REKLAMA

Wojska Obrony Terytorialnej stają się protezą po znikającym państwie

Magazyn filozofa  - Tomasz Stawiszyński
Data emisji:
2020-04-25 13:00
Prowadzący:
Czas trwania:
28:29 min.
Udostępnij:

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
Tomasz Stawiszyński cały czas przy mikrofonie znam jest Weronika Grzebalska halo halo dzień dobry dzień dobry mam nadzieję, że nie słychać witam fantastycznie fantastyczna jakość socjolożka związana z ośrodkiem studiów amerykańskich Uniwersytetu Warszawskiego doktorantka SNS pan, gdzie pani doktorat czeka na obrona poświęconą ruchom paramilitarnym najjaśniej badaczka oddolnych inicjatyw Military stycznych militarnych jakaś taka zupełnie niespodziewana puenta pojawiła się Rozwiń » w mojej rozmowie prof. Małgorzatą Jacyno, która na dobrą sprawę może być punktem wyjścia do naszej rozmowy prof. Jacek przewidywała postępującą anarchizacja społeczeństwa społeczeństwa amerykańskiego społeczeństwa polskiego być może też i pewną figurą przyszłości definiującą amerykańskie społeczeństwo uczyniła na koniec naszej rozmowy kogoś, kto w 1 ręku trzyma karabin, a w drugim Rolka papieru toaletowego zainteresowanie i popyt na oba produkty w stanach Zjednoczonych radykalnie wzrosły no ale to jest taka figura, która właśnie zapowiada pewna pogłębianie się pewnych tendencji których, których świadkami już od pewnego czasu jesteśmy czy pani myśli że, że to jest rzeczywiście przyszłość to znaczy czy przyszłością jest właśnie organizowanie się para militarne i wcielanie w życie tej zasady, że mój dom jest moją twierdzą i taka atomizacja postępująca i pogrążania się w stanie natury, bo do tego ostatecznie miałoby to procesy, które prof. Jacek na dodatek tuje w dzisiejszej rzeczywistości prowadzić tak w zasadzie 1 powiedziała z perspektywy osoby, która jednak badała grup paramilitarnych parę lat dopadała go w Polsce po wybuchu wojny Ukrainie, a w tej chwili staramy się prowadzić badania porównawcze regionie z tej perspektywy powiedziałabym, że to nie jest to jest nie tyle nasza przyszłość to już niestety jest nasza teraźniejszość to jeszcze bardziej pesymistycznie myślę, że niemożna bardziej pesymistycznie akcesoria cena, ale na dobrze w tym, że nie wiem nie widzę w tym włącznie może nie jest to wyłącznie pesymistyczne, dlatego że wydaje się, że w każdym scenariuszu społecznej jest sąd zawsze jakieś możliwości na nowe otwarcia w tym para militaryzm też te możliwości widzę tym niemniej jest zdecydowanie widzimy, że w całym regionie nie tylko w Polsce w 2001. wieku mamy zdecydowanie wzrost takiego oddolnego militaryzm i ona oczywiście ma różne formy zależności od kraju warunków politycznych jakich takich trajektorii tradycji w Polsce ma rzeczywiście twarz ruchu para militarnego, czyli po prostu militarnego społeczeństwa obywatelskiego obywateli, którzy w wolnym czasie gromadzą się, żeby szkolić, żeby dbać o bezpieczeństwo swoich rodzin swoich społeczności również takim osobom które, która w pierwszym odruchu przychodzi namyśl to są oczywiście wojska obrony terytorialnej, które są już taką zinstytucjonalizowane formą tego zjawiska, które bardziej zinstytucjonalizowane, które pani mówi, ale rozumiem, że to jest znacznie bogatsze to znaczy, że w tej definicji ruchów paramilitarnych, którą pani operuje mieści się znacznie więcej form zjawisk itd. tak tak, bo we wojska obrony terytorialnej to jest nowy komponent sił zbrojnych, które zostało tak naprawdę wprowadzone w życie w roku 2017 zresztą na bazie istniejącego już od dekad ruchu para militarnego i nie ma tutaj na ten temat żadnych oficjalnych danych jak nieoficjalnie od ekspertów od bezpieczeństwa wiem, że wraz z utworzeniem od krok po kroku, jakby dotychczasowe personel grup paramilitarnych przenosić dowodu tak naprawdę już ruchy paramilitarne są o połowę mniejsza niż były przed stworzeniem wokół, więc widać, że to są fenomenem, dlaczego tym działają, ale to nie jest to samo Boru paramilitarnych w Polsce był po prostu oddolny to były różne stowarzyszenia obywateli, które istniały od osiemdziesiątego dziewiątego, ale zaczęły wyrastać jak grzyby po deszczu, gdy tak w drugiej dekadzie 2001. jako każdy kolejny kryzys, czyli po prostu tak sytuację, w której społeczeństwo czuje, że istnieje bez ważnego co wywraca nasze życie do góry nogami i chcemy państwo nie daje sobie radę, ale każdy taki kryzys zwiększa popularność tych paramilitarnych projekt, ale pytał pan to jest co stanowi podejmą para militarnymi, które jak mówiłam co są po prostu takie organizacje obywatelskie takie mówiąc wprost naszym językiem NGO-sy, które szkolą się ze umiejętności militarnych noszą mundury naśladują wojsko to są różne grupy strzeleckie i inne organizacje pre myślę większość z nas zna, ale ten paramilitarne model w Polsce to nie jest tylko to parę lat temu słyszeliśmy o wybuchu takiej nowej można powiedzieć nie wiem, jakie podstęp MEN tu prywatnego dlatego biznes zło, jakim są dobra i usługi militarne tak różne szkolenia dla obywateli oferowane przez małe biznesy różne obozy letnie dla gdzie, więc widać, jakby coraz większe zainteresowanie obywateli tą sferą obronności rozumiem, że właśnie albo proszę mnie błędu wyprowadzić, że w, jakim sensie czymś co spaja te środowiska jest na jakieś przekonanie o tym, że niewystarczająco sprawnie funkcjonuje narodowa armia albo, że sytuacja aktualna polityczna czy geopolityczna wymaga jakichś dodatkowych środków bezpieczeństwa, które muszą być wdrażane na poziomie cywili i ludzi, którzy nie są zawodowymi wojskowymi, bo jak się sami nie obronimy to nikt nas nie obroni tak zdecydowanie mówiąc tak najprościej to od odpowiedzią na to, skąd się w zasadzie bierze tak, skąd ten cały oddolne ruchy paramilitarne wydziału najprostszą odpowiedzią jest to, że po prostu US wziął się z rosnącego poczucia braku bezpieczeństwa, która jest jeszcze mocniej wzmocnione przez takie poczucie osieroceni przez państwo, czyli wziął się po prostu poczucia, że nasze państwo minimalne nie zapewnia różnych rodzajów bezpieczeństwa stabilności i wobec tego trzeba brać to we własne ręce natomiast tutaj i tutaj wydaje mi się, że ważne jest, żeby o tym, powiedzieć, bo to jest taka mała iskierka jeśli czegoś pozytywnego dla całej historii ważne wydaje mi się coś, by pokazać, że ten Polski import z braku bezpieczeństwa doprowadził jednak do innego rodzaju para militaryzmu niż w innych krajach regionu, bo u nas doprowadził jednak do organizacji obywatelskich do jakich takich kolektywny i mimo wszystko solidaryzm etycznych i wzmacniających państwo potencjalnie mobilizacji tymczasem parę dni temu przeczytałam, że w Czechach i nawet, że właśnie teraz przy okazji pandemii Korona wirusa przedstawiciele Stowarzyszenie sprzedawców broni donoszą, że po prostu dwucyfrowo skokowo wzrosła sprzedaż broni prosto w czasie i Węgrzy zbroją indywidualnie kupują broń i chcą bronić swoich domów Polacy jednak mają ten jakby szukają odpowiedzi, jakiej szkole, ale rozumiem, że to sobie rozumiem, że to nie jest tylko kwestia narodowej mentalności, ale także różnicy w przepisach dotyczących dostępności broni tak na pewno w Czechach jest Czechy są bardzo liberalne jeśli chodzi o dostęp do broni i w ogóle jeśli chodzi o Unię Europejską zazwyczaj Czesi lobbują za jakimś takim poluzowaniem tych restrykcje, które nie chce nakładać na, ale tym, niemniej też, ale oczywiście na to też pewnie składa jakaś taka różnica w notesie pewnych tradycjach tak jednak u nas tradycja paramilitarne istniały istniejące struktury jednak od osiemdziesiątego dziewiątego, więc nie trzeba szukać takich libertarian takich indywidualnych rozwiązań są też rozwiązania bardziej grupowe w tym niemniej no i wracając do pana pytania to jeśli mogłabym wydać taką głębszą odpowiedź to w zasadzie boja po kraju po konflikcie ukraińskim robiłam dużo wywiadów właśnie z członkami organizacji paramilitarnych w Polsce, próbując zrozumieć co to właściwie dzieje tak, bo w mediach opowiadano nam, że ten wybuch militaryzmu udział właśnie wojny Ukrainy i że to jest ten te przyczyna jak i po tych rozmowach miałam bardzo głębokie przekonanie, że nie Jerzego przyczyny są strukturalne są nim właśnie tym są nimi ta te procesy związane ze słabością państwa PiS i z tym taką prywatyzację ryzyk, które w naszym państwie ma miejsce od dekad natomiast każdy kolejny kryzys, jakby wzmacnia to poczucie i i każdy kolejny kryzys, który nie przynosi systemowych rozwiązań na poziomie państwa wzmacnia legitymizacja tych militarnych odpowiedzi takie takie mam wrażenie, czyli należy się spodziewać, że w obliczu tego kryzysu, który właśnie się wydarza, którego skutki będą owocowały z pewnością wielopoziomowym kryzysami innego rodzaju te wszystkie tendencje, o których rozmawiamy zintensyfikuje ją tak w tej chwili czy w tej chwili też jesteśmy trochę innym punkcie niż ten, w którym ja byłam, robiąc badania tuż po konflikcie ukraińskim, bo w 2014 roku rzeczywiście Polska tak jak inne kraje w regionie Europy Środkowej i krajów bałtyckich rzeczywiście zaczął systemowo przebudowywać swój sektor obronny tak w każdym z tych krajów mamy do czynienia ze zmianą strategii obronności i zwiększą włączaniem obywateli w obronność to jest taką takim eufemizm powiedziałabym środowiska bezpieczeństwa na po prostu militaryzacji społeczną bardzo często tak, bo to jest ta idea, że nie, tyle że może nie stać nas na zmodernizowane i świetnie działające armię, ale stać nas na to, żeby szkolić jak największe zaś obywateli oraz wagi do tego postawimy przecinak albo średni procent wrócimy do tej rozmowy po informacjach Weronika Grzebalska jest państwa gościem, a z nami cały czas Weronika Grzebalska raz jeszcze dzień dobry dzień dobry proszę powiedzieć trochę o tym, właśnie już trochę o tym, mówiliśmy, ale to jest bardzo interesujące na ile to zjawisko, którym mówimy łączy pani już pokazała pewne łączności pomiędzy procesami społeczno-ekonomiczna politycznymi Military Sowa niem się społeczeństwa także pokazała pani ten związek pomiędzy władzą, która do militaryzacji zachęca właśnie instytucję analizowanie się takich grup natomiast chciałbym zapytać teraz o spalające albo nie spalający te wszystkie środowiska światopogląd czy tutaj mamy do czynienia ze światopoglądową jako jednorodną jednorodną grupą charakteryzowane nie wiem przez jakieś sympatia o charakterze mniej lub bardziej skrajnie prawicowym taki bardzo daleko idące indywidualizm przekonanie właśnie, że może państwo w takiej postaci, jakie jest dzisiaj nie zaspokaja jakiś potrzeb bezpieczeństwa należy w związku z tym brać sprawy swoje ręce dostęp do broni powinien być powszechne do tego jakaś narracja patriotyczna religijna korzystająca z jakiegoś etosu o charakterze narodowo niepodległościowym czy to właśnie mniej więcej w ten sposób wyglądać mamy tutaj do czynienia z taką jednak różnorodnością jeśli chodzi o warstwę światopoglądową myślę, że w zasadzie opisał pan w jakim stopniu taką dominantę tego jak ten ruch wygląda dziś, ale mimo to powiedziałabym także z mojej perspektywy rzeczą, która spaja wszystkich w ramach tego ruchu i też bardzo wielu Polaków, którzy sympatyzują w tym z ruchem z budową wojsk obrony terytorialnej tak dalej czy i są 2 spalające rzeczy przez 1 to jest właśnie to poczucie taka narracja o tym, że mieliśmy żyć w świecie, który jest bezpieczny bogate i i i wolny, a żyjemy w jakimś takim obco świece neoliberalnym, w którym każdy musi radzić sobie sam, czyli to poczucie właśnie braku bezpieczeństwa i osieroceni przez państwo, a drugą cechą tego spadającą jest coś co można nazwać pro państwowość jakimś takim poczuciem, że jednak rozwiązaniem jest wzmacnianie państwa, a nie rozwiązaniem nie jest np. właśnie indywidualna strategia zbrojenia się czy się czy tworzenie radykalnych z bojówek bohaterów polskiej paramilitarnych i dlatego myślę też na to czy różne różni nasi sojusznicy patrzą na niego w sposób korzy pozytywne jest jest ruch propaństwowe sesją od początku swojego powstania chciał być jakoś u państwa dane i scentralizowane nie wiem czy dokładnie tak jak jak dokonał tego PiS tym niemniej Gothaer, który nie chciał wcale mieć wielkie niezależności tylko chciał być częścią obrony państwa i w tym sensie różni się od różnych paramilitarnych grup w Czechach czy na Węgrzech, które są po prostu grupami radykalnymi skrajnymi politycznymi ten ruch jednak był taki bardziej jest bardziej propaństwowe natomiast to wszystko co pan powiedział dzisiaj jest powiedziałabym głównym nurtem na przestrzeni lat no ruch zdecydowanie jeśli pan senator na kogo głosują bez jak co deklarują bezpośrednio członkowie czy z jakich list startują byli członkowie dowódcy NATO są dalsze ugrupowania prawicowe jeśli patrzy z silnikiem na ich media społecznościowe tych różnych grup i i stowarzyszeń, toteż widzimy, że raczej dzielą się treściami związanymi ze sprawą monaster sceny politycznej natomiast zawsze jako socjolożka staram się zadać sobie pytanie, dlaczego tak się stało i myślę, że w dużej mierze stało się tak, dlatego że po prostu prawa strona sceny politycznej w Polsce po osiemdziesiątym dziewiątym była jedyną taką siłą polityczną, która mówiła językiem, która mówiła o obronności mówiła o tym, że Obywatelska obronności ważna, bo ani liberałowie ani lewica raczej nie są nie chcą włączać z tego swój program, więc nawet, jeżeli ktoś miał inne poglądy, a bardzo wiele takich osób spotkała, robiąc badania, które głosowały na lewicę albo miały bardzo liberalne poglądy to ona i tak szukają rzeczy widzą reprezentowane przez partie prawicowe koniec końca to znaczy, że lewica właśnie nie ma takich organizacji dzisiaj nie tylko w Polsce, ale na świecie czy istnieją, mimo że po to, za takimi ugrupowaniami o charakterze nie tyle paramilitarne co po prostu konfrontacyjną bojowym jak Antifa np. ale ale czy przy takiej stricte paramilitarne organizacje lewicowe istnieją w ogóle to zupełnie odeszło w przeszłości już powiem szczerze, że wydaje mi się, że raczej odeszło zaszłość żadnej z tak takiej grupie w regionie ja wiem, która byłaby jednocześnie jako związane z Military znam szkoleniem militarnym, ale też byłaby Państwowa nowa Antifa wiadomo jest grupa anarchistyczna jest to trochę innego wydaje się, że lewica zapomniała, jakby od ich tradycjach i w tej chwili pani w tej chwili raczej jest taki terytorium oddane oddane właśnie prawej stronie sceny politycznej natomiast aż do tego stopnia jest to oddane aż trudno sobie wyobrazić sprawne jak jak mogło jak miałoby wyglądać natomiast nie wiem 3 czy pan czy słuchacze pamiętają parę miesięcy temu jeszcze przed wybuchem Korona wirusa 1 z liderów logice Włodzimierz Czarzasty wypowiada się w mediach krytycznie mówiąc właśnie, że obrona terytorialna i Military i to bezużytecznie nacjonaliści tak w jakim stopniu w jakim stopniu powiedziała nam wszyscy mówią tak dosadnie nie wszyscy aż tak, na którym oznaczają te środowiska, ale to jakoś oddaje to w jaki sposób liberalno-lewicowe strona myśli o nich natomiast wydaje się, że rzeczywistość trochę już nas zaskoczyła, bo okazuje się, że nie dość, że te grupy wcale nie są bezużyteczne tylko w aktualnym systemie jest naszą aktualną władzą są wręcz używane do wszystkiego i jakby przy przy tej całej pandemii, którą teraz wszyscy przeżywamy na swój sposób widzimy, że wojska obrony terytorialnej są wszędzie ja właśnie włączyły się bardzo aktywnie do tego do pomocy w obliczu pandemii skądinąd parę osób już zdarzyło się zakazić skoro ma wirusa właśnie z środowiska wojsko wojsk obrony terytorialnej no 6 żołnierzy gminie Szydło wice wykryto wykryto wirusa jakiś czas temu, ale proszę powiedzieć właśnie o tym, zaangażowaniu wojsk obrony terytorialnej sytuację aktualną właśnie, więc one są rzeczywiście wszędzie IS z mojej perspektywy tak jest strukturalną socjologicznej powiedziałabym, że one funkcjonują taka proteza nieistniejącym państwie, która ma łatać dziury wszędzie tam, gdzie te dziury się pojawią, bo widzimy, że jak tylko zacięła się zaczął się zacięła się pan Damian wojska obrony terytorialnej zostały używane do takich rzeczy jak wsparcie kombatantów i seniorów robienie zakupów dla osób na kwarantannie wsparcie Straży Granicznej, czyli np. praca na lotniskach i procesowania tego całego ruchu granicznego wsparcie służby zdrowia wsparcie domów opieki społecznej prowadzenie infolinii wsparcia psychologicznego w tej chwili gaszenie pożarów w Biebrzańskim parku Narodowym im chodzi o to, że jakby jest też w tym momencie, kiedy widzimy, że jakby ten system, który zbudowaliśmy i nasze państwo po prostu nie działa efektywnie i sprawia, że jesteśmy podatni na najróżniejsze kryzysy i wydaje się strukturalnym takim sensie, że odpowiedzią naszego państwa rządu na co jest po prostu budowanie takiego Military zabranego zbrojnego ramienia państwa, które będziemy wrzucać do gaszenia tych wszystkich pożaru, ale jak sam pan powiedział jest to po prostu bardzo krótkowzroczne, bo nie jest tak, żeby np. żołnierze byli na licznie odporni na choroby tak w 2 jasno szydła drugie przykładem nie jest także właśnie sekwencji magiczną jakąś taką właśnie bezdenną rezerwą możemy czerpać czerpać, bo co ja obserwuję czytając na rzeczy na Facebooku wpisy różnych żołnierze pielęgniarek to okazuje się, że bardzo często ci żołnierze obrony terytorialnej, które są mobilizowanie jako pielęgniarki ratownicy medyczni czy strażacy są dokładnie ci sami strażacy te same pielęgniarki, które nam brakuje, gdzie indziej, więc to nie jest także mamy jakiś wspaniały rezerwę tylko po prostu ciągniemy iskrzy tworzymy 1 lukę, żeby załatać kolejną no i ogólnie wiemy chyba dobrze, że Bogdan podpowiedzi militarne mogą działać krótko falą, bo tak, bo w tej chwili no chyba nikt nie powiedziałby, że nie wolno używać o tym, żeby ratować życie seniorów chociażby w domach opieki, ale na dłuższą metę co nie jest rozwiązanie tak to jest rozwiązanie krótkotrwałe, a nie systemowe i problemem jest raczej to żadne w tej chwili nie myślimy w Polsce systemowo wręcz przeciwnie rząd raczej obcina fundusze na systemowe rozwiązania na wzmacnianie instytucji publicznych efektywnych, ale jednocześnie wątpię, żeby te fundusze nie znalazły Senat co na to zbrojne ramię łatając dziurę poświęćmy jeszcze ostatnią ostatnie minuty tej rozmowy na taką charakterystykę socjologiczną osób, które rekrutują do tego rodzaju organizacji co są za osoby, jakie parametry społeczne charakteryzują członków członkinie jak się domyślam takich takich paramilitarnych grup ja mam zawsze duży problem z taką odpowiedzią na te tutaj trzeba mieć badania jakiś taki ilościowe przekrojowe takie badania może będzie miało wojskowe biuro analiz socjologicznych niedługa ja niestety takich nie mam im mogę tylko opierać na takich intuicja ta naukowym zaznaczam, że to jest bardziej na kosz powiedziała, że to są raczej że, ale też oko uzbrojone, więc to jednak będzie miało swój ciężar jestem przekonany no tak często są zdecydowanie ludzie w wieku maksymalnie średnim tak młodzi w wieku średnim i ludzie, którzy na to czy w zasadzie już tak na takim głębokim głębokim sensie sobie opisaliśmy także ludzie, że mają może większe wyczucie tych kryzysu i braku bezpieczeństwa wyczucie, do którego dopiero my dostosowaliśmy jako opinia publiczna dopiero teraz niektórzy koledzy byli na tym poziomie alertu już wiele lat uważani za wariatów za takich, którzy przepadają, a dzisiaj okazuje się, że te luki po państwie, które oni widzieli widzimy wszyscy zresztą właśnie, bo to jest o tyle trudne pytanie mi się wydaje, że to jest naprawdę większość naszego społeczeństwa w tej chwili parę dni temu widziałam, że Ministerstwo Obrony Narodowej opublikowało wyniki badań sondażowych, z których wynika, że 83% ludzi uważa dzisiaj, że Korona wirusa, że wojsko jak najbardziej powinno wspierać policję kontrolowania obywateli na kwarantannie jak najbardziej powinna patrolować ulice i ogólnie większość naszego społeczeństwa teraz uważa, że wojsko wspaniale sprawdza się właśnie z kwestia bezpieczeństwa wewnętrznego i zwiększa nasze bezpieczeństwo to wydaje się, że nie jest oczywista tak nie było jeszcze ile lat temu oczywista jasna pyta pan Radek Lesisz jeszcze na Facebooku to jest pytanie, które bezpośrednio łączy z tym, o czym rozmawiamy, jaka jest relacja pomiędzy militaryzm myślistwem dobre pytanie w zasadzie czy na pewno jakimś takim socjologicznym psychologicznym sensie można wykazać pewne, jaki wspólnoty z światopoglądu itd. ale w moich badaniach jak zasady nie zauważyłam, żeby te grupy przenikały tak bardzo, bo zauważyłam, że przenikający rzeczywiście Groupe paramilitarne proobronnych mi znałem biznesem związanym z Military znam, ale nie niekoniecznie widziałam tam jakiekolwiek związki z myślistwem szczerze mówiąc, ale na pewno jest także myśliwi to jest główna grupa w Polsce, która ma dostęp do broni i ma dużo broni tak powiem i więc myślę, że mógłby być taki związek między Ismael Kam strzeleckich np. sporta docenta sportowego też myślę, że operowanie pewnym etosem odwoływanie się do pewnej tradycji też tutaj mogłoby łączyć te środowiska też część tych środowisk takich politycznych, które nawołują do zbrojenia się nawet niekiedy jakieś strzelnica umieszczają w swoich hasłach propagandowych to są środowiska skrajne, ale mające swoją reprezentację w parlamencie np. obecnie no to na 1 tchu zachęcają właśnie do takiego szkolenia para militarnego i organizowania się w takich tego rodzaju grupach, a zarazem praktykują myślistwo albo także wychwalają je jako element polskiej tradycji i element pewnej formacji np. jeśli chodzi o dzieci, których uczestnictwie w polowaniach debatowano przy okazji niedawnych ustaw społecznych poddanych pod prace sejmowe tak minister Bogdan Miś też wydaje, że warto jednak myśleć o tym czy jak to sobie nazwiemy ruchem paramilitarnym trze są częścią społeczeństwa, która chce uczestniczyć w obronności jako czymś dosyć złożony także jasne są tam różne też skrajne części naszej naszej sceny politycznej, ale nie redukujemy sobie do tego jak naprawdę są nasi sąsiedzi nasi nauczyciele naszych dzieci są często ludzie, którzy od, których kupujemy warzywa to jest to nasze pielęgniarki i to jest bardzo ważne, że od paru lat to mi osobiste z moim krytycznym nastawieniem wydawało niepewnym takim kolejnym takim rozwiązaniem naszego rządu, która jest taką właśnie protezą po strajkach pielęgniarek Ministerstwo Obrony Narodowej zaczęło ruszyła z programem wyciągania pielęgniarek i owoców właśnie, że kuszenia ich z tymi dodatkowymi pieniędzmi szkolenia kuszenia różnymi szkoleniami no ale tak, więc chodzi o to, że to jest owoc stara się raczej niższe szukać uczestników z jakich takich grup ekstremistycznych raczej to mimo wszystko jest mocno kontrolowane, bo stara się tak naprawdę czerpać właśnie z tych zasobów właśnie pielęgniarskich młodych specjalistów nauczycieli tak dalej więc, więc w tym sensie chodzi mi tylko o to, żeby nie nie redukować tego roku do takiego skrajnych elementów bardzo dziękuję Weronika Grzebalska socjolożka związana z ośrodkiem studiów amerykańskich szkoły nauk społecznych Polskiej Akademii Nauk badająca ruchy Military stycznia para Military stycznia bardzo dziękuję bardzo, rozwiązują widzenia kończymy też ten magazyn Radia TOK FM sobotni, który wydawał Katarzyna Morawska realizowała Lidia Prądzyńska bardzo serdecznie państwu dziękuję, że państwo słuchali, że państwo się odzywali do nas na Facebooku na oczywiście życzymy zdrowego miłego weekendu i słyszymy się za tydzień o tej samej porze to usłyszenia Tomasz Stawiszyński Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: MAGAZYN FILOZOFA - TOMASZ STAWISZYŃSKI

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Słuchaj podcastów TOK FM bez reklam. Wybierz pakiet "Aplikacja i WWW" i słuchaj wygodniej z telefonu!

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA