REKLAMA

W niedzielę 77. rocznica wybuchu powstania w getcie warszawskim. "Pamięć o tym wydarzeniu to rana, której nie da się zabliźnić"

Popołudnie Radia TOK FM
Data emisji:
2020-04-17 18:40
Prowadzący:
Czas trwania:
13:56 min.
Udostępnij:

O przebiegu Powstania w Getcie Warszawskim mówi prof. Jacek Leociak z Instytutu Badań Literackich PAN oraz Centrum Badań nad Zagładą Żydów. Rozwiń »

W tym roku, z powodu epidemii koronawirusa, obchody wybuchu Powstania zostały przeniesione do internetu. Program niedzielnych wirtualnych obchodów znajduje się na stronie Muzeum POLIN. www.polin.pl Zwiń «

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
osiemnasta 4322 sekundy popołudnie Radia TOK FM w niedzielę 19kwietnia będziemy obchodzić 707 rocznicę wybuchu powstania w getcie warszawskim pierwszego Miejskiego zbrojnego powstania przeciwko nazistowskim Niemcom powstania, które odbyło się już w getcie, które występowało w formie szczątkowej prawdopodobnie wg szacunków przebywało w nim w połowie kwietnia około 40 000 Żydów praktycznie żaden z nich tego powstania nie przeżył przez telefon połączyliśmy się prof. Rozwiń » Jackiem Sobczakiem z Instytutu badań literackich Polskiej Akademii Nauk oraz centrum badań nad zagładą Żydów dzień dobry panie profesorze dziękuję panu dobre państwo chciałbym, żebyśmy przypomnieli w ogóle historię powstania w getcie warszawskim jak jak doszło do tego do tego zrywu 19kwietnia ja przypomnę krótko historię powstania życie Warszawy taką militarną, jaką jakieś uczone przez szkoła natomiast to co chce zasadniczo się państwu opowiedzieć i to cywilna historia powstania ta historia cywilna jest troszeczkę w cieniu nawet nie troszeczkę to bardzo po pierwsze trzeba sobie ustawa będzie powstanie w getcie warszawskim nie wybuchło czy ta data powstania nie była decyzją powstańców po prostu Niemcy weszli tamtego kwietnia raniutko drogę także rozpocząć kolejną kolejną deportacje, ale napotkali opór zbrojny, dlatego że po zakończeniu wielkiej akcji likwidacyjnej między lipcem, a wrześniem trwającej przez gracze wiedzieli, że każdorazowa deportacja wyjazd na wschód do pracy oznacza tylko wyłącznie śmierć, dlatego że przygotowywali podziemie zbrojne przygotowywało się po prostu gromadzą broń, produkując własne, jakie środki walki koktajle Mołotowa itd. natomiast wiele ludności getta przygotowywała się, budując bunkry zaopatrujące bunkry jedzenie są efektem połączenia telefoniczne doprowadzali prąd do tych bunkrów, żeby tam przetrwać, żeby tam się przechować dlatego 19kwietnia to jest data wybrana przez Niemców to się wydaje istotne panie profesorze bardzo często w narracji czy też w mówieniu o powstaniu w getcie warszawskim pojawiało się nie pojawiała się taka teza, że wszyscy Żydzi zdawali sobie sprawę z tego, że to powstanie jest z góry z góry przegranej to była walka o bohaterską śmierć przeciwko takiej takiej tezie protestował swojego czasu m.in. Paweł Śpiewak jak w takim razie w ogóle mówić o powstaniu w getcie warszawskim zgadzam się w pracach torem śpiewakiem może mówić o powstaniu hut w życie w warszawskim w wymiarze czysto militarnym i w tym wina militarny powstanie nie ma żadnego sensu to znaczy nie mogło przynieść zwycięstwa nie mogło być po prostu starciem zbrojnym, w którym można było uzyskać jakieś jakich korzyści po prostu wygrać go tego zrobić nie było można prawda, więc powstanie w getcie warszawskim należy widzieć w perspektywie no powiedziałbym egzystencjalnej metafizycznej wręcz prawda i w tym sensie myślę, że kiedy Niemcy weszli do getta 19kwietnia ludzie, którzy zdawali sobie sprawy czeka śmierć tylko, że problem polegał na tym, że ta śmierć którą, których doświadczali przez cały czas trwania jak tata śmiech właśnie żydowska śmierć czarna śmierć jak pisał Szlęk w swoim wierszu taśmie była przeznaczona decydowały większości ludzi, którzy właśnie nie mieli broni, bo broni miała garstka dosłownie garstkę bojowców około 500 bojowców żydowskiej organizacji bojowej i około 260 żołnierzy żydowskiego związku wojskowego jest garstka kropla w morzu, żeby tylko też zobrazować po stronie żydowskiej w sumie walczyło raptem około 1500 maksymalnie 1000 innych nie przesada mnie nie 1500 mówi pan, że za około około 700800 ludzi, którzy byli skręt ja, jakby formalnie członkami formacji zbrojnych, ale nie to nie znaczy, że każdy z nich miał broń, a lub też, by wspomniał pan o tym, rozróżnieniu pomiędzy pomiędzy militaria militarną stroną tego powstania ludnością cywilną ludność cywilna jakiś inny sposób patrzyła na to powstanie pan powołuje m.in. na dziennik Marylki napisany przez 1 z kobiet i wg pana ona dowodzi, że ludność cywilna do ostatnich chwil chwytała się życie starała się zachować swoje człowieczeństwo optyce każdy się stara pytać życia do ostatniej ostatni moment, bo momentu też absolutnie naturalna reakcja co innego jest walczyć o życie, a co innego mieć świadomość, że ta walka jest nie do wygrania nagroda jest tutaj musimy się poruszać w tym jak w rejonie walczyć o swoje życie do samego końca, ale mieć jednocześnie świadomość, że nota walkę z grania tak jak mu jak jak w tym kontekście wyglądała pomoc w tej tzw. aryjskiej strony Warszawy jak wyglądała przeceniamy tę pomoc przeceniamy tę pomoc i uważam, że to jest bardzo w ogóle ważne, ale militarnie miało ono praktycznie żadnego znaczenia przecież na żaden sposób nie można wliczyć jako elementu, który zmieniałby układ sił tym potwornym walcu, który przed niemieckim walcu, który przetaczał przez getto w sumie można przyjąć około 5000 ludzi po tej niemieckiej stronie biało brało udział w walkach 2 baseny bataliony org o fermach bataliony ukraińskie tzw. tracić tzw. trawniki emerytury również stanowili załogę obozów zagłady, więc oczywiście pani profesor jest jasne, że z punktu widzenia ery z punktu widzenia MiLoG militarnego ta pomoc ze strony aryjskiej ze strony polskiej nie miała żadnego znaczenia, ale ze strony symbolicznej relacji pomiędzy pomiędzy Żydami Polakami ze strony tego zachowania człowieczeństwa to fundamentalne znaczenie oczywiście miało, że miało znaczenie stąd, bo około 11 ataków na mur około 11 ataków na mur za chińskiej strony, a ten pierwszy dziewiętnastego był naj naj naj na najważniejsze natomiast jak chciał powiedzieć o innej symbolicznej symbolicznych wydarzeniu Otóż 23kwietnia żydowska organizacja bojowa wydała odezwę do polskiej ludności Warszawy, która była kolportowana Paliński stanie ona miała ogromne znaczenie nie wiem czy została w ogóle zauważona i została doceniona Polacy obywatele żołnierz wolności wśród huku armat to armia niemiecka walił w naszych domów naszych mieszkań do naszych matek do naszych rząd odbywa się nasz zbrojny opór i teraz ta odezwa sens tej odezwy polega na tym bardzo fundamentalnym na uświadomieniu, że toczymy wspólną walkę ze wspólnym wrogiem powołanie się na tym na to wielkie hasło naszą wolność waszą uznano walka się toczy o waszą i i naszą wolność to jest bardzo symboliczne, a ponieważ ci ludzie, którzy wydali to oświadczenie ci ludzie, którzy z głębi płonącego getta wydali oświadczenie doskonale zdawali sobie sprawę, jakie są nastroje po stronie aryjskiej, że strona aryjska nie, a najbardziej delikatnie mówiąc entuzjazmem na to się dzieje w getcie i nie pała sympatią do Żydów w jakie nastroje panowały panowały po stronie aryjskiej już po upadku powstania, ponieważ po upadku powstania, ale jeszcze w trakcie, kiedy jakiś części Żydów z getta udawała się udawało się uciekać wychodzi byli ścigani byli skupieni straszne, bo trudno uciec przez mur i dotrzeć do jakiegoś tam umówionego miejsca mówi Olga adresu nowo trzeba było przebrnąć prawda tak jak przez to pole minowe trzeba było się przez Warszawę rynku przedostać, żeby gdzieś tam spokojnie w miarę się ulokować, więc nastroje były powiedziałbym też takiego zaciekawienia i takiego zdumienia co to są też co się dzieje w tym getcie prawda to, że tutaj Żytki tam, udając się z Niemcami prawda no znany obraz karuzeli to nie jest symboliczny obraz to nie jest metafora to jest rzeczywistość karuzela się na placu Krasińskich kręciła koło ulicy Nowogardzkiej prawda i tonie Miłosz wymyślił w swoim wierszu ten obraz tylko po prostu go zobaczył, ponieważ jeździł tramwajem ze Śródmieścia Żoliborza i na Miodowej przy placu Krasińskich tramwaje były zatrzymywane, kiedy wybuchło powstanie wszyscy ludzie wychodzili na ten plan się przyglądali Miłosz widział to karuzele, która się kręciła, więc takie były nastroje pana, że pewnego pewnego zdziwienia i podziwu niewątpliwie podziwu, ale nie pan przepraszam jest jednak powiedzieć no Emanuel Ringelblum, który był twórcą archiwum podziemnego getta Warszawskiego zapisał tak na swoim weselu już pisanym po stronie aryjskiej 3004. roku właśnie opisywał nastroje i zasłyszane rozmowy Polaków, siedząc w sali patrzyli na nurtujące getto były podzielone bardzo włosy, ale bardzo wiele było takich głosów, które chcielibyśmy w rocznicę powstania w getcie warszawskim cytować oczywiście, tym bardziej że mam nadzieje, że zakończymy te rozmowy takim dosyć pozytywnym akcentem mianowicie czy ma pan wrażenie, że po 77 latach i po pewnym większym docenieni np. powstania Warszawskiego czterdziestego czwartego roku czy powstanie w getcie warszawskim czterdziestego trzeciego roku jest już takim wspólnym polsko żydowskim doświadczenie nie wiem, dlaczego pan mówi polsko-żydowskich doświadczeniem tym w wymiarze historycznym to nie jest polsko żydowskie doświadczenie w wymiarze pamięć w wymiarze paneli niewątpliwie tak w tym sensie, że ta świadomość w ogóle tego doświadczenia zagłady doświadczenia getta Warszawskiego tego co się to w tym mieście stało jest coraz większa i dzięki Bogu, że takie i rzeczywiście bardzo dużo ludzi chce pamiętać, iż chce dochodzić do tego co się tam wydarzyło i pytać się i jakie znaczenie ma to na dla wszystkich, bo to jest wydarzenie egzystencjalne nie tylko historyczne wszystkim tym absolutnie się z panem zgadzam natomiast nie chciałbym łatwych w takich właśnie właśnie te 100707 rocznicę powstania dochodzi lekkich łatwych miłych wniosków tak szybko dobrze, że ta polsko żydowska pamięć wspaniale się rozwija itd. ona się bardzo trudno rozwijać bardzo dużo pracy i bardzo dużo samozaparcia, żeby do tej pani zapytał pamięć pielęgnować nie jako stereotyp tylko jako prawdziwą rany, bo ta pamięć z raną nie można jej uleczyć jak najbardziej panie profesorze w niedzielę obchody 707 rocznicy wybuchu powstania w getcie warszawskim w tym roku wirtualne ze względu na trwającą epidemie tych z państwa, którzy chcieliby wysłuchać jeszcze pana profesora pan profesor będzie miał wykład internetowe o doświadczeniach cywilnych podczas powstania w getcie warszawskim w niedzielę o dziesiątej 30 w internecie będą także transmitowane uroczystości spod pomniku bohaterów getta nie bardzo serdecznie dziękuję prof. Jacek Leociak Instytut badań literackich pan oraz centrum badań nad zagładą Żydów ja też bardzo dziękuję za za rozmowę wszystkiego dobrego to było popołudnie Radia TOK FM bardzo serdecznie państwu dziękuję za wspólnie spędzone 2 godziny program wydawał Bartłomiej Pograniczny realizował Adam Szurek teraz informacje TOK FM, na które zapraszam w imieniu Marcina, żeby grzebie ruchy, a po nich kultura osobista i Marta Perchuć Burzyńska 1857 Roch Kowalski do usłyszenia Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: POPOŁUDNIE RADIA TOK FM

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Słuchaj podcastów TOK FM bez reklam. Teraz wszystkie pakiety TOK FM Premium 40% taniej!

KUP TERAZ 40% taniej

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA
NULL
Array