REKLAMA

Prof. Andrzej Leder: Świat się chwieje. Epidemia nie może nam tego przesłonić

Godzina Filozofów
Data emisji:
2020-03-14 11:00
Prowadzący:
Czas trwania:
26:16 min.
Udostępnij:

Pandemia wirusa pokazuje, że musimy przebudować stosunki społeczne i już teraz zadbać o najsłabszych. To w nich wirus uderza najsilniej.

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
dzień dobry państwu Tomasz Stawiszyński się kłania cóż w nietypowej jesteśmy wszyscy sytuacji to jest nietypowy program, bo realizowane przez Skype, a ja siedzę sobie w domu i moi goście też będą w domu, ale na miejscu jest Katarzyna Murawska, która ten program wydaje Lidia Prądzyńska, którego realizuje oczywiście i bardzo dziękuję, że jesteście i że robimy wspólnie audycja na cóż nietypowe sytuacje wymagają nietypowych analiz dzisiaj takie będziemy prowadzić cały Rozwiń » program poświęcimy mniej lub bardziej Korona wirusa wino może z pewnymi z pewnymi drobnymi przerwami na na coś innego będzie z nami za moment prof. Andrzej Leder, który w, które z, którym rozmawiamy właśnie stanie wyjątkowym mnie o tym, czego na dobrą sprawę nigdy jeszcze nie doświadczyliśmy nie pamiętam jak i nie pamiętają osoby znacznie starszy ode mnie za swojego życia takiej sytuacji tego rodzaju tego rodzaju kwarantanny, którą wszyscy właściwie przechodzimy w tym momencie jako społeczeństwo jako jednostki no, więc będziemy starali w ogóle jakoś zorientować w tym w tym co się teraz dzieje i prof. Andrzej Leder to jest myślę dobry gości do tego żeby, żeby właśnie się temu wszystkiemu przyjrzeć później będzie z nami prof. Małgorzata Jacyno, z którą tym samym będziemy rozmawiać to pierwsza godzina będzie tak mocno analityczną filozoficzna potem będzie z nami dla win będę z nim będziemy rozmawiali o samorządności i obywatelskości Polaków to jest temat, który znowu dziś wydaje się wyjątkowo aktualne potem będzie z nami Jarosław Makowski po trzynastej filozof teolog pomówmy trochę o tym jak kościół katolicki reaguje na to co się dzieje mam nadzieję, że jakoś tego połączenia będzie dobra ja się cóż mogę powiedzieć u siebie w kuchni, ale to jest kuchnia, która przynajmniej wedle Bartosza Dąbrowskiego, który wydaje podcast nasze wewnętrzne konflikty, które robią razem z moją żoną fetą mi trochę, które często nagrywamy w tej kuchni Otóż Bartosz Dąbrowski, który jest wydawcą tego naszego podcast twierdzi, że to jest kuchnia od dobrej akustyce, więc mam nadzieję, że państwo nie najgorzej nie słyszałem, że będzie trwało to połączenie, jakby co to ja się wtedy do Radia przemieszcza będzie kilkuminutowa przerwa, bo niedługo potrzebuje nieduża potrzebuje czasu, żeby się znaleźć w budynku Agory, więc w razie czego gdyby coś nie działało to ja po prostu do Radia przyjadę, ale zobaczymy czy uda się w ten sposób za dobrze teraz już tak naprawdę zacząć to wyemitujemy legendarny Dzięgiel godziny filozofów i pojawi się antenie prof. Andrzej Lepper halo halo Andrzej uczy się słyszymy dobrze dzień dobry witam państwa witam ciebie z maja 2 również nadzieję, że akustyk będzie dobra też kuchni tak z 1 czy Senat ma właśnie jakoś kuchnie może pełnią szczególną rolę w tym programie jak widać, bo ja w kuchni w kuchni jak spędzasz ten czas czytam i też trochę PISF jest główne zajęcie oczywiście też wykonuje inne prace, które ma tak, że działam chodzę do sklepów czasami też ale, ale znajduje mnóstwo czasu na czytanie, którego miałem za mało wcześniej jesteśmy właśnie w takim takiej szczególnej wyjątkowej sytuacji, której kompletnie nie znam no bo pierwszy raz coś takiego się zdarza wydaje się, że to jest tylko początek, że jeszcze przed nami po pierwsze, wiele takich dni, kiedy będziemy zmuszeni do tego, żeby siedzieć w domu i jak najmniej wychodzić, ale też epidemia cały czas eskaluje nie wygląda to wszystko dobrze jak ocenia taką nazwijmy to psychologiczna reakcja na to co się dzieje naszą jako społeczeństwa właśnie właśnie chciałem zacząć od podziękowania paniom, które jednak są w budynku Agory jasno umożliwiają nam tam prace, ale to też jest refleksja na temat naszej sytuacji, dlatego że na trzeba myśleć o tej o tym, stanie epidemii licznym jako o sytuacji, która będzie trwała to nie jest wydarzenie, które nawet w porównaniu do jakiejś powodzi albo czegoś takiego będzie trwało dość krótko będzie to utrzymujące się pewne niebezpieczeństwo dlatego wydaje mi się że, o ile teraz wszyscy jeszcze powiedziałbym reagują pewnego rodzaju taką ekscytację, jaką o zmianach warunków wychowuje albo postrachem który, który wiąże się z tym niebezpieczeństwem być może nawet tego strachu jest więcej, ale samo samo takie zerwanie dotychczasowych taki przymus SUV wywołuje też tak takie poczucie pewnego święta natomiast natomiast wydaje się, że czasem będzie coraz trudniejsze to znaczy utrzymanie takiego takiego jakiegoś poziomu mobilizacji poziomu pewnej dyscypliny no właśnie tej kwarantanny założonej na samych siebie może być trudne i w Timesie, że teraz jest czas na wypracowanie takich powiedziałbym procedur bezpieczna Szczołek to znaczy tego, żeby nie było także za tydzień 2 tygodnie wszyscy, a w szczególności młodzi którzy, którzy są zamknięci w domach zaczną chodzić Kościana i po i po chwili będą potrzebować, ale jednak koniecznie pójść gdzieś nad Wisłę i spotkać się dużym towarzystwie złamać wszystkim centów, a myślę że, że teraz jest czas na to, żebyśmy nauczyli żyć w tym nowym świecie, który jakiś czas będzie nam towarzyszył na razie tylko jak się tego nauczyć, bo to jest znowu sytuacja niecodzienna pierwszy raz coś takiego się zdarza miło się siedzi w domu przez tydzień albo nawet może 2 tygodnie no ale już przez miesiąc albo 2 miesiące to jest znacznie trudniejsze zadanie, jakie ma techniki do tego, żeby czym może masz na jakiś pomysł na to w jaki sposób można się do czegoś takiego w ogóle przygotować oprócz medytacji przede wszystkim medytacja, która sprzyja temu, żeby zostać w domu, ale ja ja rzeczywiście myślę, że taka refleksja może bardziej niż medytacja dotyczy tego, że zdecydowanie długofalowy okres kwarantanny dotyczyć musi tych, którzy są rzeczywiście ba bardzo zagrożeń, czyli na jak już wszyscy wiemy osób starszych, ale też nasz wkład ostatnio jest to pewien zaś informacja osób z cukrzycą czy innymi przewlekłymi chorobami punkt to na pewno są osoby, które będą musiały długofalowo coś być po prostu mocno izolowane natomiast myślę, że większość innych osób na tyle na ile to jest niezbędne do funkcjonowania musi się nauczyć kontaktować być w jakikolwiek sieciach społecznych taki sposób, żeby minimalizować ryzyko przenoszenia wirusa, czyli dobre drzwi realizować kontrole minima realizować kontakty w sensie taktu bezpośredniości pewnej swej bezpośredniości taki i pytanie jak dotyczyły przede wszystkim dojrzałości społecznej to jest oczywiście myślę dla polskiego społeczeństwa nitką polskiego dla wszystkich społeczeństw taka ogromna próba tego na ile jesteśmy społeczeństwami właśnie to znak niżej jesteśmy takimi grupami ludzi, które potrafią brać na siebie dużą odpowiedzialność za innych, bo dopadła cała sytuacja dotyczy zdolności myślenia o tym, że każde moje zachowanie może mieć poważne konsekwencje dla innych na co dzień oczywiście mamy wewnętrzną jakąś ilość takich takich zachowań pani, bo np. albo, więc zachowania na drodze, kiedy jesteśmy kierowcami też, kiedy jesteśmy pieszymi rowerzystami są zachowaniami myślimy jakoś tak powiedziałbym instynktownie intuicyjnie czy spontanicznie, a innych, ale tutaj chodzi zupełnie nowy rodzaj myślenia i to jest kwestia tego, żeby właśnie stał się już taki prawie intuicyjny czy spontaniczne to znaczy, żeby pewnego rodzaju zachowania zaczęły wydawać nam się na tyle naturalne jak np. że zatrzymujemy się na czerwonym świetle to tak to jest cały katalog takich zachowań które, które powinniśmy przyswoić i jakoś wdrożyć codzienność co kompletnie nam przebuduje chyba się relacji społecznych i sposób funkcjonowania jeśli faktycznie będzie taka wszystko na to wskazuje, że ta epidemia potrwa dłużej może jak taka główna intensywność zakażenia osłabnie natomiast później prawdopodobnie i tak będziemy się, jeżeli powracającym Korona wirusem co jakiś, czas więc te rozwiązania pewnie trzeba będzie wdrożyć to teraz moment reklam później będą informacji po informacjach znowu do tej rozmowy wrócimy przypomnę, że państwa gościem internetowy jest prof. Andrzej Leder jesteśmy z powrotem skarbową prof. Andrzej Leder cały czas jest państwa gościem raz jeszcze dzień dobry czy dobry słyszy się bardzo dobrze nic nam się tutaj nie zepsuło w ciągu kilku minut no właśnie mówiłeś o tym, że, że przed nami czas na uczenie rozmaitych zachowań, które prawdopodobnie zbudują się istotnie nasza codzienna codzienne życie będziemy musieli inaczej podchodzić do pewnych spraw zastanawiam się na ile ten efekt będzie trwały to znaczy na ile to co epidemia pokaże nam o sposobie w jaki funkcjonujemy dzisiaj w świecie o tym jak skonstruowane skonstruowany jest system, w którym żyjemy system ekonomiczny także myślę, że bardzo wyraźnie widać dzisiaj wokół, czego ten system pracuje to już nie są teoretyczna tekst krytyków kapitalizmu tylko to jest praktyka na naszych oczach się dziejącą się że, że ten system zbudowany wokół wartości bardzo problematycznych podporządkowane zyskowi kumulacji pieniądze itd. nie zorientowany na ludzi na ludzi na ich dobrostan, więc na ile to wszystko co tutaj się teraz dzieje będzie trwałe w momencie, kiedy ten wirus hamuje, a wszystko wskazuje na to, że prędzej czy później coś takiego nastąpi w twoim zdaniem ja sądzę, że trzeba myśleć o tej tej epidemii jako 1 z elementów pewnego ciągu ciągu wydarzeń, które ewidentnie no można nazwać kryzysem ten ciąg który być może na ich istotniejsze jak i jego elementem jest jednak kryzys katastrofa klimatyczna, ale jesteś kryzysem ekonomicznym finansowym jest zachwianiem bardzo wielu procesów społecznych i gry i ciągle jest to znacznie nie byłoby dobrze, gdyby epidemia przysłoniła nam to, że świat się chwieje jak to powiedział 1 z naszych kolegów i i wydajność, że tak ta epidemia będzie 1 z wielu elementów które, które będą coraz bardziej nam unaocznić, że trzeba głęboko przebudować bardzo wiele z tego pasa co jest stosunkami społecznym ja też chcę wspomnieć jeszcze 1 ważnej sprawie Otóż epidemia również w Polsce o wiele silniej uderza w najsłabszych niż tych, którzy są jako tak o ustabilizowaniu już np. myślę o imigrantach, których w Polsce 1 000 000 przede wszystkim są obywatele Ukrainy i którzy po pierwsze, wykonują takie prace, które aktualnie są bardzo często po prostu niepotrzebne albo zagrożone restauracje, w których bardzo wielu ludzi pracuje będących imigrantami czy czy różnego rodzaju w ogóle placówki usługowe i ludzie nagle znajdą się z takiej sytuacji po pierwsze nie wiadomo czy mają prawo pobytu, bo np. im się kończy po drugie nie mają stałego dochodu, który pozwala im wynajmować mieszkań Kania nie są osoby z objęć często osłonami socjalnymi, które jednak aktualnie nasze państwo dla swoich obywateli przeznacza to jest dramatyczna sytuacja oczywiście ta sytuacja dotyczy bardzo wielu innych grup słabszych niż te ta średnia, która jakoś sobie z tą całą sytuacją jak na razie grać to jest aspekt wiesz jeśli można, bo ten wirus skądinąd też uderza właściwie te osoby, które w ogóle w tej w tym późnym kapitalizmie mają o sytuację trudno problematyczną, bo osoby starsze osoby przewlekle chorych z jakimiś problemami zdrowotnymi itd. np. w Polsce to są w ogóle grupy społeczne osób starszych osób chorych które, które no i uwagi na to w jaki sposób działają systemy opieki zdrowotnej czy opieki społecznej no i tak znajdują się świata w fatalnym stanie to co powiedziałem dotyczy też ogromnej liczby osób, które pracują na umowach śmieciowych dokładnie tak to są również oczywiście wielu Polaków szczególnie młodych, którzy są objęci czy nie są właśnie objęcie różnego rodzaju ubezpieczeniami społecznymi może się znaleźć w sytuacji bardzo bardzo trudnym i takiej właśnie zachwiane jego fundamentalnego bezpieczeństwa ja myślę, że 1 z rzeczy które, które zostaną bardzo mocno postawionej mam nadzieję, że na pamięć społeczna będzie pod pozwalała wrócić do tego to kwestia dewastacji sfery publicznej, że wszystkie służby zdrowia tu teścia mógł dać się taką uwagę osobistą, bo sytuacja pracowników służby zdrowia jest teraz porównywalna dziewiętnastego wieku, kiedy praca w szpitalu oznaczała ryzyka zdaje zarażenia nieuleczalną groźny i chcą albo fakt wczasach epidemii nasza, gdzie nastąpi jeszcze cholera potrafi być epidemią śmiertelną zarażenia cholerą teraz pracownicy służby zdrowia są również lekarze pielęgniarki są również tego rodzaju sytuacji część przede wszystkim wyrazić jakiś szacunek wdzięczność, ale też wspomnieć o tym, że borykają się z tym, że nie mają maseczek rękawiczek środków dezynfekcyjnych itd. itd. że pewien stan za puszczenie czy niedoinwestowania tej sfery powoduje, że warunki, w których pracują są nieporównywalne do tego jakie, jakie powinny być, a i to jest oczywiście pewna decyzja rządzących, ale też to jest cecha tak jak wspomniałeś o tym, tego drapieżnego organizmu, jakim jest współczesny kapitalizm jest to strata 0 we właściwie wszystko co dało nam idzie w drogę, ale jest to też jest także na co dzień to są oczywiście w tym to są zaangażowane konkretne mechanizmy tuszowania tych tych tych obszarów, które są niefunkcjonalne na co dzień nie widzimy tego co znaczy zdajemy sobie z 1 strony sprawę, że służba zdrowia działa fatalnie, że osoby, które dotknięte są jakimiś poważnymi problemami zdrowotnymi są niezwykle trudnej sytuacji takie historie się zdarzają słyszymy o tym, ale nie mamy takiego widoku, jaki się teraz przed nami rozpościera w momencie, kiedy lawinowo rośnie liczba zachorowań na koronach wirusa, który trochę działa jak takie serum prawdy to znaczy nagle wydobywa na wierzch wszystkie te obszary na co dzień zaciemnione takie, które nauczyliśmy się ignorować, których nie myślimy dopóki sami nie nie doświadczymy dopóki sami nie doświadczymy, a tu nagle ta cała niewydolność i właściwie anty ludzki charakter tego tego tego systemu zostaje nam przed oczami bo, bo to np. dylematy przed którymi dzisiaj muszą stawać włoscy lekarze, a przed którymi oby nie, ale być może za chwilę będą też musieli stawać w Polsce lekarza, czyli takie dylematy, które przerabialiśmy wielokrotnie na seminariach z zakresu bioetyki wyrażające się w pytaniu prawda komu pomóc w momencie, kiedy masz nie wiem 40 letniego mężczyznę w sile wieku i 85 letniego jakimiś schorzeniami musi teraz podjąć decyzję, bo ma tylko jedno łóżko na przerwę 1 respirator no to to jest coś przerażającego, że właściwie mamy infrastrukturę, która stawia ludzi w takiej sytuacji w momencie, kiedy przydarza się kryzys strateg można na to spojrzeć w ten sposób, że kryzys właśnie ujawnił coś co jednak już siedziało znaczy właśnie naboru, a ja wiem, choć sami relacje poprzez z 3 głównych ta i w tym sensie oczywiście też trzeba zachować tutaj pewien rodzaj rozsądku mówiące o tym, że w zasadzie żaden system służby zdrowia jest przygotowany na 1 to znaczy tutaj myślę, że musimy sięgnąć głębiej to znaczy, że po, więc stosunek do natury, a przede wszystkim bardzo drapieżny stosunek do natury powoduje, że wtedy za stopniu zapominamy o tym, że gwałtownie eksploatując jednocześnie na razie nie jesteśmy na to, że pewne procesy będą niekontrolowane to znaczy mutacje wirusów przenoszenie wirusów zwierząt na ludzi tak dalej itd. jest też od zastanawiające w tym, że to właśnie początek 2001. wieku to okres, kiedy kolej teraz co parę lat jakiś zwierzęcy wirus mutuje przenosi się na człowieka oczywiście właściwie zaczęły się z epidemią AIDS jeszcze pod koniec w drugiej połowie dwudziestego wieku ale, ale to się dzieje teraz regularnie co w naszym sposobie odnoszenia się do świata, która celnego do pewnej jakiejś równowagi jest takie, że to się dzieje co się dzieje regularnie i i wydaje mi się, że takie wymaga głębszego przemyślenia i dostrzeżenia, że to nie jest tylko kwestia służby zdrowia to jest kwestia w ogóle naszego stosunku do czegoś co nas jakoś pewną ogólną równowagą umiarem świecie wydaje się, że właśnie gdzieś w tym obszarze nastąpi jakieś fundamentalne zachwianie już, jeżeli obciążamy tym kapitalizm to właśnie ty motorem tego zachwiania jest na pewno taka drapieżność kapitał która, która musi być kontrolowana, bo inaczej właśnie dzieją się rzeczy groźne, ale jeszcze 1 rzeczy chcę wspomnieć to znaczy o tym, że te wszystkie refleksje będą się musiały stopniowo rozwijać być może to cie się epidemii, dlatego że teraz jednak dominującym uczuciem jest strach i myślę że, że tutaj klasyczne, skandując refleksje frajda dotyczące tego, że strach powoduje, że ważne staje się tylko to co bliskie, a w szczególności tras zdrowie strach związany z chorobą powoduje, że zaczynamy myśleć o naszym nie wiem tam w płucach wątrobie, a jeżeli już nie w płucach wątrobie własnych to tylko o tym, najbliższym kręgu i jesteś bardzo duże niebezpieczeństwo od Balde to co jest potrzebne teraz to jest myślenie w takim stanie się pewnego wspólnoty jako całości tego, że właśnie odpowiadamy nie tylko za nasze własne płuca wątroby ewentualnie naszych najbliższych oczywiście też, ale że jesteśmy jakaś odpowiedzialni za za dużo Szewczyk prawdę to jest bardzo ostra w iście strach bardzo utrudnia to znaczy uruchamia taki odruch, aby lenie ja z właśnie to jest bardzo ciekawe co mówisz to znaczy ten wątek związany ze sposobem, jakim będziemy postrzegali innych jak i będą wyglądały nasze relacje teraz coś jesteśmy w takiej szczególnej sytuacji, kiedy na dobrą sprawę minimalizowanie kontaktów z innymi ludźmi także np. z bliskimi osobami, które są w starszym wieku, ale w ogóle z innymi ludźmi no służy i nam i to znaczy to, że ja się dzisiaj nie pojawiłem budynku Agory jest także związane z tym, że sam mogę, że sam mogę stanowić zagrożenie dla osób, które te, które w tym budynku są podobnie z tobą, ponieważ ten wirus ma to do siebie, że im kupuje się nawet do 2, a niektóre badania pokazują, że do 3 tygodni w związku z tym możemy być nosicielami w ogóle o tym nie wiedząc, przekazując to dalej i wytwarza jakąś taką dość szczególną sytuację interpersonalne powiedziałbym, że potencjalnie każdy dla każdego jest zagrożeniem dziś izolacjonizm i rodzaj takiego takiego właśnie dystansu społecznego paradoksalnie okazuje się być wyrazem postawy Obywatelskiej, czyli dokładnie odwrotnie niż zazwyczaj oczywiście, choć wydaje mi się też to możemy iść bardzo różnych kierunkach to znaczy może to właśnie w kierunku takiej refleksji nad pewnym umiarem, czyli wszystkie kontakty w świecie to nam potrzebne czy nie możemy trochę tak usiadł części zostać sami ze sobą w pewnym stopniu to akurat mniejsze bardzo podoba ten rodzaj refleksji nadmiarem natomiast druga strona i zbyt dużo bardziej niebezpieczna jest tak, a że strach bardzo często wywołuje wrogość i mamy jesteśmy świadkami w Polsce zdarzyło się także obywatelski inne czy właściwie to jest chyba jako obywatel Polski, który ma przynależność etniczną chińską został zaatakowany różnego rodzaju taj US zachowania stygmatyzuje łące czy poszukiwania winnych, a więc też Kozłów ofiarnych to jest też coś bardzo ty tutaj dla pytaj widzisz to jest akurat sytuacja, która jest charakterystyczna dla tej, dlatego że się nie widzimy ja bym normalnie teraz pokazał ten znak, że musimy kończyć, a nie mogę tego zrobić nową jesteśmy na fonii bardzo dziękuję serdecznie prof. Andrzej dla skarbu państwa goszczą dziękuję bardzo, i za moment wracamy i zamiast wracamy do programu rzecz jasna Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: GODZINA FILOZOFÓW

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Słuchaj podcastów TOK FM bez reklam. Z pakietem "Aplikacja i WWW" - niezbędna wiedza zawsze pod ręką!

KUP TERAZ do 40% taniej

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA
Przedłuż dostęp Premium taniej!