REKLAMA

Skąd zaraza? Kara za grzechy, miazmaty lub obcy

OFF Czarek
Data emisji:
2020-04-08 10:00
Audycja:
Prowadzący:
Czas trwania:
36:37 min.
Udostępnij:

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
Cezary łasiczka program off czarek dzień dobry witam państwa bardzo serdecznie zapraszam na dzisiejsze spotkanie w pierwszej godzinie pierwszej części programu powrócimy do przerwanej nam przez pana premiera Morawieckiego rozmowy oczywiście na pewno nie taka była intencja no ale mleko się rozlało, a więc do rozmowy zwracamy państwa moim gościem jest dr Kamila Zarajczyk historyk medycyny zakład humanistycznych nauk lekarskich Uniwersytetu medycznego we Wrocławiu dzień dobry witam Rozwiń » ponownie pani doktor, a dzień dobry też witam ponownie pana redaktora wszystkich państwa, które może po raz pierwszy, ale w każdym razie bardzo serdecznie myślę, że warto na początek wrócić do tego wątku, bo są dziś ze słuchaczy, którzy pamiętają pewnie są także nowi także rozmawialiśmy trochę o historiach i historii historia epidemii, czyli jak o epidemii ach, myślano w przeszłości dawno dawno temu wraz z rozwojem także nauki filozofii zmian religijnych i na początku naszej poprzedniej rozmowy, ale się do tego też możemy wyjść teraz pytałem panią o to w jaki sposób interpretowano przyczyny epidemii w czasach, kiedy jeszcze mikrobiologia się na świecie nie pojawiła, jakie były powody co co ludzie uważali, że jest przyczyną tego całego tej zarazy tego zła, które się dzieje nic, a można wyróżnić takie 3 modele interpretacji, które były obowiązującej bardzo popularne na przestrzeni dziejów, a pierwszy, który się na pewno wielu z nas natychmiast nasuwa to odwoływanie się do mocy sił nadprzyrodzonych, czyli Supra naturalizm, a i to również w czasach prehistorycznych po, kiedy jeszcze nie było rozwiniętych tych wielkich systemów religijnych czy to były jakieś duchy bożki, a demony, a w późniejszym czasie, kiedy rozwijają się właśnie to główne systemy religijne jest odwołanie do tego, a naczelnego ustawa, a i taka interpretacja oczywiście utrzymywała się przez długi czas można powiedzieć nawet powiedzieć dzień, a jest jakoś tam obecny oczywiście na mniejszą skalę, ale drogi może być kara do jest Boży także jest to, że chora Żarów za grzechy, a przy czym, a w przypadku chorób, które przybiera charakter epidemii, bo on to trzeba rozróżnić troszkę to mówione, że jest to kara za grzechy całej zbiorowości, a tak jak przed przypada o trąd jest również choroba zakaźna, ale charakteryzuje się dużą zależnością zresztą w przeszłości nie wiedziano, ale uważano, że jest też kary oczywiście, ale za grzechy jakieś jednostkowe natomiast przypadku takich plag jak np. duma była to kara za nieczystości demoralizacji całej społeczności tak rozumie, że tutaj bardziej takie powiedziałbym obyczajowe grzechy byłyby nisz czy były ranking Rzeszów również zapewnienia obżarstwo taka ani nie nie wiem co tam jedzenie bardzo dużą uwagę rada zwracano na seksualność, a aktualność więzi notowane seksualność tak obsesja seksualności, czyli w czasach epidemii szczególnie dna napiętnowane były prostytutki, a bardzo piętnowana sodomię, ale czy homoseksualizm i a duchowieństwo nawoływało przede wszystkim do eliminacji tych właśnie, a grzechów, ale ogólnie słusznie pan zauważył, że chorobę, a w tym modelu interpretacyjnym widziano bardziej jako taki konstrukt dotyczące właśnie moralności oraz czystości moralnej i a uważano że, a i to jest właśnie ta, jakby podstawa, a poprawy stanu zdrowia uzyskanie czystości, a w fazie tak nie tylko fizycznym czy tego typu podejście wymagało od tych, którzy jako ten powód podawali kary także jak już rozwijania tego wątku, bo wystarczy pytanie zaraz zaraz jak się ma wizja Boga Miłosiernego do no tego, że się zirytował i postanowił wybić część ludzkości czy to była na zasadzie dobra dobra nie zadawać niewygodnych pytań, a na to jest bardzo ciekawe pytanie jak nie cieszy tak do końca kompetentne ażeby na temat ewolucji postrzegania istoty Boga, a się wypowiadać wiadomo, że nasze zmieniała w tej chwili ta postrzeganie jest trochę takie złagodzone jest bardzo miłosierny niż skarżący on w przyszłości auta ta funkcja karania wydają się wysuwa się trochę na czoło on natomiast, jeżeli chodzi o zachowania, które inicjowały właśnie ten a ten model to oczywiście wzrost nastrojów ekspedycyjnych, czyli po hutniczych i ślad za tym popularność rosnąca popularność ruchów, które takie on czynny przed ruchu biczowników o znanego wcześniej, ale którego popularność rośnie i od używał w czasach powracających epidemii dżumy, a takie zachowania ascetyczne oczywiście modlitwa, ale na co zwracają też uwagę badaczy on oznaczała ta interpretacja przyjęcie takiej nieco pasywnej postawy wobec choroby, bo skoro ta siła wyższa choroby zesłała charakterze kary tylko siła wyższa jest w stanie jak cofnąć, a więc, że wdrażanie postawę bierną mówiąc nawet auto Bóg zabierze, bo nie zabierze, a to jest jego decyzja generalnie nie da się, że żaden sposób na to wpłynąć, czyli pozostajemy bierni jak się skończy to się skończy dokładnie tak, a więc, a ponieważ takie plagi powracały dość często w przypadku dżumy to było, o które ta największa epidemia pojawia się w połowie czternastego wieku, chociaż była też wcześniej już szóstym wieku, ale ta którą, który najczęściej mówimy to jest ta plaga czternastego wieku one się cały czas utrzymywała aż do początku osiemnastego wieku właśnie takimi w takich cyklach co 1015 lat powraca tym samym okolica on, iż ostatnie takie wielkie uderzenie dumy to jest Europy jest 1700 dwudziesty roku Marsylii, kiedy ponad po 5 mieszkańców miasta zginęła potem pojawiają się wybuchy tak już mniejsze o można być charakterze lokalnym i nieprzynoszące takiej śmiertelności, więc proszę sobie wyobrazić w jakim strachu ciągle ludzie żyli, a wiedząc cały czas jeszcze pamiętająca konsekwencje poprzednie epidemii, spodziewając się kolejnego uderzenia dlatego też badacze mówią, że to były czasy, kiedy rozwinęło się coś co nazywasz w tej chwili nerwicą chrześcijańską czyta w życie w ciągu takim lęku przed karą, a tą karą mogła być właśnie zarazem prawie epidemia czy nawet Antek no tak tak to oczywiście to nerwica trwa do dziś tak tutaj również, że Bóg raczy był postrzegany jako taki dobrze nie, choć może nie rozpoznajemy przebadali dlatego uwierzę chciałabym ten wątek chodzi, bo nie czuję się tutaj kompetentna, ale jesteś, a skoro zostaliśmy na chwile przeżyli jest jeszcze inny aspekt mianowicie pojawia się w tych czasach właśnie u schyłku średniowiecza pojawia się w sztukach bardzo dobrze widać ma motyw Marii opiekunki ludzi po uważano, że Maryja nie bierze udziału, jakby w tym, a w tym grze kraju karaniu, że stara się odwrócić gniew Boga i sztukach pięknych widać to o takim motywie Marii niebieskim szeroko rozłożone płaszczu często pod nim widać takie zagubione owieczki przesunięte przytulone o tych właśnie ten znak ten symbol Maryi jako tej, która próbuje jak ochronić osłonić ten a ten przerażony lud Boży, a jeszcze 1 aspekt, na które zwrócił uwagę Barbara duch man, a mianowicie w w tym kontekście religijnym mianowicie, a takie konsekwencje, których często się zapomina mianowicie że, a ludzie, którzy przeżyli dżumę ci, którzy przetrwali te pytania, a nie potraficie się często oszukać boskiego zamiarów bólu, którego musieli doświadczyć świata pozostawał w zasadzie niezmienione znaczy zmienione ale, ale jakoś tak drastycznie, a ich jednostkowym prywatnym życiu, a oprócz tego bólu utraty rodziny utraty bliskich o ciągłego strachu jak zwrócił uwagę właśnie ta historyk taka to oznaczało taki moment, kiedy zaczęto zadawać pytanie czy to jest w ogóle akt Boży, a czy to jest jakiś kaprys bogaczy to w ogóle jest działanie boskie, a może w ogóle nie jest to działanie Boga i w tym momencie pojawia się takie element nowy, a mianowicie te te umysły, które otwarły się na pytanie, że ustalony porządek nie być może nie powinien trwać już po raz kolejny nie mogło być ujawnione, a i trwa tu man on być może też na hipoteza, ale stawia taką taką myśl, że być może można spożyć na te na te czasy jako taki koniec czy koniec wieku poddaństwa moment, kiedy zaczyna się, jakby jakiś taki ferment który, który sprzyja bardzo poważnym zmianom politycznym i no na poziomie mentalności zbiorowej powrócił do tego wątku pani doktor, dlatego że warto też zastanowić czy podobnie traktowano plagi, które pojawiały się, że tak w razie w stosunku do ludzi kontra plagi, które pojawiały się w stosunku do roślin nasz słuchacz pan Paweł napisał, że też wieku przed naszą erą sądzono, że zaraz rolnicze wywołują drobnoustroje lejące się na terenach podmokłych i tutaj ale, ale myślę, że do tego wątku powrócimy po informacjach Radia TOK FM, a informację już za kilka minut o godzinie dziesiątej 20 państwa i moim gościem jest dr Kamila żarcik historyk medycyny zakład humanistycznych nauk lekarskich Uniwersytetu medycznego we Wrocławiu wracamy po informacje o czary to jest program Owczarek wracamy do naszej rozmowy, czyli do historii epidemii państwa i moim gościem jest dr Kamila Uzar czy historyk medycyny zakład humanistycznych nauk lekarskich Uniwersytetu medycznego we Wrocławiu wrócę do pytania naszego słuchacza pana Pawła, który przypomina rozprawę Berus styka, czyli o gospodarstwie wiejskim czy taki podręcznik właściwie powiedziałbym dla rolników i to jest dzieło podejrzewam, że pierwszego wieku przed naszą erą autor jest Markus teren już war Roza warunek i tam pojawiają się wątki właśnie zaraz rolniczej, która to miały być wywołane przez drobnoustroje lejące się na terenach podmokłych zastanawia się czy chodzi tutaj o różne podejście do zarazy, która skierowana w stosunku do ludzi zaraz, za które skierowane w stosunku np. roślin czy po prostu dzieła starożytnych nie były zbyt szeroko znane, a dzieła starożytnych rzeczywiście nie były zbyt szeroko znane w tym o w tym czasie znaczy, kiedy mówimy o średniowieczu późnym średniowieczu czy nawet, a jeszcze później o myślę, że to z tego względu, a ta myśl, jakby nie, ale nie była powszechna myślę, że jakiś, że są jakieś drobnoustroje jakieś żyjątka, które mogą wywoływać zarazy wprawdzie o szesnastym wieku w połowie szesnastego wieku, a pojawia się taka koncepcja we włoszech, a lekarz udziela mu fraka Toro w 1500 czterdziestym szóstym roku, a zaproponował teorię nazywaną torem konta Ga ni styczną, w której mówi o, która mówi, że on chorobę na nasze zakaźne mogą się rozprzestrzeniać 3 drogami przez kontakt bezpośredni przez powietrze i przez przedmioty należące do osoby chorej, a fraka Toro, który oczyści nie mógł widzieć żadnych drobnoustrojów, bo to są czasy przed paleniem mikroskopu pierwszy mikroskop jest pro 1600 siedemdziesiąty pierwsza siódmy rok i raka skoro zatem mówił, że te te zewnętrzne to rody przenoszą taki niewidzialne gołym okiem zarazki choroby czy nasiona choroby seminaria kontakt oni i stąd właśnie ta nazwa teoria kontra genetyczne ta koncepcja nie była zbyt popularne również w Europie nowożytnej, a dopiero w dziewiętnastym wieku zwrócono na nią uwagę, a ci pierwsi mikrobiolodzy a uważali, że fraka stary był absolutnym geniuszem, a proponują właśnie takie rozwiązanie takie takie rozumienia chorób zakaźnych także uznano, że takie karty praw ojca prekursora epidemia mikrobiologiczne tego myślenia inna teoria, która obowiązywała w Europie przynajmniej w tym, a w tym czasie, czyli ten przed mikro biologicznych Batory miał tematów, które już poprzednia wspomniała mówiące, że ten choroby przenoszone są przez jakieś takie wyziewy opary zepsutego skażonego powietrza, a ja dziękuję bardzo, słuchaczowi za to informacja, bo przyznam szczerze nie wiedziałam, że taka interpretacja przynajmniej tych chorób dotyczących rolnictwa, a była już w pierwszym wieku przed naszą erą korzystne tak tak to był to był taki pisarz uczony, który zresztą, który działa został rektorem był w swoim czasie uważany za 1 z najlepiej wykształconych to wybitny wybitny człowiek erudyta kończone, jakby nas jest znana, ale nie oni nie wiedziałam o tej o tej interpretacji właśnie Werderu styka także 3 księgi taki właśnie formie dialogów ale, ale to niejedyna jego niejednego dzieło, bo boi cała masa innych, które także państwu polecam, czyli kara za grzechy miast maty, ale także między tak ósmy pasażer Nostromo na pewno byłby pierwszy podejrzany o tak obcy oni byli też piętnowani jako podejrzani szewcy zarazy takie to takie takie określenie zresztą było znane funkcjonowało i takie tradycyjne dyżurnej grupy obcych o tych przerażonych społecznościach to osoby chorujące na trąd, który bardzo się obawiano o na trąd lub też podejrzane o to chorobę chorujące na coś innego, który bardzo się obawiano i społeczności żydowskie, ale obcym mógłby też oczywiście taki obcy rzeczywisty, czyli każdy Przybysz gdzieś daleko, zwłaszcza jeżeli mówi nieznanym językiem o, zwłaszcza jeżeli przebywa w jakiś odległy bardzo stron o jakąś zarazem przychodziła z zewnątrz spoza Europy rzeczywiście ogniskiem endemicznym dumy wielu innych chorób, które nawiedzały Europę w późniejszym czasie są rejony Azji południowo-wschodniej czy centralny w przypadku metod centralnej, więc on to powiedzenie ex oriente Lux co trochę zostało w odpowiedzieć parafrazy dane na on ex oriente pensji, czyli zaraz ze Wschodu i w związku z tym osoby, które były w jaki sposób nieznajomy społeczności były takimi pierwszymi, które należało wykluczyć przepędzić wykluczyć były przedmiotem obiektem prześladowań w związku w ogóle wszelka inność o jakieś odstępstwo od normy mogła narazić daną osobę na na prześladowania w czasach epidemii dlatego też uważa się, że średniowiecze to późne średniowiecze oznacza też początek o polowania na czarownice trybów zainicjowany m.in. powrotami zaraz o cyklicznym bar po latami dumy, kiedy obcy stawał się swój jeśli kiedykolwiek ustawa o swój to trudno jest taką granicę, a wyznaczyć prawda, jeżeli umowa o trędowatych i o Żydach to raczej właśnie nigdy nie był swój, bo te grupy były żył, jakby na marginesie, a tylko życia społeczności o, ale pozwalano im przynajmniej egzystować tak, a natomiast stawały się takim obiektem ataków w czasach zagrożenia takie dyżurnego Kozioł ofiarny dyżurny Kozioł ofiarny, a przez długie długie stulecia, a że w przypadku tych tak zła bardzo, proszę bardzo, proszę ten, kto tylko chciał powiedzieć, że w przypadku tych obcych, którzy rzeczywiście przybywali z daleka przed kupca na tę, jeżeli nic nie działo o to wszystko było o w porządku prawda nie nica było się zwracać przeciwko nim, ale jeżeli się pojawiały jakieś zagrożenia to bardzo często właśnie też stawali się przedmiotem ataków obiektem ataków, kiedy to wszystko zaczęło się zmieniać, kiedy ludzie zaczynali rozumieć, że no może nie jest to rozgniewany Bóg albo ci obcy albo miast mat tylko no właśnie coś na co być może mamy jakiś wpływ albo minimalny chociaż, a tory jadą powiedz spróbuję, że chce pani rzecznik SN w Fina niż odległość wyniesie 2 dzisiaj nie tak szukam łagodnych słów czy właściwie te 2 pierwsze modele to mają się moim zdaniem dobrze to dziś dzień oczywiście nie nowość, ale przypomina pytanie polityka państwa środka Europa mówił, że zarost zarazki przywożą na dobrze spójrzmy można zastanowić się z daleka z odległych stron, czyli imigranci, bo ci tych obcych, który dawniej nazywano właśnie obcymi, a z przybywających jestem daleko na dzisiaj byśmy powiedzieli to było byliby imigranci zarobkowi czy uchodźcy przed o jakąś wojną dawniej to byliby uchodźcy przed prześladowaniami innych powodów też przed wojną przed prześladowaniami jakimś związanym z religią na przekazy zwierzeniami tak dalej, a przykładem takich zachowań, bo ten intensywny bardzo trwałe w mentalności zbiorowej ten o ten element poszukiwania winnego poszukiwania kozła ofiarnego, a przykład mieliśmy też nieco wcześniej bardziej może się nawet wyznaczył mianowicie, kiedy w latach osiemdziesiątych wybuchła ta nazywana dżumą współczesnych czasów epidemia AIDS, a wśród o wielu osób pojawiło wiem prezentował przekonanie, że należy te grupy, które te osoby, które są w grupie ryzyka izolować trwała od społeczeństwa, a wśród tych bardziej litościwy pojawiła się myśl, że trzeba po prostu dla o osób chorych stworzyć takie miejsca no i izolacji o i dla bezpieczeństwa innych natomiast były też takie pomysły rzucali i zalać po prostu wszystkich i co więcej oskarżano osoby z grupy ryzyka on świadomy roznoszenie choroby, ale także i to były lata osiemdziesiąte, a dwudziestego wieku, jeżeli chodzi o ten model interpretacji takiej w odniesieniu do działania sił nadprzyrodzonych na to też mniejszej skali, ale wiemy, że wielu o zakątkach świata, a ludzie w dalszym ciągu o no z wieżą także jest takich działań sił nadprzyrodzonych on w tym zakresie natomiast, że największe zmiany zaszły właśnie w tym modelu takim medycznym potem model na temat był prezentowany przez środowiska wykształcone naj to jest oczywiście dziewiętnasty wiek druga połowa dziewiętnastego wieku, kiedy Ludwik Taste pracując nad zjawiska fermentacji stwierdził, że wywołują ta Cannes ten proces drobnoustroje, a wcześniej uważane jest to proces czysto chemiczne, a ich stwierdził także, że drobnoustroje mogą być także odpowiedzialne za choroby zakaźne znaczy, że są odpowiedzialne za choroby zakaźne, a tak 4 widziano już wprawdzie wcześniej pod mikroskopem, bo jak wspomniała wcześniej siedemnastym wieku pojawił się mikroskop i jego wynalazca Antoni van den Hug obserwował bakteria, ale obserwowali też lekarze w czasie sekcji zwłok o jakieś takie drobnoustroje natomiast nie było to jasne czy to jest przyczyna to jest skutek choroby, a i tak jeszcze 4 i Robert Koch wyjaśnili tą drogą to stan sprawy, ale przecież bardzo uważnie bakterie w porównaniu z wirusami to były jakieś w ogóle kolosy myślę tutaj rzędzie wielkości, ale powrócimy pani doktor do do tego innych wątków, jeżeli pani pozwoli po informacjach emitentem, który zbliżają się nieuchronnie informacje od godzinie dziesiątej 40 już za kilka minut po informacjach wracamy do naszej rozmowy państwa moim gościem jest dr Kamila żarcie historyk medycyny zakład humanistycznych nauk lekarskich Uniwersytetu medycznego we Wrocławiu informacje wracamy po informacjach wcale wracamy Szanowni Państwo do historii epidemii państwa mają gościem jest dr Kamila Łazarczyk historyk medycyny zakład humanistycznych nauk lekarskich Uniwersytetu medycznego we Wrocławiu rozmawiamy o tym jak interpretowano przyczynę epidemii np. w średniowieczu, a także tej zmianie, która przyszła wraz z wynalazkiem mikroskopu i z myśleniem o tym, że być może to nie zirytowany Bóg ojciec a, ale bardziej drobnoustroje mogą odpowiadać za choroby czy za plagi, ale wiem pani doktor, że na historie epidemii różnych można spojrzeć nie tylko przez pryzmat tego w jaki sposób niż myślano czy też ile ofiar też osób chorowało i osób zginęło zmarł, ale także jako pewien czynnik zmiany społecznej czy też zmiany organizacyjnej administracyjnej, bo przecież niektóre epidemie wpłynęły na to w jaki sposób się zachowujemy czy w jaki sposób organizują swoje życie czy też w jaki sposób na dobrze takie otwarte pytanie rzucam przestrzeń, a pani doktor mam nadzieję, że we Wrocławiu złapie, a tak pytanie złapałem, a oczywiście, a słusznie zauważył, że epidemię często się nie docenia tego wpływu a, ale my miały te, które naprawdę tak nękały społeczność, a i związane były dużym wskaźnikiem śmiertelności miały też poważny bardzo wpływ innych zagram w innych zakresach to oczywiście był efekt domina w tym momencie on, jeżeli popatrzymy na epidemię dżumy, ale on i to jak sobie radzono w tych w tych czasach to widać, że te środki, które znane są nam dziś dzień, czyli kwarantanna izolacja osób zarażonych zostało wypracowane na dobrą sprawę właśnie w czasach epidemii dżumy pierwszą kwarantanny wprowadzono w 1300 siedemdziesiątym siódmym roku w Dubrowniku dzisiejsze najczęściej niestety taka pierwsza odpowie diagnoza choroby ta tak wówczas reguła a, ale jako pierwsza rata szalony trwa 30 dni to był tzw. trend tego i tyle statek stał na Kotwicy, zanim marynarze zacznie na ląd, a potem podniesiono do 40 być może także z powodu występuj występowania tej liczby w Biblii także potem było to gwarantuje no, czyli 40 dni od włoskiego gwaranta i tym sposobem mamy dzisiaj kwarantanny, ale trwa ona ciut krócej, chociaż Crew wydaje się, że tyle samo NATO w zależności zobaczymy jak będzie obecna trwała przez, jeżeli w czasie, kiedy wybuchła epidemia ospy to trochę na temat we Wrocławiu sześćdziesiątym o prawdzie i 60 trzecim roku trwa 95 dni, a zresztą także lekarza 80017001963 to była ostatnia epidemia ospy w Polsce, a ospy prawdziwej a, ale red zostały podróbek proszę nie nic, aby zostały po drużynie Ewę chodzi mi o to, że była też często mówimy o sprosta mówią myśląc o ospie wietrznej, która z inną rzadką chorobą stąd rozróżnienia ospa wietrzna ospa prawdziwa chciałbym pana pytania, bo wspomniał pan to bardzo proszę organizacyjnych np. kwestiach, a więc on badacze uważają, że realny dżuma i powracające fale, ale także inne choroby charakterze ekonomicznym sprzyjały tworzeniu administracji medycznej a bo po raz pierwszy wówczas pojawiają się pierwsze miasta włoskich już u schyłku 4 czternastego wieku pojawiają się rady zdrowia, które tworzone były w czasach no tak ad hoc w czasie epidemii, a ich zadaniem było ono zarządzania życiem tej społeczności, a właśnie w czasie zagrożenia, a ich zadaniem było Kluba ogarnięcia umieralności przeliczenia ile osób umarło oczywiście nie było to możliwe o statystyki medycznej takiej, a na dobrą sprawę do dziewiętnastego wieku nie mam, ale ten pierwszy krok to było zarządzanie mieniem tych, którzy o tych rodzin tych rodów, które wymarły 100% i właściciel fortuny czy jakieś domostwa zostały porzucone to była zapewnienie podstawowej żywności o tym, którzy zostali poddani takiej bardzo ścisłej kwarantannie to znaczy zamykany był dom oznaczony krzyżem i pilnowane, aby nikt tego domu nie wychodził, a więc konieczność zapewnienia żywności, a w ogóle już takiego ogarnięcia wprowadzania pewnego ładu, a w tym życiu miasteczka czy on dzielnicy, która cierpi z powodu epidemii lekarzu oczywiście spółce pracując z urzędnikami władz miejskich takie regulacje wprowadzali i podobne rady zdrowia został wprowadza on ten zyskał popularność też w landach niemieckich 100 lat później wprawdzie ale niemniej jednak też jest to pierwszy krok, a uważa się, że w tych państwach, które były nie były takimi silnymi scentralizowanym monarchami było łatwiej takie rozwiązania wprowadzić, a czasem, ale te rady zdrowia, a notowany był nie tylko na czas epidemia one po prostu zostawały, więc jest taki początek zdaniem historyków on początek właśnie budowa administracji medycznej, a po epidemii wielkie epidemii grypy, a w 1500 osiemnastym roku też widzimy taką taką zmianę, a mianowicie dążenie do zwiększenia współpracy międzynarodowej różnych biur higieny biuro higieny publicznej, o które o różnych państwach działały zwiększenia mówimy tzw. tzw. Hiszpan chce tak tak, ale przypomnę rezolucji Teresin Polski film, który w, który właśnie 5 zlotego kostiumy no dobrze dobrze wracamy do Hiszpanki jako na czele Teda do tej zmiany akurat na ten poziom, więc to dążenie do scentralizowania wysiłków o wymianie informacji, o którym kraju zagrożenie, jaka jest liczba przypadków jak jest o wskaźnik umieralności i podjęcia wspólnych działań w celu ograniczenia choroby chętnych do powstrzymania i postępów na IT, a te wysiłki doprowadziły ostatecznie do powstania o 15003006. roku o świata organizacji zdrowia, która działa za czas 3008. ale ale, jakby ten statut organizacji został opracowany w czterdziestym szóstym on także pod względem administracji z całą pewnością miało to bardzo można powiedzieć, że taki pozytywny element pozytywny skutek epidemii, a idzie na szczepionki, jeżeli chodzi o higienę to on jest ciekawy złożony problem mianowicie zmiany w higienie nastąpiły zarówno wskutek epidemii dżumy jak innych, ale one następowały dość interesujący sposób mianowicie to epidemia dżumy, a czy w czasie jak tych powracających cykliczne epidemii dżumy nastąpiła zmiana normy higienicznej zaczęto uważać się lekarze wpierw, ale też wsparcie autorytetem kościoła, a głoszą, że należy dodać łaźni łaźni publicznych, ponieważ woda, zwłaszcza ciepła otwiera pory, a przez otwarte pory mogą wniknąć miast maty łatwiej czy te kotary skażonego powietrza, a zatem nie jest zalecana kontr takie zakazy wpierw wydawane na czas epidemii, ale one czasem są wydawane na coraz dłuższe okresy, a przy okazji właśnie wspomniałem o autorytecie kościoła duchowieństwo przypomina, że ważni są przybytki rozpusty to są miejsca, gdzie no wiadomo spotyka się prostytutki, gdzie jakieś niecne interesy prowadzone, więc też ważnych publicznych tak tak panowało przekonanie nikt nie ma możliwości to były takie domy, ale takie kiedyś to trochę inną funkcję spełniał, ale u co często się on jakby nie myślimy o tym, myślę tra średniowiecze to najgorszy czas, jeżeli chodzi tam higienę, a zależy od higieny, a taką osobistą, ale w średniowieczu był jeszcze znany łaźnie publiczne przynajmniej większych miastach, a nawet w formie napiwku dawano taki, że to, żeby można było właśnie ponownie skorzystać właśnie z tej kwoty walczyć jest w okresie tak taki Wojciech, a do wykorzystania natomiast, a w okresie tym wczesno nowożytnych szesnastego wieku Łaźnia o wzroście porastają trawą, ponieważ kontr wychodzi z użycia jako środek higieny osobistej pojawiam się natomiast inny element PRM pachnidła pojawiają się różne, a oś właśnie perfumy, które wpierw o były też miały stanowić ochronę przed chorobą 7 z latami, a potem stał się luksusowym takim elementem kosmetyki i jeżeli chodzi o higienę, ale zamiast jak to jest, że to jest dodatek najpierw kąpiel o tym, organ władzy to jest zamiast kąpieli pachnidła tak, ale tak jak powiedział wpierw od kolonii wpierw miała chronić przed miast latami jako środek profilaktyczny, a potem upowszechnia się jako taki właśnie zabijające nieprzyjemne inne zapachy, a nawiasem mówiąc zalecano też palenie tytoniu w okresie nowelą, kiedy został już tam upowszechnił się po odkryciu nowego świata też jako środek profilaktyczny, a i a jakby człowiek Europejczycy przestają się myślałem tylko wycierać, a zmienia część tragiczne zmieniać odzież, a używać pachnideł a w jakich w ogóle silnie intensywnie pachnących substancji, żeby zabezpieczyć przed chorobą natomiast pozytywne zmiany o takie ewidentnie pozytywne zaś na poziomie higieny Komunalnej, bo o i to też związane było z teorią tematów naturalnie, ponieważ o argumentacja, a była taka, jeżeli choroba jest przyczyną jest wywołana przepraszam przez, a gminne wyziewy to należy usuwać nieczystości z miast z ulic należy tę ulicę trochę, chociaż uprzątnąć, a i, a cmentarze nakazywano tego czasu czy zalecano zakładanie cmentarzy poza granicami poza murami miejskimi, a nie centrum jak to miało miejsce wcześniej tak tuż przy kości tu przykościelne części, więc nam na poziomie higieny unikajmy kościoły w centrum, a w ogóle chyba kościoła były w centrum, a blisko głównie dla unikania, bo chodziło o chodziło o to, że dobrze to inny wątek myślę, że dla chodzi, jeżeli chodzi o higienę to dobrze czy mamy z 19 wieku z kolei a gdzie jedenastym tylko test dodam jedno zdanie o higienie z kolei epidemii cholery to świadomość tego, że cholera jest przenoszone przez skażone ujęcia wody zwrócił uwagę na konieczność zapewnienia właśnie tej czystej wody i czystości i czy warunków higienicznych podniesienia tych warunków higienicznych, a no i z kolei to wpłynęło na powrót o kąpieli po użycia wody jako tego środka utrzymania czystości, jeżeli chodzi o szczepionki, ale to on, a pierwszą taką szczepionkę, która była pewnym intuicyjne wyczucie choroby wprowadził Edward Kenner, a pod koniec osiemnastego wieku, a na chorobę ospę prawdziwą, który wcześniej wspomniany choroba wirusowa i w przypadku choroby kości trzeba by powiedzieć była ta choroba wirusowa, a ich przypadku tym akurat było dość łatwe wyeliminowanie, chociaż też bardzo długo trwało ponieważ, a na wirus atakuje tylko atak tylko człowieka nie było tylko rezerwuaru zwierzęcego, a Edward Kenner, ale udoskonalił metodę, które znane już wcześniej, a mianowicie tę pierwszą metodę zapobiegania ospie mianowicie Warrior Liza rację, która polega na tym, że podawano osobom zdrowym, a bardzo niewielką ilość materiału chorobowego materiału pobranego od osoby chorej, wywołując w ten sposób od takiej osoby, które przychodzi łagodną formę tej od tej choroby, czyli tzw. oś mniejsza w ten sposób używano łagodną infekcję i ta osoba poddana w realizacji na przyszłość była już odporne na taki, ale było tutaj myślę, że będą to niestety zamkniemy naszą historię, dlatego że zbliżają się nieuchronnie informacje Radia TOK FM wątek, bo jeśli jest bardzo obszerny, więc myślę, że w przyszłości także do niego wrócimy bardzo pani dziękuje dr Kamila Łazarczyk historyk medycyny zakładu humanistycznych nauk lekarskich Uniwersytetu medycznego we Wrocławiu była państwa moim gościem informację o godzinie jedenasty po informacjach wracamy do programu off czarek Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: OFF CZAREK

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Słuchaj podcastów TOK FM bez reklam. Wybierz pakiet "Aplikacja i WWW" i zabierz TOK FM na wakacje!

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA