REKLAMA

Kominek: Śmierć Krzysztofa Pendereckiego oznacza koniec pewnej epoki. Nic się już nie powtórzy

Kultura Osobista
Data emisji:
2020-04-02 19:00
Audycja:
Czas trwania:
22:11 min.
Udostępnij:

Mieczysław Kominek, prezes Związku Kompozytorów Polskich, wspomina zmarłego w niedzielę wybitnego kompozytora i dyrygenta Krzysztofa Pendereckiego

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
kultura osobista dobry wieczór przed mikrofonem Marta Perchuć Burzyńska dr Mieczysław kominek prezes związku kompozytorów polskich jest dzisiaj gościem kultury osobistej witam serdecznie do wiatru będziemy wspominać zmarłego w niedzielę wybitnego kompozytora dyrygenta Krzysztofa Pendereckiego panie prezesie wiele osób po tej informacji o śmierci Krzysztofa Pendereckiego mówiło, że to nie do pomyślenia, że maestro zawsze był zawsze jest to jest bardzo trudne wydają się Rozwiń » moment dla całego świata muzycznego to prawda to myśmy już Darskiego oznacza koniec pewnej epoki już nic nie powtórzy nic nie być takie samo w śmierci za Pendereckiego do śmierci ostatniego wielkiego polskiego kompozytora była taka czwórka Witold Lutosławski Henryk Mikołaj Górecki Wojciech Kilar, a teraz odchodzi Krzysztof Penderecki powiedział w końcu pewnej epoki tak się zastanawiam koniec, jakiej epoki pan pan 200 teraz po śmierci Pendereckiego końca epoki wielkich wielkich Mistrzów wielkich kompozytorów autorytetów największych autorytetów muzycznych w w Polskim życiu muzycznym co będzie teraz ma teraz mamy mnóstwo oczywiście wspaniałych polskich kompozytorów wszystkich generacji, ale jednak 1 wszystko jest mi kompozytorzy i Zgierza Prezydenckim również to były niepowtarzalne postacie świata burze, które nadawały polskiemu życiu muzycznemu światowemu życiu muzycznemu swój własny rys pozostaje ich twórczość, ale tak się zastanawiałem nie pozostawiają po sobie uczniów naśladowców naśladowców w dobrym tego słowa oczywiście znaczeniu tak naprawdę uczącym kompozytorem był ten Mikołaj Górecki mówi Krzysztof Penderecki w swoim czasie rektor przecież Akademii muzycznej w Krakowie oczywiście i ich co kompozytorskie pozostanie w samym elementem polskiej muzyki polskiej kultury i uczniowie Krzysztofa Pendereckiego kontynuować będą jego dzieło, ale oczywiście różnie będzie to samo okaże kompozycją już ma swój własny język mniej lub bardziej charakterystyczny, ale zapewne w twórczości wielu kompozytorów będzie można odnaleźć już można odnaleźć ślady twórczości wpływu twórczości Krzysztofa Pendereckiego Krzysztof Penderecki był honorowym prezesem związku kompozytorów polskich myślę, że mili panowie wiele kontaktów też często się spotykali z jakiego spotkania najbardziej pan Krzysztofa Pendereckiego zapamiętał na morze mówi o 2 rodzajach spotkać zatem Pendereckiego oficjalnych takich miejsc oficjalnych był wielkim autorytetem onieśmiela w pewnym sensie oczywiście w takich kontaktach osobistych, a z drugiej strony był bez bezpośrednim człowiekiem i i może najbardziej zapamiętałem taką bardzo osobistą sytuację, kiedy 2 lata temu podczas festiwalu Beethovenowskiego organizowanego przez Elżbietę Zalewską miała miejsce taka miła sytuacja Otóż w hotelu Victoria odbywało się i oficjalne przyjęcie z sali bankietowej trwały przemówienia, a Krzysztof Penderecki siedział na Rosję na korytarzu i rozmawiał sobie ze mną i moją żoną o ptakach w celu nie spieszyło do sali bankietowej