REKLAMA

Komu ufać w czasie pandemii?

OFF Czarek
Data emisji:
2020-04-17 10:00
Audycja:
Prowadzący:
Czas trwania:
38:59 min.
Udostępnij:

O ekspertach i zaufaniu do nich z prof. Pawłem Łukowem Rozwiń »

Więcej: http://blogs.bmj.com/bmj/2020/03/26/abraar-karan-covid-19-trust-experts-brilliance-everyday-people/?fbclid=IwAR3SGlXb_mWGTMT9a99g_FHrbcXDKBTmsO-MnQDcGMVSkRixG2peulyVxdk Zwiń «

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
Cezary łasiczka program Owczarek dzień dobry wita państwa bardzo serdecznie zapraszam na dzisiejsze spotkanie państwa moim gościem jest pan prof. Paweł Łuków etyk z Instytutu filozofii Uniwersytetu Warszawskiego dzień dobry witam serdecznie panie profesorze im dobre panie profesorze ten czas, w którym teraz wszyscy jesteśmy to w pewnym sensie czas niepewności otaczają nas informacje codziennie dowiadujemy się od znajomych przyjaciół od rodziny czytamy w sieci czytamy różnego Rozwiń » rodzaju czasopisma gazety mamy jakieś swoje własne biblioteki no i można powiedzieć, że ten napływ informacji sprawia, że nie bardzo wiemy jak te informacje segregować którym, które uznać za wiarygodne, które za niegodne naszej uwagi to jest taki moment, w którym pomocną dłoń powinni wyciągnąć eksperci tak no bo pewnie sortują informacji mówimy to jest bardziej wiarygodna, bo pochodzi z wiarygodnego źródła, bo to powiedział pan profesor to pani doktor, a więc to może oznaczać, że ta informacja ma status bardziej wiarygodnej no ale w takich sytuacjach myślę, że wyzwanie, które się pojawia to jest wyzwanie, kto jest ekspertem tak albo kim też jest ekspert w jaki sposób panie profesorze w tych trudnych czasach, ale w ogóle już od jakiegoś czasu, kiedy te informacje na różne zalewają w jaki sposób wydzielić tę osobę eksperta problem z ekspertami polega na tym, że po pierwsze od dłuższego czasu, by pozycja eksperta się zdewaluowała co prawdopodobnie widać np. w tym jak często używali jeszcze do niedawna politycy określenie narracja to znaczy bądź powoływali się na ekspertów, których nie wiadomo, skąd czasem brali, więc myślę, że w pewnym sensie taki społeczny komunikat, jaki przez jakiś czas ostatnio pojawił to trochę taki że jeśli się chce dobrze poszuka można znaleźć eksperta, który nam wskaże, że to my akurat mamy rację mam wrażenie, że w związku z tym się to zdewaluował więc, tym bardziej chyba rzeczywiście jest potrzeba, żeby sprawiać sobie objaśnić to jest ekspert myślę, że przede wszystkim, że będę ekspertyz ktoś, kto powinien dysponować określoną wiedzą o określonej dziedzinie problem trochę dzisiaj też polega na tym, że te dziedziny eksperckie są często bardzo wąskie i powiązanie informacji z 1 dziedziny do drugiej często jest po prostu trudne często też trudno znaleźć kogoś się kolejnego eksperta, który by, który by te informacje pod powiązał no, więc ekspert będzie ktoś, kto oczywiście będzie posiadał odpowiednią dogłębną wiedzę natomiast tak trochę być może nadmiernie filozoficznie problem polega na tym jak rozpoznać ich pan redaktor z chwilą pyta o problem polega na tym, żeby rozpoznać bez eksperta to trzeba dysponować wiedzą na temat tego co wie ekspert, a to oznaczałoby, że w takim razie eksperta potrafi zidentyfikować tylko inny ekspert i kółko się zamyka, więc w pewnym sensie my laicy jesteśmy często zdań po prostu na jakiś instrument o charakterze pośredni, czyli można, by rzec Zostań ekspertem, żeby potem rozpoznać innych ekspertów ex będziesz ekspertem to właściwie nie potrzebuje ekspertów no może niekoniecznie tak, ale na pewno jest także, żeby uzyskać status ekspercki na to czy przepraszam, żeby od po rozpoznać rozpoznać eksperta to trzeba dysponować odpowiednią wiedzą zresztą na tym się od opiera w dużym stopniu nauka ocena równych tzw. Pirelli ocena równych przez równych tych, którzy są specjalistami wdanej dziedzinie jest standardem standardem światowym w końcu chyba nie chcielibyśmy, żeby kompetencje kompetencje lekarza ocenia inżynier tylko powinien to być inny lekarz myślę, że praktycznie rzecz biorąc z ekspertami kłopot czasem polega na tym, że my możemy, żeby nie bardzo wiemy czy konkretny ekspert jest wystarczająco bezstronny czy jest czy jest osobą, która niekoniecznie w sposób celowy lub jawnej dla samej siebie dokona wyboru czy wskaże innego eksperta bądź wskaże na niedostatki wiedzy czy kompetencji tego drugiego tego innego eksperta w sposób całkowicie wiarygodne, więc myślę, że to trochę w tym jest problem inne, czyli są w 21 to jak laik miałby zidentyfikować specjalistę, a drugi to w jaki sposób mielibyśmy wierzyć w to, że eksperci są osobami niezależnymi bezstronni rzetelnymi tak dalej no właśnie tutaj otwiera się bardzo interesująca furtka panie profesorze, bo przy publikacji artykułów naukowych rozumie, że od pewnego czasu autorzy tych artykułów zamieszczają informacje o możliwym konflikcie interesów takie wtedy czytając taką pracę naukową można powiedzieć aha to to mówi ekspert i on oczywiście się z nas tak, by wynikało, ale zaznaczył, że pracuje np. dla firmy farmaceutycznej albo realizuje projekt dla fundacji takiej takiej, a więc teraz bierzemy pod uwagę czy nie mamy tutaj do czynienia z konfliktu interesów albo czy być może pewien odcień wypowiedzi może wynikać właśnie jego współpracy ewentualnie mówić, proszę bardzo, ta osoba nie działa w żadnych organizacjach nie ma żadnego konfliktu interesów nie współpracuje nie nie realizuje żadnych grantów no i teraz możemy sobie ważyć czy słowa takie osoby są mniej albo więcej warte dla nas z powodu afiliacji natomiast myślę sobie, że w takiej przestrzeni publicznej, kiedy wypowiadają się eksperci to po pierwsze nie ma takich wymogów, żeby informowali nas o tym, że mają jakieś afiliacje no, więc właściwie to pole troszeczkę się zawęża rozszerza się tak jak to zdaniem wysokim parterze deklaracje dotyczące dotyczący konfliktu interesów, a one odbywają taką wymianie między naukowcami to, o czym my mówimy o roli eksperckiej to jest tak powiem poza la poza światem wymiany już wewnątrz nauk nauki, czyli to jest na styku nazwijmy to zbiorowości badaczy i reszty społeczeństwa i tutaj pytanie o to czy dla ile wiarygodni oni są no i w ramach wymiany naukowej to ta wiarygodność jest dosyć mocno sprawdzane istnieją wymogi o charakterze etycznym dotyczą zakresu etyki publikacji np. które dosyć klarownie przedstawia, jakie są sankcje za za za za nieuczciwość nierzetelność i one bywają o bywają bardzo bardzo dotkliwe taką najbardziej dotkliwą jest oczywiście Infamia natomiast jeśli chodzi o ten styk świata badaczy z resztą społeczeństwa to tutaj myślę, że mamy do czynienia z troszeczkę inną sytuację to znaczy z tym czy my jako zbiorowość, a darzymy badaczy wystarczająco dużym zaufani to znaczy ani czy uważamy, że badacze są osobami godnymi zaufania i tu chyba będzie to będzie chyba to to zasadnicze pytanie, bo wydaje mi się, że zarówno naukowcy ja, że naukowcy czy w ogóle badacze Stali się trochę ofiarami takiego, a rozpowszechnionego dzisiaj czegoś co można, by nazwać kryzysem zaufania czyli, ale nie takiego kryzysem zaufania tak jak to zwykle się, mówi że po prostu ludzie mało ufają innym czy coś w tym rodzaju czy całym grupom zawodowym tylko raczej chodziłoby o kryzys zaufania rozumiany jako pewnego rodzaju niezrozumienie czy brak klarowności co do tego, że kluczową kwestią jest to czy dane osoby, z którymi mamy do czynienia są godne zaufania myślę, że tutaj mamy taki kryzys to znaczy coraz częściej społecznie jak wypowiada się ktoś, kto wychodzi przed kamerę gdzieś tam jako ekspert to nie mamy jasności co do tego czytał osoba jest wiarygodna to znaczy czy jest godna naszego zaufania wydaje się, że to jest to co badacze powinni tutaj szczególnie mocno dbać wrócimy do tego wątku do tego właśnie kim jest ekspert w czasach pandemii po informacjach Radia TOK FM informacje już za kilka minut w Będzinie dziesiątej 20 państwa moim gościom pan prof. Paweł Łuków etyk z Instytutu filozofii Uniwersytetu Warszawskiego wracały po informacjach informację za 3 minuty o godzinie dziesiątej 20 państwa i moim gościem jest pan prof. Paweł Łuków etyk z Instytutu filozofii Uniwersytetu Warszawskiego rozmawiamy o instytucji można powiedzieć ekspert takim jest ekspert komu wierzyć panie profesorze komu właściwie ufamy komu wierzymy czy jakieś siedziałbym ogólne przesłanki, które można powiedzieć każdy z nas stosuje się to jest bardzo indywidualne powiedział, że przede wszystkim musimy rozróżnić między zaufaniem dla tego co jest najczęściej przedmiotem badań opinii publicznej, czyli leki grup to są miał na mojego dosyć mało wiarygodną informację na temat zaufania z tego prostego powodu, że najczęściej, kiedy komuś ufamy to ufamy konkretnym osobom, a grupy są jakoś mało mało zdolną do do do tego, aby być obiektem jakiegoś zaufania, dlaczego dlatego że zaufanie to jest, a coś co na co trzeba zapracować zapracować za pomocą tego co się robi, a nie po prostu tego, że się, że istnieje, a to oznacza, że trzeba o musi być jakiś zapis dotychczasowych osiągnięć tego kogoś te osiągnięcia oczywiście zawsze są powiązane z konkretnymi osoba jeśli mowa o samym zaufanie to myślę, że przede wszystkim dosyć często w takich dyskusjach publicznych mylimy zaufanie czymś co można było nazwać po prostu poleganie na tym czy wiarą w to, że ktoś zrobi to, czego od niego oczekujemy, bo i innymi słowy wychodząc z domu z pracy ufamy, że kierowca autobusu, który nas do pracy zawiezie potrafi prowadzić ma ważne prawo jazdy wszelkie testy, a autobus jest sprawne, więc ufamy, że nas bezpiecznie dowiezie z punktu ADO punktu UB to jest takie zwykłe tak byłem zaufanie, które ja bym nazwą jako takie zwykłe poleganie na tym, że inni spełnią nasze oczekiwania i to tego rodzaju poleganie na innych no chyba polega przede wszystkim na tym, że my wiemy, że ten kogo darzymy tego rodzaju wiarą w to, że on się sprawie tak jak oczekujemy w danym zadaniu to jest to, że on, a ma w tym interes osobisty interes w tym, żeby wykonać swoje zadanie tak jak należy natomiast zaufanie jest zjawiskiem bardziej wymagającym to znaczy, kiedy kogoś już uchwalone to falę mu nie po prostu, dlatego że wiemy, że jemu jest na rękę, aby zrobił to, czego pani oczekujemy tylko raczej, dlatego że wiemy o tym, iż jest to osoba od pewnego rodzaju przymiotach to znaczy można, by powiedzieć, że kiedy tylko polegamy na kimś to jesteśmy przeświadczeni, że ten mógł to, że ten ktoś temu komu jest na rękę zrobienie tego, czego pani oczekuje natomiast gdy komuś uchwale to sądzimy, że on, że spełni nasze oczekiwania dlatego, że ma pewien charakterze jego charakter, że ma pewne cechy, a więc np. jeśliby mu się okazało, że to do czegoś zobowiązał, czyli to, czego pani oczekujemy będzie mu dla niego trudne bądź jakość niekoniecznie będzie mu się najbardziej opłacało będzie najbardziej mu rękę to mimo to podejmie wysiłek, żeby zrobić to to to to co po nich oczekuję może taką dobrym sposobem na zilustrowanie tej różnicy jest ta znana przypowieść o równie Skorpion ni, a da, a żółwie scorpio nowi opłacało się w pewnym tu tylko, że to jest przypowieść właściwie o nie za oba o tym, że ktoś nie jest godny zaufania braku zaufania znaczy Skorpion był człowiekiem z usług przepraszam z istotą czy skargę na takie cechy, że nie jest gotów do dotrzymania słowa i nie możemy, więc na nim polegać i odwrotnie z osobami, które są godne zaufania jest tak, że mogę legalnie polegać, nawet jeżeli im się w jaki sposób nie będzie opłacało czy w rachunku korzyści wykonanie tego co do czegoś zobowiązał się, czego pani oczekujemy nie będzie najbardziej na rękę, więc osądzenia ta fundamentalna różnica zastanawia się panie profesorze jakich, bo wspomniał pan też zaufanie do grup społecznych tak, czyli pewnie każdy z nas to sprawi sobie zdaje sprawę do takiej grupy społecznej mówimy, a ta osoba jest wykonać taki zawód no i automatycznie jakieś stereotypowe przeświadczenie nam się, bo otwierają im aha no to na pewno takie osoby nie można ufać, ale z drugiej strony inna osoba o to to to tak zostawiamy, jaki wpływ na właśnie takie zaufanie do grupy do przedstawicieli grupy mają różnego rodzaju tak, żebym akcje szkalujące, które pojawiają się takie ewentualnie akcje, które mają przekonać odbiorców, że członkowie grupy są złymi ludźmi także, a ci lekarze to tylko zależy na pieniądzach, a te dzieci nauczyciele znowu strajkują, bo chodzi o kasę stają się czy tego typu akcje wybierają czy też zmieniają nasze myślenie o członkach grup na pewno zmieniają one gdyby, gdyby nie zmieniały to ich inicjatorzy tak systematycznie wytrwale ich nie podejmowali wciąż wciąż z tego punktu widzenia to to są to tego rodzaju działania są wykalkulowane i trudno oczekiwać, że były kontynuowane, gdyby nie przynosiły przynajmniej wystarczająco dużo efektów one, ale myślę, że warto zobaczyć na czym polegają tego rodzaju działania one polegają na tym, żeby sfałszować atakują kartotekę tych, w których są wycelowane to znaczy może możemy mieć wystarczająco dużo powodów i dowodów na to, że członkowie tej grupy w większości są ludzie mniej przyzwoitymi większości spełniają nasze oczekiwania w związku z tym większość większość z nich to są ludzie, którym warto zaufać natomiast działania o charakterze szkalujący mają na celu albo wymazanie tych danych czy część tych informacji tych dowodów tego, że są, że członkowie tej grupy są osobami godnymi zaufania albo przeznaczenie tego wymowy tych tych, które tego co jest zawarte w o owych w tym dotychczasowym dorobku przeznaczenie wymowy tego co tam się znajduje myślę, że to dobrze pokazuje, że Hannu jeszcze drugi aspekt tego to znaczy ten drugi aspekt to jest szerzenie uogólnień, czyli coś co co do zasady ma charakter po prostu nieuczciwe niesprawiedliwe, bo zazwyczaj tego rodzaju ma szkalujące działania polegają na tym, że bierzemy 1 lub 2 przypadki i mówimy i tak mają wszyscy no oczywiście tego rodzaju zachowania działania muszą być niesprawiedliwe, ponieważ bardzo rzadko zdarza, żeby jakieś grupie wszyscy popełniali dokładnie ten sam błąd zastanawia się w kontekście tego powinno obejść przedstawia to pokazują sondaże, ale został jak powinno przedstawiać się nasze zaufanie do polityków, bo w końcu są to osoby, które pewnie, zanim zostały politykami miały różne kariery różne zawody czasami jeszcze kontynuują, ale umówmy się w momencie, kiedy się wypowiadają to właściwie większość z nich ekspertami nie jest, dlaczego mielibyśmy ufać politykom to chyba wracamy znowu do tego pytania uczył to czy tego zagadnienia, które mówiłem wcześniej mianowicie tego, kto jest osoba godna zaufania bowiem, że jeżeli będziemy darzyli zaufaniem osoby, które nie są tego godne to zanim zajmie zachowamy Szanowni delikatnie co najmniej nie rozsądni brytyjska filozofka chroni ona sformułowała takie 3 podstawowe kryteria czy warunki tego, że ktoś godny zaufania po pierwsze jest to osoba kompetentna, czyli wie zna się na tym czym się zajmuje na przy powiedzmy ja mogę swojego przyjaciela darzyć zaufaniem wielu sprawach, ale nie powierza mu za więzienie dziecka do lekarza jeśli wiem, że nie potrafi prowadzić samochodu z politykami jest odwrotnie nie wiemy, że polityk nie potrafi czegoś zrobić nie zna się na czymś nie rozumie to jest to dobry powód, żeby go nie darzyć zaufaniem, a ktoś, kto będzie go darzył zaufany będzie zasługiwał na krytykę drugi warunek bycia godnym zaufania to jest uczciwość szczerość zamiarów szczerość intencji znaczy powiedzmy doradca finansowy może być osobą, która świetnie znana swojej robocie, ale jeżeli mam powody do tego, żeby wierzyć w jego uczciwość to raczej nie powinienem mu powierzać swoich pieniędzy w i trzeci warunek to jest niezawodność czy ten drugi element, który mieliśmy godność polegania, ale troszeczkę nowym znaczeniu niezawodność znaczy to, że jeżeli ten ktoś czegoś podejmie to doprowadza sprawy do końca zgodnie z tym jak zostało postanowione, jeżeli np. powiedzmy polityk może być osobą, która jest bardzo sprawna potrafi wpływać na innych potrafi zdobywać utrzymywać władze, ale jeżeli np. pod wpływem bieżących kalkulacji zmieni zdanie nie dotrzyma swojego słowa to jest dobry powód bardzo dobry powód, żeby kogoś takiego nie darzyć zaufaniem, więc mówiąc krótko to są 3 takie warunki, jeżeli wszystkie 3 są spełnione mamy do czynienia z osobą, która godna zaufania, a i teraz myślę każdy z nas może bardzo łatwo znaleźć przykłady osób, które spełniają 12 z tych warunków nie spełniają trzeciego i dopiero będziemy mieli na to od państwa wtedy może rodzić czy dana grupa składa się z osób, które spełniają warunki czy nie tylko proszę zwrócić uwagę co jest charakterystyczne dlatego wszystkiego kompetencje przede wszystkim charakter wybiórczy to znaczenie trudno trudno sądzić, że ktoś jest specjalistą od wszystkiego, choć zdaję sobie sprawę, że część polityków czasem zdrad sprawia wrażenie, jakby rzeczywiście byli przeświadczeni, że znają się na wszystkich skoro rozmawiamy o politykach panie profesorze zostawia się czy to zaufanie do polityków na podstawie ich działalności różni się, jeżeli chodzi o państwa tak, jeżeli chodzi o narody, bo przecież nie wie w stanach Zjednoczonych polityk, który by zmienił barwy partyjnej przyszedł np. z frakcji Demokratycznej do Republikańskiej lub odwrotnie właściwie na palcach 1 ręki można policzyć wyjątki właściwie jego kariera skończona, bo coś ewentualnie każde słowo tak pan 25 lat temu powiedział tak teraz zmieni zdanie nie jest pan wiarygodny Stanach Zjednoczonych zmiana barw partyjnych czy zmiana opinii jakiś temat jest bardzo źle postrzegana przez wyborców w Polsce znowu się, że zmiana barw partyjnych zmiana poglądów w norma to trochę tak jak byśmy po prostu próbowali nowej kuchni, że właśnie do do pewnego stopnia to jest spowodowane tym że nie doceniamy tego, że zaufanie to zdaje się Benjamin Franklin mówił że, że pieniądze to kredyt kredyt to pieniądze to znaczy, że zaufanie jest czymś co nie jest kimś po prostu się komuś należy np. racji tego, że wykonuje taki zawód bądź pełni jakąś rolę społeczną tylko to jest coś czegoś takiego trzeba koniecznie rozliczyć, a co więcej, że jeśli mamy go darzyć zaufaniem najpierw on musi nam dostarczyć dowody tego, że jest tego godni ja myślę że, że w Polsce po prostu mam pod tym względem mówiąc metaforycznie bardzo krótką pamięć jesteśmy składni tego chyba dosyć dużego, a jesteśmy bardzo miłosierny dla polityków w przeciwieństwie np. do do do obywateli Stanów zjednoczonych uważam co prawda zawsze można powiedzieć, że zmiana poglądów nie jest czymś co co do zasady samo przez się jest godne potępienia, ale myślę, że dosyć często to co nas oburza to jest nie tyle zmiana po bloku poglądów co czas pora, w której zmiana poglądów następuje to znaczy to, że ona najczęściej następuje wtedy, kiedy jest dla polityka wygodne wróciły panie profesorze do tego wątku po informacjach państwa mają właśnie prof. Paweł Łuków informacje o dziesiątej 40 i wcale państwa mam gości jest pan prof. Paweł Łuków etyk Instytut filozofii Uniwersytetu Warszawskiego rozmawiamy o zaufaniu do nauki naukowców lekarzy zostawiamy kim jest ekspert w czasie pandemii myślę panie profesorze, że kiedy poszukujemy informacji, kiedy poszukujemy odpowiedzi na różnego rodzaju pytania to warto też przejść spożyć z poziomu makro na poziom mikro po powiedzmy, że chcemy dowiedzieć się czegoś na temat objawów albo czegoś na temat przeciwdziałania różnym zagrożeniom to można powiedzieć na takim ogólnym poziomie no zapytajmy lekarza lekarz powinien się znać no ale lekarze mają różne specjalizacje różne doświadczenie, więc lekarz nie wystarczy no to zapytajmy być może wirus loga wirusolog pewnie odpowie nam na pewne pytania, ale że chodzi np. o kwestie przeprowadzania testów albo w jaki sposób testy na obecność Korona wirusa działające trzeba zrobić to tutaj może wielu solo nie będzie najlepszym ekspertem, a lepszy ekspert będzie ktoś, kto pracuje w laboratorium, więc warto chyba pamiętać o tym, że także poszukujący ekspertów należy się przyjrzeć czy ta osoba posiada wiedzę ogólną czy też wiedzę szczegółową myślę, że oprócz tego to jeszcze dać chyba są 2 rzeczy jeszcze dodatkowo po pierwsze, to, że pewien poziom niedokładności czy niepewności związanej z wiedzą naukową zawsze musimy brać pod uwagę to znaczy 1 wiedza naukowa nauka jest czymś się cały czas rozwija zmienia i opinie naukowców też mogą się zmieniać czy do bieżący stan nauki może się zmieniać więc, gdy jeśli to wziąć pod uwagę to powinniśmy aktualizować również nasze poszukiwanie wiedzy i przy poszukiwaniu wiedzy wydaje mi się, że również niesłychanie ważne jest to, żeby zadać właściwie pytań dosyć często jest także badaczom wydaje się dosyć się dla ich zadaje pytanie, które strony badać ma kłopot jak na nie odpowiedzieć to znaczy, bo laik zazwyczaj będzie oczekiwał czegoś co będzie w miarę zwięzłe w miarę wyrażone w języku potocznym, więc to jest kwestia również przełożenia tej wiedzy specjalistycznej na to co dla specjalistów będzie będzie zrozumiałe i ten dopiero jak 2 rzeczy mamy, czyli świadomość zmienności stanu wiedzy i tego, że musimy właściwie zadać pytanie, żeby też również zapytać naszego eksperta, żeby nasz ekspert wiedział, o co dokładnie go pytam co dokładnie chcemy wiedzieć to jeszcze jest potrzebny ten element, który pan redaktor mówi, czyli kwestia zintegrowania wiedzy specjalistycznej z różnych dziedzin w pewnego rodzaju pewnego rodzaju pakiet informacyjny jest na to rozwiązanie znane już od długiego czasu mianowicie o konstruowanie tego rodzaju informacji poprzez gremia złożone ze specjalistów różnych specjalności które, które to gremia wtedy mogą się w ramach swoich prac wymieniać informacjami Klaus wyjaśniać poszczególne pojęcia i i zdania, które miałyby się w takim komunikacie dla szerokiej publiczności znaleźć w ten sposób przygotować informację, która będzie strawne dla dla nas laików jak pan ocenia ten tę plejadę ekspertów, którzy pojawiają się czasach pandemii, choć jakiś konkretny, ale zastanawiam się na co zwracać uwagę, jakie są pana przemyślenia na temat właśnie dzięki tej masy ekspertów którzy, którzy pojawiają się odpowiedzieć nam na temat zagrożenia na temat postępowania temat życia powiedział także o tutaj jest kamyczek do Pańskiego ogródka mianowicie, że rząd daje ogromną, czyli dziennikarskiego ogromnym zadaniem tutaj ogromny ciężar spoty po spoczywa la la la la mediach dziennikarzach, bo można powiedzieć, że oni powinni funk w stanowić swego rodzaju zdobyłem taki hit instrument do tego, aby tę informację w sposób przystępny dla przeciętnego odbiorcy skonstruować co więcej proszę zwrócić uwagę, że w ten sposób naukowcy mają sza dziennikarze mogą również, gdyby przyczyniać się do tego, żeby można było zobaczyć, którzy badacze są godni zaufania, którzy nie natomiast jak pan pyta o to co się co się rzuca w oczy to oprócz tego, że z dnia na dzień mamy mnóstwo specjalistów od epidemiologii wirusologii tak jak w innych okolicznościach mieliśmy specjalistów od lotnictwa to myślę że, gdybyśmy patrzyli NATO, którzy fachowców, których warto słuchać myślę, że przede wszystkim znakiem ostrzegawczym powinien być powinny być wielkie obietnice, czyli np. to, że o legł szczepionka czy coś tam będzie dostępne w jakimś w miarę krótkim terminie i szukanie powinnaś również być znakiem ostrzegawczym sytuacja, kiedy ktoś podaje proste rozwiązanie, które ma być rozwiązaniem trudnego złożonego problemu, czyli ktoś, kto mówi, że jakaś tam terapia działa, że tylko trzeba ją doskonalić już wkrótce itd. laik może również rozpoznać to, że ktoś przesadza czy przez k, gdyby los przesadnie rozbudza nadzieje i to będzie też świadectwo tego, że coś jest nie tak pamiętajmy naukowcy często są czy powinni nawet być entuzjastami tego czym się zajmują, ale jest też coś takiego jak odpowiedzialność za to co do co badacze przykład przekazują reszcie społeczeństwa no i swój indywidualny entuzjazm np. pod adresem czy w odniesieniu do jakiejś terapii niekoniecznie powinien być przekazywany publiczności, dopóki nie został poparty rzetelnymi dowodami, więc to co wymieniłem to są oczywiście tylko takie proszę zwrócić uwagę negatywne czynniki w tym sensie, że to są rzeczy, na które powinniśmy uważać, które powinniśmy, które powinniśmy zwracać uwagę, gdy się też dostał pan ważnej rzeczy, czyli właśnie co się dalej z tą wiedzą dzieje, bo jeżeli mamy eksperta no właśnie od wirusów np. to bardzo wątpliwe jest to, że nawet jego 102050 wypowiedzi w mediach sprawi, że ta wiedza stanie się naszym udziałem to być może będą odpowiedzi takie proste pytania, ale tej wiedzy nie da się tak szybko przekazać natomiast w trudnych czasach czasach pandemii potrzebujemy też eksperckiej wiedzy, która jest mniej skomplikowane wtedy każdy z nas korzysta z ekspertem, bo np. jak prawidłowo założyć maseczkę tak czy jak prawidłowo myć ręce to jest coś co, czego możemy się nauczyć od eksperta, ale to jest coś czym możemy się dalej wcielić to prawda, ale przede wszystkim myślę, że trzeba pamiętać, że nie każdy ekspert w swojej dziedzinie ma wystarczające kompetencje bądź talenty do tego, aby przedstawiać swoją wiedzę ekspercką w takiej formie, jakiej pan mówi popularyzowanie wiedzy to nie jest coś co jest zadaniem łatwym bądź pośredni wręcz przeciwnie Ano wymaga kompetencji, której wielu z nas po prostu nie ma umiejętności zrozumienia odbiorcy wyobrażenia sobie jego reakcji jego skojarzeń z pewnymi określeniami tak dalej oprócz tego rzeczywiście wymaga również wiedzy z zakresu danej dziedziny, więc wydaje mi się że, że to jest jeszcze tutaj niezwykle ważne żeby, żeby jeśli szuka jeśli chce, aby eksperci wypowiedział w jaki złożonej kwestii to powinien być to też ktoś, kto po prostu potrafi powiedzieć to w sposób klarowny, a jest to też trudne również, dlatego że badacze są uczeni pewnego rodzaju powściągliwości odpowiedzialności za to co mówią w związku z tym dosyć często trudno jest im skonstruować w miarę krótką informację, która byłaby przystępna dla nie specjalisty, ale taki sposób, żeby było to też odpowiedzialny naukową to znaczy wyobrażam sobie, że większość badaczy, kiedy wypowiada się publicznie na temat swojej dziedziny zdaje sobie sprawę z tego, że słuchają czytają ich również koledzy po fachu i w związku z tym precyzja jest jak gdyby czymś co coś się samo narzuca salon salon czegoś, czego wymaga się od samego siebie to jest trudno połączyć z dosyć prostym przekazem dla ludzi którzy, których wiedza w niektórych dziedzinach jest bardzo ograniczone moja wiedza z zakresu rozwala mnie przecież niezwykle ograniczona jak wielu innych dziedzin i tutaj no polega na wiedzy fachowców, ale fachowców też, którzy potrafią przedstawić te informacje w sposób, który dla mnie czytelny czy tutaj znowu dodatkowe umiejętności po pierwsze, posiadać wiedzę po drugie w sposób właściwy dobry przystępne się nią dzielić tak, ale to też również oznacza, że sam dziennikarz, który zaprasza takiego eksperta też powinien się całkiem nieźle orientować w tym w tym, o czym będą rozmawiać będzie chciał rozmawiać czy chciała rozmawiać z eksperta przynajmniej w takim zakresie, aby zadawać pytania, które nie będą powodowały, że ekspert będzie miał poczucie bezradności to znaczy, że nagle ma poczucie, iż oczekuje się od niego, że swoje 30 lat pracy i uczenia się zamknie w tzw. setce czy coś takiego w tym rodzaju, a jednocześnie, że nie powie to zbyt skomplikowane, żeby o tym, opowiadać 15 minut no tak nie powinien tego zrobić, dlatego że no tak jak mówię 1 ze społecznych obowiązków ludzi nauki jest upowszechnianie tej wiedzy mają pewną mają tego rodzaju obowiązek jeśli ktoś się już go w sposób bardziej aktywny torowi to powinien zadbać o to, żeby to zrobić po, żeby to zrobić kompetentnie klarownie bardzo dziękuję panie profesorze myślę, że wiele interesujących informacji użytecznych przydatnych informacji pojawiło się w naszym programie dzisiaj mam nadzieję że, że te informacje posłużą państwu do tego, aby właśnie odróżnić eksperta od pseudo eksperta państwa i Monika rzadko mam podać bardzo, proszę bardzo, chętnie podam te 3 kryteria czy się znana tym co robi czy jest uczciwy i czy wytrzyma do końca to są 3 pytania zarówno do dziennikarzy do naukowców do polityków, a może do polityków przede wszystkim prof. Paweł Łuków etyk z Instytutu filozofii Uniwersytetu Warszawskiego był państwa moim gościem informacje już za kilka minut o godzinie jedenastej po informacjach wracamy do programu off czarek Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: OFF CZAREK

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Słuchaj podcastów TOK FM bez reklam. Teraz wszystkie pakiety TOK FM Premium 51% taniej!

KUP TERAZ 51% taniej

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA