REKLAMA

Zakopiańska bitwa na style: sposób zakopański i styl zakopiański

OFF Czarek
Data emisji:
2020-04-21 10:00
Audycja:
Prowadzący:
Czas trwania:
37:52 min.
Udostępnij:

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
Cezary łasiczka program off czarek dzień dobry witam państwa bardzo serdecznie zapraszam na dzisiejsze spotkanie dzisiaj testuje nowy tembr głosu, więc mogę mieć trochę inaczej niż zwykle, ale proszę się niepokoić to tylko testy państwa i moim gościem jest pani dr Monika Stobiecka wydziału artes liberales Uniwersytetu Warszawskiego dzień dobry witam serdecznie pani doktor dzień dobry witam serdecznie bardzo dziękuję za zaproszenie kie nie wiem, kiedy państwo zwracam się Rozwiń » tutaj do naszych słuchaczy byli ostatnio w Zakopanem z pewnością niektórych urzekła część architektury, a innych zbulwersowała być może część architektury bez względu na to, jakie państwo mieli wrażenia i emocje z tym związane warto sięgnąć do historii i zastanowić, skąd się wszystko wzięło, bo Zakopane trzeba państwu wiedzieć było miejscem bitwy beat architektonicznej bitwy pomiędzy lansowanym przez austriackiego zaborcę sposobem zakopiańskim, a stworzonym promowanym przez Stanisława Witkiewicza stylem zakopiańskim, skąd pomysł właśnie na Zakopane, skąd pomysł na Zakopane to pytanie należałoby zadać zapewne Tytusa Chałubińskiego mu, który udał się do Zakopanego pod koniec dziewiętnastego wieku i tam otworzył zaczął zakładać taki ośrodek uzdrowiskowe i to właśnie ten środek stał się takim miejscem fermentu bowiem do dr. Chałubińskiego napływali przeróżni kuracjusze rekrutujący się przede wszystkim Warszawy Warszawy cechującej się podówczas takim bardzo precyzyjnym dramatem oczywiście związane z zaborami rusyfikacją także tutaj można powiedzieć, że widziano już w tym takim ośrodku pod tatrzańskim właśnie rodzaj narodowej Arkadii tak miejsca, które z daleka, który jest ukryte, które pozwala tworzyć coś można powiedzieć na surowym korzeniu także z działalnością Tytusa Chałubińskiego jest związane chociażby wprowadzenie pierwszych pierwszych zdobyczy cywilizacyjnych do Zakopanego czyni wprowadzenie właśnie infrastrukturę do doprowadzenie chociażby telegrafu tak czy właśnie taka pierwsza modernizacja tej tej osady która, która po wówczas była można powiedzieć porzucona, bo przede wszystkim przez zaborcę austro-węgierskiego traktor austriackiego traktowana jako przede wszystkim źródło surowca tak zakopana w dziewiętnastym wieku była przez długi czas było własnością węgierskiej rodziny Molla ci, którzy bardzo ekspansywnie podchodzili do tatrzańskich lasów i właśnie na masową skalę żartowano tam lasy część polskich społeczników czy pierwszych obrońców przyrody bardzo mocno się sprzeciwiała takim takim praktykom Zakopane zostało wykupione przez przez Zamoyskiego i na i wtedy zaczęła się cała akcja cywilizacyjna i zakładanie powoli uzdrowiska Ross taka również, że w tamtych tamtej rzeczywistości polityczno-społecznej zakładanie uzdrowiska to jedno, ale teraz to uzdrowisko trzeba było obudować taryf elementy, które są też elementami politycznymi tak to była to był właśnie ten element sporu sporu pomiędzy Franciszkiem na Guilherme i Edgarem Kowalczyk, którzy reprezentowali sposób jako państwo, czyli taki sposób budowania taką formułę budowania, która była promowana przez zaborcę, która została uznana przez zaborcę jako lokalna emanacja stylu uzdrowiskowego, które już podówczas był bardzo popularne właśnie w Tyrolu w Austrii tak w takim stylu np. budowano na ziemiach obecnej Słowacji także wprowadzano takie ujednolicone budownictwo i starano się powiedzmy dodać jakiś rys lokalny i właśnie ten ten sposób zakopani ski, który zasadniczo na niewiele różnił od hut tyrolskich zresztą widać było pierwszych realizacjach sposobu zakopiańskiego w Zakopanem w latach siedemdziesiątych osiemdziesiątych dziewiętnastego wieku też sposób zakopiański nie był pozytywnie odbierane przez kuracjuszy Chałbińskiego czy przez te osoby, które właśnie przyjeżdżały na leczenie na kilka miesięcy czy na kilka tygodni i takim 1 z takich kuracjuszy, bo właśnie Stanisław Witkiewicz wpływowy krytyk malarze które, które zauważył właśnie podczas swojej kuracji piękno Regionalnego budownictwa tego budownictwa, które było zupełnie niezależne wobec wobec stylu uzdrowiskowego i re właśnie wraz z małżeństwem Dembowski, którzy już osiedli Zakopane starał się wpłynąć na Franciszka Julesa i Edgara Kowal czas, aby sposób zakopiański no jednak jednak jakoś tam jednak nie promować taki promować bardziej tę twórczość lokalną twórczość regionalną architekturę regionalną architekturę, która jest powiązana właśnie organicznie wręcz z krajobrazem lokalnym, ale czy taka twórczość taka architektura była czy to było mówienie dobrze musimy promować lokalne na pytanie dobrze co lokalne no i byłych ty tak dwuizbowy chaty biała izba czarna izba tak to co było na pewno to było argumenty to była ornamenty bazą bazujące na lokalnej roślinności Tatrzańskiej ma właśnie dziewięćsił Makówka Lilia złotogłów przeróżne rośliny endemiczne typowe dla dla dla dla tego regionu tylko włącznie one bardzo często dekorowały różne elementy architektoniczne elementy rzemiosła artystycznego właśnie do tego no tak powiem kolokwialnie przyczepił się Witkiewicz tak bardzo tak nie zapominajmy o końcówce i maku halnym właśnie paproci także tak no właśnie tak, że to był ten cały zestaw, który który, który zafascynował Witkiewicza i właśnie na tej kanwie zaczął konceptualne dawać koncepcję konceptualizm chować pomysł stylu zakopiańskiego, ale rozumiem, że zaborcy mówią nie będzie Polak pluł nam twarz no tak no nie będzie nie może także tutaj rozegrała się walka przede wszystkim przy okazji przy okazji wystawy światowej, która miała miejsce w Paryżu, na którą tą wystawę Witkiewicz już uznane i w zasadzie rozpoznawane i już święcący sukcesy, ale też sukcesy bardzo partykularne, bo uznane tylko części na części ziem polskich Witkiewicz na tę wystawę paryską przygotował model taki najbardziej klasycznej realizacji praw w poznańskim, czyli willi pod Reglami i ten model na wystawę nie dotarł tak doznać dotarł zniszczone nie został dopuszczony do wystawę zamiast tego właśnie wystawiono w pawilonie Galicyjskim sposób zakopiańskiego tak jakby oficjalnie doszło do pewnej likwidacji tak, czyli ta architektura jest dobra, a tamta jest zła i zapewnienie pokazujemy tak no dobrze czy mamy wprowadzenie do wojny architektonicznej i do kolonializmu regionalizmu, ale rozwinięcie proponuje pani dr nastąpiło po informacjach Radia TOK FM informacje już za kilka minut po godzinie dziesiątej 20 państwa i moim gościem jest dr Monika Stobiecka wydział artes liberales Uniwersytetu Warszawskiego dzisiaj o walce wojnie wręcz pomiędzy sposobem zakopiańskim stylem zakopiańskim co każdy z nich sobą reprezentował i kto zwycięży i właściwie co dzisiaj się dzieje, ale o tym, po informacjach Radia TOK FM informacje o dziesiątej 20 wczoraj państwa i moim gościem jest pani dr Monika Stobiecka wydziału artes liberales Uniwersytetu Warszawskiego dzisiaj rozmawiamy o pojedynków architektonicznym pojedynku, który miał miejsce w Zakopanem w Zakopanem nawet to pojedynek pomiędzy sposobem zakup państwo kim, a stylem zakopiańskim 1 lansowany przez zaborców drugi przez Stanisława Witkiewicza, ale rozumiem, że oprócz tego, że różni architekci mieli różne pomysły na to, żeby ta walka mogła się odbyć nie tylko na przez przestrzeni intelektualnej przestrzeń idei to te pomysły trzeba było realizować do tego trzeba było przekonać lokalną lokat lokalnych mieszkańców, żeby korzystali albo 1 albo drugiego to znaczy to jest ciekawe pytanie czy to w ogóle było kierowane do mieszkańców to jest pytanie będzie kluczowe, bo aż tak, bo tutaj można powiedzieć, że Witkiewicz schronił się takimi hasłami taką, że posługiwał takim hasłem, że to jest właśnie może nie tyle oferowane tak góralom, bo górale już mieszkają takich atak należy to właśnie taki rodzaj chaty, które w, której będzie można się zatrzymać czy też Villi, której będzie mógł się zatrzymać najpewniej ten kuracjusz, który przyjedzie na do uzdrowiska faktycznie tak tak było, bo styl zakopiański jak się popatrzy już samą bryłę architektoniczną to jest to jest z tym niemalże willowe dostosowane do potrzeb mieszkańca miasta to nie jest, czyli po prostu to była warszawka przyswoją czy Kraków pewnie wtedy niechętnie to była warszawka to była Warszawa i tego tego trzeba się tego czegoś trzeba trzymać, bo takie statystyki były wskazywane przez chociażby Davida króle ja już w latach dziewięćdziesiątych faktycznie najwięcej tych przybyszów do Zakopanego rekrutowała się spośród inteligencji warszawskiej i tym, że kuracjusze, o których wspomniałam właśnie pacjentów na początku dr. Chałubińskiego później doktora będzie jego dr. Baranowskiego to wszystko byli warszawscy lekarze i oni zakładali tam swoje pensjonaty oni też tam sami przenosili przenosi się wraz z nimi pacjenci tak także tutaj tutaj można powiedzieć to był styl, który miał odpowiadać na wymagania właśnie tych bywalców natomiast uzdrowiskowe czyli, czyli ten styl, którego odpowiedział na nas tyle Góral na tyle przepraszam austriackie czy znana na terror mężczyzna, jakby nie było też był stylem turystów tutaj publikowania dla górali czyli, czyli rozumiem, że z punktu widzenia inteligencji to była jakaś walka ideologiczna, ale ani 1 stronę myślę tutaj o austriackich zaborca ani druga strona, czyli warszawska inteligencja nie wzięła pod uwagę potrzeb czy w ogóle głosu ludności lokalnej tak, bo no, bo też taki takie głosy w zasadzie jak się patrzy na chociażby na literaturę takie głosy głosy nie była dopuszczana pamiętam, że kiedy prowadziła badania zapoznam się z takim w zasadzie przerażających źródłem, gdzie opisywano w jaki sposób warszawiacy podróżowali do Zakopanego chociażby był taki ustęp dotyczący tego jak płacono góralom płacono przede wszystkim alkoholu i zwraca uwagę na to, że wraz z napływem turystów górale się powiedzmy wyspecjalizowali taki już tutaj nie wystarczy zapłacić im wręcz wódką tylko trzeba przewozić na obszar alkohole to także pokazuje pewną pewne pewne mechanizmy także że, żeby tutaj nigdy nie chodziła górala tutaj nigdy nie chodziło o obniżenie tu zawsze chodziło o jakiś rodzaj opresji tak wykorzystywania nawet jeśli myślimy o wykorzystywaniu architekturze architektury kultury regionalizmu to zawsze to było to był bardzo eksploatacyjne stosunek jedni chcieli ten chcieli chcieli tych górali ukryć tak pod jakąś powiedzmy wspólnotą w ogóle regionów podgórscy carską królewską dokładnie, a tutaj z drugiej strony dochodziła do jakiej takiej projekcji, że zresztą co to to to jest podparte badaniami, które były lansowane kiedy, kiedy Witkiewicz publikował na temat stylu zakopiańskiego chociażby były prowadzone badania archeologiczne Etnograficzne przez Michała Bernsteina to był taki bada dziś młodzi i on wyznawał analogie właśnie dotycząca artefaktów z regionu Żmudzi i z regionu podhalańskich, że to wychodzi z 1 trzonu, że to jest taka raport z kości, że właśnie stąd się widzieliśmy, że kiedyś istniał 1 raz Polski styl i właśnie styl zakopiański przechowa takiego takiego ducha polskiego no ale ale polskości nie było miejsca dla górali no, chyba że jako właśnie tych tych tych w przypadku tych właśnie potomków praw Polaków, którzy się poza ogniskiem cywilizacyjnym przechowa, bo tak też pisano w tamtym czasie to bardzo fascynująca opowieść pani doktor no oczywiście należałoby zadać pytanie co się dalej z tym wszystkim stało no bo oczywiście po tej potyczce czasach Witkiewicza rozumiem przy okazji może, zanim przejdziemy do do morza lat PRL-u albo do współczesności to chyba warto powiedzieć, że te zakopiańskie projekty Witkiewicza można podziwiać nie tylko w Zakopanem tak bardzo wielu miejscach na terenie Polski znaczy korespondencja Witkiewicza dostarcza świadectw, że tych budynków w głowie znacznie więcej niż te, które zostały opracowane w literaturze mamy mamy przykłady poza Zakopanem tutaj w zasadzie wymieniła to co się działo w Warszawie w okolicach czy też właśnie aplikowanie tego stylu zakopiańskiego czy jego elementów chociażby w Konstancinie w Milanówku w Podkowie leśnej czy w tych miastach, które okalają Warszawa, które też miały, jakby nie było charakteru uzdrowiskowe były wielkie plany, by wybudować kur House, czyli znowu budynek lecznicze w Połądze na Litwie to o tym od pisała bardzo wyczerpująca prof. Omilanowska także także te realizacje były w zasadzie rozciągnięte od północy do południa współczesnej Polski nie mówiąc uderza o ziemiach wschodnich, gdzie na Ukrainie całkiem całkiem sporo takich realizacji powstawało czy były jakieś głosy krytyczne głosy sprzeciwu no jednak była no myślę patrząc dzisiaj tak taka próba narzucenia stylu wymyślonego tak były bardzo krytyczne głosy to była w zasadzie walka pomiędzy Warszawą Krakowem i tutaj można było obserwować na łamach czasopism specjalistycznych jak ta ta walka przebiegała w Krakowie wydawano takie czasopismo architekt redaktorem był Władysław Metelski i właśnie on przede wszystkim bardzo mocno krytykował formuł stylu zakopiańskiego jako formułę przede wszystkim będącą koncepcją architekta dyletant ach to przede wszystkim zarzucano Mickiewiczowi, że nie był wywód nie był architektem z wykształcenia nie miał nie miał przygotowania architektonicznego, że to stało się tutaj na pewno pierwszą kością niezgody druga kwestia to zwróciłabym uwagę na to co było modne wtedy w Krakowie Kraków właśnie, pozostając pod wpływem Wiednia Kraków wtedy lansował secesję, więc tutaj, jakby ten tt tt 2 koncepcje te 2 nurty czy te 22 style w ogóle nie mogły się ze sobą spotkać w na później rozumiem no właśnie co się stało później, bo potem mamy też bardzo interesująca architektonicznie okres PRL-u ów tak nie bardzo interesujące interesujący znaczy jeszcze zanim dochodzi do okresu PRL-u to bardzo ciekawe jest to co się dzieje w latach Moderne w tych tak modernizm zakopiański to jest coś co zostało najbardziej przeoczone i coś co teraz najbardziej cierpi tak naprawdę była była w tym roku w ubiegłym roku taka słynna awantura o 1 właśnie brył w Zakopanem, która została zabudowana takim wielkim pudełkiem tak i to też była właśnie ofiara tego co się dzieje w z architekturą modernistyczną czyni to architekturą, które tam, zupełnie jakby nie jest jakimś stopniu poważana bym powiedziała czy nicieni to były po pierwsze, właśnie realizacje takie takie takie klasycznie modernistyczne, ale też też mamy bardzo dużo przykładów stylu dworkowej go z dwudziesty z lat dwudziestych trzydziestych i później po wojnie właśnie jest teza budowa związana z PRL-em przede wszystkim ogromna oprawa architektoniczna Zakopanego na hejt, czyli na mistrzostwa zimowe tutaj bardzo dużo obiektów właśnie powstało z racji przygotowań do do przyjęcia wielu turystów można dzisiaj pewnie powiedzieć w Zakopanem, że jawi się jako miejsce rozdartej niejednorodnej tożsamości to tak ładnie naukowo albo takie, żeby miasto Gargamela to nie mniej naukowo albo po prostu dobrze już się będą stopniowo tak bardzo trafnie rok temu trafił myślę tak jest rozdarta tożsamość z 1 strony widać teraz taki bardzo radykalny powrót to do tradycji do korzeni widać, że część inwestorów w Zakopanem jednak bardzo szanuje tradycję i gdzieś tam się do do niej odwołuje tutaj wymienić wymieniła kilka takich drobnych w zasadzie realizacji nawet nawet nawet sklep z Hayem, które jest ich na Krupówkach, którzy niestety takich elementów tradycyjnej części Kiper góralskiej tak samo tak samo na równi Krupowej blisko blisko kościoła projektu Piusa Dziekońskiego też powstała bardzo ciekawa realizacja, która też korzysta z tradycji, ale jednak gra budynku, które są obecnie budowane niema niema nic wspólnego z żadną tradycją to jest jakiś takie Echo tego co dzieje się w ogóle w całej Polsce czy jakaś taka próba Dubaj Iza akcji tych naszych tradycji tak czy postawimy wysokie budynki najlepiej szklane w ogóle nie będziemy autorzy romska także ramki też, ale pieniędzy, a Żeromski było w Zakopanem zresztą wspiera bardzo styl zakopiański tak myślę myślę, że nie chciał widzieć swoich szklanych domów w Zakopanem tak powiedziała, bo dla pani pani doktor powrót do korzeni powrót do tradycji rozumiem, że mówiąc korzeni tradycję mamy tutaj namyśli pomysły Witkiewicza ojca w z 1 strony tak z drugiej strony z drugiej strony też powrót do takiej góralskiej chaty myślę także, że jednak nawet jeśli cała historia, która została napisana na nas stylu zakopiańskim jest bardzo kontrowersyjna punkty dzisiejszego punktu widzenia, bo tutaj też można wspomnieć tak naprawdę niewygodne rozdziału jak chociażby główne popularyzator stylu zakopiańskiego Eligiusz Niewiadomski który, który bardzo bardzo ostro działa ona na korzyść tylu tak no to to nie jest wygodne dziedzictwo to jest coś, o czym chcę się zapomnieć, ale z drugiej strony właśnie temu Witkowie Witkiewicza nie można zabrać tego że, że chciał coś wspaniałomyślnie ocalić tak także także to jest trudny temat to jest trudne tematy i ma wiele aspektów, które właśnie ze sobą gdzieś wewnętrznie kłócą to przed wrócił do tego wątku o koszcie przypomnę jak nasi płaczą Eligiusz Niewiadomski to jest człowiek, który zabił pierwszego prezydenta RP Gabriela Narutowicza wrócimy do naszej rozmowy po informacjach Radia TOK FM informacje o godzinie dziesiąty 40 państwa moim gościem jest pani dr Monika Stobiecka wydziału artes liberales Uniwersytetu Warszawskiego chciałem wracamy do naszej rozmowy o walkach w między stylem zakopiańskim, a sposobem zakopiańskim państwa moim gościem jest dr Monika Stobiecka wydziału artes liberales Uniwersytetu Warszawskiego zastanawia się pani doktor, bo tutaj rozmawiamy w Zakopanem ale, ale właściwie sprawa jest dużo bardziej poważna można powiedzieć, bo gdzieś jawi nam się architektura jako narzędzie polityczne narzędzie, które miałoby kreować albo współ kreować tożsamość mówi pani o tym, pomyśle sposobu zakopiańskiego, czyli tak naprawdę dołączenie kolejnych przestrzeni do stylu, który reprezentuje czy stylu, które władze danego państwa chciałyby, aby był postrzegany jako styl Narodowy albo styl no właśnie ten korzenny odwieczne historyczne z drugiej strony mamy kogoś, kto mówi dobrze stylu nie ma, ale tworzy ten styl, ale tak właściwie nie tworzy tylko trochę wydobywa z odmętów historii być może nigdy nie istniał, ale istniał w sercach umysłach, a teraz jako medium w pewnym sensie wydobywa to co przez setki tysiące lat było zaklęte w sercach umysłach prawdziwych Polaków takt nawet taka taka metafora wydobywania była obecna świadectwach dotyczących stylu zakopiańskiego zresztą o wydobywaniu nawet pisali górale sami współpracujące z Witkiewiczem właśnie Witkiewicz wydobył piękno sztuki regionalnej, że właśnie ukuł tę pełnią tę pełną koncepcję stylu zakopiańskiego i że właśnie potrafi budować wraz z góralami to jest też pytania o to jak wygląda to budowanie wraz czy czy czy tutaj Góral budujący wraz z Witkiewiczem też staje się nagle potencjalnym można powiedzieć mieszkańcem willi stylu zakopiańskim właśnie również budowanie wraz polega na tym, że pan wydaje polecenia, a Góral polecenia wykonuje tak, ale myślę, że to w zasadzie nie odległa od tego co się dzieje obecnie w architekturze, czyli może może pani doktor to co pani nazwała realizacją Polski to rzeczywistości jest takim bardzo demokratycznym sposobem pojmowania architektury, czyli skoro wszystkie style, które sobie myślimy w pewnym sensie są sztuczne w pewnym sensie są narzędziem takim kolonialnym to może powinna panować dowolność demokracja oczywiście z punktu widzenia estetyki to zęby zgrzytają, ale z punktu widzenia pewnej wolności architektonicznej to może to jest ta droga ten kierunek nie powiedziałabym tego to określenie Dubaj za co też też ma też ma w tym momencie bardzo potężne poda potężny ładunek znaczeniowy, bo tutaj mówimy o formach architektury, które są podporządkowane agendą kapitalistycznym czy na kapitalistycznym, czyli w przypadku Zakopanego dochodzi do takiej absurdalnej zupełnie sytuacji, gdzie w górach powstaje architektura budynki typu nie wiem 10 pięter 8 pięter nie buduje się tak w górach i ciężko ciężko w ogóle sobie wyobrażać często te projekty, które widzimy nie wiem w internecie tak, bo w ubiegłym roku była taka głośna sprawa właśnie inwestycji iluś tam piętrowe nowej tak tu, która wyglądała po prostu absurdalnie i na tym polega cały problem, że za taką Pogonią za nowoczesnością, z jaką za taką wiarą w to, że da się z tego Zakopanego zbudować kosmopolityczne ośrodek Podgórski zatem też stoi bardzo konkretna agenda polityczna no dobrze do osoby taki, że zastanowić się co może jak stworzyć styl, który byłby no w pewnym sensie stylem, który jest zakorzeniony czerpie, ale też czerpie przy udziale no bo rozumiem, że niektóre z zarzutów, które stawiano Mickiewiczowi to jest to, że nie jest wykształconym architektem rozumiem, że idąc tym tropem należy powiedzieć w takim razie prawo do tworzenia stylu Regionalnego no bo Narodowy to już jest pewnie zbyt szeroki zbyt szerokie pole prawo do tworzenia Regionalnego miałby wykształcony architekt, który z tego regionu pochodzi powiedziałabym zgodziłabym się jest taki taką z taką diagnozę taką propozycją, gdybym wiedziała, gdyby miała pewność, że ten architekt jest wykształcone i wykształcone właśnie z poszanowaniem tradycji, gdyby miała pewność jak edukacja artystyczna wygląda, gdybym miała pewność, że ten architekt nie jest manipulowane przez inwestora, którego wizja wielkomiejska bardzo często nie może się spotkać z czymś co siłą orzeczeń będzie bardziej skromne czy bardziej gdzieś tam uwikłane w tradycje w jakiś w jaki emanację dziedzictwa lokalnego tak, a widzi pani przykłady architektoniczne architektury stworzone przez architektów nie uwikłanych czy też nie pod wpływem inwestora zaczyna to jest to już znowu jest pytanie inwestora tak znowu znowu ta odpowiedzialność spada architekta na inwestora daje mi że, że inwestor powinien zaufać ekspertyza architekta taki w takim sensie, że jeśli jest np. gotowy projekt i jest nam się nie spotyka z wizją inwestora to trzeba o tym, porozmawiać mam wrażenie, że tego Zakopane ma to zresztą już obecne kilka lat temu, kiedy nagłaśnia przeróżne projekty, które zupełnie inaczej wyglądały jako projekty wprawdzie ten kraj przedstawiana strach zupełnie inaczej wyglądały jako finalne realizacje no tak to jest szerszy problem, bo mamy tutaj pole wyboru mówiliśmy o polu walki pomiędzy 2 koncepcjami architektonicznymi dotyczącymi Zakopanego, ale właściwie każda inwestycja architektoniczna to jest pole walki, bo z 1 strony mamy interesy inwestora one są zupełnie inne niż interesy architekta często zupełnie inne niż interesy końcowych użytkowników tejże architektury na i teraz pytanie brzmi czy da się to wszystko wypośrodkować albo czy głos powinien być tutaj najsilniejszy tak czy na 2 ważyć najwięcej, a jednocześnie, kto miałby to wszystko oceniać jak powiedział, że w takiej sytuacji kluczowy jest głos ludzi którzy, którzy korzystają z tej architektury, którzy użytkują przestrzeń, którzy w tej przestrzeni muszą rzecz na co dzień, a nie od czasu do czasu przyjeżdżając na wakacje chociażby, ale to już za późno znaczy rozumiem, że kiedyś jak pokazuje projekt to wszyscy mówią jej tak wspaniale pięknie cudownie albo mówią no nie podoba nam się to tego te głosy są bardzo mało słyszalny w momencie, kiedy inwestycja zakończona na to jak gdyby się za późno to nie jest coś co można odkręcić tak to już jest właściwie trzeba zacisnąć zęby zburzyć to za 75 lat ma tam ma pan rację tylko, że wydaje mi się, że takie problemy można można rozwiązywać na na poziomie właśnie dyskusji wielostronnych dyskusji tego w Zakopanem brakuje, bo jak chociażby śledzi walkę to jest walka pomiędzy towarzystwem opieki nad zabytkami zakopiańskim, a różnymi inwestorami to tutaj po pierwsze z spotykają się osoby, które wiadomo, że mają zupełnie inne podejście do dziedzictwa tradycji decyzją miejskiej ale, ale na tym chyba polega cały problem, że w, że jeśli ktoś w Polsce nie jest zainteresowana architekturą dziedzictwem to zwyczajnie wielu rzeczach nie wie i chyba Filip Springer, kiedy napisał w 1 ze swoich felietonów, że jesteśmy 1 z tych nielicznych krajów w Europie, które w, który nie ma tak naprawdę na poziomie szkolnym przygody żadnego przygotowania estetycznego czy przygotowania z zakresu historii sztuki historii kultury jak ciężko się momentami mam wrażenie ciężko się dziwić wielu inwestorom, że mają taką ani inną estetykę skoro tego nikt nie nauczył i później dziwić się ich i jakim takim wybuchowym reakcją na nas z kolei reakcję obrońców zabytków no dobrze dobrze ale kto miałby ich nauczyć to nie jest także szkoła dla inwestorów tak rozumiem, że Invest nas będą podpowiadała chodzi o inwestycji chodzi o to, żeby więcej zarobić tak czy, żeby zmaksymalizować zysk z przestrzeni tak z drugiej strony ja mam wrażenie, że im więcej jest straszących budynków, a im więcej też zainteresowania właśnie kulturą dziedzictwa architekturą czy na stopniu czy na czy na poziomie lokalnym czy na poziomie bardziej powiedzmy globalnym tym ludzie mniej chętnie odwiedzają budynki, które wydają się na przepraszam za określenie przaśna aż zdziwiła się pani pani doktor, ale skoro mówimy o dziedzictwie to znowu to jest bardzo bardzo płynna kategoria spełnia pani inwestycji budowlanych w Zakopanem chciałem przypomnieć chociażby krakowski pewien krakowski hotel albo to, bo to może nawet nie jest dobry przykład, ale carskie koszary w Warszawie i zwolennicy ocalenia tych koszar wino to jest 1 z nielicznych budynków z tamtego okresu, który przetrwał naprzeciwko willi dobrze, ale czy to, że coś jest stare tak nie jest nigdy nie było piękną architekturą, bo to są koszary umówmy się to ma być sprzedaż i użytkowe, a nie ani piękne nas, więc czy tylko dlatego to jest stary to powinniśmy zachować nas dziedzictwem jednakowoż coś jakieś warunki powinny być spełnione, żeby architektura Ast mogła być takim pełnoprawnym dziedzictwem, jakie są nasze kryteria tego znaczy tyle tyle definicji dla kryteriów definicji dziedzictwa to na pewno od czego można zacząć najbardziej chyba popularna teraz definicja dziedzictwa zakłada, że dziedzictwo to proces tata definicja finansowana przez przedstawicieli krytycznych studiów nad dziedzictwem, którzy właśnie zwracają uwagę na bezzasadność waloryzacji dziedzictwa prowadzącą do tego, że chociażby dziedzictwa mamy za dużo mówi się w ogóle takim pojęciu Hari tak Iza racji, czyli tego, że mamy tak strasznie dużo zabytków, a i tak tak strasznie dużo chcemy jeszcze dopisać do tych przeróżnych list, że tak w efekcie niczego nie nie chronimy tak jak powinniśmy, więc ja bym tutaj jest bardzo trudne pytanie i ja tutaj przede wszystkim myślała o tym, jak, jaka jest potencjalna chociażby przydatność zauważalną część kas możliwość utożsamienia się z tymi zabytkami, które trafiają dziś spóźnienia na listę zabytków, które są chronione prawnie tu, o które które, które są konserwowana no dobrze, ale to nie są myślę kwestie, które uda nam się dzisiaj rozstrzygnąć wewnątrz także także chciała pani bardzo podziękować za dzisiejsza rozmowa dziękuję i mam nadzieję, że uda nam się w przyszłości także porozmawiać o fascynujących rzeczach pani dr Monika Stobiecka wydział artes liberales Uniwersytetu Warszawskiego była państwa i moim gościem informacje Radia TOK FM już za kilka minut o godzinie 1, gdzie godzinie o godzinie jedenastej, a po informacjach wracamy do programu off czarek Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: OFF CZAREK

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Słuchaj podcastów TOK FM bez reklam. Teraz wszystkie pakiety TOK FM Premium 51% taniej!

KUP TERAZ 51% taniej

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA