REKLAMA

Najważniejsze światowe zagrożenia bezpieczeństwa? Rosja, Chiny i... Stany Zjednoczone

Połączenie
Data emisji:
2020-02-19 13:00
Audycja:
Prowadzący:
Czas trwania:
24:24 min.
Udostępnij:

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
łączenie trzynasta 6 Jakub Janiszewski przy mikrofonie ze mną studia prof. Marek Madej z wydziału nauk politycznych i studiów międzynarodowych Uniwersytetu Warszawskiego dzień dobry dzień dobry dzień dobry państwu będziemy mówili konferencji w Monachium monachijskiej konferencji bezpieczeństwa 2 dni temu zakończyła 1 z ważniejszych jeśli chodzi o Europę być może najważniejsza i pytanie, które tutaj należy sobie zadać czy ten rok i to wydanie tej konferencji ta edycja Rozwiń » była inna niż poprzednie ja myślę, że tak, zważywszy na to, że prezydent Niemiec Frank-Walter Steinmeier wymienił wśród tych głównych zagrożeń światowych bezpieczeństwa obok Rosji Chin, czyli takich klasyków tej konferencji light motywów, które przewijają od dobrych kilku jeszcze kilkunastu lat wymienił nagle stany Zjednoczone to jak stany Zjednoczone zachowają zagraża bezpieczeństwu międzynarodowemu i podważa w ogóle koncepcję społeczności międzynarodowej taki listu się zgadza, że to jest inna w sensie konferencja monachijska groźniejsze takim porównywano dodawał tylko, że kategoria bezpieczeństwa dziś takim punktem dyskusji będzie przede wszystkim zachód dyskutowały ze sobą trochę o wspólnym widzeniu świata o problemach tutaj się skoncentrował na samym sobie na problemach między sobą pod względem było to zresztą zawsze przed tą konferencją przygotowywany taki raport ten miał tytuł jest 16 i jakby zmniejszająca się rola Zachodu, więc trochę to nawet rzutowało, że taki będzie temat dlatego też konferencja stała się powiedzmy bardziej pesymistyczna nastroju i bardziej kontrowersyjna, gdy chodzi o stanowiska krajów Europy w pytaniu osobą o zachód Zachodu tak trochę z kiedyś węgla bardzo dawno temu pisał o zmierzchu Zachodu trochę innym kontekście tutaj mamy bardziej powiedzmy to zawoalowany formie ale, ale ujęte w podobny w podobnym kierunku ten raport przygotowuje się w konferencji znaczony był wiedzie tutaj na premie i Finger i to był leitmotiv wdową po niemiecku i pasuje tutaj akurat trzeba przyznać, że pod tym względem na pewno to było nietypowe, bo też konferencja dotąd monachijska raczej służyła może nie tyle rozwiązywaniu problemów na Zachodzie, ale trochę ich ukrywaniu to znaczy wcześniejsze były rzeczywiście skoncentrowane na wspólnych problemach na zewnątrz, a tak się skoncentrowała na podziale wewnątrz, chociaż trzeba przyznać, zwłaszcza Amerykanie bardzo ostro starali się znaleźć wspólnego wroga wskazywali 1EURpa bardzo nie kupował argumentu, że teraz największym problemem są Chiny nigdy go wał go natomiast Amerykanie mieli wtedy tak jasne przesłanie trochę ten poszukiwanie wspólnego przeciwnika, który nas z połączy samo w sobie może nie najlepsze, czyli zachód łączyły przede wszystkim tylko można wspólny przeciwnik, a się pojawił raczej po stronie amerykańskiej to ze strony Europejskiej była większa krytyka sytuacji zachodzi jako taki obecne duchowe rozprężenie Zachodu efekt rosnącego w siłę obozu nie liberalnego nacjonalistycznego dla tej coraz głośniejsze grupy zachód nie jest w pierwszej kolejności społecznością opartą na liberalnych demokratycznych wartościach otwartą na każdego, kto to wartości podziela jest raczej społecznością, której spoiwem są kryteria etniczne kulturowe religijne to jest właśnie z tego raportu no niestety nie można powiedzieć, że to jest pozbawione podstaw to znaczy, a co tu kryć mamy, zwłaszcza w Europie problemów ze wspólnymi wartościami taki w postaci sporu, zwłaszcza Unii Europejskiej, a ich rozejście się pomiędzy 2 stronami Atlantyku jest dość dość ewidentne niezależnie od tego że, że amerykańscy politycy obecni w Monachium, zwłaszcza Pompeo mówieniu o jedności zwyciężanie wspólnym no to i nie odwracanie się od społeczności międzynarodowej no to jednak wiele decyzji ostatnich nie tylko w ostatnim roku, ale po prostu przez całą kadencję trampa było robione w sposób ignorujący choćby konsultacje z sojusznikami, pomijając regulacje znajdą też wydaje się, że warto zwrócić uwagę, że ze strony Europejskiej też ton nadawali powiedzmy pesymistycznie niż Niemcy i prezydent Francji Macron nie bardzo było widać inne głosy np. Gula brytyjskiego w ogóle po prostu Brytyjczyk w ogóle nie było tej konferencji można powiedzieć też trochę smutnym sygnałem co może oznaczać Brexit w praktyce to znaczy jak bardzo Brytyjczycy zajmą się sobą wycofają z polityki Europejskiej co rzeczywiście aż tak nieposłuszne, ale jeżeli się zastanowić nad tym co powiedział Macron, bo to jest ciekawe, bo on próbuje w tym momencie przejąć ten stać się tym tym liderem Europy jak to idzie to inna kwestia, ale warto sobie zadać pytanie, jakby na ile ten głos się rymuje z tym co mówią Niemcy w tej chwili to znaczy można powiedzieć, że tutaj faktycznie jest jakaś spójność czy wydają się rymuje się w połowie to znaczy Niemcy zaczynają coraz bardziej zgadzać się z diagnozą Macrona, że ze na stany Zjednoczone nie ma co liczyć nie ma co za bardzo liczyć na przeczekanie w sensie wzmianka prezydenta prawdopodobieństwo, że tra będzie dalej prezydentem wcale nie jest małe raczej bym powiedział, że posłużę się zwiększa to oznacza że, że trochę niemiecka polityka w ostatnich latach trochę była taką politykę przeczekania taki też trochę rys polityki Angeli Merkel ona często przez oczekiwał, a problemy teraz Angela Merkel powoli odchodzi, więc chyba trzeba będzie odejść od takiej polityki ani też nie da się przeczekać, jakby amerykańskiej zmiany, bo ona obojętnie czy tam zostanie czy nie jakaś będzie tak czy siak, a to powoduje, że w tym względzie to się zgadzają natomiast moim zdaniem nie ma jeszcze wyraźniej zgody pomiędzy Niemcami, a w Macron czy też Francją, a w kontekście, jaka jest powiedzmy pozytywny planów, zwłaszcza że Macron używa wielu słów dość często górnolotnych czasem jest wewnętrznie sprzeczny w swoich wywodach raz jest otwarty na dialog z Rosją oraz, mówi że jednak trzeba zachować sankcja, a potem odwrotnie to wprost sprzeczne nie jest, ale trudno znaleźć jakąś taką bardzo spójną linię co dokładnie chce zrobić chyba to jest też kluczowy problem że, że nie bardzo wiem jak jest alternatywa wielu analityków i obserwatorów tego co się dzieje na arenie międzynarodowej m.in. Anna Island z świadka w sprawie rady atlantyckiej mówi o tym, że to co się w tym momencie dzieje w Europie wymusza niejako na Niemcach bardziej wyrazisty stosunek do kwestii bezpieczeństwa w kwestii nikt takich działań powiedział również militarnych to prawda z tym, że ja pamiętam nawet jeszcze jak był ministrem naszym minister spraw zagranicznych Radosław Sikorski też wzywał Niemców do większego zaangażowania już było parę lat temu, więc sytuacja, by stale narasta i