REKLAMA

Czy teorie spiskowe mają swoją charakterystyczną konstrukcję?

Świąteczny Poranek Radia TOK FM
Data emisji:
2020-04-13 09:40
Prowadzący:
Czas trwania:
20:15 min.
Udostępnij:

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
świąteczny poranek w radiu TOK FM dziewiąta 3935 sekund na wagarach świąteczny poranek TOK FM nasza ostatnia rozmowa w świątecznym poranku przez Skypea połączyliśmy się z prof. Marcinem Napiórkowskim semiotyki kultury z Instytutu kultury polskiej Uniwersytetu Warszawskiego dzień dobry dzień dobry pan profesor jest też autorem bloga mitologia współczesna odrobinę do tego bloga to jego zawartości będziemy się odnosić będziemy rozmawiać o teoriach spiskowych, ale nie o Rozwiń » samych teoriach już, bazując na konkretnych przykładach, chociaż pewnie odrobinę też, ale o tym czy da się de konstruować 31 schemat wokół WOŚP, wobec którego tworzą się teorie spiskowe skoro tak zadane pytanie to odpowiedź może być tylko 1 tak jak wygląda ten schemat ten test 1 i 1 taka formuła, na której powstają wszystkie teorie spiskowe od od początku aż do końca ten schemat wygląda jak liderka całą czy Puszcza pan redaktor Lis kartki zdarzały się, chociaż przyznam szczerze, że nieumiejętnie zawsze mieć, ale 180 była tak tak tak jak najbardziej no to jest dokładnie schemat myśl, którego powstają teorie spiskowe sekretem teorii spiskowych jest to, że one mistrzowsko łączą to co abstrakcyjne bardzo ogólne uniwersalne niezmieniające się w czasie czy może powiedzieć sobie co ma duże z tym co codzienne napotykane w naszym życiu dobrze każdemu znane, ale też namacalne materialne konkretne, czyli z tym co na dole i każdą taką teorię spiskową tak jak puszczanie kaczek zaczynamy na górze od jakiegoś, kto muszą być jacyś oni mogą być oni dosyć konkretnie np. przedstawiciele określonej grupy etnicznej wyznaniowej politycy określonej opcji albo np. Donald chciałam w ostatni czasie bardzo lubi różne teorie spiskowe na temat mediów, więc mam mieszkanie w radiu TOK FM mówimy, kto i rzucamy kaczkę z tego poziomu bardzo ogólnego schodzimy bardzo Nisko i wskazujemy jakiś przedmiot albo zjawisko codziennego życia, które każdy zna i które od razu uwiarygadnia nam się teorii jest każdy widział każdy robił to może być dniem jakieś jedzenie jakieś miejsce, jaki zwyczaj no pac śmigus-dyngus, ale wystarczy ten dychotomiczny podział na my i oni też musi musi być jakaś pewnego rodzaju zagadka musi być coś niezwykłego w danej historii, żeby ona miała potencjał nabycie teorią spiskową, o co jest zwykłe i niezwykłe dzieli się do bardzo jednak niejasnych arbitralnych kryteriów to co jest oczywiste dla 1 np. że ziemia z kulą dla innego może być zaskakujące niezwykłe w związku z tym, jeżeli szukamy tego bardzo uniwersalnego modelu warto szukać takich kryteriów, które są bardziej cywilizowane i mierzalne dlatego nie szukałbym tutaj tej dziwności, która może następca zwodzić na manowce, ale właśnie ten rozstrzał pomiędzy pewnym bardzo ogólnie zaznaczonym podziałem plemiennym czy są jacyś oni zejściem na bardzo niski poziom oni wymyślili te szczepionki oni wymyślili nie wiem jakiś minister albo jakieś pożywienie, które żywimy, które okazuje się trującego to spiskowe są znacznie starsze niż komputery telefony komórkowe itd. już nie taka muszą się odbić wrócić z powrotem do tej domeny abstrakcyjnej ogólnej, więc mamy oni robią coś, aby i, aby je właśnie tym odbiciem, gdzie mówimy myślałem, że to tylko zwykły sklep, a tak naprawdę to przykrywka dla handlu ludźmi albo o jedno ustawy ulubionych teorii spiskowych z ostatnich lat Grzegorz Braun opowiada coś takiego, kto Żydzi co robią tajną militarną bazę pod aquaparkiem Krzczonowie po co, aby uzyskać kontrolę nad całym terytorium Polski i przeprowadzić cały naród żydowski Palestynę to powiem panu, że ja słyszałem też chyba wariacje na temat tej chwili ich tej teorii spiskowej, bo usłyszałem, że to centralny port komunikacyjny w Baranowie ma być miejscem zgrupowania nazwijmy to w ten sposób to jest drugi wariant trzeci wariant mówił też o kopalni odkrywkowej w Złoczewie co bardzo dobrze pokazuje, że teorie spiskowe są w gruncie rzeczy elastyczne to nie jest tak, że jakaś 1 konkretna dziwna rzecz powoduje teorie spiskowe, że to przykład aquaparki albo wirusy albo chińskie powodują teorie spiskowe teorie spiskowe raczej same zachowują się jak wirusy redukują mnóstwo różnych wersji bardzo starannie i patrzymy po prostu, które w wersji przyjmują jednak wybierają bardzo szybką śmiercią naturalną i ewoluują do otrzymują coraz doskonalsze kształty, ale co odpowiada co nadaje teoriom spiskowym pewnego rodzaju dynamiki, bo rzeczywiście one są dosyć niech pan, że może to porównanie z wirusem jest najbardziej adekwatne, bo też mam wrażenie, że te teorie spiskowe w zależności od tego przez kogo są głoszone są też pewien sposób mutują to znaczy nie ma takiego 11 doktrynalnej opowieści np. płasko ziem zaznaczy w zależności od tego kogo spotkamy to tych teorii spiskowych albo niuansów związanych będzie bardzo wiele jednak coś powoduje, że ta rzucona oraz kaczka odbija się kilkukrotnie trafia i robi coraz większe kręgi być może istnieje jakaś 1 uniwersalna odpowiedź na to pytanie z mojej perspektywy wygląda także ja nigdy nie pracuje na pojedynczych teoriach spiskowych będą także się zbiera duży korpus tekstów kilkaset czasem nawet więcej takich teorii spiskowych w różnych formach, które są króciutki jak wypowiedzi witać inne są całe książki albo co firmy i rozkładać na takie czynniki pierwsze, czyli np. za pomocą jakich obrazów czy metafory przedstawiamy co konkretne albo kto jest grupą działającą albo jak nakreślony cel i nagle okazuje, że wśród mnóstwa muszą mnóstwa współistniejących apelujących wersji są tak rzeczywiście, który się lepiej przyjęły są takie proszę przyjąć gorzej, a tak naprawdę w tym wyścigu zbrojeń między teoriami spiskowymi nie ma 1 zwycięzcy i co najciekawsze nawet ludzie, którym się wydaje, że wspólnie przyjmują tę samą teorię spiskową łączy wizja, że nie jakieś wydarzenie było zamachem albo, że szczepionki są niebezpieczne spotykają się razem i zaczęli wymieniać poglądy doświadczenia uświadamiają sobie tak naprawdę wierzą w bardzo różne rzeczy wtedy w takim razie skąd, skąd wynika z czego wynika ta różnica od osobistych upodobań czy też osobistych jakiś kalek społecznych których, które mamy w głowie ideologicznych i dostosowujemy je w zależności od tego jak nam pasuje do tej teorii spiskowej Ross trudno powiedzieć odpowiedzieć na to pytanie nie wiem czy możliwa jest taka jednoznaczna odpowiedź na to pytanie, że jedni lubią takie teorie, że inni lubią inne tutaj w ogóle się to się zbliżyć do odpowiedzi na pytanie to myślę, że warto sobie zadać pytanie pomocnicze to znaczy, dlaczego ja też w ogóle wierzy to spiskowe właśnie dociera do czego one są w ogóle potrzebny społecznie no właśnie no właśnie wraz z, kiedy oferujemy teorie spiskowe z zewnątrz bardzo łatwo ulec temu złudzeniu, że one opowiadają o tym, czymś konkretnym zwrócić uwagę latami na to miejsce odbicia kaczki, czyli że, dlaczego budzi tak drażnią szczepionki albo to 5 gier albo w kształt ziemi w budżecie ludzi obchodzą instytucja nie chińskie ani kształt ziemi wszystkie te elementy są tylko rekwizytami za pomocą, których ci, którzy wierzą w teorię spiskową wyjaśnią sobie świat w ogóle teorie spiskowe pełnią taką funkcję jak wszystkie mity instrukcji obsługi dla świata Otóż, jeżeli uwierzymy, że istnieją jacyś oni, którzy mogą przed nami ukrywać nie liczba zmarłych nie wiem to, skąd się naprawdę wirus, jaki kształt ma ziemia albo też różne inne rzeczy to oni mogą wszystko, a zatem mogą sprawić, żeby moje życie było beznadziejne i żeby nie samym samochodem, a mój sąsiad Super jeździ limuzyną i szacuje pani prywatny helikopter, bo wiadomo ja nigdy nie połączonych, a on jest pewnie z onych, jeżeli wierzymy w ten 1 punkt, w którym teoria spiskowa rzekomo styka się rzeczywistością Słubice kaczki wszystko inne są łatwiejsze uporządkowane zrozumiałe możemy powiedzieć, że te teorie spiskowe prezydent takie absurdalne i takie rozdrobnione dzieci odpowiadają na bardziej fundamentalną potrzebę każdego z nas potrzebę życia w świecie, który mu sens i świecie jest uporządkowany, bo też jak rozumiem teorie spiskowe mają pewien sposób zadość uczynić czy też wytłumaczyć nam zjawiska, które w, których często albo nie nie potrafimy zrozumieć albo jest nam trudno wytłumaczyć tak było chociażby z zamachami z 11września czy nawet katastrofą smoleńską wokół tych zjawisk, które były trudne do zniesienia też emocjonalnie powstaje bardzo wiele teorii spiskowych, które mają pewien sposób ułatwić czy znaleźć znaleźć winnego albo ułatwić przeżywanie tej tych emocji związanych z tym wydarzenie to prawda, aczkolwiek nie należy ulegać złudzeniu, że to spiskowe służą wyłącznie oswojeniu katastrof, ponieważ po pierwsze, on się mnożą na potęgę również codzienności opowiadają nam o tym dlaczego komu służy internet albo się wzięły kuchenki mikrofalowe albo dlaczego zniknęły sreberka w czekoladzie warto sprawdzić ale kiedy po drugie, myślimy konkretnie o tych teoriach 11września one są dla mnie jakoś zawsze bardzo interesujące, ponieważ mamy do czynienia z następującą sytuacją istnieje w Ameryce potężna grupa ludzi, którzy opowiadają o tym, że są wielkie tajne organizacje, które mogą zaatakować w każdej chwili serce Ameryki nagle wydarza się to co przepowiadali nagle okazuje się okay mieliście rację i nie mówią coś mówi to nieprawda nie uwierzymy, że to była tajna organizacja próżniowo Al-Kaida, która przeprowadziła spisek i dlatego Ameryka prawdziwy spisek ogólnie satysfakcjonujący jest świetną odpowiedzią dla tych wszystkich, którzy mówią o tak tropić teorii spiskowych nigdy słyszeć o prawdziwych wpisach oczywiście słyszałem, ale w teorii spiskowej prawdziwe spiski to zupełnie różne rzeczy to świetnym dowodem są różne teorie spiskowe poza ochroną Center, kiedy tropiciele spisków dostali prawdziwy spisek nie byli zachwyceni mówili ani mówiłem oszukali jeszcze głębszego jeszcze głębszego jeszcze głębszego dna, tym bardziej w bardzo pani pokazuje pułapkę, którą składają teorie spiskowe, bo tak naprawdę to odbijanie kaczek nie ma końca normalnej duży, dlaczego rzeczy, dlaczego dochodzi do takiego procesu to dokładnie ten sam chociażby istnieje z wyznawcami teorii płaskiej ziemi niezależnie od ile i ile argumentów czy dowodów na kuli stoi już w tym wypadku naszego globu przedstawimy, tym bardziej ta teoria spiskowa będzie żyła swoim życiem i będzie żyła alternatywnie wobec tego wobec dowodów, które są przedstawiane, dlaczego tak jest, dlatego że kształcie w ogóle jest zagadnieniem w ogóle jest problemem kwestią jest raczej pewna równowaga ciśnień to na czym im większą presję otrzymują zwolennicy polskiej ziemi albo innych absurdalnych teorii z zewnątrz tym większą energię mogą generować jedno, żeby się temu przeciwstawiać i tym bardziej wspólnie stają się jako grupa społeczna, jeżeli do tego prostego, czyli element tego modelu stoczyli trwał próbujemy dodać sobie dodatkowy element na początku, który byłby pośrednik brania zamachu przepraszam za użycie słowa zamach w tym niefortunnym kontekście to nagle okazuje, że to spiskowe idą pod prąd pełnej prawdzie, która jest dosyć dobrze znane psychologom społecznym to znaczy ludzie są informacjami jeśli wszyscy na sali mówią to był wspaniały Phil ten wydaje się nie podoba to będę szukał jakichś dobrych elementów, żeby nie wzięli te, czyli to teorie spiskowe realizują też naszą potrzebę wspólnoty, ale mamy moment, bo tory spiskowe zmuszają mnie do tego, żeby na sali, który 99% osób uważa, że to beznadziejny film mówił to wspaniały Feel oni naprawdę poruszył teorie spiskowe sprawiają, że możemy wygłaszać niepopularną mniejszościową opinię jednocześnie uczestnik wspaniale, ponieważ każda z nich zaczyna się właśnie to będzie zamachu od, a teraz dopuszczać do sekretu jak mitologii nordyckiej albo film Matrix cały świat jest iluzją wszyscy myślą, że ziemia okrągła, ale teraz możesz przestać należeć do kobiet, które podążają po prostu zostałem możesz odważnie przeciwstawić i wygłosić opinii, które nie popularna jest popularna, bo oni nie chcą, żebyśmy znali prawdę dlatego mówimy, jakie naprawdę ze szczepionkami i tras ilekroć wstaje w tej sali mówi to beznadziejny film ilekroć staje w tej sali mówię szczepionki powodują autyzm raka i Teresa Kopytek to im bardziej wszyscy nas mówią był za niższe to durne człowieku, tym bardziej czuję, że tory wpisowe prawdziwa przecież i tak nie reagowali, gdyby nie miał racji nie ukrywam, że punktem wyjścia do naszej rozmowy jest gra karciana kulisy, który został stworzony przez pana Grasia nazywa teorie spiskowe i karciane kieszonkowy kieszonkowiec pytanie czy jest jakiś taki 1 schemat oczywiście opowiedzieć o schemacie, na którym zbudowane są teorie spiskowe, ale czy jest 1 prosty sposób na to, żeby falsyfikat, żeby sprawdzić co teorią spiskową jest, a co nią nie jest nas już wydawałoby się, że takim prostym schematem do sprawdzenia tego będzie weryfikowanie faktów 12 i kiedy zaczyna swoją przygodę z teoriami spiskowymi trochę taki był mój punkt wyjścia bardzo szybko okazuje się, że teorie spiskowe są po pierwsze, stosowane w taki sposób, żeby ostatecznie weryfikowanie, bo niemożliwe nigdy nie da się ostatecznie udowodni, że to naprawdę nie kosmici porwali Elvisa Presleya, żeby znaleźć kosmitów posadzić na przesłuchaniu i pytać czy pozwolicie Elvisa Presleya i codziennie i dalej nie wiemy czy wierzycie czy nie wierzyć w żaden dowód byłby wystarczający żaden nawet nie wystarczają 2 pierwsze, ale drugie, kiedy uświadomimy sobie, że tak naprawdę każdy zwolennik ruchy antyszczepionkowe mówi troszkę innego to, podważając 10203. 0510. niestety argument, kiedy dochodzimy do ściany i nagle okazuje się, że znacznie lepszym podejściem okazuje się podejście z drugiej strony znam pewien uniwersalny model ilekroć ktoś mówi, a teraz dopuszczać do sekretu oni robią x, aby Irek to od razu jest podejrzliwe wobec tej struktury co jest nie tak ze strukturą tą formą opowieści o świecie, która próbuje wyjaśnić absolutnie wszystko poprzez jest uniwersalny spisek, a nie z konkretnymi elementami, kiedy odejdziemy od oczywiście fakt, jakim jest niesamowicie ważne, zwłaszcza we współczesnej w dobie, kiedy media muszą naprawdę bardzo szybko reagować, ale fakt, jakim jest jak odcinania kolejnych 2 lidze mistrz ciętej wyrastają 2 następne, jeżeli zaczniemy odpowiadać na te pytania, dlaczego ludzie wierzą w to spiskowe takie potrzeby odpowiada jak inaczej możemy zaspokoić te same potrzeby czy możemy te same instynkty zaprząc służba nie wiem nauce jakimś pozytywnym działaniom to seriami spiskowymi sobie nie poradzimy mamy dosłownie chwilę chciałem panie profesorze zapytać pana na koniec czy teorie spiskowe muszą być zawsze niebezpieczne czy skoro one istnieją właściwie od zawsze od zarania naszej cywilizacji i od zawsze do czego człowiekowi służyły pewną rolę w naszym życiu wypełniały czy abstrahując oczywiście od przykładów które, które rzeczywiście wpływają tak jak antyszczepionkowcy na zdrowie życie mają fundamentalne wpływ na rozwój chociażby dzieci to być może są możemy sobie pozwolić na pewien taki margines błędu i nawet, wyznając konwencji teorii spiskowych wejście w części z nich uwierzyć to sensu mamy dużo innych rodzajów limitów nie wiem łączymy się rozwijamy naukę walczmy z globalnym ociepleniem zawsze podkreślam, że z punktu widzenia antropologii to jest mit może na globalne ocieplenie oczywiście prawdziwym zjawiskiem to opowieść o nim to, że jednoczymy się w jakimś tam wspólnemu trudnemu do uchwycenia wrogowi przez ZMID dużo lepszych skuteczniejszych mitów wadą teorii spiskowych jest to, że one rzeczywiście odbijają się kaczka, że nie ma na końcu tego co z tego przyznali się nad tym, żebyśmy naprawdę wierzyli, że kosmici porwali Elvisa Presleya i ziemi jest płaska, a wielki spisek medyczne powoduje autyzm za pomocą szczepionek to konsekwencja i powinniśmy wyciągnąć z tej wiary mówi dalece przekraczające pisanie złośliwych posłów na forach internetowych powinni natychmiast rzucić wszystko robimy uzbroić się partyzancką i wyruszyć na wojnę no z tym strasznym zagrożeniem tymczasem to spiskowe zachęcają nas do aktywności na polu werbalną szczególny, ale do zerowego działania w świecie, ponieważ tak naprawdę one dają nam złudzenie zerowej kontroli urządzenia niestety w wydaniu profesorze musimy powoli kończyć, ale użył pan prezydent Lech nie widzieli mają bardzo chętnie bym porozmawiał dużej, szczególnie że użył takiego sformułowania, że globalne ocieplenie to pewnego rodzaju mit i myślę, że też trudno byłoby zostawić mnie i słuchaczy z tym pytaniem zawieszonym w powietrzu więcej mam nadzieję, że uda nam się jeszcze porozmawiać na antenie na ten temat już radny PiS, ale może też wyszukać na pewno internet jakieś moje teksty na ten temat staram się kolegów fizyków bardzo przekonać do tego, żeby bardziej intensywnie działali też na polu budowania mitologii, a nie tylko robili dobre badania to odsyłamy w takim razie do pańskich tekstach co tekstów mam nadzieję, że ci, którzy nie będą chcieli poczekać na naszą rozmowę poczekają będziemy mogli do tego tematu jeszcze wrócić serdecznie dziękuję panie profesorze polecam się do widzenia do usłyszenia prof. Marcin Napiórkowski zamiast kultury Instytutu kultury polskiej Uniwersytetu Warszawskiego był państwa i moim gościem kończymy ze świątecznym porankiem Radia TOK FM, który wydawała Karolina Kaczyńska za co bardzo dziękuję realizował mecz Maciej Gorczyński Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: ŚWIĄTECZNY PORANEK RADIA TOK FM

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Słuchaj podcastów TOK FM bez reklam. Wybierz pakiet "Aplikacja i WWW" teraz 45% taniej!

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA