psychologicznie podobne zbliżenia z Rumunią Unia trzyma się do APA, a jednocześnie nie była w pierwszej kolejności rozpatrywana jako jako taki partner, chociaż rozszerzenie tej grupy cały czas było, zwłaszcza nie przesadzam cały czas na początku było niemal na porządku dziennym no tak mówiła, że to musi być aut 4 tylko musi być w 4 tylko faul faul czy na tym się przecież skończyła, ale mowa była relacji także w procesie rozpadu Jugosławii pewne historyczne względy przemawiały za tym, że tutaj będzie kandydował kandydować prawda Chorwacja najlepszą szansę miała Słowenia ale była to na uboczu trudno było sobie wyobrazić wówczas z Serbią zakładając, otrzymując zresztą rozpad Jugosławii to był to był najbardziej zapalny zapalny w no to właśnie ja to ciekawe też co pan, mówi że były różne pomysły, aby ten projekt początkowo tylko ograniczony do tych 3 państw no właśnie potem dochodzi w zasadzie zadać tak żeby, żeby rozciągać na całe morze obszar Bałkanów nawet przecież były takie pytania czy nie można, by pójść jeszcze dalej ze względu na ciągle takie zagrożone swoją niepodległością kruchą państwa bałtyckie które, które były przecież do niedawna w ogóle częścią związku Radzieckiego, ale właśnie ci jak byśmy powiedzieli ojcowie założyciele grupy Wyszehradzkiej postanowili, że nie, że jednak rzeczywiście powinno zostać ograniczone do tego obszaru no i znowu właśnie z perspektywy wydaje się że, że to jednak była dobra decyzja, że to nie znaczy, że chcieli odwracać plecami do innych, ale jednak stworzenie takiej Formuły bliskiej współpracy tutaj w samym tym regionie ma sens myślę, że to, że się dowodem ex post jest choćby to, że te relacje polsko, jakie są ukazały się tak historycznie, jaki ażurowy ważne i trwałe natomiast już więcej problemów występuje w relacjach węgierską słowackich np. te szczegóły, o których wspomniałem i złą tradycję słowiańskiego statu tutaj pomijam trudne problemy węgierskiego rewizjonizmu jak to określano ale Słowacja 3009. roku rzecznicy układów Sojuszu z polską słowackie i polskie, ale jak wiadomo niewiele z tego wyszło, a strona węgierska akcentowała, że tę dalszą przeszłość, która zresztą nie była najlepszą legitymacją, ale jednak ten atut historyczny się się liczył i to że Słowacja zresztą w 3009. roku była w znalazła się w ostrym konflikcie z Węgrami także po utworzeniu państwa, ale także był taki epizod w kampanii wrześniowej, kiedy najpierw był epizod węgierską słowackiej jasne i wschodniej Słowacji, a potem był była taka mała wojna, a potem Słowacy wkroczyli na bezsprzecznie polskie tereny, powołując się na na polskie zmiany graniczne w grudniu poprzedniego roku system no właśnie, ale mimo tej tej trudnej historii tych zadawaliśmy udało się przełamać do 29 lat temu zaczęła pisać historia grupy Wyszehradzkiej za rok okrągła rocznica będzie pewnie okazja, żeby raz jeszcze to wszystko dokładnie omówić dziękuję bardzo pan poseł Maciej Koźmiński był gościem weekendowego poranka dziękuję za spotkan Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: WEEKENDOWY PORANEK - MACIEJ ZAKROCKI

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Słuchaj podcastów TOK FM bez reklam. Wybierz pakiet "Aplikacja i WWW" i zabierz TOK FM na wakacje!

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA