REKLAMA

Kim są językowi puryści?

Weekendowy Poranek - Maciej Zakrocki
Data emisji:
2020-02-22 08:40
Prowadzący:
Czas trwania:
15:37 min.
Udostępnij:

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
Maciej Zakrocki przed nami ostatnia część weekendowego poranka wczoraj obchodziliśmy, ale właśnie chyba nie wszyscy to zauważyli dzień języka ojczystego to jest święto, które zostało ustanowione w 1999 roku przez UNESCO tak na marginesie może przypomnę, że to był ciekawy taki wniosek Bangladeszu, który chciał uczcić pamięć osób poległych w czasie zamieszek w 1952 roku, w których będą walczyć domagali się prawa do używania swojego języka w Pakistanie Bangladeszu Rozwiń » był wtedy częścią Pakistanu no i on jest obchodzony w Polsce 2005 roku znaczy on w sensie to święto no to jest dobra okazja, żeby porozmawiać trochę o tym, języku ojczystym no bo nawet, gdybyśmy chcieli sięgnąć jeszcze do tematu sprzed chwili, więc szczytu Unii Europejskiej to pewnie znaleźlibyśmy różnego rodzaju komunikatach artykułach na ten temat mnóstwo tzw. unijnego żargonu lat wtedy się pojawia pytanie czy należy przyjmować tego typu czy to kalki językowe czy czy słownictwo czasem nie niszczymy swojego języka ojczystego na pytania czy te wątpliwości spróbuje nam odpowiedzieć nasz gość pan Michał Wypych psycholog centrum badań nad uprzedzeniami dzień dobry i dobre czy pana zdaniem powinniśmy iść bardziej, szanując ten język ojczysty w stronę takich podpowiedzi niektórych językoznawców, że język zmienia to jest taki naturalny proces jak ludzie chcą to niech tak mówią czy bardziej powinniśmy mówić nie na język ten element naszej tradycji naszej tożsamości w związku z tym no jakieś reguły powinny być myślę to jest pytanie wydawane właśnie przez lingwistów jestem psychologiem, więc pewnie podchodzę do tego problemu trochę inaczej i raczej interesuje mnie to, jakie są przyczyny i co sprawia, że ludzie na świat mają turystyczny poglądy albo wolą stosować wzory ras rodzimych miast turystycznych i zamiast zapożyczeń, a co może skłaniać właśnie do chęci dostosowania zapożyczeń do stosowania takich wyrazów pochodzących z innych języków oraz to, jakie to może być konsekwencja i na co może wpływać kolejne lata skoro mam to wszystko wie to jednak wraca do mojego pytania jak pan uważa czy powinno się właśnie bardziej zachowywać ten język jakiejś tradycyjnej formie nowo można było odnieść czasami wrażenie, że np. zapożyczenia z języka angielskiego niektórym ludziom są potrzebne do tego, żeby pokazać zobaczcie jestem światowych albo otwarty albo multi kulturowy prawno tak to prawda to, jakie badania w nasze badania, które prowadziliśmy na temat właśnie pryzmę językowe ego i chęci do stosowania zapożyczenia, bo wraz z rodzimych przede wszystkim wskazują na to, że z 1 strony ludzie mogą świadomie uważać się co ważne są złem, którego trzeba unikać wysoko szkodliwe dla języka tego typu przekonania są zazwyczaj zakorzenione w jakimś ogólniejsze konserwatyzmie obyczajowym takim przekonaniem, że nikt nie powinien się zmienia rząd powinien zachować taką postać, jaką ma w tej chwili ile nowa, jeżeli zaś może wolniej albo wyda jakiś reguł przynajmniej tak, a z drugiej strony trochę czymś innym jest z kolei taka spontaniczne stosowanie zapożyczeń albo obrazu rodzimych i to co nas zaskoczyła też wybrany, bo to było to, że 2 rodzaje porywacz taka świadoma właśnie przekonania i takie spontaniczne zesłańców był bardzo słabo ze sobą związane z, że jest ileś osób, które uważają, że zaproszenia są złe, po czym stosują jest całkiem sporo osób również, które nie mają takich przekonań turystycznych, ale jednak wolą stosować raz rodzimy i takie spontaniczne stosowanie wyrazów rodzimych unikanie zapożyczeń skody jest bardziej zakorzenione silnej tożsamości narodowej z takim poczuciu właśnie identyfikacji z polską co z kolei z właśnie konieczność dostosowania wyrazów braci polskich i unikają zapożyczeń przy czym nasze badania wskazują raczej na to, że to jest taka bezpieczna identyfikacja, które skłaniać do unikają zapożyczeń to nie jest takie przekonanie o tym, że ten naród jakoś bronić nie trzeba bronić nie jako zagrożony, że ani takim potrzebie zewnętrznego potwierdzania tego się nasz naród Polska język Polski jest właśnie każdy oceniany takiej potrzebie zewnętrznego ocenianego tylko właśnie takie jak spontanicznej decyzje dotyczące słuchacze wynikają z takiej bezpiecznej stabilnej linii tożsamości tak, dlatego że mi się wydaje, że z innych powodów można uznać, że jeżeli ktoś przywiązuje jakąś specjalną wagę do języka i czasami tłumaczy to jakimś takim poczuciem właśnie takiej identyfikacji z polskim narodem no to od razu zaczyna podejrzewać jakiś nacjonalizm albo jakiś rodzaj takiego Narodowego skrzywienia, który dziś na końcu się kojarzy z czymś w sumie złem tak brakiem tolerancji dla innych brakiem otwartości tak dalej się wydaje, że to są rzeczy, których nie powinno się ze sobą sklejać właśnie naszym zadaniem NATO wskazuje, że raczej unikają zapożyczeń jak sama takie właśnie wybory słów stosowanie tych obrazów rodzimy jest czy związek z chwilą recytacją, a nie właśnie w takim nacjonalistycznym właśnie czasem mocno defensywnym potrzebną bronienia tego języka czym to mówi Trześniewski w tej chwili języka polskiego i Polaków, ponieważ prowadzimy w ramach projektu badawczego programu Team w obecnej nauki polskiej badania dotyczące używania języka podtrzymywanie języka zagrożeń związanych dla języka czytam np. z doświadczeń dyskryminacji wśród mniejszości językowych w Polsce oraz migrantów z Ukrainy w Polsce i bardzo możliwe również sytuacja dotycząca pryzm językowego właśnie w stosunku do zapożyczeń, że trochę inaczej wyglądać u grupy właśnie, który jest w danym państwie dominujące zdecydowaną większością, a raczej grup, które z mniejszościami, dla których wtedy właśnie unikanie zapożyczeń stosowanie tych wyrazów, które pochodzą z własnego języka może być postrzegana jako sposób na podtrzymanie tego języka, a projekt zaparć może być właśnie postrzeganego takie zagrożenie dla niego i stąd może wynikać np. ich chęci unikania ani sam cały projekt tak naprawdę dotyczy tego w jaki sposób otrzymywania języka oraz możliwości elit rewitalizacji np. wpływa z kolei na dobrostan psychiczny oraz zdrowie członków tych mniejszości imigrantów, ponieważ są to ludzie, którzy bardzo często są znużeni bardzo dwujęzyczną środowisko mogą w niektórych środowiskach mówić w swoim języku mniejszościowym w innych np. w pracy w urzędach w języku polskim, a to z kolei z taką sytuację, w której zapożyczenia mogą się bardzo łatwo pojechać bez bardzo silny kontakt między tymi 2 językami dosyć łatwo temu wyraz mogą wynikać z 1 języka do drugiego tylko to jest jak rozumiem taka sytuacja zupełnie macie może niezupełnie nam jednak innego typu ja sam pamiętam przy okazji różnych jeszcze w dawnych czasach tzw. saksów w wielkiej Brytanii, kiedy człowiek próbował się porozumieć w języku angielskim przy wszystkich ułomności ach to miejscowi jeśli można tak powiedzieć i tak byli zachwyceni mówili świetnie sobie radzić prawda nowo po pierwsze, możemy wszystko, by jakoś komunikować po drugie i tak jest z naszego punktu widzenia lepszy, bo przynajmniej uczyć jakiegoś obcego języka prawda natomiast nie zmienia faktu, że te same osoby mogły być w jakim sensie wrażliwe na to jak ładnie poprawnie i gramatycznie mówią ich rodacy nadal jest to są 2 różne rzeczy, bo się wydaje, że gdzieś i to jest myślę też ciekawe dla dla państwa dla dla tego centrum badań, w którym pan pracuje no to ich to zestawimy z takimi badaniami, do których dziś dotarłem z 2005 roku, z których wynika, że 43% młodych Polaków ma nie poprawną wymowę 42 używa słów niezgodnie z ich znaczeniem 40% wtrąca anglicyzmów 39% używanie poprawnej skład na to można, by powiedzieć, że to jest tragiczną sytuację prawda, że no bądźmy otwarci bądźmy tolerancyjni może też nie bójmy się czasami jakiegoś anglicyzmów szczególnie w sytuacji, kiedy dotyczy to jakiś nowych terminów, które nie mają swojego odpowiednika no ale ale próbujmy przynajmniej te nasze badania skupią się wszystkim NATO pan wspomniał czy Anglicy Mach na tym żydowskim skupiają się, że badającej na takiej sytuacji, w której pory nie dotyczy kontaktu między 2 językami tego jak słowa 1 języka przenikają do drugiego to, o czym pan wspomniał też na szkodę poprawnej wymowie albo poprawnym stosowaniu znaczeń różnych słów to też pewnie jest jako sposób związane z prezentu jest akurat pewien rodzaj pryzmat tego my nasz rynek na razie nie ocenialiśmy skupiają się wszystkim na tym aspekcie przenikają między różnymi językami przenikania swój z różnych języków na tym etycznych skupialiśmy no tak tylko mnie ciekawią wnioski nowo ja już tutaj wielokrotnie mówiłem wiadomo, że w tej sprawie nic już nie da zrobić masowo pojawiło się w pewnym momencie użycie słowa promocja tak to akurat nie z angielskiego, ale chodzi mi o oto jak to się przyjął no i jeszcze ileś tam lat temu językoznawcy zwracali uwagę, że to z punktu widzenia definicji tego słowa oznacza przejście z 1 klasy drugiej lub uzyskania awansu np. służbach mundurowych, a to w jaki w, jaki jest ten to słowo używane od kilku lat dotyczy przeceny obniżki, a więc są odpowiedniki polskie i nie trzeba było sięgać, bo to może, a może to jest jednak z angielskiego wzięto od groma już, tak więc po co tu jest pytanie czy to się daje jakąś liczymy jednak właśnie nie mamy takiego poczucia kompleksów wobec Zachodniego świata dlatego np. w 1 ze stacji radiowych tam szczególnie jest duże nasycenie tego słyszał o tym jak się odbył z Stronnictwo szału, na którym ten set leży opowiadali jak tam coś tam 3 to jest jakiś horror no myślę, że 1 z posłów, które można myśleć o podejmie właśnie takie unikanie zapożyczeń jest to, że w psychologii jednostek podstawowych tory psychologii społecznej mówi o tym, że ludzie z innej strony szukają takich tożsamości, które dają jakąś poczucie przynależności, ale jednocześnie pozwalają na jakim mierzy odróżnić od innych i szukamy takiego z balansu między tymi 2 potrzebami i np. używanie słów z różnych języków właśnie język może być takim wymiarem, które możemy postawić starać się podkreślić nasze na odrębność od innych ludzi jednych grup właśnie w ten sposób nasza unikamy słów, które pochodzą z języków obcych wtedy taka niechęć do właśnie takich 32 festiwalu itd. może być związane z większą potrzebę podkreślenia odrębności, które konieczne może być wiele z poczuciem tego takie o zagrożenie, że trochę się niezwykle zleje, że trochę zacznie zanikać to jest też te, które syntezy w badaniach na ile taki lęk dotyczące przyszłości istnienia języka, który właśnie takim rynkiem dotyczącym tego, że stracimy pewien istotną rzecz, która nas wyróżnia wśród różnych grup na ile to przekłada się właśnie na unikanie zapożyczenia okazuje się, że prawdopodobnie tak nas jeszcze jest w trakcie prowadzenia badań, ale na razie wstępne analizy wskazują na to, że ludzie właśnie zaczął unikać za późno wtedy bardziej się boją, że kiedy jest zagrożone czasem też możemy spotkać gdzieś w internecie, że taki artykuł, w którym o tym, że za kilkadziesiąt lat na świecie będzie istniał tylko o kilka języków to są, ponieważ wiadomość, które mogą wywoływać taki lęk wtedy z kolei skłania ludzi do tego, że może powinniśmy unikać tych zapożyczeń może powinniśmy jednak myśleć właśnie słowa albo szukać takich słów, kto jeszcze na koniec zapytam czy państwa badania w jakim sensie są przedmiotem zainteresowania właśnie językoznawców wydają się, że to byłoby ciekawe z punktu widzenia ustanawiania jednak pewnych reguł jest też w Polsce ustawa o ochronie języka polskiego prawda i jeżeli mamy chronić ten język, bo to jest obowiązujące prawo no to może byłoby dobrze, żeby jednak właśnie ustalić jakieś reguły co jeszcze jest dopuszczalne co co nie albo przynajmniej nie powinno tak być jakiś taka rada języka polskiego, bo takowa też jest byśmy się mówi tak uznajemy, że to jest poprawna forma albo, że to zapożyczenie nie ma problemu nie występuje w naszym języku cały projekt właśnie, które dotyczy używania języka przez mniejszości imigrantów i efekt tego na dobrostan zdrowie czy nawet na aktywność osób jest prowadzenie tak tak naprawdę jako wspólny projekt zespołu wydział psychologii zespołu z wydziału artes liberales, na którym również jest wielu językoznawców oznaczeń, które też się właśnie tym tematem zajmują tak naprawdę staram się w jaki sposób, współpracując stosują różne metody spadać to zjawisko są jakieś starsze badania, które wskazują na to, że np. mniejszości językowych pory może być o tyle niebezpieczne zjawisko, że sprawę, że ludzie zaczynają trochę uważać, że np. niespełniających wysokich turystycznych standardów nie mówią tak dobrze jak właśnie te standardy, by wskazywały fizycznej unikać mówię w tym języku wtedy nie klasyczna znikać i umiera wstępnie na razie jednak nasze analizy wskazują dokładnie odwrotnie wśród tych mniejszości, które dane i właśnie unikanie zaproszeń raczej jest związane z dumą tego języka z mówieniem w tym języku więcej z radością związane z mówienia tego języka i tego się trzymamy Michał Wypych psycholog centrum badań nad uprzedzeniami był gościem piątkowego poranka Karolina Kaczyńska wydawała mi Maciej Kulczyński realizował Jaś państwem jeszcze nie żegnam, bo dzisiaj gościnie poprowadzę jeszcze wybory w toku, ale to za chwilę Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: WEEKENDOWY PORANEK - MACIEJ ZAKROCKI

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Słuchaj podcastów TOK FM bez reklam. Z pakietem "Aplikacja i WWW" - niezbędna wiedza zawsze pod ręką!

KUP TERAZ do 40% taniej

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA
Przedłuż dostęp Premium taniej!