REKLAMA

Czy przekonania kształtują sondaże, czy może sondaże decydują o przekonaniach?

Wieczór Radia TOK FM
Data emisji:
2020-03-23 23:00
Prowadzący:
Czas trwania:
44:21 min.
Udostępnij:

Jak to z sondażami? Czy jedynie zasypują bogatą, subtelną różnorodność opinii, promując tylko te postawy, które dominują w danej społeczności? Jeśli tak, to dlaczego cieszą się taką popularnością? Rozmowa o sondażokracji

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
wieczór Radia TOK FM naszym gościem jest teraz prof. Jarosław Flis Uniwersytet Jagielloński dobry wieczór panie profesorze to był wieczór będziemy rozmawiać dzisiaj przed północą o sondażach i o sondażu racji na początek takie pytanie ogólne uważa pan, że sondaże, których jest taka wielka liczba na każdy temat właściwie każdego dnia to bardziej nam rozjaśniają rzeczywistość wokół czy zaciemniają obraz rzeczywistości połowa rozjaśnia połowa zaciemnia nowa Rozwiń » dyplomatyczna odpowiedź tak salonowa te, które są dobrze zrobione rozjaśniają, a te, które są źle zrobione w racie dają, ale nawet tekstowe w dobrze zrobione są one zostawiają pewną taką, a pewno do szarości ich do do tego wyznaczone pewne rzeczy wyostrzają natomiast niektóre pozostają w tym mocnym oświetleniu w cieniu to znaczy znikają w trakcie tego tego problemu stosunkowe 2 różne rzeczy pierwsza taka część sondaży po studencie już nie nadaje, ponieważ zostały zadane pytania w złym osobom i to jest 1 temat, a drugi temat taki na ile to, że w ogóle w ten sposób myślimy o problemach społecznych np. w głosowaniu to takich moich podstawowych tematów zainteresowań to znaczy że, że pytam się pojedynczego człowieka to znaczy zakładamy, że on decyzję podejmuje sam także bez jego osobista decyzja, o ile to nam w ogóle zaburza ład wyobrażenie o świecie to znaczy zaburza jakiś w jakiś obraz tego jak to rzeczywiście rzeczywiście wygląda mamy takie wyobrażenie, że to, że tak ludzie robią wiele różnych badań wiemy, że to po prostu nie praw sądach, czyli statystyczny badanie opinii publicznej, kiedy w ogóle zaczęto interesować zjawiskami opinii publicznej jako takiej czy to był okres dopiero oświecenia w aż tak w samo zainteresowanie ludzie są rząd to jest też się stało, bo tamte okrzyki ludu chyba, że kto to jako taki pierwszy efektem interaktywny kontakt to w to osoba została na stopniową obraz stało różnymi różnymi narzędziami tak naprawdę dobrze się rozwinął dopiero po dwudziestym wieków w erze w erze przemysłowej to jest taki taki efekt przemysłowego myślenia później gdzieś tam właśnie w stanach Zjednoczonych od w pierwszej połowie dwudziestego wieku to rozwijało rozwijały później co najciekawsze dziś po po drugiej wojnie światowej nagle zaczęło zupełnie dominować nad wyobrażeniem wyobrażeniem czym jest społeczeństwo jak powinno się badać społeczeństwo, które przymiarek stare porzekadło, że ma w ręku młotek każdy problem przypomina gwóźdź w związku z tym jak naukowcy w jakimś udało opracować metody Andrzejak zbadamy 1000 osób zadamy pytania za 80, żeby te osoby były w miarę wydały przekrojem z całości społeczeństwa ma pod na tej podstawie możemy o wielu rzeczach wnioskować, że może wnioskować o całej reszcie i i to taki kluczowy moment się nagle okazało, że to na tyle ciekawe na tyle na tyle fascynujące, że wszyscy się na to nowe narzędzie rzucili i zajęli się z lepszym przypadków stosowania tego narzędzia atak no w lekko łagodniej mówiąc zaczęli się zajmować tylko takimi problemami, które się da zmierzyć za pomocą tego narzędzia, bo to, a to nie są wszystkie wszystkie problemy problemy społeczne, więc to jest to jest takie narzędzie, które stopniowo ewoluowało okazał się bardzo atrakcyjne dostarczą nam mnóstwo ciekawych informacji w życiowych nie wiemy pozwalały się przygotować do decyzji podejmować różne różne wizje rozpoznawać, ale przy okazji parę rzeczy się gdzieś pobiło cień, czyli jak rozumiem kluczowy był ten moment, kiedy zaczęto iść nie na ilość tylko na jakość, czyli dobór grupy reprezentatywnej się pojawił Instytut Gallupa, który udowodnił także tak można zrobić wysłać do 1000 osób dobrze dobranych nie trzeba wysyłać ankiety do 10 000 000 wysłania, kiedy do 10 000 000 może dać gorszy efekt niż do tego 1000, który zostanie odpowiednio skonstruowane tak, bo się jak zawsze sięga bardzo wielu wielu osób może się zdarzyć, że to będzie skrzywione to znaczy, że 10 000 źle dobranych osób jest gorzej niż 1000 dobrze dobranych w oczy jeśli jeśli zadajemy to samo to samo pytanie tak to jest to jest kluczowy kluczowy problem szkoły oraz oczywiście pojawiły się problemy, że nagle okazało się, że to nie jest pewne jest rentgen aż taki społeczny nie jest prześwietlenia tylko, że się do ludzi zwolnić określić pyta to oni chcą dobrze wypaść w oczach tego kogo w ktoś o nich to o to pyta znaczy to jest tzw. efekt ankietera ski efekt oczekiwań społecznych w rządzie po prostu wpływają na te pytania nie niekoniecznie tak jak sądzą tylko o prawdę tak jak się spodziewają, że ktoś chce usłyszeć czyli czego oczekuje od nas ankieter tak co wypada powiedzieć w takiej sytuacji to czasami jest to z grubsza pomaga, aczkolwiek warto Pańskiej czytałem że, że takim skrajnym przypadkiem jest sytuacja w Japonii, gdzie pytanie o drogę przechodnia z pozbawiony najmniejszego sensu, ponieważ na Japończyka kluczowe jest to, żeby nie utracić twarzy w związku z tym nic się nie przyzna, że nie wie nawet jak po prostu nie wiedzą, że na losowej odpowiedzi, którą stronę iść, żeby dotrzeć tam, gdzie chcemy dobrze, żebyś nigdy nie wiemy czy wiecie nie wie w związku, z czym jest spore prawdopodobieństwo, że to, że ta wskazówka po prostu nie będzie nic Warta ani żaden sposób nie przybliży do dna można nawet oddalić to do tego co chce osiągnąć więcej się okazało też są takie pytania, które no, które dobrze działają w sondażach zaś ludzie odpowiadają z grubsza tak jak myślą nie są skrzywione i na tej podstawie można sądzić o o różnych innych sprawach, ale są też takie pytania są bardzo wrażliwe są bardzo podatne na skrzywienia trzeba robić szereg wygibasów, żeby nas szanować to odcedzić w ten sposób, żeby tak naprawdę wydobyć z tych odpowiedzi to co naprawdę ludzie chcieli powiedzieć, bo to można próbować zrobić, ale to jest trudna sztuka na wystawę czas Pogoni, która się wynająć czy ludzie kłamią, odpowiadając ankieterom Which robią to często powiedział pan o takim krzewieniu, czyli próbujemy wstrzelić się w jakieś oczekiwania, które uważamy, że ankieter wobec nas ma albo jesteśmy skrępowani jakąś poprawnością polityczną np. albo myślimy o tym, żeby odpowiedzieć tak jak wydaje nam się, że myśli większa część naszego społeczeństwa, ale ludzie świadomie kłamią w takich sondażach, kiedy od odpowiadają napytania część być może na pewno ale, ale wydaje się kluczowe jest także takie takie pytania były też też z badania naszych oczach mama dotyczące spraw rasowych w i znajdą się okazało, że jeśli w ankieter jest z z mniejszości rasowej to białemu respondentom owi trudniej jest powiedzieć, że nie zagłosuje na czarnego kandydat to oczywiście czarnoskórego to już się różne są szkoły co najbardziej odpowiednia, ale w każdym razie, że jeżeli i nawet na takim poziomie już można zobaczyć, że w, że następowało przesunięcie w ilości deklaracji deklaracji na kandydatów ważności oraz ważność tego, jakie ze sobą ankietę, bo przecież ta sprawdzić są wrażenia mato gdzieś zapisane, a w takich w takich miejscach, więc dużo tego typu rzeczy najważniejszą najczęstszym pytaniem jest ta ulega ożywieniu takim powszechniejsze jest deklarację udziału w wyborach w bardzo wyraźnie widać tę deklarację posiada później sprawdzić co chwilę później są wybory można policzyć po prostu bardzo dokładnie ile osób realnie zagłosowało w stosunku do tych którzy, którzy zadeklarowali głosowanie to widać bardzo wyraźnie, że część osób część osób, mówi że pójdzie na głosować, bo wierzy, że poszła na wybory tak naprawę wcale nie poszła wcale nie pójdzie część jest ich dużo więcej tych deklarujących to są zawsze takie optymistyczne dane chciałbym pana profesora przez chwilę porozmawiać o chybionych strzałach jak spojrzymy sobie na historię polskiej polityki nie tylko polskiej polityki to dużo było takich badań opinii publicznej, które zupełnie nie pokazywał tego co potem pokazała nam rzeczywistość może najpierw Polska w dziewięćdziesiątym trzecim roku 1993 roku wynik Unii Demokratycznej przeszacowany o 6 punktów procentowych tyle samo sondaż odjął SLD i wskazał PESEL jako zwycięzcę w dziewięćdziesiątym siódmym wynik AWS-u został zaniżony o 8 punktów procentowych w 2001 wynik SLD został przeszacowany w zależności od sondażowni 79, a nawet 10 punktów procentowych przed wyborami prezydenckimi 2005 roku ostatnie sondaże przed pierwszą turą dawały Donaldowi Tuskowi 9 punktów procentowych przewagi nad Lechem Kaczyńskim ona była oficjalnie dużo mniejsza 3 punkty, a przed drugą turą sondaże dawały Tuskowi zwycięstwo, a zwyciężył jak wiemy Lech Kaczyński w 2010 roku Gazeta wyborcza opublikowała sondaż, który dawał Bronisławowi Komorowskiemu szanse na wygraną w pierwszej turze wiemy była też tura druga, a wynik był niż 10 punktów procentowych zarówno po 2005 roku jak i 2010 roku przetoczyła się przez kraj taka dyskusja publicystyczna ekspercka co się dzieje co z metodologią jest nie tak, kto zawiódł i co zrobić, żeby było inaczej, czyli lepiej pewniej i żeby ten strzał nie był chybiony czy myśmy doszli po tych chybionych strzałach jakiś takich oficjalnych konkluzji, które nam dają wytyczne na przyszłość oczywiście każda z tych sondażowni po swojemu, bo to oczywiście problem jest tylko polskiej z pomysłem z oświatą, jakie pytanie po wyborach w 2015 roku powołano specjalną komisję, która miała dojść można przebadać jakoś do tego, dlaczego sondaże tak bardzo się pomylił znamy wprowadziła partia pracy w sondażach, a wygrali konserwatyści tak wydaje się, że to, że jestem dziś kilka składowych pierwsza składowa to są wyborcy tacy anty anty establishmentowi wyborcy, którzy uważają, że cały w sondażu w niej to to wszystko jest po prostu 1 banda z tymi politykami oni lubią i którzy po prostu odmawiają odpowiedzi jak nie odmawia odpowiedzi to jest procent wśród tych, którzy w, którzy odpowiadają spada dlatego dlatego później takie partie, których wyborcy są to nie lubią establishmentu nie nie lubią całość tych instytucji, ale padają postu może w sondażach później odzyskują z więcej uznał, więc w wyborach i tym bardziej ich zwolennicy utwierdzają w przekonaniu, że to jest banda oszustów, która publikuje sondaże, które są nieprawdziwe zawyża tych, których ulubiona nie docenia tych którzy, którzy są im przeciwni i tym bardziej odmawiają odpowiedzi na kolejny w sądach aż tego typu w AZS to jest pierwsze pierwsza z hipotez, dlaczego tak się tak się dzieje w blokach z hipotez jest to, że mamy chcę się pojawiają partie takie establishment owe partie w takim podziale gradu, a nie lewica prawica to znaczy partie, które nie są domniemanym wyborem osób wykształconych na tor mamy świadomość tego, że większość ankieterów co od razu rozpoznaje po głosie to są osoby z wyższym wykształceniem i dlatego jak takie w korespondencji z nami tego pana rozpoznają czy zwami do nich potencjalny wyborca z partii w oświeconych, a w, a nie partii ludu i i dlatego tacy, którzy wahają się np. czy w ogóle matka nie pójdą na wybory, ale chcieliby dobrze wypaść Ciech rozmówcy dopasowują swoje odpowiedzi jeśli chodzi o partię do tego kogo się spodziewają popiera w ten, który jest ankieter i w i to przesuwa również równowagę wystarczy kilka takich osób jest, a jest na 10 osób taki jest pies jest wśród badanych to może da skrzywdzić wydaje się też 1 z takich elementów możliwych hipotez w tej sprawie i właśnie z zarzutów które, które w wyborcy naszych badaczy sceptycznie do sondaży podnoszą to znaczy, że te sondaże zaburzają realny zjawiska społeczne obraz realnych zjawisk społecznych, ponieważ bardzo wiele osób nie podejmie decyzję samodzielnie podejmie decyzję ma swoje sieci społeczne czy zarządcy poważny sposób, że taki wyborca, który na co dzień ogląda telewizję na podstawie przekazów telewizyjnych tym się wydaje że, że to jednak trzeba głosować na matę czy wypada głosować na te partie establishmentowi i Nobody są części media są pozytywnie pokazywana puszek zbliżają wybory to znajduje się pod presją swoich sąsiadów swoich w sieci społecznej swojego szwagra swojego swoich rodziców czy 3 dzieci, które są wyborcami w takim aktywnymi zbuntowanymi właśnie niechętnymi establishmentowi wtedy takie osoby w sondażach migracyjnego głoszący innego głoszą winny sposób, dlatego że są po prostu przyciąganie do takiego głosowania przez liderów opinii na nie przez ten przekaz medialny sprzyjający patio głównego pamiętam, że w 2005 roku o pojawił się nawet taki pomysł powołania 1 dobrego ośrodka badań opinii, którzy twierdzili, że to byłoby remedium na przestrzelone sondaży, ale też wtedy zwracano uwagę na to, że są rosnące oczekiwania co do tempa realizacji badania i że są też staje się narzędziem walki politycznej, ponieważ klient zamawia klient chce mieć natychmiast to potem sondaże wyglądają jak wyglądają wskazują, że zwycięstwo będzie ktoś inny niż okazuje się to zwycięstwo być w rzeczywistości to znaczy jakiś pościg wręcz, że za rzeczywistością i jest to paradoks to znaczy to polega na tym, że wiem, że ta rzeczywistość odbiega trochę w 2 w sondażu dla rzeczywistości może tak rzeczywiście biega od wyobrażeń i nasze wyobrażenie, że ktoś pytamy pana odpowiedź co naprawdę myśli rozchodzi się z praktyką to ma być karta sondażowni próbuje Rosji znaleźć swoją metodę jak to zrobić jak oszacować na podstawie innych odpowiedzi czy to jest właśnie taki wyborca antyestablishmentowy i później oszacować ilu jest takich wyborców odmawia odpowiedzi komu przypisać głosy jak przeszacować wagę tych tych głosów tych wypowiedzi, które się udało udało uzyskać, jeżeli wiele takich sondażowni robi w próby namierzenia jak to jak to naprawdę jest później, jeżeli to zweryfikuje przez przez walne poza zdolnymi w wynikami to klasyk na pewno trafi być może, dlatego że najbardziej w tym momencie wygodniejszych badaczy, ale tak naprawdę bez spożyć na to w ten sposób zamierzamy taką średnią sondaży z tego naszego wyślę tego genialnego w nią mylnego Instytutu i następnie w Bieżanowie 10 bananów na każdym z nich dopisujemy tam +12+3 +5% i wrzucamy to szympansa w zoo i każdy z nich łapie 1 z tych badań nadzór, który z nich utrafić w dobry wynik, ale znaczy któryś z nich, u którego z nich to +2+3 w stosunku do takiej ogólnej idealnej średniej będzie najbliższe to nie dlatego rząd będzie najtrudniejszym z tych szympansów od ich po prostu tak się układa rzeczywistość rzeczywistość społeczna, że jeżeli, jeżeli 10 osób, że próbuje 10 sondażowni próbuje trwały całkowicie losowo oszacować wynik wyborów bez prac jakichkolwiek badań tak czysto sufitu jak to się w branży mówi to odczuwa z nich trafi, bo jakiż ten wynik w końcu w końcu będzie nie obstawiał wszystkie tego samego wyniku, gdzie miał poważne wątpliwości co co do tego czy to się tra ba zrobić wiemy też takie doświadczenie co było z tym ostatnim oficjalnym oficjalne sondaże z nią żegnać taką taką najważniejszą sondażowni w kraju, która wysyła zaproszenia sztywno rządowy ośrodek to po prostu zawsze partie rządzące wypadają ich w sondażach lepiej czy to jest Platforma czy też PiS to po prostu zawsze ma zawyżony wynik do teraz mam pytanie on takie sondaże, które zawsze budzą wątpliwości, bo ile pytamy potencjalnych wyborców czy będą głosować na kandydata x czy Greg no i liczymy na to, że ani dobrej wierze nam odpowiedzą może czasami coś Zacha mec ze względu na poprawność polityczną ale kiedy pytamy to możemy spodziewać dobrego wyniku tutaj w miarę natomiast kiedy pytam ludzi sprawy trudne i skomplikowane to zastanawiam się, jaka jest wartość takiego sondażu, który pokazuje, że np. 77% Polaków popiera takie to takie rozwiązanie albo jest za taką albo inną strategią ekonomiczną albo uważa, że rząd powinien tak się zachować, jeżeli chodzi o działanie ekologiczną budowę np. elektrowni jądrowej część za część jest przeciw zastanawiał się jako wartość mają te sondaże skoro wiemy, że nie każdy z nas jest specjalistą od spraw budowy elektrowni jądrowej prawda, żeby dać dobrą odpowiedź czy elektrownia powinna powstać to jest dobre źródło dywersyfikować Ania dostaw energii czy też nie trzeba było mieć jakieś kompetencje jakie, więc najczęściej wiedzą elektrowni jądrowej nie mamy tak nowsze to bez wątpienia jest także jest sens pytać ludzi o o takie sprawy, których nie wiedzą, ponieważ jeżeli, jeżeli oni nie mają oni żadnego pojęcia to będziemy bardzo ciężko rozpoznać, a za to, że to tak naprawdę naprawdę działa teraz wracamy do tych sieci społecznych, bo okazuje się, że rzeczywiście ludzie się różnią kompetencjami danych sprawach i to wszystko ciężko uchwycić postaci takiego takiego sondażu, bo w zrobimy takie pytanie zarówno takim są też interesują mają wpływ na swoje otoczenie jakich takim osobom, które są takimi trudnymi odbiorcami przekazu w tej sprawie oznaczone mają też tam swoje intuicje ale, ale tak naprawdę krzyczy do decydowania to właśnie będą się kierować zdaniem zdaniem szwagra, a nie swoim i on teraz wpływają tak jak im się to kojarzy, ale jak przy co do czego to to będą się wspierać na część opinii, ale akurat tego już nie ma pod ręką można wykonać telefonu do do przyjaciela nie odpowiadamy, że proces taką pierwszą pierwszą intuicją, ale to nie musi być nasza ostateczna ostateczna decyzja takie sondaże mogą troszeczkę mierzyć taki właśnie pierwsze intuicje to być może coś tam coś tam pokazuje, ale maga kolosalnego kolosalnej ostrożności, dlatego że te przepisy, zwłaszcza bardziej atrakcyjny sprawach to tak jak powiedziałaś nie są ostateczne, ale mogą ulec zmianie jeśli sprawa została postawiona na ostrzu noża jeśli ci nasi tamten ogół mniej zorientowane zacznie się dopytywać osób bardziej zorientowanych w danej sprawie ze swojego otoczenia, a czy to nie jest zagrożenie dla polityków, bo wiemy politycy lubią podążać za sondażami, zanim podejmą jakąś decyzję albo wypowiedzą się publicznie albo wdrożą jakieś działanie to lubią zrobić takie badanie zobaczyć co społeczeństw na ten temat myśli na taki polityk otrzymuje informację zwrotną, że społeczeństwo nie chce elektrowni jądrowej, bo muszę przede wszystkim kojarzy jest to pierwsza intuicja, której pan profesor powiedział z Czarnobylem np. tak z dużym zagrożeniem na powiedzmy, że 77%, mówi że nie chce elektrowni jądrowej strzela, bo nie zna nie pamięta ostatnich badań dotyczących naszego stosunku do do o elektrowni jądrowych i teraz ten polityk myśli sobie aha no skoro społeczeństwo nie chce no to, mimo że właściwie to nie byłby taki głupi pomysł, żeby się uniezależnić od rosyjskiego węgla gazu i ropy to jednak elektrownia jądrowa nie dlatego są politycy nie polega na 1 w źródle informacji zwykle uzupełniają to o pokusy o takie bardziej pogłębione badania rozmowy, dlatego że już wiele temu działań Satori tak wybitny włoski włoski badacz i myślicie zwrócił uwagę na to że, że demokracji bardzo często jedno mocne nie przebija 2 słabe tak albo jedno z mocno tak przybija 2 słabe nie, bo ktoś to jest zdeterminowane może to swoją wolę narzucić zmieni zdanie mówi jak warszawskie przysłowie, że znajduje się około czy bardziej Piszcie dlatego jeśli jest nawet większość za, ale mała zdeterminowana grupa, która jest przeciwna może się okazać, że ta grupa narzucić swoją wolę, bo ta większość ani nie jest właśnie zdeterminowana, a jesteś częściej nawet skłonne do tego, żeby unikać kontrowersji, żeby np. nie nie zdawać sprawę na ostrzu noża dlatego ustąpi zdeterminowanej zdeterminowanej mniejszości także tutaj sondaże są 1 z informacji, ale na pewno, żeby pogłębić obraz warto sięgać po inne inne metody, bo taki obraz, zwłaszcza przy bardzo skomplikowana sprawa może być łudząc, a czy to nie jest także sondaże, które są oczywiście elementem polityki w pewnym momencie potrafią też mogą przyjmować jej funkcję, bo znalazłem taki fragment Wojciecha Cwaliny Andrzeja Falkowskiego, którzy podkreślają, że to zjawisko przejmowania przez sondaże funkcji politycznych jest charakterystyczne dla słabego rynku partyjnego, że te partie, które nie mają związku z określonymi grupami społecznymi i gdzie coraz większa jest rola pojedynczego lidera czy liderów wzrost znaczenia mediów także się pojawił w polityce to oczywiście skłania do stałego poszukiwania wyborców, a jak szukamy tych wyborców no chcemy trafić ich gusta i w ich przekonania, więc tak konstruujemy naszą ofertę wyborczą, żeby się wstrzelić w gusta i przekonania wcześniej badamy to społeczeństwo, więc odpowiadamy na zapotrzebowanie tworzymy ten towar taki sposób, żeby go sprzedać to był zapis pewnego zjawiska, którego z od tego co bardzo się oddalamy się już problem raczej inne niż to że, że Patyk nie da rozróżnić opakowania i dziś są to właśnie jak jak proszki do dobrania każdy wspomina w pozostałych każdy chce być dla partii każda partia partią dla każdego w związku z tym szuka tam jakiś jakiś tam jakiś punktów zaczepienia jednak okazało się że, że ta opowieść o tych partiach we wszystkich do siebie zbliżają to ona już odeszła w przeszłości w tej chwili raczej mam problemy z nadmiernie rozszerzającymi się z podziałami i takim stać bardzo głęboko emocjonalnym nazywam sobie to nazwa takiej dyskusji emocjonalne to taka nazwa dysku los oraz takich głęboko emocjonalne dyskurs publiczny, którym w, którym już raczej szuka się takich, ale takich tematów, które rozgrzeją tych największych aktywistów, którzy pociągną za sobą swoje swoje otoczenie tych zdeterminowanych wyborców, a nie nie szuka się tych takich chwiejny którzy, którzy są skłonni zmienić zdanie, jakim się podsunie jakiś taki temat, które jakoś się dobrze dobrze kojarzy i takie zjawisko 6 partii za pomocą sondaży szukają zostały w ogóle pójść, jakie tematy są są ważne dla wyborców dziś na środku same polityczne dla takiego nie do określonego wyborcę, bo ważna w tym etapie, ale ten przekaz z już skończył, bo w tym momencie pojawi się realne spory ma myślę silne partie przeciwne establishmentowi tworzonym właśnie przez takie niedookreślone partie i one ogniskują główne emocje w polityce i tutaj już to w mniejszym stopniu nastawione na na poszukiwanie takich jak i finansowych problemów bardziej polityka nastawiona na szukanie takiej rzeczywistej rzeczywistych obaw rzeczywistej złości i te sondaże już nie mają takiej aż takiego znaczenia, chociaż oczywiście w wyborczych wierni są cały czas Unii i oni cały czas mogą przeważyć szalę pomiędzy 1 własną, zapowiadając naszą rozmowę cytowała Tadeusza mazowieckiego, który kilkanaście lat temu takie się zastanawiał czy to przekonania kształtują sondaże tak powinno być w każdej zdrowej dojrzałej demokracji też to sondaże decydują o przekonaniach i chciała pana profesora zapytać o to czy czy jesteśmy czasem w takim momencie może zawsze w takim momencie byliśmy, że sondaże są nie tylko lustrem nastrojów czy przekona światopoglądu, ale także katalizatorem na pewno dziś jest taki efekt kuli śnieżnej gdy gdzie przekonanie, że wszyscy inni tak myślą skłania innych do myślenia ten sam sposób ale, ale jednak mimo mimo wszystko to jest jakiś margines tam zawsze na środku zatwierdzenie tych, którzy mają swoje bardzo wyraźne poglądy i wciąż potrafią do nich przekonać najbliższe otoczenie później gdzieś tych poglądów poglądów bronić na pewno nie jest nie jest także, publikując dowolny są też można później i pociągnąć jakąś jakąś stronę opinię publiczną leśną przekonaliśmy się parę razy, gdzie były takie gwiazdy 1 sezonu nawet tam 12 Czech sondaży ktoś nagle ogłosił swoje swojaka swoje kandydowanie w wyborach na tam zdobył jakiś jakieś 12 pod swe poparcie, a chwilę później to wszystko gdzieś trzeba było gdzieś w dziesiątkę, gdyż było okropnie tej i wszystko wróciło stare koleiny okazywało się że, że z nie da się go po prostu wykreować się na tej zasadzie jak ja ci celebryci to są znani z tego, że są znani w związku z tym, że ktoś ma świetne sondaże, dlatego że nasze sondaże ani za tym nie stoi to to jednak są jakieś przejściowe przejściowe sytuację i już czas bardzo wyraźnie widać osób bez osadzenia w realnych struktura realnym życiu społecznym zawieszenie nie osiągnie sami są zdarza czy to nie jest także co za dużo to niezdrowo, bo jesteśmy po 3 kampaniach wyborczych i w trakcie jak twierdzą politycy prawa sprawiedliwości kolejnej czwartej kampanii wyborczej, chociaż mam wrażenie żona się jednak nie odbywa, bo ważniejsze sprawy zaprzątają głowy wyborców i poczt podczas tych 3 wcześniejszych kampanii wyborczych byliśmy zasypywani sondażami, które zamawiały wszystkie media czasopisma radiostacje telewizje i właściwie codziennie dostawaliśmy jakiś komunikat, kto ile procent ma kto ile stracił, kto ile zyskał, kto jest na ciele, kto spada pod próg tak dalej tym podobne jak to się przekłada na mandaty np. zastanawiał się czy ogrom tych sondaży wielka liczba to, że czasami pojawiają się danego dnia sondaże, które są dość do siebie dość mocno nieprzystające to wszystko nie powoduje naszą głowi w naszej głowie chaosu zamieszania w tym, że to raczej skłania do ostrożności należą się już się nauczyli, że te sondaże dzisiaj są takie mogą być inne niż nie należy tego w wyciągach zbyt daleko idących wniosków trzeba chwileczkę poczekać zobaczyć, jaki się to układa trend i dopiero wtedy można coś na tej podstawie wnioskować o to, że jednak są rzeczy trwalsze to jest ten obraz jest troszeczkę rozedrgane, ale wcale nie znaczy rzeczywistość jest zamykana tylko nasze, tyle że czas takich z odzyskanego obrazu dużo trudniej uchwycić istotę tego co tam naprawdę się się dzieje, ale tak naprawdę media jako FOT Time and potrzebują cały czas jakiś paszy i IT w sondaże takiej codziennej codziennej politycznej paszy i dostarczają można o tym, o tym rozmawiać i ja też czasami próbuję wytłumaczyć zwolniono mnie dziennikarzy i się go zostało 2% czy to koniec czy to początek równi pochyłej czy to się podniesie państwo to w co tak co nie ma w tym coś, o czym mówić na podstawie 1 sondażu, jaki tam przez przez sąd 3 miesiące spadało w po 2% za każdym razem to może coś, by się tam dało o tym, mówić, ale taki wyraz wahnięcia może być pewności przypadkowe, ale w, ale dziś jestem cen popyt, na jaką ekscytację na takich emocji, które temu wszystkiemu towarzyszą wydaje się żony się opisuje właśnie sondaży no właśnie, dlaczego sondaże są atrakcyjne dla odbiorców, bo media nie publikowały, by badań opinii publicznej, gdyby one nie były chętnie czytane czy właśnie na do pozytywnego odbioru badań opinii publicznej czy wpływ na ten pozytywny odbiór ma to, że ten element rywalizacji tak albo też dowiedzenia się moje poglądy są zbieżne z poglądami znaczącej części społeczeństwa czy też jestem w mniejszości co decyduje o tym, że odbiorcy badań opinii publicznej zawsze się znajdują jest tak, że to jest takie widowisko medialne w naszym możemy pokazać słupki możemy zrobić grafikę możemy powiedzieć coś coś zmienia, by taki pozór całości obiektywizm model też poza takich eksperckiej wiedzy znaczy, że to nie jest coś co jest znane nam doświadczenia, ale z drugiej strony możemy skonfrontować z naszymi odczuciami z naszymi rozmawiam z rozmowami bezpośrednimi ze znajomymi licz no tak tak to prawda wyjdzie na stronę, bo np. minister powiedział tak, a także to jest taki ciekawy zwornik pomiędzy różnymi zjawiskami zjawiskami społecznymi, a oto prosty element takiego przeciągania liny że, że wszyscy ci, którzy tam się w polityce występują jako da zawodnicy, ale nas raczej jako jako liderki czytam czy liderzy to to oni mogą się tym czym ekscytować to jest to jest jakiś jakaś forma uczestnictwa w zbiorowym o życiu to wydaje się, że taki splot czynników jest ich kilka, ale wcale nie wykluczają mogło się dodawać napędzać to teraz takie kwestie zakulisowo logistycznych chciałbym pana profesora zapytać, bo i ośrodków badania opinii publicznej jest całkiem sporo niektórzy mówią, że za dużo i że nie wszystkie są rzetelne to może za mocno byłoby nierzetelne za mocno było wypowiedziane, ale że no tak robią na szybko taki sondażowy fast food po prostu zapewne także, że to jest tylko zgłasza się, że to w politykę to są w to są rzeczy, które w są jakimś dodatkiem jednak głównego dania, na którym są w badania rynkowe w tym z sprawdzał się wszystkie deklaracje dotyczące właśnie do w szczególności szybko zbywalnych dziś używek proszków i podobnych podobnych spraw bo, bo tam są tam są realne pieniądze tam realne realne obroty, a te badania polityczne to, że zalewa się społecznymi sprawami są trochę bardziej prestiżowe, bo im się zainteresować media element takiego PR-u poszczególnych sondażowy ni, ale w dal gdzieś tam dołączamy jakiegoś większego większego pakietu badań co wcale jakości nie tych badań nie nie podnosi także w coś zrobić to jest jest jest także jeśli jest popyt na tego typu badania to pojawia się nam się po aż czasami jest także tych spraw każdy mecz chcemy tam swoje sondaże jakieś tam zaistnieć jest cytowane przez inne media itd. to to zamawia takie sondaże z właśnie nie myślał o tym, że będą precyzyjne czy będą dokładać z myślą tworzony w ogóle będą, że to w zasadzie wystarczy czy one będą także przewidywać rzeczywistość i tak tego nikt nie nieprawdziwe jest faktem że, że próbujemy jakoś weryfikować już tam od czasu poprzedniego cyklu wyborczego z deficytu badań ilościowych nad polityką jest Bielańskiego przyznaje taką nagrodę petycji w 2 najważniejszych sondaży dla tych, którym się udało udało przewidzieć i jak po kilku cyklach wyborczych będziemy mogli to porównać to czy gdzieś może za 10 lat o to wtedy będzie można zobaczyć czy rzeczywiście jest tak, że są takie sondażowe, które regularnie się pojawiają wśród zwycięzców czy to jest także oraz temu trafiła się tamtemu trafi w i w i tego się tak naprawdę nie da przewidzieć Rafał Kalukin kilkanaście tygodni temu ostrzegał w tygodniku polityka przed publikowaniem wyników tzw. tajnych sondaży zamawianych przez poszczególne ugrupowania, bo to co jakiś czas pojawia się na łamach prasy czy w ogóle w mediach, że jest jakiś wewnętrzny są dalsze zamówiony przez prawo sprawiedliwość albo przez Platformę Obywatelską, który mówi, że jest tak tak i partia dostosowuje strategię właśnie tego sondażu i Kalukin diagnozował też kampanie na kampanie sondaże też coraz poważniejszym problemem i tu cytat do pewnego stopnia jest zresztą strukturalne i wynika z samego ustanowienia ośrodków badawczych na styku polityczną medialnym z 1 strony zarabiają na zleceniach partyjnych z drugiej publikują na łamach mediów zasady obiektywne sondaże to nie jest czysta sytuacja, choć niewiele można zrobić to zdaniem przekonany to znaczy też tak, bo rzeczywiście są w salach tam wrzutki medialne ale, ale tak naprawdę wydaje się że, że partie polityczne jeśli zamawiający takie tajne sondaże Zdeb pogłębia one jednak im zależy na rzetelnej informacji wiadomo, że później robią przecieki z tego, że dla nich korzystne, a nie z tego co co podważa dotychczasowe decyzje i sposób myślenia i czasowe działania w szczególności kierownictwa, ale w, ale tak naprawdę się o samą na samą istotę to to zależy, żeby te sondaże były jak najbliższy rzeczywistości natomiast to że, że któraś z sondażowni może przy nie chce się narażać, publikując niekorzystne sondaże swojemu zleceniodawcy na pewno warto o tym, pamiętać, aczkolwiek nie będzie to był jakiś niezwykle niezwykle ważne ważny element, bo przynajmniej z tego co ja się orientuje jednak ten rynek jest tam jakoś się jakoś tylko cząstką całego rynku badań społecznych, który jest zdominowany przez przez komercyjne badania badania rynkowe, ale z to zakładamy takich tematów trzeba wykazywać czujność, bo nikt nie wiadomo w tym momencie to się gdzieś pojawia się też problemy, które zaczną ciążyć ma naszym wspólnym życiu, a ważne jest to gdzie sondaże są publikowane na jakich łamach antenach się ukazują mówię tutaj o tym w kontekście zjawiska, a baniek informacyjnych czy medialnych mediów tożsamościowych albo mediów oskarżany o to, że są zaangażowane, po której stronie politycznego sporu i zastanawiać czy to też ma znaczenie, że jeżeli jakiś odbiorca uważa, że dane medium zaangażowane poczyni stronie tam jest sondaż publikowany ten sondaż nie będzie odbierany jako wiarygodny wydaje się, że rząd Jana w jego sondażu wpływa przede wszystkim w takich dla zaangażowanych w politykę na odbiorców dziennikarzy polityków jak zauważyłem to o to jak też wpływa przede wszystkim pocztę zaważyć na korzystny czy nie rozważa wszystkie sondaże korzystne dla w danej strony są uznawane przez nią za wiarygodne, a wszystkie te są niekorzystne są uznawane za niewiarygodne to absolutnie w niezależne od bezpośrednio co w tego, kto opublikował, chociaż czasami bywa także jeśli to medium przeciwna opublikowało sondaż jest dla nas korzystne może w ogóle takie dodatkowe dodatkowy bonus ale, ale to w sumie nie jest aż tak istotne ważne jest, że to sondaż jest jest korzystny wydaje się, że to, że te z tych sondaży na tyle dużo na szczęście 1 za efekt efektów sieci jest to, że są miejsca, by po prostu utrudniają, a są takie portale, w które w, których można zobaczyć jak wygląda średnia sondaży to zwykle świata nawet Wikipedii są są strony poszczególnych wyborach w przeszłości na angielskiej anglojęzycznej Wikipedii jest tego sporo, gdzie po prostu są jest zestawienie wszystkich sondaży i są one uwzględniane wtedy tak naprawdę nie ma znaczenia z skąd, gdzie się okazały itd. ważne jest, że wszystkie sondaże cząstkowe składają się dostateczną średnio, na której widać co się dużo lepiej co się dzieje niż każdego z tych sondaży osób to jeszcze na koniec panie profesorze przyszłość sondaży widzi pan ogromną świetlistą Jasną w ja na pewno raczej w pełną wybojów o to, aby się to czy to będzie świetliste zależy od tego jak się jak jest bojami będziemy mierzyć jak będą badacze z tym wszystkim radzić na pewno jest także te sondaże będą nam zawsze towarzyszyć, bo nie jest łatwo z tego zrezygnować im nadzieję, że będą coraz ostrożniej interpretowane są ostrożniej robiony ze świadomością ze świadomością ograniczeń czy wydają się, że to szef w to jest coś co co nie zniknie, ale co bardziej będziemy świadomi tego, że ten nie potrafi nam dziś odpowiedzi na wszystkie nasze nasze pytania także jest to coś co co będzie z nami będzie się doskonalić miejmy nadzieję, ale nie bardzo sobie wyobrażam będzie się rozszerzać na coraz nowe obszary, ponieważ ma wiele wiele ograniczeń, które nie znikną tak ław prof. Jarosław Flis Uniwersytet Jagielloński był naszym gościom przed północą bardzo dziękuję panie profesorze dziękuję pięknie państwu życzę spokojnej nocy dobrych snów do usłyszenia Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: WIECZÓR - KAROLINA LEWICKA

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Słuchaj podcastów TOK FM bez reklam. Z pakietem "Aplikacja i WWW" - niezbędna wiedza zawsze pod ręką!

KUP TERAZ do 40% taniej

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA
Przedłuż dostęp Premium taniej!