oczekiwanie co ciekawe zewnętrzne duże żeby, więc rozmawiałem z tak, ale też się wydaje, że problemy z gotowości trochę niemieckiej to znaczy wyraźnie nie czuje się oczywiście ekspertem od polityki wewnątrz niemieckiej zupełnie natomiast mam wrażenie, że widać schyłek ery ery dotychczas 3 czasowe kanclerz natomiast jest trochę jałowe, gdy chodzi o to kto mają zastąpić zarówno w partii, jaki jak na scenie niemieckiej i Niemcy może już przestali negować, że powinni wziąć się bardziej ze sprawy europejskie i bezpieczeństwa Europejskiego nie negują też oczywiście konieczności zwiększenia dochodów nakładów na obronność i to robią w stopniu może jeszcze nie wszystkich zadowalający ale, ale rosnącym natomiast mimo wszystko to jest taki relaks z angielska byśmy powiedzieli bardzo niechętnie niechętne podejście do do tej sprawy i trudno mówić, że nie mógł w niemieckich wśród niemieckich polityków widać jakąś czytelną wizję odpowiedzi na problemy NATO było stwórzmy komitet grupę refleksyjną zastanówmy się trochę taka metoda może coś się w procesie uda ale, ale przeciwnicy Macron możliwe, że nie ma czytelnej wizji, ale przynajmniej mówi o wizji Niemcy mówią o potrzebie, ale już niekoniecznie jak na nią odpowiedzieć, ale tak chcę się zastanowić nad tym czy to nie jest jednak kwestia, która będzie zyskiwała na znaczeniu choćby przez fakt nowej przewodniczącej komisji Europejskiej badacz to jest jednak ona miała to taka właśnie związaną z bezpieczeństwem to znaczy na pewno sam profil powiedzmy i charakterologiczne i doświadczenie życiowe Ursuli von der Leyen będzie tutaj istotne to świetnym to jest takie techniczne, ale tego się często nie zauważa po prostu komisja Europejska coraz większe kompetencje w dziedzinie bezpieczeństwa wcześniej to było przede wszystkim sprawa rady Unii Europejskiej, czyli ciała międzyrządowego teraz komisja ma instrument się nazywa Europie Antifa Swans twa, czyli fundusz Europejski fundusz obronny to są niemałe jak na Europę pieniądze, które decydują one mogą być rozdysponowane na różne inwestycje zbrojeniowe one są w gestii komisji tak naprawdę nie inny chciał, czyli ciała ponadnarodowego to też zwiększa jej ciężar, ale mimo wszystko też nie przeceniałbym ani doszli do tych o background tego tej przeszłości powiedzmy Ursuli sondę, ale jest ani tego faktu bądź komisja ma jednak chyba i w ogóle Unia Europejska obok problemu bezpieczeństwa ma jednak jeszcze kilka innych kwestii zarówno gospodarczych ekologicznych nasi będą ze sobą wiązać też będą powodować taki o Super koncentracji na sprawach wojskowych to bym aż tak nie oczekiwał 1316 za chwilę wrócimy do rozmowy połączeń 1321 Jakub Janiszewski przy mikrofonie ze mną studia prof. Marek Madej wydział nauk politycznych historii międzynarodowych Uniwersytetu Warszawskiego rozmawia o tym, czym jest dzisiaj właśnie bezpieczeństwo dla Zachodu tzw. czym jest dzisiaj zachód w kontekście konferencji monachijskiej, która skończyła się 2 dni temu tam bardzo mocno temat zmierzchu Zachodu został postawiony właśnie bardzo wprost tak jak pan powiedział to niebyła konferencja w tym roku, która służyła pudrowanie temu jakaś rzeczywistość jednak pokazaniu z takim kryzysem zachód musi się tutaj zmierzyć może powiedzmy jeszcze parę słów o tym w kontekście właśnie takich inicjatyw, które mają trochę ten to rozstrzelają chcą się współpracy, zwłaszcza transatlantycką i w kontekście europejskim szerokim, które mają to łata, czyli np. PESCO, czyli tzw. parlament kontroli w roku porę się, a to znaczy tak mamy z 1 strony też tylko tak troszeczkę zahaczy to to nie jest także NATO przestało istnieć albo jak relacjonuje na to oczywiście nie ma działek za nas tylko ta nie była wprost oczywiście o tym, ale, ale o tym warto też, jakby ciągle tym podstawowym elementem pozostaje NATO natomiast, a Unia Europejska rozwija swoje inicjatywy w ramach wspólnej polityki bezpieczeństwa i obronę 1 z nich jest ta cała permanentna strukturalna współpraca z angielska zwana PESCO najczęściej ona początkowo miała być taką rzeczywiście alternatywą w sensie jako idea kiedyś była raczej myślę pomyślana jako awangardowe przedsięwzięcie najbardziej zainteresowany integracją dziś PESCO jest raczej zbiorem różnego rodzaju projektów tak slangiem wojskowy mówiąc rozwoju zdolności wojskowych to znaczy chodzi tutaj przed wszystkim pewne inwestycje wspólne projekty albo wspólne przedsięwzięcia, które nie wymagają jakiś nowych projektów badawczych czy rozwojowych przemyślał np. oznaczają wspólne szkolenia albo u ze standardową funkcjonowania, a szpitali wojskowych albo tym podobne rzeczy lub wspólne badania np. zakresie nie wiem używania sprzętu podwodnego do wykrywania min tym podobne rzeczy robią różne kraje w różnych układach takich projektów jest dzisiaj ojej ku ponad 4247, a natomiast co jest ciekawe to się rozwija od 2013 stosunkowo intensywnie, gdy chodzi o liczbę natomiast większość tych projektów jest robiona przez małą grupę państw, a do tego są raczej projekty takie łatwe do osiągnięcia to znaczy nie wymaga wielkich inwestycji w badania nie wymaga wielkich inwestycji i nie jest programem długoterminowym też tak nie jest jakimś no GI ciężarem tak zamieszkać nie zmieni wszystkiego nie będzie bardzo ważną zmianą natomiast jest przydatne, bo np. usprawnia funkcjonowanie jakiś zasobów wojskowych państw kilka projektów zwiększy, zwłaszcza największe to jest dotyczący mobilności wojskowej jest też istotne dla NATO to znaczy zdolność, by poprawa zdolności przez przesuwania sprzętu wojskowego mówimy właśnie w trakcie ćwiczeń znaczeniu coraz to zasługa van der tym podobnych rzeczy natomiast trzeba przyznać ten program trochę, a może nie tyle boksuje w miejscu, ale ciągle na etapie ustalania programu działań mniej faktycznego jego wdrażania, a tutaj Unia ma główną odpowiedzialność, jakby za faktyczne jego wdrożenie właśnie przez to inicjatywy programu pod każdy z tych projektów PESCO ma swoje kraj taki wiodący tutaj są Holendrzy i praktycznie wszyscy członkowie są w nim zaangażowanie, więc to jest dobre natomiast jest ciągle na etapie ustalania co robimy nie do końca na etapie co faktycznie już zaczyna wdrażać ten może trochę niepokojące jest też ciągle początek trochę tak on jest bardzo znaczy może dobrze, bo warto dobrze przygotować do startu, żeby nie pójść w złą stronę, ale ta jak będzie się to przyciągało to co może się okazać, że tu nie chodzi o to, że długo zastanawiały się, gdzie iść tylko po prostu nie bardzo chcemy ruszyć tylko udajemy że, że staramy się zrobić jest takie ryzyko, ale wydaje się, że jeszcze dałbym czas powiedzmy na z nadzieją na to patrzył natomiast ciekawe w następnym roku PESCO nie będzie dodawało nowych projektów co z 1 strony jest sygnałem, że wyczerpała się pula takich łatwych pomysłów własnych lub mniej łatwych, ale takich o miarę do łatwego określenia z drugiej strony chodzi też o to, żeby się, bo wreszcie zająć ich faktyczny wdrażania Nisko pokazywaniem, że możemy jeszcze to zrobić jeszcze to zrobić jeszcze zrobić wreszcie jakiś tak dostarczyć produkt w sensie dokończyć procesy co moim zdaniem nie jest złą decyzję to znaczy, aby podstawowy problem zarówno dla Zachodu jako całości jak i Unii jako tak jest rzeczywiście brak własnych zdolności bardzo często tutaj nie chodzi one nie są to znaczy własnych zdolności, bo jest wszystkie kraje europejskie mają swoje siły zbrojne natomiast by mogły działać w każdych warunkach to często potrzeba jakich takich mamy 90% zasobów brakuje 10 kluczowych dziś, które bez, których wszystkie 9 dzisiaj pozostało się nie da użyć np. nie mamy nie wiem środka dobrego rozpoznania albo środków transportu, które pozwolą przerzucić nasze siły gdzieś daleko to jest właśnie problem Europy mamy kilka podzespołów nie mamy całości przez 5360 lat funkcjonowania NATO te podzespoły dostarczali głównie Amerykanie jeśli chcemy coś zrobić sami bez Amerykanów to musi albo od nich te zasoby pożyczyć albo zbudować zbudowanie oznacza z 1 strony nakłady często do plików ryzyko komplikacji rzeczy, które już w razie czego są no właśnie wprowadzić trochę ryzyka, że będzie rzeczywiście za zasadne pytanie o to jak to wpływa na Sojusz Północnoatlantycki, a jego tracić jako takiego nikt w Europie nie chce ani też w stanach jeszcze mu wszystko nie można mówić o tym, że są, a z drugiej strony można powiedzieć, że dno, zwłaszcza tutaj jeśli chodzi o Polskę możemy zadać pytanie czemu mają służyć takie inicjatywy to trochę chciałby być konkurencyjne wobec tych inicjatyw zachodnich szczeniaczka Trójmorze zresztą został przypomniany przed paroma dniami dowiedzieliśmy się, że Amerykanie stworzyli nową agencję rządową ten nasz dom Development Heinz Corporation w ramach przeznaczyć miliard dolarów na trój można z inicjatywy tak miliard dolarów na 12 krajów, toteż warto pamiętać także duża, że ma należeć do interpretacji zależy jak na to spojrzeć znaczy mieć miliard dolarów lub nie mieć to jest ważne poza tym mimo wszystko powiedzieli do miliarda dolarów co nie oznacza gwarantowane 100 miliard zginęła gwarantowany 1 000 000 no i też mimo wszystko to są na inwestycje infrastrukturalne, czyli też trzeba po prostu to jest trochę jak kiedyś mieliśmy problem samolotem, a 16 i off setem to znaczy Amerykanie chcieli dać pieniądze konie bardzo było na co dać, ale też, jeżeli nie będzie właściwych projektów to pieniądze nie byłyby użyte już inna sprawa, że jesteś taki trochę mechanizm w projekty infrastrukturalne za miliardy dolarów to nie jest tak duża nie jest duża oczywiście to znaczenia przede wszystkim, by łączyło z energetyką przesyłem gazu oczywiście chodziło też o to, że ten gaz byłby w takim razie prawdopodobnie amerykańskim gazem, który przepłynął, by do któregoś ze sportów czy to w Polsce, czyli w Chorwacji apotem poszedł w region, więc to nie jest też całkowicie bezinteresowne amerykańskie zerwania wracają same inicjatywy ona była bardziej jednak w opozycji do Europy niż do Zachodu jako takiego to znaczy bardziej do tego, kto ma tutaj mieć nie wiem główne słowo macie, ale zdanie tak do powiedzenia ostatniego zdania decydowania o tym, próba trochę pokazania, że nie tylko Unia Europejska jest strukturą, która może zrzeszać sama Trójmorze ze zmiennym szczęściem wzbudzało zainteresowanie uczestników właśnie my w zasadzie o tym, zapomnieli atakom to była taka koncepcja sprzed paru lat grozi niewiele działo poszerzony trójkąt wyszehradzki trochę chęć znalezienia takiego właśnie forum, na którym można być liderem okazało się, że tutaj też tak do końca liderem w razie czego Polska nie mogła być często potrafiła to w rolę skraść o wiele mniejsza Chorwacja np. więc no to jednak była idea, która była zawsze bardzo mogła pracować nad tym naprawdę, czego ma dotyczyć żona, by posłużyła budowie infrastruktury drogowej transportowej energetycznej oczywiście, dlaczego nie natomiast wiara, że to był wielki projekt polityczny raczej nie trafia czy wpływało na jedność Zachodu bez wątpienia tak, chociaż moim zdaniem mimo wszystko inicjatywy typu Trójmorze były może nie komary, ale pewnego rodzaju taką niedogodnością funkcjonowanie Zachodu polityka trampa czy czy, a jest jednak zdecydowanie większym tutaj problemem dla jedności Zachodu aniżeli ewentualne tak jak właśnie, ale też można powiedzieć, że w kontekście właśnie polityki trampa możemy się zastanawiać teraz nad tym czym to Trójmorze zostało one przedstawione oczywiście przez Krzysztofa Szczerskiego z kancelarii prezydenta jako wielki sukces jako szalenie istotne przedsięwzięcie polityczne ale, wprowadzając tak na ziemi bardziej to co to jest dzisiaj dziś to jest mniej więcej to co było wcześniej próba zrobienia idei, która ma stanowić dowód, że powiedzmy na Europę jest możliwa w sensie inne struktury integracyjne czy też współpracy niewątpliwie jest to też użyteczne z perspektywy Stanów zjednoczonych niż kiedyś dawno temu już do już dawno temu może mówić była był podział na starą nową Europę, kiedy był użyteczny, czyli tych, którzy idą ze Stanami Zjednoczonymi tych, którzy się nie z nimi przynajmniej dyskutują wtedy to raczej była dyskusja aniżeli wielki spór, ale już wtedy mówiliśmy transatlantyków list, czyli takim podziale w 2003 roku, zwłaszcza wokół Iraku trochę twórczą znaczy nie ma co ukrywać Europa środkowo-wschodnia jest bardziej zainteresowana utrzymaniem kontaktu ze Stanami Zjednoczonymi jeśli nie za wszelką cenę to za dużą cenę nawet i Trójmorze w jakim stopniu służy takiemu pokazywaniu, że jest Platforma współpracy akurat z tymi państwami natomiast nie wiązałbym z nią nadziei na jakąś dramatyczną zmianę układu politycznego Unii wiele w Europie wielkich alternatyw znaczy dla staże dla Unii Europejskiej jako Platformę integracyjną to alternatywa po prostu nie ma tu nikt nie zbuduje z trochę na zasadzie ziemi obiecanej, czyli ja nie mam nic nie masz nic nie ma, nic więc razem zbudujemy fabrykę to inaczej to, jeżeli to jest inicjatywa bardzo umiarkowanym znaczeniu takim rzeczywistym to, jakie ono ma znaczenie polityczne w kontekście Unii może być czynnikiem właśnie, do którego można się odwoływać, by pokazać, że poza Unią też możemy zrobić coś konstruktywnego, ale moim zdaniem już nie robi wielkiego wrażenia sen się ani instrumentalnie wykorzystywana przez niewielu Amerykanów do demonstrowania z tymi konkretnymi państw państwa będziemy współpracować w dziedzinie w dziedzinie energetycznej np. jest to jakąś kontrą do mimo wszystko powiązań z Rosją ciągle silny w Europie, a też jakimś jakąś odpowiedzią np. na chińskie próby wejścia do Europy poprzez inicjatywy pani szlaku i pasa jak to się dziś nazywa, na którą Europa wschodnia tak na marginesie środkowa reagowała często pozytywnie zmniejszy, bo większym entuzjazmem, ale nierzadko bardzo pozytywnie natomiast mimo wszystko to jest teraz taki trochę hasło czy czy zabawka, którą wyciągamy, gdy jest potrzebna, ale nie bardzo wierzymy w ciągu inwestycje w ten projekt to zarówno uczestnicy Europy, jaki Amerykanie Unia jako Unia nie neguje po możliwości współpracy regionalnej, bo tak byśmy nazwali natomiast sądzę, żeby ktoś traktował Trójmorze jako poważny poważną alternatywę czy też zagrożenie dla uniknięcia są inne inne rzeczy, jeżeli popatrzymy na tzw. współpracę regionalną to co co jeszcze ma mają kraje Unii Europejskiej takie coś co tak mają wchodzi nakłada się nie znaczy w kwestiach bezpieczeństwa to tak za stosunkowo najlepiej funkcjonującą uchodzi współpraca nordycka nordycką, ale oni są bardzo specyficzne są specyficzni zawsze profilowana bardzo często to znaczy mocno zainteresowana np. działaniami w zakresie operacji pokojowych ekspedycyjnych tym podobnych, ale nawet tam często nie wiem kupienie wspólnie sprzętu wojskowego okazuje się, że to nie jest żadne Nordea wskoczyli wszyscy Nordea wszystko np. 2 państwa i nawet kupują to się nagle okazuje, że norweska, a haubica wygląda jednak trochę inaczej świecka nie ma np. efektu skali jak zakładano, że kupujemy ją 20 lat będą tanie, a nie 10 każdy kupuje 10 trochę innych to jest już już kłopot i tak jest współpraca, która uchodzi za stosunkowo najlepsze może nie takim hard uderza, czyli takim zakupie sprzętu ale gdy chodzi o szkolenia wspólne i pro wrogami np. edukacyjne dla sił zbrojnych tak dalej to działa Wyszehrad nie za bardzo się pod kątem sprawdzał jeśli już raczej bezpieczeństwo energetyczne takie miękkie wymiary bezpieczeństwa na pewno Wyszehrad w pewnym momencie był dobrą podstawą do współpracy z zablokowaniem migracji, bo to akurat wszystkim krajów Wyszehradzkiej niezależnie od tego jak oceniamy w tym momencie pasował natomiast w dziedzinie obrony nie bardzo a, ale są jeszcze współpracy w Europie zachodniej czy Beneluksu pewnego rodzaju formą współpracy nawet jeśli nie wprost Luksemburga znaczka Belgia Holandia po prostu integrują siły siły zbrojne Macron ostatnio sugerowało dwu o VAT od grzebanie czy też podgrzanie, dlaczego stosujemy uśmiercić przede wszystkim trójkąta Weimarskiego wydaje się normy metrykę potencjał jest niewątpliwy tylko trójkąta Weimarskiego natomiast jak jeżeliby te kraje chciał współpracować należeli tutaj mamy wyraźne macie 3 graczy każdy mówi co innego, a w tym momencie tak jest to na trójkąt Weimarski też liczyć nie można są jeszcze mniejsze bałkański rzeczy trudno Lesław kostka była współpraca między Rosją Czechami na mówiąc szczerze subregionalnych współpraca na dziś też alternatywy sensowne nie daje, więc tak naprawdę mamy narzędzia, jakie mamy na to Unia Europejska psujemy na spółkę to nie jest tak, że tylko on Tramp jest tutaj winien ambicje też innych już tutaj np. no bo to nie jest sprawa Unii Europejskiej takiej realnie mówimy o roli Turcji np. na to jak bardzo destruktywne teraz do jedności organizacji mimo wszystko więc, a z drugiej strony nikt nie widzi żadnej alternatywy to jest chyba największy kłopot dziękuję bardzo prof. Marek Madej wydział nauk politycznych i studiów międzynarodowych Uniwersytetu Warszawskiego był ze mną w studiu dziękuję bardzo 1336 za chwilę Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: POŁĄCZENIE

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Słuchaj podcastów TOK FM bez reklam. Teraz wszystkie pakiety TOK FM Premium 40% taniej!

KUP TERAZ 40% taniej

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA
NULL
Array