REKLAMA

Obecna pandemia to symptom zmierzchu cywilizacji stworzonej po czarnej śmierci - nowa książka Bendyka

Światopodgląd
Data emisji:
28-04-2020 16:00 (Powtórka: 28-04-2020)
Audycja:
Prowadzący:
W studio:
Czas trwania:
25:49 min.
Udostępnij:

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
świat podgląd Agnieszka Lichnerowicz połączyliśmy się teraz z Edwinem Bendykiem czy dobre wina winie dzień dzień dobry połączyliśmy się przez skarpa Edwina Bendyka państwo pewnie na pewno znacie, ale dla porządku jest dziennikarzem publicystą tygodnika polityka też autorem bloga antymaterii i też autorem książki, która przede mną świeżutką w Polsce, czyli wszędzie rzecz o upadku i przyszłości świata Edwin Bendyk jest jak Sławoj Leszek zdążył napisać książkę Rozwiń » pandę liczniki zacznę prowokacyjny jak bardzo ma jest pandemii właśnie ona nie jest to prawda oczywiście ta pandemia tam się znajduje, bo książkę złożyłem wydawcy dosłownie w tygodniu, którym ogłaszaliśmy zamknięcie kraju zamrażanie społeczeństwa czy pan miał się na świecie działamy dopiero okazaliśmy i na zasadzie o tym, świecie, które będzie przyjdzie po pandemii natomiast, żeby nie było tak, bo jakiś kontakt z rzeczywistością to zresztą na ostatniej prostej uzupełniłem kilkoma informacjami tak, żeby treść korespondowała również tym co się dzieje podczas pandemii tak to, jaką właśnie tam to Japonię, a Edwin Bendyk uważa, że pandemia jako 19 przejdzie do historii jako 1 z wielkich pandemii takich jak plaga Justyniana ska i czarna śmierć, dlatego że pandemia czytam w innym miejscu jest symptomem kryzysu zmierzchu cywilizacji tworzonej przez ludzkość pracowicie od poprzedniej wielkiej transformacji, do której drogę otworzyła wcześniejsza wielka pandemia czarna śmierć kryzys był nieunikniony o tym, właśnie traktuje ta książka, czyli teza twoja jest taka, że kończy się cywilizacja, którą znamy od kilkuset lat od pokazać jak donosi właśnie ugruntowała na przełomie szesnastego siedemnastego wieku jako jakoś tak na dojrzały twór głównie wtedy praktykowane w Holandii Amsterdamie to, bo tam, jakby bezludny stworzono zręby odpowiedziano nam właściwie na ówczesny wielki kryzys tak jak takich wtorek Geoffrey parkę nazywa właśnie przełom w końcu szesnastego siedemnasty wiek, kiedy splot różnych czynników mała epoka lodowa czy zmiana warunków klimatycznych pogorszenie warunków gospodarczych tak dalej spowodowało na szczyt przemian, na które też nałożyły efekty nauki reformacji prawda jeszcze szesnastego wieku, czyli wielowymiarowa zmiana, która kumulowała właśnie na przełomie szesnastego siedemnastego wieku odpowiedzią Holendrów było między nimi innowacje technologiczne z radykalną zmianę rolnictwa zwiększy jego intensywności modowy model gospodarki opartej na intensywnej wymianie Towarowej z giełdą jako jako instrumentem negocjowania cen z handlem zarówno, bo handel zakresie nie był nowy, ale nowe były nawet te twory jak Kompania prawda, choć indyjska itd. czyli cały kompleks innowacji, które dzisiaj mówił nazywam kapitalizmem tak nowoczesne data ta się doskonale nadzieją Holandii później było doskonalone wielkiej przez przez Anglików i wielką Brytanię, ale siedemnasty wiek był bieg jak Amsterdam i Holandii daj i to tylko to co wtedy wymyślono państwo narodowe włącznie które, które powstało na koniec wojny trzydziestoletniej 1600 czterdziestym ósmy roku, a Koper na koncepcja, aby dzisiaj takty tylko, że właśnie ten model stary świat naszym, ulegając moment tropi ze względu tak przepraszam dokładnie tak no właśnie tak to Entropia, czyli trafi to siła która, która towarzyszy po prostu częścią tej ciąży świata naturalnego, która na film o 2 powstanie siła rozkładów, które wg, której ludzie i natura przeciwstawia się po prostu wykorzystujące energię prawda Strumień energii do tego, żeby organizować się procesy życiowe czy pana podział biologiczne potem społecznym gospodarczym, który to wszystko działało, żebyśmy nie ogólnie Legii śmierci rozkładowi na to musimy cały czas przetwarzać energię tworzyć struktury, które w tym zarządzają no tak tak tak więcej wygląda cywilizacja prawda no i i problem taki, że w pewnym momencie koszt utrzymania tak złożonego tworu jak cywilizacja, by straszyć rośnie szybciej niż energetyczne oczywiście mówi koszty energetyczne, ale też takiej energii nie tylko takie dosłowne, chociaż to jest podstawowa w Polsce energii intelektualnej, czyli takich rozwiązań polityczną organizacyjnych służących do tego, żeby koordynować współżycie nowych szerokich rzesz ludzkich prawda, bo widzimy to np. o tym, że tradycyjne instytucje państwa przestają właściwie pełniąca funkcję prawda nie zaspokajają zmieniających się potrzeb mieszkańców one coraz szybciej wymyka się spod kontroli jak tego instrumentu, które były stworzone, żeby te potrzeby zaspokaja system polityczny poprzez widzimy doskonale nie tylko w Polsce odkleja się całkowicie w rzeczywistości zajmuje się zupełnie czym innym niż powinien by się zajmować no chociażby takim kryzysie prawdami oto Polska się z takim skrajnym przykładem, że po prostu wyjść jakiś problem takiej proporcji prawda zupełnie niemający związku z kryzysem w jakim jesteśmy, który wydawałby się, że jest podstawową sprawą do rozwiązania wymagałoby raczej połączenia wszystkich zasobów tak jak to Izraelczycy zrobili prawda, tworząc rząd jedności narodowej to nie wykorzystujemy ten kryzys do tego, żeby po prostu dokończyć walkę polityczną koń wiadomo poco skoro w 2 tam trafia związane z końcem zmiecie po prostu ten ten każdego triumfatora tej po tego pojedynku politycznego to zapiera dech piersiach myślę, że słuchacze tylko powinno podkreślić to tylko przedsmak tego co znajdziecie państwo w w tym sensie oszałamiającej książce Edwina Bendyka ja od siebie bardzo zachęcam, dlatego że w pewnym sensie Edwin zebrał to, o czym rozmawiamy niektórzy z nas uważają, że to są bolączki inni uważają, że taka jakiś element rzeczywistości Fina nie znaczy się nie da, czyli od zmian dotyczących ekosystemu czy dewastacji ekosystemu przez właśnie ten główny problem, bo to jest argument ekonomiczny, że po prostu używamy coraz więcej energii jest na dłuższą metę nie do utrzymania przez zmiany kulturowe dotyczące miłości męskości wielkie wymieranie koniec kapitalizmu to wszystko doprowadzi Edwina Bendyka właśnie do tezy o zmierzchu czy końcu cywilizację to podkreślam dlatego, że to jest wydają się bardzo taka daleko idąca taka jak bardzo to jest prowokacja intelektualna jak bardzo to jest też, by wynikające z twojego przed twarde przekonania i czwartego oparcie się na faktach diagnoza to znaczy tak po pierwsze, książka jest jest relacją debaty, która toczy się na świecie od 50 lat przynajmniej tak trzeba kraść tak tak to jest to jest tak naprawdę jest dziennikarzem nie jestem naukowcem, więc agencja relacjonuje po prostu staram się dobrać najbardziej adekwatne argumenty, ale też podaje oponentów prawda jest jestem po oczywiście zajmuje strony ja jestem przekonany czy ta teza o zmierzchu cywilizacji jest moim zdaniem znaczy jestem przekonany, że wniosek ten ten model cywilizacji, jaki praktykowali my nadal do pandemii prawda czyli, czyli model oparty na przekonaniu, że możliwe jest wzrost gospodarczy bez końca, by ta, ale mechanizm napędzania tego wzrostu konsumpcja i głównie konsumpcją wiąże, więc więcej więcej dokładnie tak, że to to jestem przekonany, że ten model jak na wyczerpał się kwestia jest oczywiście pytania, kiedy on dojdzie do takiego praktycznego okresu ja tam formuje za autorami którzy, którzy analizują to jest perspektywa 1015 lat, ale nie upadkowi pochodzi ten proces oczywiście nie to nie jest tak, że nagle w momencie to się skończy, chociaż jej 8 września jest Klif w przenośni jest