REKLAMA

Potrójnie ekskomunikowany, arogancki i wyprzedzający swoją epokę - 420 lat temu spalono Giordano Bruno

Wieczór Radia TOK FM
Data emisji:
2020-02-17 22:00
Prowadzący:
Czas trwania:
39:14 min.
Udostępnij:

Czym dominikanin Giordano Bruno naraził się Watykanowi tak bardzo, by go spalić? Jakim cudem nałożyli na niego ekskomunikę katolicy, kalwiniści i luteranie? Jaki miał pogląd na świat i wiarę? Na te i wiele innych pytań odpowiada prof. Danilo Facca z Instytutu Filozofii i Socjologii Polskiej Akademii Nauk.

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
wieczór Radia TOK FM ogłaszamy się nie skróconym zawziętym i zatwardziałym heretykiem na podstawie tego podlega wszystkim potępienia i karą kościoła tak postanawia Kongregacja świętej inkwizycji przeklętej potępiony na wieki ma być Giordano Bruno zakonnik filozof humanista krytyk etyki chrześcijańskiej przeciwnik ślepej wiary może większą bojaźnią wygłaszać przeciw mnie ten wyrok niż ja jej doświadczam, słuchając go odpowiada za uporczywe trwanie przy swoim kara Rozwiń » może być tylko 1 kara śmierci kościół nie wybacza mnoży zarzuty powody, dla których Bruno musi umrzeć okazał chęć stworzenia nowej sekty pod egidą nowej filozofii powiedział, że dziewica nie mogła rodzić i że nasza wiara katolicka jest pełna bluźnierstw obrażających Boże majestat, że trzeba zabronić wstępowania do zakonów, bo zanieczyszczają świat kardynał nadzorujący proces zostanie kiedyś świętym i patronem katechetów filozofowi postawią pomnik w miejscu, w którym spłonął twarzą zwrócony ku Watykanowi na razie układają stos gromadzą się gapie 2 dni później rzymski bilety poinformuje w czwartek spalony został żywcem na Campo de Fiori zakonnik dominikanin zna-li niepoprawne heretyk scrabble w ustach z powodu zbrodniczych słów, które wypowiadał jest 17 lutego 1600 tego roku wieczór Radia TOK FM jest nam już prof. Danilo FATCA Instytut filozofii socjologii Polskiej Akademii Nauk dobry wieczór panie profesorze wieczór będziemy mówić o bardzo dramatycznej rocznicy rocznicy spalenia na stosie Giordano Bruno włoskiego filozofa Bruna urodził się w 1500 czterdziestym ósmy roku jako syn żołnierza jako o 17 latek wstąpił do zakonu dominikanów rok później złożył śluby zakonne, ale już w seminarium popadł w konflikt z bezpośrednim przełożonym już wtedy za młodu wychodziła ta jego niepokorna natura tak i powiedziałbym, że temat Giordano Bruno to jest przede wszystkim tematem ma jego osobowości najpierw, a dopiero później jego filozofii i a jeszcze później jego legendy powiedziały, że są te 3 momenty, które możemy dzielić czy takie 3 komponenty komponent taka, jeżeli chodzi jego osobowość to podobno był w razie postacią genialną, ale jednocześnie niezbyt potrafiącą zjednywać sobie ludzi to znaczy jego genialności przekładała się także na przykra organ charakter niewątpliwie świadectwa mówią o jego charakterze nosić to się ciasno topią człowiek bardzo trudny zarozumiały potrafił trafić przede wszystkim do młodych i powiedziałbym, że miałby raczej w różnych momentach jego działalności nazywamy pedagogiczne dydaktyczne raczej adeptów chwali się studentów natomiast te z ludźmi no dojrzalszy bardziej zorientowanych sprawa ludzkiej no to raczej nie nie trafił miał szkolną trzeba się do obrażania ludzi niż do dyskutowania z nimi to myślę, że to jest ciągłą Seko i charakteru od początku do końca w ostatniej chwili wielu mówiło o tym, że nigdy nie potrafił sobie przez charakter ułożyć stosunków z władzami swoich czasów katolickim kościelnymi czy jakimkolwiek innymi, czyli w seminarium konflikt bezpośredni przełożony wtedy krytykował podstawowe dogmaty wiary katolickiej, ale mimo to w 1500 siedemdziesiątym drugim roku przyjął święcenia kapłańskie, a w 1500 siedemdziesiątym piątym został doktorem teologii chyba właśnie także czas czas Giordano Bruno, bo to jest okres Odrodzenia fascynacji odkryciem Ameryki podbój Meksyku różnymi innymi wydarzeniami, które nieco poszerzyły świat prawda sprawiły, że na odrodził się antyk myśli filozofów są te elementy składowe tego co nazywamy renesansu na jak pani powiedziała właśnie poszerzenie granic świata znaczą temat, bo praca, a potem przypominamy oczywiście wynalezienie druku tworzenie nowych teorii dotyczącej szlak świata oczywiście powrót ta licznych autorów filozofów tak dalej tak dalej tylko no oczywiście może pierwsza rzecz najważniejsza to informacja informacja, która otworzyła nowe nowy rozdział historii kościoła stary myśli religijnej tak dalej z historii Europy chyba wysłała mnie udałoby się to bez druku prawda się lała się wg to jest ta no to lista jest susza to ustalili taki związek między reformacją na auto z barkiem, a tam bardziej oczywiście taka, ale Lux MED rewolucja w edukacji np. są postaci mniej znane, ale nieznane tak powiedzmy publiczną biegu, ale to jak Pierre de la Dame rosła w wielki reformator edukację, który miał ogromny wpływa także wtedy, że to jest okres do dobrze penetrowane przez naukę wiemy dużo jednocześnie właśnie, dlatego że dużo wiemy o tym, różne są opinie są interpretacji tego zjawisko renesansowego nocy co jest renesans w jakiej kolejności układać elementy, które wspominaliśmy oczy najpierw formację, a potem właśnie chciałem odkryć jego właściciele, czyli czynniki poza intelektualne poza kulturowe czerwony jedni drudzy współpracowali jako współdziałały w tworzeniu nowego no czegoś nowego, ale do tego jest, że poza granicami średniowiecza mówił pan, że obok osobowości bardzo ważny jest drugi komponent, czyli myśl Giordano uczono cóż to była za myśl kieruje składowa i ja powiedziałbym tak to jest myślę tu znaczenie Danka oczywiście radykalne kwestionująca tradycyjnych poglądów jednocześnie zmyśle głęboko zakorzeniona w przeszłości współ ja jestem historykiem filozofii myślę z punktu widzenia historycznego jak to się proponuje dokonaniami w przyszłości to jest tylko 1 wariant opłatą jest mu to znaczy ministrze Centralna a, a teraz mówimy to filozofia przepraszam trochę tak unikali ów będzie Centralna jego wizja jest taka, że istnieje 1 jedyna przyczyna wszystkiego i tak przecina jest nieskończona no to nazywać, bo nie może matę nazywać po prostu pierwsza przecina tak technicznie po Arystoteles Suskiemu, ponieważ jest nieskończona, a efektem tej sieci nie jest równie skończone, czyli mamy już jego cen Bruna centralne pojęcie nieskończoności świata, który notabene nie wynika ze doczeka na naukowych to jest czysto metafizyczną filozoficzne spekulacja to może fragment, bo wybrała właśnie te wielości światów z jego dzieła uważa wszechświat za nieskończone jako twór skończony Boskiej wszechmocny utworzenie bowiem skończonego świata uważam za niegodne Boskiej dobroci wszechmocy oświadczam więc, że istnieją niezliczone światy podobne do naszej ziemi, którą razem Pitagoras uważał za taką samą gwiazdy jak Księżyc planety lub inne niezliczone gwiazdy w ten sposób istnieje dwojakiego rodzaju nieskończoność nieskończona wielką wielość wszechświata i nieskończona mnogość światów, czego pośrednio wynika z zaprzeczeniem prawdy opartej na wieża tak ja chciałem jednak wrócić do punktu wejścia, bo to takie rozumowanie opiera się na prostej ma to jak się mówi tak wiecie panowie macie na prostym błędem to jest prawda, że efekt nieskończone nieskończenie przyczyny, czyli efekt jest skończone, jeżeli uważamy, że ta nieskończona przecież na bungee działa jak opowiedzieć automatycznie bezmyślnie bez wyboru, dlaczego nie można można przyjąć, że nie skończyła przecina może może siebie ograniczy się, ale to wtedy już mamy akurat ta akt tworzenia określonego skończonego świata, czyli tak naprawdę ta ta konstrukcja metafizyczna użyć do tego jak dobrze wynika, że są z tekstu pani przeczytał przed chwilą wynikiem tego tego tej konstrukcji jest krytyką klasycznej tradycyjnej idei tworzenia o kraju organizmu tak racjonalizmu co zresztą Bruno mogę ci tacie zwala z niezliczonych źródeł, ale się z jego ulubionego Świętego Tomasza tak nawet swego czasu wyznawcą i nauczycielem kolumienkami ma normy dominikanina ma i jest taka wiemy też, kiedy uwięzione w Rzymie już o proszę o to, żeby przekazać mu suma, a teologia Świętego Tomasza bywają jednak jego ulubione lektury także niezapomniane to buntownik tu Dominikany buntownik, ale jednak nadal Dominikany, gdybym go chcieli panie profesorze włożyć jakąś szufladkę to zawsze porządkuje pewne myślenie o postaci, choć może jest trochę wulgarne, ale tak wyrzekł się katolicyzmu być może są takie podejrzenia w Genewie przyjął Calvin pism w katolickiej Tuluzie wykładał tomizmu, które przed chwilą mówiliśmy w Oksfordzie popierał tezy kopernikańskie przeciwko nauce Arystotelesa właściwie ciągle był w takim nieustannym intelektualnym ruchu czy moglibyśmy go jako zaklasyfikować myślę, że to co powiedziałem wcześniej go zakład zaś śladu zakwalifikuje jako mówię to jest 1 wariant opłatą jest URE znacznego Destiny do nie mówimy już od Platona od dawnego starego Platona to już jest inny Platon nie zna renesansowe, czyli mocno, skąd nominowane tzw. Hernet już mamy chili z naukami na to powiedzieć z ma ją z KUL jest nią jeśli mogę powiedzieć brutalnie z tym co gorsze wyprodukowała kultów Wałęsa co szczególnie filozofia renesansu magia okultyzm astrologia cisie magia kulty zasługi za siebie praktykowane, ale nie zawsze wydobywano z tego pewne przesłanki filozoficzne, które mogą uzasadniać takie działanie no np. spirytyzm no, więc plan tony renesansowe tzw. hermetyczne miał służyć jako postawa do tego rodzaju do tego rodzaju działa ono także połączenie filozofii nie oplata pańskie i dualistycznej nią i mali i Plateau u Bruna jest bardzo widoczne no toż no i okultyzmu i religia się z tego rola rodzaju religii egipskiej rok, o który chyba powrócimy pani służę mówi mówi o tym w ciągłym ruchu no to pewnie momencie nawet wykładu Arystotelesa, czyli postać symboliczna dla tradycyjnej wiedzy nauki oczywiście to dużo jest w tym koniunkturalny gości no to może w danym miejscu oddzielnym od niego wymagano, żeby wykłada ono się osoby bardzo delegat ma pamięć niesamowita może też do tego wrócimy to jest kolejny temat bardzo ważne, więc trudno go zidentyfikować trudno by powiedzmy wszystkich tych epizodów prowadzi do 1 mianownika źli ale bo jest naprawdę myślałem myślę właśnie to jego TEN-T ten Platon nieznajomy armaty żyjące co rzecz został określony plan wybitny badacz jak kwestie Amelia ojca, bo albo innych no co z kolei można sprowadzać tego wprost metafizykę no 1 przecina nieskończona 1 efekt nieskończony, więc wielości przy tej wielości uniwersum Koś Kos głosów mówiliśmy o tym, ruchu intelektualnym, ale był też takim ruchu geograficznym, bo na wieść oto, że neapolitańska inkwizycja przygotowuje proces przeciwko niemu ucieka do Rzymu kotem do Lukki, gdzie będzie wykładał astronomię potem porzuca Włoch udaje się do Genewy tam też popada w konflikt z miejscowymi teologami, a propos jego trudnego charakteru uwolniony jedzie do Francji w Tuluzie uczył astronomii w Paryżu nawet ma szansę rozmawiać z królem Henrykiem trzeci film udaje się do Anglii, gdzie rozmawia z królową Elżbietą krótko wykłada w eksporcie potem trafia do Wittenbergi odwiedza Pragę przez Bawarię Tyrol przybywa do Wenecji podróżnik pełną gębą takoż się chciałem podkreślić jedno, a 1 aspekt jego dorobek jest komunikacyjny na były komunikowane przez sandinistów w Genewie to jest niemal pewne jest luteranów wal wtedy i oczywiście przez katolików z tego, że tylko klęli oczywiście tak to rekord świata nie mówiąc o niezliczonych ku dniach, bo jak mówię on miał tendencje nie raczej do do Belga list do dyskusji no tak, że także zniechęcał zniechęcą nie było przystosowane do powiedzmy spokojnego biurokratycznego życia akademickiego, który właśnie w tych latach w środkowej części Europy terenach reformacji właśnie stworzyło to wtedy pani wspominała witam bardzo o działali wtedy mamy wybuch uniwersytetów, bo każdy lokalnych władz chciało stworzyć własny Uniwersytet, która miała właśnie wygenerować administracje pastorów, czyli filary tych lokalnych kadra kadry do lokalnych struktur politycznych no to będą dość rozdrobniony Empik typowe dla Niemiec no razie powiedzmy, że taki intelektualista takim charakterem takich predyspozycjach jak Bruno biją mało mało przydatne w tym kontekście no to to uniwersytety niemieckie reformowane tego okresu służy właśnie głównie do tego dojdą do wzmacniania struktur biurokratycznych państwowy, a taki nauczyciel odlotowy kłótliwe tli droga arogancki awanturuje naczelnikiem głoszących doktryna zupełnie no to na pograniczu herezji to ważne i czasami poza granicą Rezy bardzo wyraźnie to robił się skazane na niepowodzenie oto może z to wprowadza też jak ta brutalnie brzmienie sety, ale mówię, jeżeli mamy mówić to historyczny Bruno to myślę, że moje byłem nie są zbyt brutalne, ale myślę, że nie byłem daleki od odprawy dając mu mówimy o legendzie o miecz jego oto już jest zupełnie inna bajka, ale to, że legenda o śmierci poszli po 5 oczywiście to teraz zapytam pana o o aresztowanie proces i wykonanie kary śmierci mówiliśmy o tym, że przez Bawarię przez Tyrol skuszony zaproszenie weneckiego patrycjusza przybywa do Wenecji właśnie i gospodarz liczył, że Bruno wprowadzi go w tajniki ezoteryki i maggi, ale swoim nauczycielem rozczarował mam taki fragment listu, który ów Patrycjusz wenecki pisał do przyjaciela mam go na swoim utrzymaniu obiecał nauczyć mnie wielu różnych rzeczy i dostał w zamian wiele cennych przedmiotów pieniądze na konto nie widzę na razie żadnych wyników powątpiewa też czy jest on porządnym człowiekiem skończyło się także ów gospodarz go zadenuncjował tak, oskarżając o bycie nieprzyjaciele wiary katolickiej tak powiedziałbym tak on obiecywał nie tylko temu politycy powiedzieli mu się z niego obiecywało przekazywanie nowej wiedzy magicznej dziś przecież chodziło, a przekazywane jego wiedzy dotyczącym sztuki pamięci to, że po pomoc Matej świętej pamięci ukrywali się wspominały ja jestem również stale rozmawiała z komunistami Bruno we włoszech biologia to jest świecie akademickim no bardzo bardzo ważna dziedzina do tej pory była myślę, że to już najlepsze czasy już minęły minęły, ale powiedzmy, że jest jeszcze sporo osób, które się tym zajmuje on miał świetną pamięć znamy czasami takie osoby, które potrafią pamiętacie to co mówiliśmy 20 lat wcześniej w kontekście zupełnie banalnym, ale potrafiono właśnie mieć ich wyrzuca wyrzuca takie on miał pamięć komputera komputerową one, ale przede wszystkim był przekonany, że umie to swoje swoje naturalne zdolności jakoś usystematyzować się układa się pewnej nauce, którą można przekazać innym to objął przeciwnie złudzenie ma, bo przekazał nie tylko z PiS we w epizodzie czyni go, ale w innych przypadkach, że ta jego sztuka pamięci oczywiście oni biur w jedynym twórcą tutaj pamięci wernisaże ona miała już długą tradycją się odwoła do tego wybitnego zajmą Lula hiszpańskiego czy masło wiecznego intelektualisty, który właśnie to sworzeń natomiast on usystematyzował sadzał we własnym metafizyki c może do tego wracamy, czyli też uzasadniało powiedzmy to filozoficznie, ale przecież jest to miała być pewna technika no oczywiście ludzie bili mieli dokonali wielkie nadzieje w tym ma no ja też chce mieć komputer komputerową pamięć ja też chce ogarnąć się cały świata w moim mózgu, bo pamiętam sztuka pamięci ma długą tradycję jeszcze wcześniej, ale była przede wszystkim sztuką pomocniczą dolary toru faktury mają układać pewien pewną umowę, więc muszą pamiętać wszystkie kolejne wolne inne wątki o Sopocie Baka stała się pewnego rodzaju metafizyki dopiero się dwunasty trzynastym wieku dopiero Bruno Bruner miała taki wymiar już powie ósme robiły instrumentem Poznania świata Poznania tajemnic świata głębszych struktur świata no tak, że każdy w swojej właśnie pamięci mógłby nosić towar się w tym chaosie co o dookoła, ale okazało się, że mimo, że Bruno miał taką genialną pamięć nie był w stanie nauczyć ludzi Super zapamiętywania nikogo innego się to pewnie była cecha osobnicza oczywiście Jacek absurdy życia wydaje mi się, że to rozczarowanie może z niego wynikało z tego, że to co on się spodziewał wiele miał on do tego trzeba dodać oczywiście tutaj nie wnikam ma tych sprawach, ale te wątki teologiczne, który o, których pani wspomniała tą są też oczywiście ważne może do tego wracamy za chwilę jak omawiane kwestie kwestie sądu i te lata rzymskie więzienie tak dalej u gospodarz denary Bruna inkwizycji jako wariaci zawiera mówiliśmy w maju 1500 dziewięćdziesiątego drugiego roku, a Giordano Bruno zostaje aresztowany no i co zostaje aresztowany na początku musimy daję, że no to nic strasznego musimy pamiętać, że Wenecja była jeszcze politycznie wystarczająco niezależna do stosunku do Rzymu, więc on ma mu mógł żywić nasze nadzieje, że to sprawa się zamyka krótkim czasie jednak tak się nie stało, bo w zimie zaczęli się przyglądać się kim jest co napisał no i wydawała wydawał się, że już niemożna ta nie ma to do morza to zamyka się tak szybko tak łatwo trzeba sprawę trochę pogłębia także nastąpiło to, że po o tym jak inkwizycja wenecka miała już zamiar sprawę zakończyć się być może interweniowała natomiast centrala rzymska, która spowodowała, że jednak kwestie trzeba, bo musimy pamiętać o tym, że to biło już on był osobą znaną po Europie już się ferment i tu panda tak tak taka szofer MNP, a nie było drugorzędna postawy, które można powie można machnąć ręce rękę to powiedzieć, że trudno to już była Rzym uważa go za zagrożenia zagrożenia oczywiście i pamiętajmy, jakie były te okaże, że sam się czy zagrożone po drugie, okres, które no o katolicyzm Skórcza jesteśmy okresie zaraz po soborze trydenckim ma, czyli zacięła się taka kontra reakcja tak reagował odreagowanie dlatego szoku objęła reforma, ale świadomości tamtych jak i Charków kościelnych no katolicyzm bił zagrożeniu mogła wygrać trzeba już broni także to wymagało bardzo dokładna no analizator mamy mamy niebezpieczeństwo domu no to musimy tym, bo kupią wędrował gdzieś w Europie to jeszcze się już mamy u nas no co co robimy z tym fantem ofiarnie te zarzuty, któremu postawiono sporo mówią o tym, czego się od niego obawiano no, więc zarzuty brzmiały tak m.in. podawanie w wątpliwość dziedzictwa Marii przebywanie w krajach heretyków i życie na ich modłę napisanie działa przeciwko papieżowi twierdzenie o istnieniu nieskończonej liczby wiecznych światów uznawanie maggi za dobrą dozwoloną identyfikowanie ducha Świętego z duszą świata przypuszczenie, że Mojżesz symulował cuda i wymyślił prawo twierdzenie, że pismo święte jest jedynie snem uznawanie, że także demony zostaną zobowiązane twierdzenie, że Chrystus nie jest Bogiem, lecz oszustem magiem, że słusznie został skazany na śmierć twierdzenie, że również promocja apostołowie byli magami się niemal wszyscy źle skończyli czy wszystkie możliwe herezje ona wygłosi oczywiście wszystkie te reżimy mają różną rangę samorząd twierdzenie, które można czytać dosłownie w jego pismach to było bardzo niebezpieczne czasami są stwierdzenia, które o można mocno mogą wynikać z tego co napisał, czyli nie były złożone bezpośrednio to można przypuszczać, że wynikają z tego logicznie czasami są po prostu takie rzeczy powoda wypowiada po pijanemu myślę, że uszu leżały gdzieś za Szal sza może powtórzyć tak dalej no i tak tak tak jak my luźno rozmawianie same i mówimy o rzeczach, które potem no trochę ona po nie potrafi hamować swoje swoje zachowanie swój język tutaj no wychodzi na jaw jego osobowość znowu no one potrafił oceniać sytuację z kim rozmawiał w jakim kontekście on po prostu samo Kosa był osobą zawsze konsekwentnie i na nie potrafią się zachowa dyplomatycznie, bo jasne, a wiemy coś panie profesorze o tym w jakich warunkach był przetrzymywany czy zeznania wymuszano na nim torturami jak to było wówczas w modzie no tak no tutaj też napisano wiele oczywiście od tego do tego dochodzi też się generalnie mniejsze sprawdzili jak my rozumiemy działań kryzysy przez długie lata dziesięciolecia stulecia no to on o pewna czarna legenda inkwizycji teraz nie możemy rozmontować w tym chęć powiedziałem tylko także w przypadku Brunon pamiętam to był proces, który trwa 8 lat przestrzegano wszystkie procedury, a nawet więcej moim zdaniem tylko mam zdanie to ja się opiera na ustaleniach włoski badacze tak, jaka jest kładziony właśnie to jest zła szczególnie ważne badacz Bona jest historykiem prawa, więc znał procedury prawne, które stosowano w tych sądach akwizycyjnych uszanowano wszystkie procedury dano mu możliwość wchodzenia z tego z tego impasu, ale z drugiej strony, czyli wyparcia, że oparcie ogólnych twierdzeń i oczywiście zdań mógł się zaprzeć tego co powiedzieć tak gęste, ale instytucje inkwizycja też musi musiała chodzić stwarzam z tego całego no muszę nie mogą ulegać tylko, ale więzionego w ciemnicy torturowane nie nie warunki, które przebywały z nimi takie straszne nawet powiedziałbym pól widzenia higieny i tamtych czasów zupełnie przyzwoite traktowano go jako koło więźnia, do którego należało zachować pewne o standardy standardy tak nie miał kryminalistą nie zabójca, chociaż on był podejrzewany w swoim dorobku miał też jakieś podejrzewani o zabójstwie współpracy, ale to o tym, powiedzenie nie ma nie było tama w USA przebywał w warunkach zupełnie nie i kwestia jego tortury też jest niejasna należy zapomnieć, że kiedy grożono tortury, a Apache już napisano, że stosowano torturę, gdy była tylko groźba tylko grozi, bo ta presja psychiczna mamy właśnie taki zapis także nie możemy z tego zapisu twierdzi on rzeczywiście był torturowany czy tylko grożono raczej tak w razie taka, dlaczego znamy bardzo dobrze przebieg tortura Tommaso Campanelli innego o etyka nieco późniejsza nieco późniejsza sprawa zaburza się, ale powiedzmy tej samej poseł natomiast w jego przypadku nie można powiedzieć, że zmuszono na niego wyznania w stosunku do standardów ówczesnych powiedziałbym, że wszystkie gwarancje prawne zachowała jeszcze się w późniejszej legendzie no to się trochę to wszystko stało ciemniejsze no to te zabija taka, że wymuszoną na niego o wyznania tak dalej złe strony ja mam wrażenie też rozmawiając z tymi badaczami, że w momencie inkwizytor sami nie wiedzieli co robić z nich ma były rozdane niejasne wypowiedziach to co powiedział biło o sprzeczne nie wszyscy byli przekonani rząd są naprawdę współpracować w tym ma zamiarem wchodzenia na sucho z tego wszystkiego no bo jak jest zakończenie sprawy można tam ma no i premierze nie wiedzieli już co robić także postawili mu twarde warunki no i teraz albo tak albo nie sama, czyli właściwie miał taką możliwość w pewnym momencie, że mógł wyrzec się tego wszystkiego co głosił i uratować życie, a jeżeli trwało przy swoim to został skazany na karę śmierci to to jest to co ja rozumiem własnych ustaleń historycznych swą w tym wspomniałem wyrok brzmiał tak zgłaszamy się bracie Giordano Bruno nie skruszony zawziętym zatwardziałym heretykiem na podstawie tego podlega wszystkim potępienia i karą kościoła powszechnego, dlaczego spalenie Szkotaka Karaś to kara dla heretyków można spekulować duchów Kalinowskim o właśnie to co zdarzyło spalono ścięto można spekulować to wtedy raty to o no tak tak bloku skończyły się sprawę z krytykami stos zapłonął 17lutego 1600 tego roku i a było to wydarzenie publiczne to znaczy każdy mógł to obserwować chodziło też pokazanie rzymskiej publiczności tak jak kończą ci, którzy nie zgadzają się z dogmatami kościelnymi o przykład nauczka poprzez strach o tym, miejskie ma, ale przez wieki Grzesiu zabił, by były publiczne no mówię no może czytamy w kątach i więcej wiedzieć o jaki był sens tego tego ceremonii publicznym powiedzmy nie ubiegał oda do standardu epoki myślę, że to było też takie można spekulować pokazano nie tylko ludu rzymskiemu noże, bo to chyba lud rzymski nie grozi ludowi regionalni groził nożem szykowanie realizują, ale chodzi o to by pokazać, że na świat też niestety wizja rzymska jest gotowa na wsi, ale pamiętamy że tak egzekucje publiczne nie była jak tylko w Rzymie albo kraje katolickie, ale tak wielu finalistów tak realnie mówić, ale znalezienie zakres jest spalona albo ścięto w innych krajach winnych wyznaniach no to zaś przypomina w kontekście, że pierwsze raty, który został właśnie pamiętać o świętości spalone to było Michale Michał Herberta w Genewie, czyli kalwinów zrobiła no po podręcznikowa demokracja prochy Bruna wrzucono potem do Tybru i działa filozofa zostały zakazane i na tym indeksie ksiąg zakazanych pozostał aż do uwaga 1949 roku także rzymski biuletyn 19lutego 1600 tego roku napisał tak w czwartek spalony został żywcem na Campo di Fiori zakonnik dominikanin z Noli niepoprawnych etyk scrabble w ustach z powodu zbrodniczych słów, które wypowiadał znamy pisma czy daną Bruno jego myśl nie wiemy jak wyglądał, bo podobno najstarszy sztych powstał dopiero 115 lat po jego śmierci czujemy się jego życiu prywatnym szych mówiąc nie wiele wiemy, że była no może cóż wiemy, ale sympatyzują z tą biło człowiek on twierdzi o siebie tak ja miałem więcej kobiet niż Luter dosyć wymowne no imamy o tym, jaką uważał jak ocenia tych liderów reformacji jeśli bardzo blisko siebie też uważa za rozwiązłe go z rozwiązań oczywiście może tak, ale miał rodzinę, gdzie nie rządzenie nie on chyba nie nigdy odrzucił właśnie jego stosunki stosunek do habitu dominować niemożliwego dominikanina złożył los kwestia, która wymagałby on zgłębienia się powiedzie, bo to nikt się rzeka z tego habitu, by zawsze to powiedzieć trochę w zakonie prochy poza zakonem ma no to na własnych warunkach dała się warunkach taka, a nawet, kiedy był pracował dla ambasadora Francji Anglii jest słynna sprawa, bo to były podejrzewane potem przez historyków współczesnej o szpiegostwie, ale zostawmy toaletę działa jako spowiednika spowiadał tu mówimy o roku 158010 jeśli już komunikowane przez katolików, ale przez Carrie ni z karabinów już tak no ale tu miał różne procesy miało to spowiada odcienie zachował się jako zwykły Ojcze zakony w 1800 osiemdziesiątym dziewiątym roku miejscu, gdzie został spalony postawiono mu pomnik musimy możemy oglądać do dziś zakapturzony Giordano Bruno, który jest zwrócony twarzą pochyloną głowę w kierunku Watykanu jako taki wyrzut wyrzut sumienia wobec tych, którzy na tę straszną śmierć go skazali jest słynny wiersz Czesława Miłosza poświęcony Giordano Bruno tu na tym właśnie placu spalono Giordano Bruna kat Płomień stosu zażegnał wkole ciekawej gawiedzi, ale 2 Płomień przy gasną znów pełne były tawerny kosze oliwek i cytryny jeśli przy kupnie na głowach ja jednak wtedy myślałem o samotności ginących o tym, że, kiedy Giordano wstępował na rusztowanie nie znalazł w ludzkim języku ani 1 wyrazu, aby ludzkość pożegnać ludzkość, która zostaje NATO na koniec o legendzie tak jest tak jest może rzeczywiście zaczynem tego pomnika, która syntetyzuje wszystko co można mówić jego legendzie może nie w szkole to co najważniejsze dzisiaj to jest to nie po Kreta znamy jego rysy jego twarze, ale to jest portretem Vidal schowane jest mocna męska postać kaptur trochę nad głową chodzi także zagubione własnych myślach no i rzeczywiście zwrócone ku Watykanu legenda Giordano Bruno, ale to jest też elementem pewnej polityki historycznej, bo te miejsca przez antyklerykałów włoskim w czasie wchodzimy do kiedy kościół nie cieszył się dzieli kościół w banku taka, ale ludzie, a oto mówi z notą wprost, że to były krąg masońskie, które do wprowadzili do powstania tego pomnika, ale powiedział, że ten pomnik był no jednak działał nie tylko wyobraźni ludzi, bo tego momentu Giordano Bruno właśnie bohater wolny wolnej myśli niezależną jest ich niezależności oraz znane także gotów do największego poświęcenia nie jak rzeczona przekonania to tak, bo odwagi cywilnej i stał się tak naprawdę bohaterem studiów historii filozofii włoski klub stał się mitem stał się mitem taka, ale to takimi zaplątane z badaniami naukowymi historycznymi, bo takiej tacy wielcy filozofowie Solis włosy jak działanie renty ile Francesco Fiorentiną może działanie dzień ile należy przygotowują ministrem Mussoliniego był wielką postać wielki filozof, a nie tylko on to po wojnie też mieliśmy całą szkołę Bór drogą listowną chodzi o to, żeby to była kontynuacja tej ideologii niż argumentom, czyli powstaje nowe posadzi Nowe Włochy, a te Stare Włochy to kościołami nie mniejsze od tej apel budujemy coś nowego musimy szukać naszych bohaterów naszych świętych świeckich świętych no, a dzielono brązie nadawał do tego do tego zadania doskonale znakomicie, a dzisiaj Giordano Bruno jest kim dla Włochów myślę, że to jest jesz jeszcze trwa tak tak, jakie sam się w naszych stadionach, ale nie powiedziano już trochę gaśnie mi się daje już jest kwestia dla historyków, które sobie do coraz bardziej go sytuują kontekście relatywizuje ją, ale pomnika tak jak było nadal stoi i nadal mógł czuć się o bardzo intensywne życie mnóstwo każda jego Radia Zet oraz Dragan nadal są jak jest, choć minęło tyle stuleci panie profesorze bardzo dziękuję prof. Danilo FATCA Instytut filozofii socjologii Polskiej Akademii Nauk był naszym gościom przed dwudziestą trzecią bardzo dziękuję dziękuję Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: WIECZÓR - KAROLINA LEWICKA

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Słuchaj podcastów TOK FM bez reklam. Z pakietem "Aplikacja i WWW" - niezbędna wiedza zawsze pod ręką!

KUP TERAZ do 40% taniej

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA
Przedłuż dostęp Premium taniej!