wielbili oficjalnych gości wyjaśnia, że moja żona zajmowała się męża muzykolog zajmowała się muzyką ptaków taka ich muzyce i bardzo to kompozytora interesowała szkody i miał wielkiego uznania dla muzyki ptaków, ale umiał wiele o latach zapowiedzi tak czy pół godziny sobie na tym korytarzu hotelu Vittoria rozmawialiśmy z to pokazuje właśnie jak tak bardzo bezpośredni był Krzysztof Penderecki miał dystans do siebie autorytet dodatkowego oczywiście były sytuacje kiedy, kiedy był autorytetem i jak 2 pewnym czasie onieśmiela był wielką postacią, ale równocześnie normalny człowiek, który był dość łatwe, kiedy chciał dość łatwy dostęp mówi pan o tym, kontekście człowiekiem, a jestem ciekawa czy pamięta pan pierwszy kontakt z jego muzyką nie pamiętam dokładnie oczywiście, ale był to kontakt przez warszawską jesień warszawska jesień była jest dzisiaj najważniejszym forum polskiej muzyki współczesnej i muzyka Krzysztofa Pendereckiego pojawiła się właśnie pojawia się regularnie na festiwalach warszawskiej jesieni po raz pierwszy co było bardzo charakterystyczne utwór Krzysztofa Pendereckiego strofy pojawił się na zawsze więź in dzięki związkowi kompozytorów i tuż związek kompozytorów zorganizował com i organizuje dzisiaj konkurs kompozytorski dla młodych kompozytorów dzisiaj to ten konkurs na nasze konkursie imię tak duża beza wtedy był to po prostu konkurs dla młodych kompozytorów i wzrok ku 1959 po otwarciu kopert z, bo to ładny zimowy konkurs o otwarciu kopert 3 pierwszych nagrodzonych utworów okazało się, że autorem tych wszystkich 3 utworów, czyli dowództwo pierwszej drugiej trzeciej nagrody był asystent młody asystent, a Akademi wówczas Państwowej wyższej szkole już w Krakowie Krzysztof Penderecki 1 z jego utworów właśnie strofy zostały dokonane na was więzienie i były takie wrażenie, że przedstawiciel firmy wydawniczej Mac Niemiec Zhou partyturę do siebie do wydawnictwa i od tego momentu zaczęłam się wielka światowa kariera Krzysztofa Pendereckiego w kurtce Penderecki otrzymał zamówienia słynnego festiwalu na ring gen i w roku 1960 napisał utwór zatytułowany 8378 minut dziś nurt kultury trwał ten właśnie napisał Czyża Pendereckiego utwór nazwach uległa zmianie nowa nazwa autorem wielu Hiroszimy został wykonany na trybunie na międzynarodowej trybunie kompozytorów UNESCO w Paryżu i odtąd nazwisko zapewne zyski, a pojawia się już wszędzie już na całym świecie właśnie tlen ów miarą ilości to była taka jak gdyby przepustka Krzysztofa Pendereckiego do najwyższej sfery światowej muzyki współczesnej pan prezes mówił o tym, momencie, kiedy rozpoczęła się światowe kariera Krzysztofa Pendereckiego no właśnie, bo Krzysztof Penderecki był 1 z twórców awangardy lat 50 lat sześćdziesiątych później te awangardę zarzucił i przeszedł do form bardziej tradycyjnych czy pan rozumie te twórczą decyzje Krzysztofa Pendereckiego to przejście niektórzy mówili o jego zdradzie awangardy Krzysztof Kudelski dzisiaj w latach pięćdziesiątych i wczesnych 60 był wybitnym przedstawicielem awangardy muzycznej wystarczy posłuchać pierwszego kwartetu smyczkowego żałobny ryskiej, gdzie niemal nie ma w ogóle dźwięków wydobywanych ze stron 4 instrumentów smyczkowych w sposób tradycyjny są najróżniejsze inne hałasy szmery pukania pudła rezonansowe granie wzrosła o śledztwach to łata właśnie uwaga są Krzysztof Penderecki i Henryk Mikołaj Górecki i Wojciech Kilar to wszystko byli najwybitniejsi przedstawiciele awangardy 1l brutto za nie brał takiego bezpośredniego udziału w tym uwaga do ruchu no, a w latach sześćdziesiątych właśnie dokładnie 1966 roku, kiedy Krzysztof dys funkcją napisał pasję wg Świętego Łukasza odbyło się prawykonanie minister w Niemczech nagle objawił się zupełnie inny Krzysztof Penderecki i warzyw i momencie zaczęto byli tacy, którzy mówili o zdradzie, a waga, bo Krzysztof Penderecki przyszedł na zupełnie inne pozycje mówi o nowej nowej erze nowej epoce odeszła Awangarda współcześnie właśnie działa PD zyskiwali w jaki dla ich kilka Mikołaja Góreckiego, a także nazwany różnie ETA jakiejś nowej aromatyczne gości odwrotu od haseł awangardowych muzykach Krzysztofa Pendereckiego stała się jak wyważyć dostępna zaczęła zajmować miejsce, gdyby w kulturze jak tu porównał Witolda Lutosławskiego i Krzysztofa Pendereckiego nawet tu w tym momencie 2 wielcy najwybitniejsi kompozytorzy, ale z 1 strony Witold Lutosławski który działał można tak powiedzieć może ktoś nie znają się w muzyce, a Krzysztof Penderecki działa w kulturze muzyka Pendereckiego i niska poselskiego odbywała się toczyła się, gdy w innych sferach Witold Lutosławski był mistrzem właśnie działanie muzycznego, a Krzysztof Penderecki swoją muzyką rozszerzał Alan kultury muzyka Pendereckiego stała się w pewnym momencie nawet zjawiskiem już kultury jazdy masowej może to jednak przesada, ale teraz ją ze swoją muzyką do szerokiego kręgu odbiorców zaadresował ją do szerokiego kręgu odbiorców poznawała bluzka różnych okazjach właśnie nie koniec muzycznych okres jako okazja już tak powiem kulturowy właśnie panie prezesie, bo ja też na tym właśnie zastanawiałam pan powiedział, że trochę wprowadził tę muzykę właśnie taki obiekt masowy, ale co jest takiego w tej muzyce pan jako muzykolog może jest w stanie to wyjaśnić, że tak oddziałuje też zarówno młodzi ludzie młodzi twórcy również, bo przecież wszyscy pamiętamy tę współpracę Pendereckiego chociażby z danym rynku dem z Radiohead że, że po prostu ci twórcy również nie przechodzą nie przechodzili obok tej muzyki obojętnie na to jest kwestia dziś języka muzycznego dość hermetycznego w przypadku awangardy choćby, a znacznie bardziej przystępnego łatwiejszego takim bezpośrednim odbiorze właśnie tej z tej nowej fazie twórczości jak mówię nie tylko Krzysztofa Pendereckiego, ale i Henryka Mikołaja Góreckiego Wojciecha Kilara oni zmieniają w tej chwili język w sensie upraszcza Ali go ułatwiali przyjmowanie tej muzyki właśnie ryzyko musimy wynikowi, który na co dzień od awangardy raczej się odżegnywał warto przypomnieć także współpracę Krzysztofa Pendereckiego z reżyserami i komponowanie muzyki filmowej lżenia Odyseja kosmiczna Stanleya Kubricka czy Katyń Andrzeja wejdą Penderecki jest tak wielu przestrzeniach kultury, choć czasem nawet takim się wydaje nie zdajemy sobie z tego sprawy tak i prawdę mówiąc chyba sobie nie zdajemy sprawy wielkości czy polskiego i znaczenia jego muzyki jego miejsca miejsca muzyki i krzyża decyzja o kulturze kulturze naszych czasów pewnie to przyjdzie czasem czy prezydent był wielokrotnie krytykowany masz zatem zwrot właśnie od awangardy do muzyki o bardziej tradycyjnym języku mówiłem już nawet mówiło się o zdradzie awangardy on dzisiaj nikt tym nie przejmował i był zawsze był zaś sobą, kiedy powiedział tak, kiedy właśnie stworzył pasy odnośnie do Łukasza