REKLAMA

21 lat temu Jerzy Buzek kontrasygnował akt ratyfikujący Traktat Północnoatlantycki i przystąpienie Polski do NATO

Weekendowy Poranek - Maciej Zakrocki
Data emisji:
2020-02-23 08:40
Prowadzący:
Czas trwania:
18:34 min.
Udostępnij:

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
Maciej Rakowski zaprasza na ostatnią część weekendowego poranka przypominałem państwu od dzisiaj mamy rocznice takiego wydarzenia pan premier Jerzy Buzek kontra sygnował akt ratyfikuje Lance traktat północno Atlantycki w studiu człowiek, który przyłożył do tego swoją rękę ogromnym stopniu pan Janusz Onyszkiewicz dzień dobry witam wtedy minister obrony narodowej no to właśnie powinien zrobić to niech nam pan powie jak to było hity już właściwie tyle mojej strony, ale Rozwiń » może wartość takiej okazji w 2 słowach przypomnieć tę naszą drogę do NATO, a potem byśmy już samych wydarzeniach z tego lutego marca 90 tego dziewiątego roku przypomniał to droga oczywiście nie była prosta, bo w po naszej już oficjalnej deklaracji, że chcemy wstąpić do Sojuszu, która miała miejsce w czasie wizyty pani premier Suchockiej, który miałem przyjemność towarzyszyć w kwaterze głównej NATO nie jest to w, a atmosfera na zgodę na rozszerzenie NATO wcale nie była przychylna wtedy Manfred Werner sekretarz generalny NATO na konferencji prasowej mógł powiedzieć tylko, tyle że w końcu traktat waszyngtoński, który funduje to co ten Sojusz jest zdać zakłada możliwość rozszerzania, ale poza tą formułę i nie wyszedł mnie natomiast pamiętam, że kiedy pytam się na tej konferencji prasowej za ile lat będziemy NATO powiedział, że za 5 lat, kiedy się spytać, dlaczego tak sądzę to powiedział, że to się może wydawać dosyć absurdalne, ale w owym czasie w Europie wszystko się, że jest znacznie szybciej niż nam wydaje i faktycznie nie może 5 lat później już w tym Sojuszu byliśmy ale, żeby tak się stało to dlatego trzeba było przekonać oczywiście naszych partnerów zachodnich co nie było wcale takie proste wymagało wielu wysiłków pokazu chcieliśmy pokazać, że rozszerzenie NATO Polskę to jest wzmocnienie Sojuszu ani osłabienie, że Polska nie będzie kłopotliwym zakończ członkiem, którego trzeba dbać specjalnie pamiętam doskonale moją argumentację w szczególności adresowaną do Niemców niektóre mówiłem, że słuchacze wejście Polski do NATO dla was jest czysta korzyść, dlatego że Polska krajem dużym w związku z tym jak będzie jakieś problemy drobnej osobie Sobieskim poradzimy nie będzie tutaj potrzeba angażowania Sojuszu, ale źle się pojawi problem tak wielki, żeby sobie z nim nie poradzimy to ten problem cięć nie zakończy dla Europy momencie, kiedy Polska stanie się z powrotem jakiś kraj niesuwerenny i w związku z tym lepiej się temu problemowi przeciwstawić 600 km na wschód od Berlina z polską aniżeli 60 km na wschód od Berlina bez Polski w związku z tym ta jest Rita rozmaite inne argumenty w końcu jakoś sprawiły, że na Zachodzie się do naszego członkostwa NATO przekonano trzeba było wykonać jeszcze oczywiście wielką pracę wewnętrzną u nas nie dlatego, żeby była jakaś wielka opozycja przed wejściem do NATO, chociaż taka opozycja była taka opozycja była ze strony skrajnej prawicy, która uważała, że po prostu to pędzi częściowa utrata suwerenności Polski było też opozycja ze strony ze strony Konfederacji Polski niepodległej, który w, którą Konfederacja miała wtedy taką koncepcję nawiązującą do idei Piłsudskiego budowania międzymorza Sojuszu my takich państw między Bałtykiem ma, a morzem czarnym w wciśnięty pomiędzy datą z 1 strony, a związek radziecki czy później Rosja z drugiej strony były też opory ze strony lewicy, która uważała, że trzeba budować polskie bezpieczeństwo w oparciu o mechanizmy organizacji bezpieczeństwa i współpracy w Europie nie w oparciu o NATO no ale pani jest Lech Wałęsa ze swoim NATO bis powoduje przelewać swoje NATO bis co prawda też to bardzo niefortunna niefortunna wypowiedź, którą potem musiał jakoś dosyć aktem oględnie odpowiednio zinterpretować w czasie swoich rozmów z partnerami zachodnimi, ale była też kwestia naszej naszej wiarygodności wewnętrznej, a więc zbudowania autentycznej nie wie wojsk cywilnej kontroli nad siłami zbrojnymi, a także poradzenie sobie z takimi kryzysami jak np. zarzucenie ówczesnemu premierowi, że był agent, ale Oleksy może był agentem w ogóle wschodnim, więc to były kwestie, które mogły zaburzyć nasze wejście do do NATO, ale w końcu się udało to wszystko przezwyciężyć, ale pominęliśmy moim zdaniem jeszcze 1 ważny element, bo wspominał pan o tym jak przekonać trzeba było świat zachodni, że Polska będzie właśnie wzmocnieniem dla NATO, a np. dla takiego państwa Niemcy wręcz no gwarancją, że w razie jakiegoś nieszczęścia idącego ze Wschodu ten problem zacznie się daleko od Berlina, ale właśnie jeszcze chodziło o ten wschód, bo sam początek naszego myślenia o integrowaniu się ze strukturami euroatlantyckim to jest jeszcze czas no co tu dużo mówić nawet stacjonowania wojsk radzieckich na terytorium Polski i i Węgier chociażby, chociaż stamtąd wyszli wyszli na najszybciej no i może najpierw warto przypomnieć, że pojawiła się akurat czują niedosyt przypominałem tzw. doktryna Sinatry act, czyli słynny przebój franka Sinatry w wybrały małej tak no i o miało być właśnie symbolicznie tak nazwany przez rzecznika Gorbaczowa, który miał powiedzieć, że teraz państwa Europy Środkowo-Wschodniej mogą wybrać no może nie małe, ale de Roux i prawda w swoim budowie swojego bezpieczeństwa, czyli mówiąc krótko związek radziecki jeszcze zrezygnował z doktryny Breżniewa, że jeśli ktoś będzie wyłamywał Sojuszu militarnego, jakim był układ warszawski NATO spotka kara jak z Rosjanami rozmawiał na ten temat rozmowy z Rosjanami rozmawiało się dosyć trudno muszę powiedzieć, dlatego że oni, iż woleli po prostu utrzymywać Polskę w takiej szarej strefie chcieli, żeby Polska była takim krajem buforowy no najlepiej, gdyby to był ich kraj buforowy oczywiście ich zresztą byli przekonani, że właściwie opór Rosji jednak zablokuje nasze wejście do Sojuszu pamiętam swoje rozmowy z takim wybitnym analitykiem rosyjskim Karaganowa w Kopenhadze, gdzie założyliśmy się on twierdzi, że Polska do NATO nie wiedział, że Polska Donato wejdzie w, więc trafi ona zdradziła co był ten zakład w butelkę bliskich do tej pory nie dostałem ale, ale już nie będę się władzę Otóż było uległy przedawnieniu, więc się, więc wracam do tej kwestii natomiast na aktora one już zestarzała tak jeśli teraz byłaby niezwykle Wilson to prawda natomiast oczywiście Rosja tego nie chciała natomiast myślę, że cały czas myśmy tutaj się opierali o przyjętą przez Rosję jeszcze przez związek reński później potwierdzoną przez Jelcyna współ Rosję zasadzie zawartą w umowach z Helsińskiej później potwierdzono w takiej paryskiej karcie nowej Europy już po zmianach w osiemdziesiątym dziewiątym 90 tym roku, w którym to dokumencie podpisanym przecież przez Rosję było też stwierdzenie, że każdy kraj może wybrać Sojusz, który będzie odpowiada najbardziej odpowiadał zresztą w oparciu o to kartę w końcu do traktatu, który budowała Rosja, który miał być takim w pewnym sensie rosyjskim odpowiednikiem NATO traktatu ta szwedzkiego, który dziś się nazywa akcji jest o przystąpiło 90 tych wczesnych latach Białoruś no myśmy oczywiście nie ponosili tutaj wielkiego rabanu wielkiego krzyku, że oto kraj graniczących z nami wstępuje do Sojuszu wojskowego ze którymi nas nie ma uważając, że po prostu to jest ich prawo i w oparciu o tego rodzaju argumentację próbowaliśmy rozmawiać z Rosjanami, chociaż już taki moment jeszcze wejdę słowo dość też ciekawy z punktu widzenia tego co się działo w Rosji, bo mamy moment, kiedy jest prezydent Borys Jelcyn w Polsce rozmawia z Lechem Wałęsą i na kolacji w Helenowie co prawda ona miała charakter prywatny Jelcyn deklaruje, że Rosja nie sprzeciwia się wstąpieniu Polski Donato, po czym po jakimś czasie wyjeżdża no i wraca do Moskwy po jakimś czasie w myśl list pisze list tak do przywódców Francji Niemiec Wielkiej Brytanii Stanów zjednoczonych, który zdementował tę swoją deklarację, że jest to widać, że oni też mieli z tym kłopot to były tutaj oczywiście napięcia to znaczy ten komunikat, który miał być ogłoszony w końcu został ogłoszony nie mówił o tym, że Polska ma prawo wejść do NATO tylko potwierdza tę zasadę, że każdy kraj ma prawo dokonywania wyborów sojuszy strategicznych zgodnie z zasadą z Helsinek i z Paryża natomiast istotnie wielce uległ namowom Wałęsy, które wykorzystywał już inne środki do tego, żeby perswazji, żeby go do tego przekonać i co się stało wieczorem natomiast następnego dnia rano, kiedy zebraliśmy się wszyscy już na ostateczne rozstrzygnięcia i podpisanie końcowych dokumentów to byłem świadkiem tego jak zarówno minister Graś minister obrony, jaki minister spraw zagranicznych Kozyry współ wali po prostu zablokować tą całą kwestię tutaj trzeba powiedzieć Lech Wałęsa pokazał swoją wielką klasę, bo Borsuk dojdzie do sedna panie prezydencie my jesteśmy wielcy Demokraci nie słuchajmy tych rozbierze my tworzymy historię umówiliśmy się i my jako Demokraci powinniśmy byli tą drogą jeśli Jelcyn taki trochę naburmuszony powiedział no dobrze i ten dokument ten komunikat podpisał później istotnie wyższe wystosował taki list, w którym napisał, że on sobie doskonale zdaje sprawę z tego, że NATO nie jest zagrożeniem dla Rosji, ale w Rosji są rozmaite w tej sprawie opinię jeszcze coś, jakby pokłosiem czy też dziedzictwem dawnego czasu w związku z MON uważa, że rozszerzenie tego NATO nie byłoby dobre natomiast byłoby bardzo dobre, gdyby po prostu relacje pomiędzy NATO i Rosją były tak dobre były znacznie nawet lepsze niż relacje pomiędzy NATO i polską polską Rosją jest tym samym próbował, jakby Polska wepchnąć do takiego takiej strefy takiego kondominium prawie, że niemal niemalże natowską rosyjskiego co na szczęście się nie udało, ale Rosjanie cały czas grali też tą kartą, że Polska, wstępując do NATO z uczyni na to bardziej antyrosyjski, że Polska mają w sobie antyrosyjską w związku z tym będzie sprawiała Sojuszowi wiele kłopotów i cała nasza polityka była nakierowana na to, żeby pokazać, że Polska takim krajem antyrosyjskim nie jest nawet wręcz przeciwnie, że polskie ostatnim krajem, któremu zależało na konflikcie z Rosją z krajem granicznym w związku z tym będzie raczej krajem detronizując aniżeli krajem, który będzie łączył te stosunki dosyć szybko trwały te negocjacje rozmowy akcesyjne no i o to właśnie w październiku 90 tego siódmego roku te rozmowy się kończą już w listopadzie tego roku Polska Czechy Węgry po raz pierwszy wzięły udział w sesji wielostronnego planowania obronnego 16grudnia 97 podpisano protokół akcesyjny no, więc właśnie potem to już to już poszło tak no poszłoby jeszcze kwestia ratyfikacji tego traktatu przez poszczególne kraje członkowskie NATO to nie jest organizacja, która ma stany prawne status międzynarodowy w związku z tym NATO nie może podpisać żadnej prawnie wiążącej umowy mogły robić wszystkie kraje członkowskie nie oczywiście nasze największe obawy były związane ze Stanami Zjednoczonymi, dlatego że ta ratyfikacja tego traktatu wymagała zgody większości w kongresie tylko większości 23 w Senacie w innych krajach w zasadzie skoro rząd wyraził zgodę rząd na ogół jest emanacją większości w parlamencie to można było liczyć, że ta parlamentarne, więc większość od, jakby to w sposób automatyczny przyjmie w stanach Zjednoczonych tak nie było wobec tego wielkie zachody i za zabiegi trzeba było wykonywać, żeby 23 kongresmenów najmniej przez senatorów do ratyfikacji przekonywałem pamiętam kilka rozmów z rozmaitymi senatorami najbardziej może takie takie takie trudne były rozmowy z panią kartacze są dziś jest ambasadorem Stanów zjednoczonych przez rzesze, ale w końcu dachy świat przekonać tak niedawno gościłem pana ambasadora Jerzego Koźmińskiego, który przy okazji wspomnienia Jana Nowaka Jeziorańskiego opowiadał też o zabiegach i jego i właśnie pana Zbigniewa Brzezińskiego Jana Nowaka-Jeziorańskiego w stanach Zjednoczonych w tym okresie ratyfikację w każdym razie się udało no tak jak tego zaczęliśmy rozmowę 23lutego 90 tego dziewiątego roku Jerzy Buzek końca sygnował akt ratyfikacyjny no i 12marca słynna znana wielu zdjęć uroczystość w Independent modlę All Right no i pan tam był nieco na jaw, gdy będą nie było jak bardzo pan będzie myślę, że od niedawnych tylko Lisa Geremek zresztą trzeba powiedzieć, że to, że to było w marcu to było też wynikiem pewnych rozmaitych kalkulacji nazwijmy to dyplomatycznych po tak naprawdę wszyscy uważali, że to rozszerzenie powinno nastąpić w kwietniu, bo to była 50 rocznica utworzenia Sojuszu i w związku z tymi ma być wielka feta w Waszyngtonie szczyt NATO no i na tym szczycie takim jak najbardziej spektakularnym momentem byłoby właśnie przyjęcie nowych krajów Sojuszu z tym tylko, że stany Zjednoczone miały nadzieję, że nad szczyt przyjedzie ich wielcy no, a trudno było oczekiwać, że jest przyjedzie dla szczyt, które będzie element żona będzie rozszerzenie Sojuszu w związku z tym przyspieszono o miesiąc nasze wejście do Sojuszu co zresztą sprawiło mi osobiście jako ministrowi obrony ogromnie wiele kłopotów, bo miałem miesiąc mniej czasu na przygotowanie wszystkiego i polskich sił zbrojnych do członkostwa w Sojuszu no ale to się w końcu tak stało, że podpisano porozumienie to porozumienie właśnie w marcu, a już kwietniowy szczyt NATO co nie był szczyt rozszerzenia dziecko to był szczyt jubileuszowy, ale jest tak nie przyjechał, chociaż z tego co pamiętam to ten szczyt się dosyć szybko jubileuszowego zamienił na taki szczyt jeszcze operacyjną programowych, bo to jest chyba czas, kiedy rozpoczyna się interwencja NATO na Bałkanach prawda trzeba było zmienić doktrynę proszę mnie poprawić wydają się wtedy zaczęto wprowadzać doktryny interwencji humanitarnej, tak więc istotnie wtedy pojawiła się w pojawił się problem natowskiej w pewnym sensie w pewnym sensie tutaj tylko te przewidywania tych osób przeciwników wejścia Polski Donato w Rosji w tym sensie sprawiły, że fakt jak Polska weszła Donato trudno to ciężki trwają jego sławi oczywiście to nie było także pod tym, więc wskutek tego, ale można było popróbować jak sprzedawać to prawda, że wtedy na to w zasadzie przyjęło serio to ostrzeżenie, które sformułował taki znany senator amerykański nam, który powiedział, że na to może być albo auto aria albo auto biznes, czyli albo NATO wyjdzie poza wyłącznie w wyłącznie poza zajmowaniem się sferą swoich RM sojusznicze odpowiedzialności albo straci rację bytu i nie było to coś nie było to coś bezzasadnego dlatego, że kiedy rozpadł mur berliński i w ogóle wszystko się zmieniło co były bardzo poważne głosy właściwie na to trzeba rozwiązać NATO musiał niejako znaleźć rezon getry rację bytu i z tą racją bytu było także działania stabilizacyjne nie tylko w samym na całym terenie około wokół nadkoli dalej na to wszystko właśnie działo się 21 lat temu przypominał nam Janusz Onyszkiewicz wtedy minister obrony narodowej w rządzie Jerzego Buzka bardzo dziękuję za rozmowę dziękuję dziękuję również państwu za weekendowy poranek rodzinie Kaczyńskich Szymonowi Kaliszowi także za pomoc w przygotowaniu audycji za chwilę informacje o nich audycja Grzegorza Rosińskiego świadczy śmieje Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: WEEKENDOWY PORANEK - MACIEJ ZAKROCKI

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Podcasty TOK FM oraz radio TOK+Muzyka bez reklam - teraz 40% taniej w zimowej promocji!

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA