REKLAMA

Zamach czy zbieg okoliczności? Historia śmierci gen. Karola Świerczewskiego 

Historie Polski
Data emisji:
2020-03-29 19:00
Audycja:
Prowadzący:
Czas trwania:
46:11 min.
Udostępnij:

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
Maciej Zakrocki dobry zapraszam na historię Polski dzisiejszej audycji wracamy do wydarzenia właściwie może to wydarzenie pretekstem do całej audycji chodzi o 28marca 1947 roku zasadzka uprawia błon kach koło Baligrodu ginie gen. Karol Świerczewski działacz komunistyczny uczestnik wojen domowych w Rosji i Hiszpanii łączymy się teraz panem prof. Grzegorzem Motyką Instytut studiów politycznych Polskiej Akademii Nauk dzień dobry panie profesorze dzień dobry panu dzień dobry Rozwiń » państwu dobry pretekst, żeby jeszcze raz nie tylko powiedzieć o samym tym zdarzeniu, ale też samej postaci, bo ci, którzy byli nieco wcześniej urodzeni pamiętają gen. Karola Świerczewskiego z czasów PRL-u jako wielkiego znakomitego oficera generała bohatera właśnie tych wojen domowych zasłużył nawet się wizerunkiem na banknocie no, a częścią tej jego legendy jest właśnie to wydarzenie 28marca czterdziestego siódmego roku przedstawiane jako zamach na generała, a jak to było naprawdę rzeczywiście taką barwną częścią życiorysu gen. Karola Świerczewskiego, by jego po wojnie domowej w Hiszpanii, gdzie m.in. dowodził 1 jedno dywizji międzynarodowych jego wkład walki były powstańcze lub całą ludnością pozytywne i został naszkicowany nawet przez Ernesta Hemingwaya podwyżką, a więc worek właśnie taką postać niezwykle pozytywna co tylko dodawało taki bar wnosi biografii się wszystkiego, chociaż obrotu wejdą słowo dokładnie analizować obecność takich ludzi jak Świerczewski już nie mówiąc o innych przedstawicieli ruchu komunistycznego wysyłanych przez Stalina nie zawsze udział w tej wojnie domowej nawet jeśli przyjmiemy, że to była słuszna strona no zasługuje na na uznanie no chociażby przypominane mocno ataki na ludzi kościoła egzekucje niszczenia zabytków itd. to są to są ludnością wojna domowa w Hiszpanii ma swoją w taką mroczną stronę wciąż na nowo odkrywano gdzie, gdzie siły republikańskie dopuszczali się wielu zbrodni, zwłaszcza o ludziach kościoła i część tych ludzi później była od Beaty Kowalczyk przez papieża Jana Pawła Pawła drugiego więcej mówi rzeczywiście tych zbrodniach, których dopuścili się ran liści czy Francji ci, którzy są także masowo rozstrzeliwali wszystkich podejrzewanych o współpracę z republikanami natomiast natomiast jeśliby uznawać stanąć pozyskanie rządu, który w końcu miał mandat demokratyczny Republikanie mieli demokratyczny mandat to sam udział Świerczewskiego w tej wojnie akurat moglibyśmy ocenić pozytywnie tam nie ma ciemnych kart przynajmniej o nich przynajmniej oni nie wiemy natomiast warto zwrócić uwagę na to, że był się wszystkiego przede wszystkim związane ze związkiem sowieckim co prawda urodził się w Warszawie tu spędził pierwsze lata życia natomiast w czasie pierwszej wojny światowej został ewakuowany w głąb Rosji zmobilizowały najpierw do armii rosyjskiej, a potem trafił do armii czerwonej i w tej armii czerwonej m.in. Warmii bolszewickiej brał udział w pomocy dla Warszawy w roku 1920 to mamy dodatkowy pretekst do rozmowy tak setna rocznica udziału Świerczewskiego w wojnie dwudziestego roku jak najbardziej, chociaż jego udział akurat w tej wojnie nie był jakiś istotny był raczej raczej no jednak wielu jednak wielu żołnierzom zdobywał dopiero swoje pierwsze doświadczenia w tym okresie, choć dwudziestym roku dostał chyba Order czerwonego sztandaru mógł, więc na pewno był jak o żołnierze był żołnierzem niezwykle odważnymi ta odwaga tej odwagi też się też trudno, chociaż wiele osób w wieku do dzisiaj twierdzi, że część to 2 zawdzięczał zamiłowanie do alkoholu, o czym także także chodzą właściwie legendy, których nam stopniowo się nawet trudno się zorientować co jest co jest legendą co jest prawną wracając do jego postać to znaczy w wiele mówi też o tym, że będą tej armii czerwonej brał udział w represjach przeciwko przeciwko chłopom w latach dwudziestych przypomnijmy, że bolszewicy, kiedy już zakończyli wojnę domową są z tymi głównymi siłami regularnymi tłumili cały szereg wystąpień Chłopskich to były rzeczywiście no brak pracy, które towarzyszyły tłumieniu buntów Chłopskich, bo czasami straszne i do niedawno w Rosji odbyła się wręcz dyskusja publiczna na temat zbrodni, których dopuszczono się w Guberni tambowskiej, gdzie stosowano wręcz Gazy bojowe przeciwko przeciwko zbuntowanym grupom grupą chłopski i Świerczewski to niestety krótki epizod paroletnią, kiedy dowody, kiedy dochodzi w Hiszpanii wraca zapewne też, obawiając się o swoje życie, bo przypomnijmy, że część tych oficerów nawet wracający z Hiszpanii została rozstrzelana w ogóle to jest okres wielkich czystek w Rosji, gdzie kilkadziesiąt tysięcy samych wyższych oficerów zostaje rozstrzelanych zaskoczył wszystkich na pewno lub w gronie tych, którzy mogli się obawiać, ale wyjaśniała słuchaczom szczególnie tym, którzy może mniej pamiętają tamte czasy, dlaczego tak się dzieje do 1 z teorii oczywiście może jednak przede wszystkim zbyt prosta jest taka, że właśnie ci ludzie, którzy byli w wojnie domowej w Hiszpanii przez kontakt z lewicą zachodnią jeśli można tak powiedzieć zdaniem Stalina mieli trochę popsute w głowie to jest jedno rzeczywiście teorii w tym sensie możemy być prawdziwa, że do tego dochodziła podejście Stalina do do tego typu kontaktów następujące znaczy lepiej zabić 100 podejrzanych o współpracę z obcymi wywiadami 100 niewinnych niż uronić 1 winnego, a Stalin był zaprzysięgłym komunistą, który patrzył na rzeczywistość przez pryzmat przez pryzmat liczb statystyki życie ludzkie dla niego nie miało żadnego większego znaczenia miało znaczenie wręcz statystycznej ją wychodził po prostu dokonuje takiej wręcz można powiedzieć socjalnej zmiany w korpusie w korpusie Oficerskim wszystkie oskarżenia, które temu towarzyszyły udział w spiskach przeciw rzekomych spiskach przeciwko związkowi sowieckiemu oczywiście był czysto to duma, gdy on uznał zwyczajnie należy wyczyścić korpus oficerski z tej stoi stary grób bolszewickich oficerów, którzy swój sukces zawdzięczali sobie obsadził obsadził na najwyższe stanowiska dowódcy po zabiciu tych oficerów z młodszymi oficerami, którzy zawdzięczali sukces i karierę samemu Stalinowi w związku z tym, by mu jeszcze bardziej oddani nie jest ci którzy, którzy wcześniej zostali rozstrzelani brania ma umysł dosłownie błędów śmierci też zginęła część tych ludzi którzy, którzy brali udział w wojnie domowej w Hiszpanii tym razem właśnie podejrzani o autentyczne szpiegostwo, bo zakładano, że tam mogli się spotykać z oficerami obcy wywiad Świerczewski uniknął tego losu nie wiemy dlaczego, aby zwrócił uwagę podwójnie podejrzany, bo miał jednak polskie pochodzenie, a za polskie pochodzenie wówczas w korpusie Oficerskim także tylko za to groziła śmierć no i tutaj dobre jest to przejście zaczniemy może początek jego kariery drugiej wojny światowej, ponieważ ta ta wojna dla związku Radzieckiego m.in. dlatego na początku pomijam oczywiście ten okres 3941, ale już mówi o planie Barbarossa ataku Niemiec na związek radziecki to wygląda fatalnie 1 też powodów jest to, o czym pan powiedział, czyli wcześniejsze czystki w wysokim korpusie Oficerskim chociażby brakuje tak doświadczonego generała jak Tuchaczewskiego no mówiąc krótko sieci ci nowi wierni nowo mianowani nie najlepiej sobie radzą jak zaczyna drugą wojnę Świerczewski można powiedzieć tak jak większość oficerów armii czerwonej to znaczy jego wizja została co zostaje całkowicie zniszczona, a w czasie bitwy pod Moskwą okrążenia wyrywa się dosłownie dosłownie kilku kilku ludzi przypomina, że to był czas, kiedy rzeczywiście Wehrmacht paru do przodu i dosłownie miażdżył dywizje dywizja armii za nią setkami setkami tysięcy żołnierzy można powiedzieć, że ta machina wojenna Wehrmachtu wreszcie zapisała samą liczbą czerwonoarmistów, których trzeba było zabić, więc do niewoli robić kolejne kolejne kolejny oddziały sowieckie, które stały na drodze do Moskwy jak wiemy koniec końców liczby okazały się na tyle po stronie sowieckiej gigantyczne, że zdaniem Moskwy nie zdobyli natomiast natomiast nie było w tym lub większego udziału wszystkiego, a który po tej klęsce pod włoską zostaje odesłany na tylu wykorzystywany raczej do szkoleń wojskowych przyjmuje się rzeczywiście w tej chwili powszechnie, że brało się to właśnie z tego, że uznano rząd nie ma jednak większe zdolności do dowodzenia w Polsce w no i na dodatek właśnie dochodziła ta wspomniana już kwestia alkoholowa no i odsunięty rzeczywiście ląduje w jakiej pracy wojskowym szkolnictwie dalsze jego losy mówimy już po informacjach TOK FM historię Polski Maciej Zakrocki dzień dobry ponownie zapraszam na drugą część audycji historię Polski połączeni jesteśmy z panem prof. Grzegorzem Motyką, które przybliżają sylwetkę gen. Świerczewskiego Karola Świerczewskiego pretekstem trochę do naszego spotkania jest mała rocznica 28marca czterdziestego siódmego roku rocznica no właśnie to wyjaśnimy pewnie w końcowej części naszej audycji czy to zamachu na gen. Karola Świerczewskiego czy to może przypadkowej akcji UPA i przypadkowej śmierci generała zakończyliśmy w pierwszej części opowieść o dość niech chwalebnej chwalebnej roli generała w obronie Moskwy no i mówił pan, że on został właściwie po tym, jak jego grupa bojowa została rozbita zostaje odsunięty na długo właściwie aż do roku 1943 zajmuje się szkoleniem oficerów, a warto zwrócić uwagę, że miał obroniony doktorat nauk wojskowych na podstawie swoich doświadczeń właśnie Hiszpan w roku czterdziestym trzecim, kiedy Sowieci zrywają stosunki dyplomatyczne z rządem emigracyjnym już bezpośrednio otwarcie stawiają na na polskich komunistów postanawiają wykorzystać Świerczewskiego, a właściwie go polskie polskie korzenie zostaje wyłączony do tej komisji orlenowskiej, która szykuje przejęcie władzy w Polsce w roku czterdziestym czwartym zostały właściwie wszystkich oddelegowany do tworzonego wojska polskiego i dosyć szybko awansuje zostaje dowódcą drugiej armii wojska polskiego wiadomo, że w czterdziestym czwartym roku latem czterdziestego czwartego roku, kiedy ta armia się tworzy on część żołnierzy, którzy są powoływani pod broń, a nie chce służyć służyć wargi do podległej komunistom w sytuacji, kiedy nowości na ich oczach są uzbrajane oddział armii krajowej ich koledzy zapasu aresztowani wożeni w związku sowieckiego nierzadko rozstrzeliwani często ze oferują i zachowały się rozkazy, których podpisane przez Świerczewskiego w tym sąd nakazuje rozstrzeliwanie rozstrzyganie takich dezerterów z tobą można powiedzieć wrócił do doświadczeń właśnie hiszpańskich, bo tam też można znaleźć w różnych wspomnieniach, że dezerterów rozstrzeliwał no mnie nie tylko hiszpańskiemu powiedział wróciłbym do tej z doświadczeń z czasu, bo wojny domowej w Rosji wojny władze tłumienia buntów Chłopskich no nie ma żadnych powodów, aby uważać, żeby Świerczewski był bardziej łagodny niż inni, a bolszewicy oficerowie, którzy wtedy dokonywali represji na gigantyczną skalę i wykonywali 10001000 egzekucji to skala oczywiście latem czterdziestego czwartego roku była tak gigantyczne jak wcześniej natomiast natomiast c i szła także ma dziesiątki dziesiątki osób w czterdziestym piątym roku druga armia wojska polskiego została skierowana obraz z rozpoczęciem ofensywy styczniowej na PFRON początkowo miała zdobywać Wrocław ostatecznie zostaje skierowana do wzięcia, gdzie nad Nysą Łużycką i bierze udział w operacji berlińskiej ma zadanie zdobyć drewno, ale to wciąż walczy nie udaje, ponieważ dochodzi do niemieckiej kontrofensywie wojsk marszałka serwera i gigantycznych strat poniesionych przez drugą armie pod pod Budziszynem i tu właśnie dopiero po osiemdziesiątym dziewiątym roku mówi się otwarcie, że odpowiedzialność za tą za porażkę dla ciężkie straty poniesione w latach budzi chińskiej, by w dużej mierze ponosi właśnie Karol Świerczewski to, że nie okazał się już wybitnym wybitnym dowódcą natomiast z drugiej strony ja mógłbym powiedzieć na jego w swoiste usprawiedliwienie być może usprawiedliwienie cudzysłowu bym uznał to za po prostu zachowywał się tak jak większość obserwacji czerwonej wtedy to znaczy jego takie parcie do przodu było typowe dla wielu wielu generałów, którzy nie liczyli się ze stratami własnych własnych żołnierzy i bardzo często bardzo często po prostu dosłownie zatykali niemiecką obronę kolejnymi falami nacierających nacierających czerwonoarmistów Świerczewski postępował można powiedzieć podobnie jak w tym wypadku jak marszałek żuków, którego znamy słynną wypowiedź, że nie ma lepszego sposobu na rozminowaniu pola minowego niż wysłanie przez wysłanie do ataku batalion karny i się wszystkim postępował podobnie sąd za wszelką cenę zdobyć drewno sytuacji niemieckiego, bo kontrataku kontrowersji było właściwie niemożliwe no właśnie teraz jak ja jak dalej, że tak postanowiono ze Świerczewskim no bo z naszej opowieści wynika, że on właściwie od czasów pierwszej wojny światowej i młodych lat jest bardzo silnie związany z sowiecką Rosją pan wspomniał co prawda, że on czterdziestym czwartym roku wchodzi już skład tego biura komunistów polskich i właściwie wiadomo że, że jest tutaj dla niego jakaś rola, ale i teraz właśnie mimo tych nie najlepszych wyników na froncie Niewiem Moskwa podtrzymuje, że trzeba skorzystać ze Świerczewskiego w budowie podległe jej komunistycznej Polski zdecydowanie tak myślał nawet nie uznano babę, aby jak jego błędy w czasie operacji berlińskiej miały jakiegokolwiek cokolwiek, jakkolwiek zasadnicze znaczenie Świerczewski pozostaje w szeregach wojska polskiego jest wiceministrem obrony narodowej jednak nic staje się członkiem polskiej partii Robotniczej jest wręcz komitecie centralnym to PR-u i zajmuje się tym, aby jak najlepiej wykorzystać wojsko polskie, bo do tego, aby PPR przejął absolutną pełnie władzy zdławił zarówno opozycję legalną pracę Dąbrowską Stanisława Mikołajczyka jak i jakie podziemie podziemie zbrojne dziś zapominamy o tym, że oddziały wojska polskiego były wykorzystywane bardzo szeroko do zwalczania podziemia, choć rzeczywiście także jest także należy, że najlepsze efekty w zwalczaniu polskiego przynajmniej podziemia przynosi dawały ZUS specjalne przeciw partyzancki jednostki, jakimi formacji, jaką był korpus bezpieczeństwa wewnętrznego natomiast większe sukcesy wojsko Polskę głosiło walce z ukraińską powstańczą armię, bo tutaj można było bardziej być pewnym oddania szeregowy żołnierz WP i 1947 roku na początku tego roku właśnie zapada decyzja o dalszych wysiedlenia ludności ukraińskiej spółki wschodnich ziem Polski na ziemie północne u zachodnie i najpewniej w ramach przygotowywania tej operacji to fałszowanie wyników wyborów do Sejmu ustawodawczego w styczniu 4, który odbył się w styczniu czterdziestego siódmego roku Świerczewski jedzie jedzie w marcu czterdziestego siódmego roku wystawy, czyli jego właściwie tam wcześniej nie ma on się tą sprawą ukraińską tym wszystkim co się dzieje na na na pograniczu nie zajmuje je jeśli to bezpieczna dalej sztabu sztabu generalnego i więcej wiemy o zaangażowaniu takich bezpośrednich polonistów niekiedy przedwojennych oficerów jak np. gen. Paskiewicza generała chora którzy, którzy brali udział w tych represja twierdzi drugi albo albo z kolei osoby marszałku rola Żymierski, który stoi na czele wojska polskiego podpisuje rozkaz nakazujący zaangażowania działu WP 3 wszystkich jest troszeczkę to wszystkie w cieniu natomiast całą pewnością co wszystkich tych działaniach bierze gwiazda czynny udział i w marcu wraz wraz ze zmianami, które następują w tym regionie ponieważ, ponieważ równolegle do przygotowań tych dalszych wysiedlenie trwa wycofywanie części oddziałów wojskowych do do centralnej Polski Świerczewski najprawdopodobniej ma po prostu przyjrzeć tej tej sytuacji, ale jeszcze wyjaśnimy słuchaczom, jaka jest sytuacja nazwijmy to z punktu widzenia wojskowego to znaczy jaki to jest moment jeśli chodzi o o walki, które się tam toczą no bo to, że dochodzi do tego do czego dochodzi 28marca jest konsekwencją właśnie tego co wymaga krótkiego wyjaśnienia po kolei może rzeczywiście najlepiej tak z roku na pograniczu polsko-ukraińskim niska 40 czwartym roku kilkaset tysięcy osób pochodzenia ukraińskiego Stalin decyduje wraz z wytyczeniem tej nowej granicy, a Polacy z terenów zachodniej Ukrainy do służby zostaną wysiedleni przymusowo do Polski, a Ukraińcy niczym dzisiejszej Polski na Ukrainę i w latach 4446 w obie strony jest dokonywane są przymusowe deportacje w sumie zostaje wysiedlonych prawie 800 000 Polaków ze związku sowieckiego, a z dzisiejszej Polski bez mała pół 1 000 000 Ukraińców zostaje pod często pod przymusem dosłownie pod lufami karabinów wywiezionych na na Ukrainę to wywołuje żywiołowy opór wierny tej ludności która, która ucieka chowa się nie chce wyjeżdżać, ale również czynny i uaktywniają się oddziały ukraińskiej powstańczej armii, które podejmują bardzo szerokie działania przeciwpartyzanckie tyle tylko, że w końcu czterdziestego szóstego roku wysiedlenia się kończą i oddziały polskie też po części zamrażają swoją działalność jest i dochodzi właściwie do takiej paradoksalnej sytuacji to znaczy z 1 strony ma jest to ponad 1000 około 14001500 ludzi w oddziałach partyzanckich na takim wąskim pograniczu z drugiej strony nie prowadzą w tym momencie dzięki działalności i wojsko polskie właściwie jest przekonany, że za potrzebny jest jeszcze 1 cios, żeby zniszczyć to podziemie, a i jednocześnie jak się wydaje zapadła decyzja, że wojsko polskie bezpośrednio się wycofa z tego terenu wprowadzi się korpus bezpieczeństwa wewnętrznego, który się sprawdził walce z polską partyzantką, a wraz z ukraińską de facto do tej pory nie brał udział i Świerczewski najprawdopodobniej jedzie, żeby przeżyć operacji wycofywania jednostek WP wprowadzania oddziałów KBW oddział wojsk ochrony pogranicza ma interes no właśnie dalszych dalszych wysiedleń wysiedlenie ludności to, że z partyzantką ukraińska w tym momencie, bo tak wygasiła częściowo swoją aktywność nie może pozostawała rzeczywiście silna dalekim regionie mogło niewątpliwie uśpić jego czujnością przyjeżdżają sam mógł myśleć znacznie bezpieczniej niż rzeczywiście było tu się pojawia postać ppłk. Jana Gerharda, który dowodzi tam 3004. pułkiem piechoty 27marca w sztabie pułku w Lesku otrzymał informację, że właśnie nastąpi Inspekcja gen. Waltera przekazywał te informacje telefonicznie, ale tu jak rozumiem, że chodziło o pewną formułę szyfrowania w języku francuskim kap. Henrykowi Karczewski mu dowódcy kwater idącego w Baligrodzie drugiego batalionu rankiem 28marca do Leska przyjechał Świerczewski i co postanawiają trochę nieoczekiwanie jechać do tego bali grodu tak trudno już zaplanowany do Baligrodu wszystko można było powiedzieć było było jej natomiast natomiast w całym grodzie Świerczewski przyjeżdża robi spotkanie z żołnierzami z ludnością ogląda cmentarz wojskowy, który został zbudowany w tej w tej miejscowości tych żołnierzy, którzy polegli właśnie w walkach zupa i nagle nieoczekiwanie podejmuje decyzję, że będzie jechał dalej do Cisnej, a co jest dla dla celów było zaskoczeniem oni protestują, a w literaturze przedmiotu jest umową, którzy protestowali zdecydowanie, ale czy to protokoły zeznań oficerów to, bo to nie jest tak zdecydowany zdecydowany opór raczej taki troskę nieśmiały raczej zwracali uwagę panu generałowi, że panie generale tam jest niebezpiecznie na to świec, któremu odwagi cywilnej odmówić nie można odpowiada po prostu wg 1 wersji tej najsłynniejszej, że przecież w Warszawie może, bo ma głowę spaść, aby być innej, że w Warszawie można się potknąć złamać nogę na ulicy transport rusza właśnie do Cisnej w bardzo niewielką bardzo niewielką ochroną, która sytuacji, kiedy tuż za grobem w sumie 7 samochodów ochrony jest jeśli jeszcze skromniejsza liczy liczy no 20 paru ludzi w sumie cała cała grupa to jest raptem 33 oficerów i żołnierzy notują większą zbudował napięcie rusza z bali grodu do Cisnej 1 samochód zostaje po drodze, a co się wydarzyło potem poziom po informacjach historię Polski Maciej Zakrocki dzień dobry ponownie przed nami trzecia część audycji historię Polski przypominam rozmawiamy z panem prof. Grzegorzem Motyką o zamachu już teraz samym zamachu na Karola Świerczewskiego zakończył pan swoją opowieść jak to grupa 33 uzbrojonych żołnierzy wyrusza właśnie z bali grodu do do Cisnej i no właśnie i zwróćmy też uwagę, że ta grupa 33 ludzi to do tej grupy zalicza m.in. wiceminister obrony narodowej generał plus Więckowski, który jest dowódcą okręgu piątego płk Bielecki, który dowódcą swej dywizji piechoty płk Hart był dowódcą 3004. pułku w związku z tym jest 4 wyższych oficerów w składzie tej niewielkiej eskapady w końcu i w okolicy Jabłonek ta ten niewielki transport zostaje nieoczekiwanie ostrzelany Świerczewski przejmuje dowództwo i wbrew temu co przez wiele lat mówiono, że poprowadził w tym wypadku walkę no beznadziejnie wydaje się, że na początku zareagował właśnie bardzo dobrze, bo jeśli uznać, że bardzo dobrze jest to, że przejmuje bezpośrednie dowództwo, chociaż powinien to robić dowódca eskorty, który w, które mną de facto powinien w tym momencie przejąć dowodzenie osłaniać oficerów natomiast Świerczewski absolutnie się na to by nie zgodził nakazał atakować burze co skończyło skonsumowała rzeczywiście w pierwszej chwili napastników, ale ten atak miał po prostu żadnych szans, ale dosłownie po kilkudziesięciu metrach żołnierze zaczęli cofać w nieładzie ataki strumyk, który był niedaleko w czasie tego odwrotu Świerczewski został trafiony śmiertelnie i umarł jego widok upadającego generała chyba jej nowo wywołał panikę wśród części żołnierzy, którzy zaczęli dzisiaj niektórzy z nich zaczęły się wręcz gubić w terenie tutaj po prostu ucieka na szczęście ten samochód, który się ze słów między czasie po wypróbowany i grupa ta grupa podjechała pod miejsca zasadzki na widok nadjeżdżającego samochodu wyskakujących kolejni żołnierze, a jednocześnie z drugiej strony, ponieważ stała zaatakowana grupa wycofała się za strumyki lub po prostu uciekła to napastnicy uznali, że dalsza walka nie ma generalnie generalnie sensu, bo nie jest już tak łatwo to ta grupa zniszczyć, a napastnikami byli napastnikami właśnie mówię to taki sposób, ponieważ ponieważ, żeby sprawdzić kim byli napastnicy koniec końców przeprowadzono 3 kolejne 3 kolejne śledztwa i myślę, że warto o tym, powiedzieć pierwsze śledztwo było zaraz po po zasadzce w 2 równoległe, jakiego ją prowadziły działania śledczych to jednak była ministerstwo bezpieczeństwa publicznego druga była zostawił generalnej objął znany, że napadł najpewniej dopuścił się oddział ukraińskiej powstańczej armii, ale w tym momencie błędnie uznawano, że była to ostatnia Billa, a która także działała w okolicy natomiast kilka dni później po zasadzce w Jabłonkach co ten zbir zorganizował na tej samej drodze dosłownie 2km 23km dalej zasadzki, która okazała się mordercza morderczą precyzyjna to znaczy jechało nią 30 opisów, czyli bardzo podobna grupa wszyscy zginęli gościł raptem 1 ranny ocalał w związku z tym zbira zidentyfikowano jego oddział, a jej uznano, że on na pewno zorganizował to zasadzki parę dni parę dni wcześniej jednocześnie obydwie komisje stwierdziły, że dopuszczono się wielu wielu zaniedbań w ramach ochrony wykryto właśnie były prowadzone te wszystkie rozmowy na liniach telefonicznych, że wręcz nawet z Baligrodu docisnąć gaz z 2 zadzwoniono przed wyjazdem ekipy i poinformowano Cisnej i że będzie będzie Inspekcja natomiast na to swoją, chociaż uznano, że nie będzie miało nie bezpośredniego przełożenia na sam przebieg zasadzki to jednak ukarano generała prócz Więckowskiego i dowódca ósmej byli piechoty płk. Gerharda nagana drugie śledztwo odbyło się już latem czterdziestego siódmego roku wraz wraz z akcją Wisła wtedy oficerowie bezpieczeństwa informacji wojskowej po prostu wszystkich ujęć, w których wyłapywali selekcjonowane także pod kątem pod kątem ich ewentualnego udziału zasad dla Świerczewskiego i wtedy latem czterdziestego siódmego roku z zeznań, które składali, więc żołnierze, a także dokumentów, które przyjęto przyjęto m.in. sprawozdanie sprawozdanie dowódcy odcinka taktycznego Łemko mjr Reno okazało się, że tej zasadzki dopuściły się istotnie wina wina Stacha zebrano ponad 20 członków tej z sotni wysłano ich do, a do Warszawy do więzienia Mokotowskiego tam byli przesłuchiwani właśnie pod kątem wyjawienia jak największych szczegółów na ten temat co wyłania się nią właściwie z tych zeznań także tych relacji innych członków Lotnik służy, którzy są czasami składali swoje relacje w latach 90 no cóż okazało się, że to zasadzkę miała najpewniej przypadkowy charakter znać się dzień przed zasadzką Cream zdecydował żyją zorganizuje na drodze najpewniej chodziło mu zdobycie środków żywnościowych by kiedy kolumna zjechała w okolice Jabłonek sotnia, aby istotnie, bo to były 2 oddziały dowodzone przez kino dopiero zajmowały swoje stanowiska dlatego ten ostrzał pierwszy nie był tak skuteczny jak kilka dni później mógł się stało w wypadku w wypadku opisów upowcy najpewniej i no to jest właściwie nie ma pewnego procent nie widzieli tylko mają przed sobą, gdyby wiedział, że tam jest 2 generałów 2 pułkowników którzy, dowodząc Dywizją półkę to gotów byłby to nie stracić połowę swoich ludzi byle tylko zniszczyć cały całą chodzi po natomiast tego od wsi nie zrobił, bo nie zdawał sobie sprawę z kim tak naprawdę ma do czynienia uznał wręcz zasadzkę za nieudaną, bo żywności nie zdobyto tych, którzy wpadli w zasadzkę nie nie zabito nie niszczono szóstym początkowo był z tego powodu rzeczywiście wręcz wściekły natomiast z gazu, kiedy dowiedział się, że zginął wiceminister obrony narodowej i legendarny generał to natychmiast oczywiście ta porażka stała się największym sukcesem ukraińskiej powstańczej armii tych 20 ponad partyzantów z oddziałów Polski zostali w Warszawie w sierpniu czterdziestego ósmego roku ostatni z sądem, a wszyscy otrzymali albo długoletnie wyroki więzienia około połowy z nich skazano na karę śmierci bezwzględnie stracono zakładano początkowo, że to będzie proces publiczny, a koniec końców zdecydowano się na taki proces tajnej tylko takie krótkie niewielkie wzmianki w gazetach bez podawania nazwisk co do tego stopnia zaskoczyło rodziny tych rozstrzelanych niektórzy z nich jeszcze w latach siedemdziesiątych nie wierzyli w to, że ich, że ich nowość w tym wypadku bracia zostali rozstrzelani prosili o kolejnych ministrów właściwie kolejnych ministrów obrony narodowej o amnestii ministra to jest o tyle ważny moment, że można, by powiedzieć rząd zamyka sprawy tymczasem sprawa o drzewa we wrześniu pięćdziesiątego drugiego roku, kiedy to wspominany płk Jan Gerhard jest aresztowany spróbujmy jeszcze w te ostatnie 6 minut opowiedzieć ciąg dalszy historii, która wydawało się, że już się skończył, ponieważ właśnie tu dochodzimy do tego trzeciego śledztwa, które było prowadzone już na początku lat pięćdziesiątych, ponieważ pomimo właściwie nam twierdzenia ponad wszelką wątpliwość, że zamachu dopuścił się zamachu trzeba się organizacji zasadzki przypadkowej dopuścił się oddział polskich miastach cha nie wiedziano jeszcze wtedy to też może wyjaśnijmy, że sam klin zginął 40 dziesiątym roku na terenie Czech Słowacji bądź przebił coś akcji Wisła na Ukrainę tam walczył jeszcze przez 2 lata potem próbował przebić do Czechosłowacji, ale zginął zginął w drodze na granicy z blisko granicy Czechosłowacką niemiecki natomiast na początku lat pięćdziesiątych informacja wojskowa postanowiła wykorzystać w ciągu wątpliwości, które gdzieś tam się przy śmierci Świerczewskiego były do przeprowadzenia czystek we własnym bądź zatrzymamy płk. Gerharda pod klucz do konwoje robi, czyli takim torturom polegającym na wielogodzinnym przesłuchaniu bez celu i zmuszając go w ten sposób do tworzenia takiej wizji spisku, w którym muzykowi sam był ciągnięty, a także i że w sentencji spisku był tylko szeregowym wykonawcą woli generała komara marszałka Spychalskiego, którzy rzekomo zorganizowali spisek i Zobacz na gen. Świerczewskiego wg tej takiej fantastycznej wizji która, która została otworzona GH 40 na początku czterdziestego siódmego roku, kiedy był tam przez chwilę w Paryżu w sprawach rodzinnych jak się skontaktować z Home potem Polin emigracyjne jak już wrócił do o Dolecka nawiązać bezpośredni kontakt z pocztami dał im bezpośrednie informacje o na rozkaz generała komara marszałka Spychalskiego o tym, że przyjeżdża Świerczewski właśnie ciągną całą kolumnę w zasadzkę no i w efekcie zginą zginął Świerczewski to oczywiście wszystko były zarzuty całkowicie wyssane wyssane z palca szokujące jest jak się czyta Otóż trwały takie przesłuchania przez dosłownie przez parę lat po śmierci Stalina komuniści zrezygnowali z prowadzenia tych wewnętrznych czystek i wtedy następuje taki proces odwrotny do władzy jeszcze przez wiele miesięcy GH jest dalej przesłuchiwany, skąd teraz prostuje swoje zeznania znaczy to co nakłamał przez wymuszono dot utworzenia takiej fałszywej wizji teraz jest jakby od odkręcania i wraca się tutaj w wersji wyroku czterdziestego siódmego i polityki kolejnych kilku miesiącach przesłuchań zapewne już odbywających się bardziej takich humanitarnych warunkach jeśli w ogóle można używać słowa humanitaryzmu i chodzi o więzienie i tego typu przesłuchania to zostaje zostaje w tym momencie w aktach sprawy wyjaśnione, że jednak na to wszystko odpowiadają upowcy wszystkie zdania są prawdziwe potem Gerhard zostaje zwolniony natomiast plotki o całym tym przygotowywanym procesie, a krążyli po Warszawę no wiedziano o aresztowaniu Gerharda nie tylko Gerharda o tym, że różni oficerowie byli na ten temat przesłuchiwani i stąd właściwie przez cały okres PRL-u pojawiała się wciąż legenda o tym, że zapewne nie była przypadkowa Ossowska zapewne nie UP owcy tylko może np. sami Sowieci, którym nocą rzekomo Świerczewski czymś podpadł, bo w rzeczywistości Świerczewski był całą pewnością oddanym oddanym i przekonanym komunistą wiem w związku z tym nie było żadnego powodu, aby punktu widzenia komunistów, aby go, aby go usuwać krytycznych no to na koniec jeszcze taki powiedziałbym uaktualnienie 3 wszystko to co udaje się historykom zdobyć po osiemdziesiątym dziewiątym roku coś jeszcze wnosi do tej sprawy czy właściwie nota najbardziej wydaje się naturalna wersja przypadkowego ataku na przypadkową kolumnę, w której przypadkiem znalazł się Świerczewski jest najbardziej wiarygodne poziom, kiedy rozpoczynaliśmy taką wolną dyskusję historyczną osiemdziesiątym dziewiątym roku to wielu tych rzeczy po prostu nie wiedzieliśmy co znacznie wiedzieliśmy nawet tych procesach przygotowywanych w latach pięćdziesiątych to to wiedza nabyliśmy właściwie w ciągu ostatnich 30 lat, przeglądając materiały, które w większości znajdują się w tej chwili Instytucie Pamięci Narodowej natomiast wydaje się, że to chyba się nieprawdopodobne, aby zmienił się obraz które, które starałem się, by pokazać to znaczy, że doszło do przypadkowej zasadzki upowców w niej zginą znowu przypadkowy sposób Świerczewski niewątpliwie doszło tutaj do takiego zbiegu z 1 strony nieudolności upowców, którzy nie zdążyli zająć stanowisko nieudolności eskorty, która nie potrafiła ochronić życia swojego dowódcy to wszystko wywołało zakłopotanie, bo zaniedbania były oczywiste trzeba było to jakoś zakamuflować do tego doszła cała taka fala mą swojego manna która, zwłaszcza w czasach stalinowskich była obecna natomiast dzisiaj wiemy o tym, właśnie Żebrowskiego man był przygotowany taki typowy stalinowski proces wydaje się, że żadnej kolejnej tajemnicy za tymi wydarzeniami już nie już już nie co nie znaczy, że nie ma kolejnych ciekawych rzeczy, które kryją się gdzieś tam, a w okresie stalinowskim, który właściwie wbrew pozorom odpowiedzialną nie został tak do końca podanych, w których, a jeśli się coś pojawi to oczywiście będzie to kolejna okazja, żeby spotkać z panem profesorem audycji historię Polski dzisiaj już pięknie dziękuję prof. Grzegorz Motyka Instytut studiów politycznych pan był z nami dziękuję za rozmowę dziękuję bardzo, do widzenia dziękuję również państwu Maciej Zakrocki życzę miłego niedzielnego wieczora Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: HISTORIE POLSKI

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Słuchaj podcastów TOK FM bez reklam. Teraz wszystkie pakiety TOK FM Premium 40% taniej!

KUP TERAZ 40% taniej

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA
NULL
Array