Klif przed 13 jest Klif Seneki czyli, czyli to jest taka metafora mówimy odwołująca się Doda do 1 z listów moralnych Seneki, która mówi, że właśnie bogactwo rośnie rośnie powoli upadek nadchodzi szybko prawda, czyli generalnie cywilizacji czy państwa buduje się mozolnie wielkim wysiłkiem pokoleń i kiedy one już jak dochodzą do takiego prywatności najczęściej za przestaje się czy nie dostrzega się pierwszych symptomów nie upadku jeszcze tylko takiego momentu niebezpiecznego rozwoju cywilizacji i uznał relacjonuje badania dla Lecha Inter 1 klasyków takiego analiz złożonych po to jest upadku cywilizacji jak zwraca uwagę, że w pewnym momencie następuje nie jeszcze upadek, ale to, że koszt utrzymania cywilizacji tak już mówiłem rośnie szybciej niż efekty z tego wzrostu złożoność to polega na tym m.in. to już od wielu lat obserwuję, że np. koszty nakłady na służbę zdrowia rosną we wszystkich krajach rozwiniętych znacznie szybciej niż efekty mierzalne w skali makro czynna świata taki wzrost oczekiwanej długości życia czy to już osiągnęliśmy dosyć szybko, wprowadzając takie innowacje, jaka antybiotyki prawda i różnego typu metody kontroli właśnie chorób zakaźnych cokolwiek to znaczy teraz w dzisiejszym czasie, ale warte niewiele tak nawet na PL oczekiwana długość życia wzrosła we wszystkich krajach nie tylko najbogatszych ale, ale również w Afryce natomiast tych najbogatszych krajach to jest charakterystyczne są stany Zjednoczone stany Zjednoczone wydają 18% swojego PKB na służbę zdrowia, a tam oczekiwana długość życia zaczęła maleć Knighta pokazuje, że kolejne Strumień pieniędzy już nie generuje poprawy standardu cywilizacyjnego jest tylko 1 z wymiaru tak jeśli to całe to podkreślić jest 1 wymiar, bo to jest trudność tej rozmowy moje stąd taka, że czegoś nie dotknę to chciałabym rozwijać, ale też nie chcę psuć oczywiście przyjemności, by z lektury książki jeszcze za kilka minut wrócimy do tej rozmowy i porozmawiamy o tym, ostrym drugim pytaniu, które się pojawiać liczy Polska przetrwa do 2030 roku i od razu państwu powiem Edwin Bendyk jest przeciwko katastrof filmowi to znaczy on właśnie to nie jest taka lektura kolejnej apokalipsie, bo sam przeciwstawia się tej perspektywie, a więc zapraszam kilka minut druga część rozmów światło podgląd Agnieszka Lichnerowicz państwa gościem cały czas przez Skypea jest Edwin Bendyk publicysta dziennikarz tygodnika polityka autor bloga antymaterii no ale przede wszystkim w kontekście naszej rozmowy autor książki nowej świeżutkie w Polsce, czyli wszędzie rzecz o upadku i przyszłości świata rozmawialiśmy w pierwszej części o tym, że teza 1 też patrolujących tej części jest taka, że pan jako 19 jest zaledwie albo zaś, ale symptomem kryzysu i zmierzchu cywilizacji, która tworzona przez ludzi od czasu wielkiej transformacji również wywołanej wielką pandemię wtedy czarną śmiercią, więc zgodnie z tą tezą obserwujemy Zmierzch cywilizacji, którą budowaliśmy od kilkuset lat i zaraz przejdziemy do tego, a co na to Polska i dlaczego może nie przetrwać do 2030 roku, choć oczywiście jest przenośnia, ale niestety nasz tak dużym rozmachem napisana to chciałbym wrócić do tego wątku myślę, że oni istotny, bo pojawia się też w różnych debatach, o którym wspomniał w pierwszej części rozmowy, czyli że ta debata tak naprawdę toczy się gdzieś już od lat sześćdziesiątych siedemdziesiątych i znaczące jest tym kontekście te papiery raport klubu rzymskiego, które przez choćby przeciwników brania poważnego pod uwagę katastrofy klimatycznej są dowodem na to, że tylko te wizje te prognozy że, że kończą się zasoby nie da się tak na dłuższą metę żyć może to był błąd tymczasem w tej tezie o swojej czy tej, którą przytacza to jest odwrotnie, że już wtedy było wiadomo, że np. węgiel się kończy PRL mógł już wtedy podejmować jakieś decyzje budujące przyszłość natomiast jest to teza była ignorowana aż po dziś, kiedy coraz trudniej ignorować dobrze to rekonstruuje do tak tam sami prowadzą po pierwsze, no właśnie te ostrzeżenia chociażby klubu rzymskiego pokazuje cały szereg jeszcze innych wcześniejszych chociażby raporty czy opracowanie cywilizacja na rozdrożu Czechów Słowaków, które były takim moją książkę, która była jego fundamentów polskiej wioski jasne i demokratyzacji socjalizmu Karskiego czechosłowackiego, ale to 70 drugi roku właśnie raportu Burzyńskiego, który często przywoływany jako rzekomo nietrafiona prognoza to nigdy nie była prognoza to ból to były opracowanie pokazujące systemowy charakter gospodarki, które postulujący, że mówienie o gospodarce i wyroby możliwym rozwoju musi uwzględniać takie czynniki jak demografia jak jakiś stan środowiska tak dalej coś co w tamtym latach, ale do dzisiaj wiele modeli ekonomicznych po prostu nie uwzględnia, a tamci twórcy tego raportu uwzględnili i po zaproponowali czy wyliczyli, używając pani modeli matematycznych scenariusze rozwoju 2007 roku 20072 tysiące jak niektórym się wydaje, że nie przeczytali książki no i tak właśnie wynika z tego, że właśnie mniej więcej w tej perspektywie 100 lat od ogłoszenia tych raportów napływa, jeżeli nic nie zmieni cywilizacja wyczerpie możliwości swojego rozwoju 1 ze scenariuszy standard rano się nazywać stabilne zasłużył, ale czasami też się mówi pokazuje, że ten na przełom może nastąpić właśnie perspektywie roku trzydziestego no zbliżamy się bardzo blisko do tej granicy prawa, kiedy nagle wszystkie parametry cywilizacyjnego zaczynają się przyspieszać ich załamywanie prawda ile następuje rodzaj takiego doskonałego sztormów no i Sejm rzeczywiście jak popatrzymy już na późniejszą weryfikację czy tego raportu analizy, które w dzisiejszej perspektywy analizy patrzą na chociażby stan surowców tak dalej to to to właśnie to co jest ważne, czego często nie rozumiemy tak, by wbrew takim szybkim ROD myśleniu, bo nie chodzi o to jak mówimy, że za węgiel np. PRL-u już był paliwem przeszłości nie przyszłości to nie chodziło o to, że węgla nie ma czego zabraknie tylko po prostu koszt pozyskania węgla czy np. dzisiaj ropy naftowej jako paliwa rośnie nie tylko w kategoriach ekonomicznych tylko energii potrzebnej, żeby wyzwolić energię ukrytą w tym nośniku jest taki złożony można będzie tam jak mechanizm, ale o to, żeby dostać się do tony węgla ukrytej pod ziemią najpierw sam mnóstwo energii zainwestować wybudowanie kopalni prawda więzienie górników nadal na dół wywiezienie węgla itd. chodzi o bilans po prostu energetycznej inni już w PRL-u ten bilans po dramatycznie zaczął się załamywać pod koniec lat siedemdziesiątych całe 80 lata już i odchodząca po prostu katastrofa, która polegała na tym, że 20% końcowego zużycia końcowej kontroli zużycia energii w Polsce była przez słona systemach węgle energetyczne czy ten system tam przedzierał olbrzymie ilości energii, które były potrzebne do tego, żeby zasilać inne gałęzie gospodarki, ale tego nie było prawda nie wystarczało podobną sytuację, aby dzisiaj świat to znaczy koszty uzyskania kolejnych porcji ropy naftowej, które ciągle jest dużo to podkreślają wszyscy geologowie dla Europy nie brakuje tylko, że jest coraz trudniejszych złożach właśnie w dworze, które wymagają coraz większych nakładów inwestycyjnych również inwestycje energetyczne to powoduje, że zostaje nam teraz mniej energii potrzeby takie użytecznej wolnej do tego, żeby móc otrzymywać funkcję cywilizacyjnej na tym polega problem teraz wrażenie, że tata ten zasób się kończy natomiast nie wymyśliliśmy nowej to taki pkt 1 ekonomistów oraz Reagan nazywał technologii Prometeusz ski, czyli nowy skoku energetycznego, jaki przyniosły najpierw węgiel, a potem ropa naftowa gaz ziemny odnawialne źródła energii są fantastyczne substytutem dla źródeł tych węglowych czy węglowodorowych, ale niestety ich