przystępną przystępne niż dla zwykłego melomana zrozumiał też konstrukcje emocji mówił tak nie zależy mi na tym jak pasja zostanie określona jest racjonalna czy awangardowa dla mnie jest po prostu autentyczna i to wystarczy i będę klubu z sobą każdemu twarzy jak on by nie brzmiał, jakby nie był skonstruowany to było zawsze dzieło Pendereckiego własne dzieło Pendereckiego, a narażał się właśnie tymi swoimi działami, zwłaszcza w tej późniejszej fazie swej twórczości należał się na krytyki bardzo często np. w Operze raj utracony dopatrywano się pastisze muzyki dla NRA to był była muzyka Pendereckiego i nie miało znaczenia dla kompozytora nie miała znaczenia tak tyka on tworzył do samego końca to co chciał i w każdym utworze zawsze był właśnie autentyczny mówimy przede wszystkim wybitnym kompozytorze, ale trzeba to też chyba przypominać był również dyrygentem dyrygenta wybitnym tak tak i to dyrygentem dyrygujący nie tylko swoimi utworami ale szerokim repertuarem bardzo i ja myślę, że sława kompozytora tutaj pociągnęła za sobą właśnie sławy dyrygenta i Krzysztof podest i chętnie dyrygował lubił to umiar mówi tylko swoimi kompozycjami dyrygował, ale często brał na Warszawę związki również działa tylko pozór, ale podobno swoje kompozycje około 70 znał na pamięć i mógł tak po prostu bez otwarcia partytury zacząć dyrygować właśnie swoimi działami i nowym dyrygował również pamięć bez faktury często innymi utworami utworami innych kompozytorów no, że miał w głowie swoje utwory to najlepiej świadczy użyte były właśnie jego jego własne muzyka autentyczna, który nie myślała zwykle powstawała w wyniku spontanicznego znacznej mierze posłużył czego, aczkolwiek oczywiście bardzo rzetelnego bardzo bardzo przemyślanego panie prezesie pan, do którego utworu Krzysztofa Pendereckiego wraca na części nie musi słuchać, że pasja pasja pasja Świętego Łukasza to jest dzieło kiedyś mnie olśniło i chyba pozostaje dzisiaj taki bardziej cenionymi znajdę lubianym dziele działa jego ja nie pamiętam oczywiście, jeśli więc pamiętam np. pamiętam już łącznie, czyli jak drugą część akcji wykonano w katedrze w katedrze warszawskiej w obecności prymasa Wyszyńskiego pamiętam pełno katedrę ludzi i wystąpienie może nas przemówieniem mecenas krótką homilią prymasa Wyszyńskiego, które bardzo się nie podoba oficjalnym oficjelom, że wcześniej na ten koncert pamiętam również np. te Deum wykonane podczas stanu wojennego w Filharmonii narodowej, kiedy przebiegu utworu pojawia się śpiewane przez chór melodia Boże coś Polskę to pamiętam, że mieliśmy opady mych oczach wtedy tak silnie oddziaływała muzyka właśnie przyszło wtedy silnie oddziaływała silnie będzie na nas oddziaływać z pewnością, chociaż tak jak pan powiedział panie prezesie skończyła się pewna epoka wraz ze śmiercią Krzysztofa Pendereckiego na szczęście jego twórczość zostaje z nami bardzo panu dziękuję za za to spotkanie Skype owe w tych czasach pandemii oczywiście życzę panu dużo zdrowia dr Mieczysław kominek prezes związku kompozytorów polskich był gościem kultury osobistej dziękuję bardzo, dziękuję bardzo do usłyszenia Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: KULTURA OSOBISTA

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Słuchaj podcastów TOK FM bez reklam. Teraz wszystkie pakiety TOK FM Premium 40% taniej!

KUP TERAZ 40% taniej

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA
NULL
Array