jakby taka wydajność energetyczna czy gesty energetyczne niewystarczająca, żeby otrzymać taką cywilizację, do której i zwykli tu pozwolę sobie wkroczyć, ponieważ to jest rozmowa na wiele wiele wiele wiele wiele, bo jeszcze więcej godzin będziemy wracać do poszczególnych wątków dość tylko zauważy, żeby państwa zaintrygować, że Edwin Bendyk pisze, że nie powinniśmy skupiać wyłącznie przede wszystkim na odchodzenie od węgla czy na tych kryteriach klimatycznych to byłby błąd tak tak to ujmę, ale to przy kolejnych rozmowach po rozwijamy te wątki, dlatego że chciałabym jeszcze, żebyśmy tutaj Polskę wprowadzili to jest niezwykle nie wiem jakie, ale chyba przygnębiające, dlatego że Edwin Bendyk tutaj prowadzi taki analizę historyczną, w której wskazuje, że zawsze tuż przed upadkiem wydawała nam się, że już tuż tuż po dogoniliśmy tych najbogatszych przed nami już tylko potęga i bogactwo, dlatego że nie zauważaliśmy właśnie tych dużych trendów, których rozmawiamy tutaj przepisie Edwin Bendyk w swojej książce nie i ignorując te duże trendy no po prostu szybko przez nie badaliśmy i rozwiąże to też jest teraz ten moment definiuje już, dlatego że w skrócie w dużej mierze nie da się, zanim Edwina Bendyka tych trendów zatrzymać czy odwrócić trzeba tylko dobrze zrozumieć po to, żeby z nimi wejść w rezonans, cytując no tak dokładnie tak nowa czy ten moment, który się bierze cała cywilizacja nie tylko Polska polega na tym, że mamy, jakby upraszczając 2 możliwości albo udawać, że nic nie dzieje prawda i właśnie kontynuować ten scenariusz biznes zasłużyła co doprowadzi nas do katastrofy na czym nam polega to kolejna pandemia prawda, które będą wyłączyć gospodarka susza, która już dołączają itd. to może ono dosyć krótkiej perspektywie doprowadzi to właśnie trudności z dostawą surowców niezbędnych do funkcjonowania tej cywilizacji razem to może doprowadzić do takiego sytuacji, jaką poznaliśmy w PRL-u pod koniec lat osiemdziesiątych mimo koncentracji władzy prawda dyktatorskiej nowy system po prostu się rozstał po prostu się rozpada taki więc, więc to nam grozi jak Zjednoczone jest wariant drugi to jest to, że uznamy tak jak zresztą moim zdaniem Unii Europejskiej wiele państw Unia Europejska całość to rozumie i zaczniemy tak grać na tę zmianę prawda liczyli właśnie, dokonując to Unia ruski nazywamy zieloną transformacją pod hasłem Europejskiego zielonego ładu świadoma uznanie, że nie da się utrzymać takiego modelu jak by musimy systematycznie wykorzystać czas, jakiego jeszcze nam został na to, żeby przebudować infrastrukturę energetyczną na modele wytwarzania dóbr usług tak dalej doskonałym przykładem takiej strategii jest przytaczany już w kontekście poprzedniego wielkiego kryzysu Amsterdam Amsterdam 3 tygodnie temu ogłosił, że to jest idealny moment, żeby właśnie zmienić strategię rozwoju na taką, której już kategoria wzrostu i przestaje być istotna prawda liczyć się dobrostan społeczny i ligi szacunek poszanowanie dla stanu środowiska prawda, że między tymi 2 granicami będzie start zdefiniował swoje swoje swój rozwój no więc, więc widać, że można w ten sposób myśleć my raz na argument jest taki że, gdy jest poważny kryzys, żeby teraz zajmować takimi bzdurami jak ekologia my musimy stymulować wzrost na, ale skoro ci, którzy mówią nie widzą tej suszy prawda, która nadchodzi, której skutkiem właśnie takiego myślenia już od od wielu wielu lat, bo wcześniej domeną o słyszymy SA jest tak tak jestem jestem zakłócenia o niestety zdali sobie to tak, że może, bo powoli, ale jeszcze chwilę mamy, ale będziemy zmierzać do końca dlatego, że to co charakterystyczne oczywiście dla Polski i od 100 lat ta historia w jakimś sensie się może nie powtarzała, ale jakoś ujmowała, chociaż oczywiście te analogie historyczne nie są 11 to jest nasze peryferyjne tzw. położenie i cała ta sytuacja może nas zepchnąć jeszcze bardziej na peryferia i w zależności od innych de facto pomimo buńczucznych tutaj właśnie opowieści tak to jest to jest to jest największy nasz problem polega na tym, że właśnie na nieuznawaniu rzeczywistości, bo to, że jesteśmy krajem peryferyjnym po prostu fakt na czym ono oznacza nie tylko PKT nadzieję, że poziom autonomii w definiowaniu swego rozwoju jest ograniczonych z tego względu, że mamy ograniczone zasoby kapitału prawda, które potrzebne do tego, żeby na moich rozwijać innym różne działy gospodarki tak dalej jednak wydały kapitałem dysponuje jego głównie inne ośrodki spoza nas blisko centrum, a więc to po prostu trzeba uznać jak ustalić warunki gry, żeby być w ramach tej gry zbliża się do centrum nie od niego oddalać tak jak zrobiliśmy siedemnastym wieku Amsterdam poszedł do przodu i tak ustalać warunki gry jako hegemon ówczesnych, a myśmy wtedy wybrali tamtej grze regres polegający na konsolidację oligarchów takich szlachecką feudalnej prawda zamiast udać kapitalizm myśmy się Rafał realizowali wpychają no prawie 10% społeczeństwa stanu niewolnictwa prawda jako jako model rozwojowy no, więc chodzi o to byśmy nie powtórzyli tego błędu nie dokonali regresu tylko kryzys wykorzystali na dociągnięcie zbliżenie się do do docent tu jednak informacja, bo może Czytelnicy nie tak, by słuchacze mogą mienie nie wiedzieć lub nie pamiętać to korzystam tutaj informacje ekonomisty Marcina Piątkowskiego jednak bardzo ciekawą, bo jest autora taki czas młodzieży jego wypowiedzi o kryzysie klimatycznym tych jest czarna polską budzą pewne emocje osiągnęły akcje natomiast ciekawa jest jego teza o tym, że ten okres nas po osiemdziesiątym dziewiątym, a zwłaszcza przynależności do Unii Europejskiej to takie okresy rzeczywiście polskiego złotego wieku Tal, a i to jest ciekawe stron wylicza swej książce, która niedawno napisał, że w 2015 roku myśmy ponownie najbliżej zbliżyli się po poziomem dochodów do Zachodu poprzedni raz byliśmy tak blisko 1910 roku czy pierwszy raz warunkach niezależności byliśmy we wczesnych szefa, który był złotym wiekiem myśmy zaledwie na połowie po były, jakby poziomu dochodów w tym 2015 i tysiące dziesiątym poziom ten był na poziomie 57% to jest znamienne, że w tym 2015, kiedy już w końcu do osiągnęliśmy dla najlepszego momentu fundujemy sobie to sobie fundujemy zmianę władzy na jak nazywają książce Narodowy płatna jest raczej by zaczynamy przejadać po prostu to co to, cośmy wypracowali taki takim trudem ciąg dalszy musi nastąpić, dlatego że diagnoza nas zajęła moja organizacja niedoskonała rozmowy, a jednak nie ma w 2 nie będą oszukiwać przepisu jednoznacznego nie ma manifestów, ale są bardzo ciekawe ustawienia do myślenia o wyobrażanie sobie planowania tej nowej cywilizacji tak to ujmę, więc mam nadzieję, że Edwin Bendyk przyjmiesz zaproszenie do tego czasu państwo macie już, jeżeli jesteście zainteresowani książka jest dostępna w Polsce, czyli wszędzie rzecz o upadku i przyszłości świata naprawdę niesamowite cha rzecz i oszałamiająca, więc też jestem ciekawa państwa recenzji myślę, że Edwin Bendyk również na blogu, że bardzo proszę pisać też na światopogląd małpa to kropkę FM z przyjemnością tutaj programie odniesiemy się jak konfrontacje Edwina z państwa recenzjami czy pytaniami, a więc Edwin Bendyk autor książki dziennikarz tygodnika polityka państwa się bardzo się o winie dziękuję dziękuję wam tyle co z Martyną Osiecką dla państwa przygotowaliśmy program realizował Adam Szura informacja o nich jeszcze więcej sportu Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: ŚWIATOPODGLĄD

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Słuchaj podcastów TOK FM bez reklam. Wybierz pakiet "Aplikacja i WWW" i słuchaj wygodniej z telefonu! A w promocji Black Friday obowiązuje prawdziwe 50% zniżki!

KUP TERAZ 50% taniej

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA