REKLAMA

3 maja 1966 na Jasnej Górze odbyły się uroczyste obchody Tysiąclecia Chrztu Polski

Historie Polski
Data emisji:
2020-05-03 19:00
Audycja:
Prowadzący:
Czas trwania:
47:05 min.
Udostępnij:

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
Maciej Bykowski dzień dobry zapraszam państwa na audycję historię Polski 3maja, a trzecie maja to nie tylko święto konstytucji 3maja ale, toteż dzień, w którym miały miejsce w 1966 roku główne uroczystości związane z tysiącleciem chrztu Polski i właśnie w tamtych wydarzeniach z głównym uwzględnieniem tego co się działo tego 3maja 60 tego szóstego roku będziemy dzisiaj rozmawiać pomoże nam poznać tę niesłychanie ciekawą historię pani dr Ewa Czaczkowska Instytut Rozwiń » edukacji medialnej i dziennikarstwa UKSW dzień dobry pani dzień dobry panu dzień dobry państwu pani doktor jest autorką wielu publikacji książek o prymasie Stefanie Wyszyńskim w tym niedawno ukazał książki, która ukazała się na na rynku prymas Wyszyński wiara nadzieja miłość no bo podkreślam to między nimi, dlatego że oczywiście ta postać będzie dominować pani opowieści zacznijmy może w pierwszej części próbujmy może opisać słuchaczom co się działo 3maja 1966 roku 3maja 1000 sześćdziesiąty szósty rok to tak jak pan powiedział były te wydarzenia kulminacyjny, gdy chodzi o obchody roku Mijal Milenijnego, który był też zwieńczeniem obchodów wielkiej nowenny te uroczystości zaczęły się na Jasnej górze już właściwie 1maja, a 3maja to był akurat w poniedziałek i rozpoczęły się one już wcześnie rano o godzinie ósmej pierwsza msza święta w bazylice pierwsza homilia prymasa, ale te główne uroczystości zaczęły się o godzinie dziesiątej rano na wałach jasnogórskich tam odbywa się msza święta, którą celebrował arcybiskup metropolita krakowski Karol Wojtyła natomiast główną homilie homilię wygłosił prymas Wyszyński i wtedy w czasie tej liturgii został odczytany złożony akt oddania Polski macierzyńską niewolę Maryi matki kościoła za wolność kościoła Chrystusowego to się tak nazywało wcześniej jeszcze to warto podkreślić został wniesiony w procesji długi proces trwający godzinę obraz matki Bożej wyniesione z kaplicy cudownego obrazu i wniesione na wały jasnogórskie tam też na wałach już prymas Wyszyński zmienił Korony Korony z tych, które ufundował wręczył pił z dziesiąty 1910 roku na nowe Korony milenijne, które zostały nałożone przez prymasa i potem właśnie w czasie tej uroczystości został odczytany ten akt oddania Polski macierzystą niewolę Maryi to były też ten główny moment tych uroczystości no warto też powiedzieć o uczestnikach w rozumieniu osób, które dostały się do Częstochowy mogły brać w tym udział jak wiele było osób, bo władza tego co łatwo zresztą też domyślić z tego co wiemy no raczej nie była w ogóle zachwycona, że się odbywają takie uroczystości i zrobiła wiele, aby utrudnić ludziom dotarcie do Częstochowy tak rzeczywiście władze starały się od kilku miesięcy co najmniej m.in. przeprowadzając rozmowy z proboszczami, żeby jak najmniej ludzi po prostu przyjechało do Częstochowy tak się w sumie stało, ale tutaj trzeba powiedzieć pewnie było wiele czynników tego było w zależności od obliczenia 200300 000 uczestników tej uroczystości, czyli mniej niż się spodziewano, bo początkowo nawet władze kościelne mówiły o 21 000 000 o tym, mówiono miliony itd. tutaj odpowiedziałam pewnie było parę czynników, które na to wpłynęły poczynając od tego, że te uroczystości milenijne odbywały się we wszystkich miastach diecezjalnych to po pierwsze po drugie rzeczywiście utrudniano dojazd przyjazd uczestnictwo po trzecie no właśnie ta atmosfera też nie przyjęła związana również eset z ogłoszeniem listu biskupów polskich do Niemiec jeszcze końca ubiegłego roku, czyli 1000 sześćdziesiątego piątego roku, ale tutaj wydaje się, że ważne jest, żeby powiedzieć, że nie było też gości z zagranicy to znaczy niektórym się udało przedostać z Czechosłowacji m.in. wiernym, ale nie było ani biskupów ani kardynałów z zagranicy, którzy zgłaszali się byli chętni do przyjazdu nie nie otrzymali wiz, ale najważniejszego gościa nie było, czyli nie było Pawła szóstego papieża, który rzeczywiście no chciał być i trwały takie rozmowy również z władzami państwowymi, ale ostatecznie w kwietniu 1000 sześćdziesiątego szóstego roku, czyli zaledwie na kilka tygodni przed uroczystościami władze państwowe stwierdziły, że nie jest wskazany i ten przyjazd papieża do Polski papież rzeczywiście był tym skonfundowany pewnie mocno jeszcze toczyły się pod koniec roku sześćdziesiątego szóstego rozmowy, żeby przyjechał pan Paweł szósty, chociaż na 1 dzień na Boże Narodzenie do Częstochowy, ale władze polityczne uznały po różnych wahaniach, że byłoby to jednak zbyt duże wzmocnienie dla prymasa Wyszyńskiego jego polityki, a politycznie komuniści w Polsce uzyskaliby zbyt mało głównie chodziło o to, żeby takie pojawił się też we Wrocławiu w ogóle na ziemiach odzyskanych na ziemiach zachodnich, więc do tego nie doszło, ale tych gości tak jak powiedziałam czy na wiernych pielgrzymów było około 300 000 był cały Episkopat no może jeszcze warto wrócić do tego, że w tym w tym akcie oddania Polski bardzo uroczystym, który został właśnie powiedziała w południe złożone odczytany przez prymasa Polski prymas, jakby syntetyzuje mając ten cały program 9 lat i całą historię narodu polskiego całą historię Polski polskiego kościoła katolicyzmu polskiej wiary oddawał właśnie znowu Polskę i Polaków w ręce Maryi jak to mówił ubezpieczając losy Polski narodu polskiego przyszłość Polski właśnie w rękach Maryi, oddając jakby, prosząc Maryję, żeby uważała Polaków jako naród za swoją własność za narzędzie narzędzie w jej dłoniach na rzecz właśnie zachowania wiary i zachowania właśnie wiary i wolności kościoła w Polsce, ale również kościoła na świecie także to był rzeczywiście z punktu widzenia kościoła przede wszystkim samego prezesa prymasa Wyszyńskiego wielki akt właśnie wieńczący pewien okres i mający wprowadzić właśnie Polskę w ten nowe tysiąclecie chrześcijaństwa jako naród ludzi wierzących ten akt został powtórzony wieczorem o godzinie dziewiętnastej na wałach jasnogórskich znowu z udziałem mieszkańców Częstochowy tych, którzy nie mogli być wcześniej, bo pracowali jak powiedziałem to był poniedziałek i częstochowianie przyszli na wały jasnogórskie nabożeństwa majowe ten akt z prymasem został powtórzony i on został powtórzony we wszystkich parafiach w Polsce w całej Polsce kościoła w tej Polsce, toteż być może nie sprawiło, że część ludzi nie przyjechała do Częstochowy te uroczystości działy się w całej Polsce i ten akt zresztą w wielu kościołach do dzisiaj wisi można w wielu kościołach jeszcze gdzieś na ścianach bocznych zobaczyć oprawiony właśnie ten akt 1000 sześćdziesiątego szóstego roku, do którego wielokrotnie zwracano prymas Wyszyński natomiast tego samego dnia wieczorem w swoich zapiskach pro Memoria zapisał zapisał właśnie swoje wrażenia swoje refleksje dotyczące tego dnia i wydaje się, że może warto jeśli pan pozwoli przytoczyć takie 2 fragmenty 1 dotyczy samego tego aktu w sensie religijnym wydało mi się, że dokonało się coś bardzo wielkiego co wymaga naprzód wiary, a później wyda swoje wielkie owoce dla kościoła Świętego w Polsce i w świecie, ale prymas też zanotował swoje refleksje dotyczące właśnie też i sytuacji społeczno-politycznej napisał tak wobec totalnego zagrożenia narodu będącego pod przemocą Moskwy wobec ateizacji programowej popierany przez PZPR wobec wyniszczenia biologicznego trzeba głębokiego nurtu nadprzyrodzonego, by naród świadomie czerpał z kościoła mocy Boże i umacniał nimi swoje życie religijne i narodowe bodaj nigdzie jak w Polsce zagrożonej totalnie nie odczuwa się tak ścisłego związku między kościołem narody nasza teologia doczesności wymaga aż takiego oddania w ręce świętej Bożej rodzicielki, abyśmy mogli spełniać spełniać zadania także tu jest połączenie prawda wątku religijnego tego Narodowego, które było w myśleniu prymasa przez cały czas no ale też, żeby i politycznego to oczywiście w zapiskach prymasa, ale chciałem właśnie zapytać czy tego 3maja w związku z tymi uroczystościami czy to w Częstochowie, ale też może jakiś innych miejscach w Polsce pojawiło się też w rodzaju takiej demonstracji politycznej wobec władzy, bo tak jak powiedzieliśmy robiła wszystko, żeby ograniczyć ten religijny charakter uroczystości Tysiąclecia, bo sama Ano wiedząc, że musi się jakoś podłączyć, że tak powiem raczej promowała hasło, że to jest tysiąclecie państwa polskiego, pomijając trochę przez mieszka tak samego 3maja, a przyznaje, że nie znam takich informacji, które by mówiły o tym, że wasze tego dnia 3maja konkretnie sześćdziesiątego szóstego roku były takie demonstracje, ale rzeczywiście tych demonstracji o charakterze religijnym politycznym w czasie obchodów milenijnych było w Polsce co najmniej kilka im m.in. były one i to dosyć poważne takie zajścia w Warszawie w czerwcu 1000 sześćdziesiątego szóstego roku, kiedy tu były obchody milenijne między dwudziestym piąty pierwszym 26czerwca i rzeczywiście wg ostatnich danych dokumentów, które są przechowywane w IPN-ie wynika, że tutaj w Warszawie zostało zatrzymanych w ciągu kilku dni 106 osób z tego ponad 81 osób zostało ukaranych i represje miały rzeczywiście no taki drastyczny charakter, dlatego że en zostały te osoby ukarane albo wysokimi grzywnami, bo rzędu 23000zł albo aresztem i 1 z wyroku na jej ważna naj większych wyroków opiewał na 6 miesięcy aresztu, więc były takie również zamieszki nazwijmy to i Krakowie Sosnowcu był również Gdańsku Lublinie po kilka kilkanaście osób było zatrzymywanych tamtych miastach wznoszenie chociażby tylko okrzyków, jakie religijnych czy poparcia, ale równie, ale właśnie w Warszawie w czerwcu sześćdziesiątego szóstego roku były największe i tutaj ten te zamieszki miały rzeczywiście charakter nie tylko religijne, ale również polityczne na co wskazywały hasła wznoszone przez właśnie uczestników tego pochodu wrócimy za chwilę do naszej rozmowy, ale krótka przerwa teraz na informacji taka Maciej Zakrocki dzień dobry ponownie to są historie Polski, w których przypominamy uroczystości z 3maja 1966 roku, kiedy to miało miejsce przede wszystkim w Częstochowie, ale właściwie we wszystkich kościołach w Polsce milenijne uroczystości Tysiąclecia chrztu Polski jest z nami pani dr Ewa Czaczkowska witam was jeszcze dzień dobry powiedzieliśmy już właśnie pani nam opowiedziała co się wydarzyło głównie 3maja ja bym chciał jeszcze może wrócić do tego szerszego kontekstu przygotowań do obchodów no bo to, że one będą w sześćdziesiątym szóstym roku można, by powiedzieć żartobliwie wiedzieliśmy od 900 sześćdziesiątego szóstego roku, kiedy jeśli przyjmiemy, że to jest prawdziwa data doszło do chrztu mieszka przez to symbolicznie mówimy państwo polskie stało się państwo chrześcijańskim od kiedy zaczęły się przygotowania kościoła jak rozumiem równolegle władz, które musiały sobie zdawać sprawę, że te uroczystości mogą być dla niej kłopotliwe tak te przygotowania rzeczywiście zaczęło się już co najmniej kilkanaście lat wcześniej bym powiedziała, bo o tym, że nastąpi ta data pan powiedział było wiadomo od dawna myśleli o tym i Paulina Jasnej górze, a to związane było z kolei odnowieniem ślubów narodu złożonych 300 lat wcześniej przez Jana Kazimierza, ale myślę na pewno prymasem Wyszyńskim wcześniej jak powiedziałem to wiązało się 2 daty ze sobą, czyli 30 lecie ślubów narodu złożonych przez Jana Kazimierza 1600 pięćdziesiątym szóstym roku i właśnie 1000 lat chrztu Polski, bo ten program został ze sobą, jakby połączone i tworzy 1 wielki program Milenijny o tym, żeby odnowić śluby narodu myśleli jak widziałam paulin już w latach pięćdziesiątych i myślę oczywiście sam prymas Wyszyński, a do napisania jak wiemy przez niego jasnogórskich ślubów narodu, które miały, które były nowymi odnowionymi ślubami, które składał nie król jak w 1600 pięćdziesiątym szóstym roku tylko sam naród en doszło w maju 10001956 roku w Komańczy tam napisał prymas slogany zostały przewiezione na Jasną Góra i złożone 26sierpnia 1000 pięćdziesiątego szóstego roku z udziału w ogromnej rzeszy, bo tam wtedy było ponad 1 000 000 osób i te śluby zostały były wstępem stało się wstępem przygotowań do Milenium chrztu Polski, dlatego że jeszcze w czasie uwięzienia prymas Wyszyński zarysował program tzw. wielkiej nowenny, czyli tego dziewięcioletniego programu przygotowań do Milenium chrztu Polski, który był realizowany od 1957 roku prymas po wejściu z internowania więzienia 3maja, czyli właśnie też data 3maja 1800 pięćdziesiątego siódmego roku rozpoczął realizację uroczystą wielkiej nowenny i tak wielka nowenna była właśnie takim wielkim programem duszpasterskim wielkimi rekolekcjami, które w sposób duchowy miały przygotować wierzących do Milenium chrztu Polski każdy rok wielkiej nowenny był miał swoje hasło, które odzwierciedlało jedno z przyrzeczeń jasnogórskich ślubów narodu jasnogórskich ślubach narodu przede wszystkim oczywiście warto też powiedzieć o tym, ci, którzy byli na Jasnej górze w imieniu całego narodu tak naprawdę, bo taka była idea ślubów jasnogórskich przyrzekali, ale trwać wieży wierności krzyżowi Chrystusowi Marii Kościołowi przyrzekali trwać wierzę w łasce uświęcającej w życiu sakramentalnym przyrzekali kształtować właśnie na fundamencie wiary rodziny zachować jedność małżeńską jedność rodzinną wychowywać dzieci w duchu chrześcijańskim, ale też ważne jest zwrócenie uwagi na to, że przyrzekali również pracować nad swoimi cnotami i zwalczaniem VAT narodowych jak to nazywał prymas, czyli przyrzekali, że będą walczyć z lenistwem lekkomyślnością pijaństwa marnotrawstwem rozwiązłość ciąże te cechy były wymieniane jako nasze narodowe, a jednocześnie, że będą pracować nad tym nad wiernością sumiennością nad nad pracowitością, a jednocześnie to też jest wydaje mi się ważne, bo to pokazywało też nie charakter takich społecznych jasnogórskich ślubów narodu, żeby pracować nad nad zgodą społeczną nad tym, żeby myśmy jako Polacy jako naród dzieli miłości sprawiedliwości zgodzie w pokoju, żeby nie było wyzysku przemocy niesprawiedliwości nienawiści tu chodziło właśnie o takie społeczne miłowania jak to mówił prymas i właśnie tym poszczególnym przyrzeczenia wjazd jasnogórskich ślubów narodu były podporządkowane i kolejne lata wielkiej nowenny, czyli AK cała praca duszpasterska rekolekcje pielgrzymki na Jasną górę do sanktuariów maryjnych itd. były skoncentrowane właśnie na, jakby zgłębianiu co znaczą poszczególne hasła w życiu codziennym w konkretnym życiu osób tych, które uczestniczyły w tym w tym już w tej duszpasterskich wielkiej akcji i rzeczywiście trzeba powiedzieć, że noc to był taki wielki, skąd scentralizowany program realizowany w całej Polsce we wszystkich diecezjach we wszystkich parafiach z centrali, czyli tutaj Warszawy czy z tego biura maryjnego Episkopatu Polski czy też Jasnej góry szły materiały takie duszpasterskie, które były przygotowywane pod tym kątem i to ogromny żal też powiedzieć wysiłek, ale miał on też jak się wydaje miał jednak jakieś swoje owoce, a w sensie materialnym to one są zgromadzone niezwykle ciekawe na Jasnej górze tam jest ponad 4000 takich ksiąg nazywane były z soborowej czyny dobrać, dlatego że w tym samym czasie toczył się sobór watykański drugi i ludzie ci, którzy uczestniczyli w tych rekolekcjach Henry w parafiach podejmowali różnego typu zobowiązania na rzecz przebiegu Soboru, ale one tak naprawdę wynikała oczywiście też wielkiej nowenny z tej z tej wielkiej akcji powiedział duszpasterskiej i tam wpisywano swoje zobowiązania i one naprawdę były bardzo konkretne np. ktoś obiecywał, że w związku właśnie East myśleniu przygotowaniem do do Millenium chrztu Polski, ale właśnie również na rzecz Soboru np. podejmował takie zobowiązania, że pogodzi się żoną rzucił kochankę, że zerwie z nałogiem pijaństwa itd. że pogodzi się z sąsiadem, że zwróci dług, więc to było naprawdę bardzo konkretne działanie może ciekawe było nie wiem to jest możliwe sprawdzenie czy ktoś dotrzyma tych obiektów nieciekawe znam też takie znane też takie wspomnienia księży, którzy właśnie pisali też o tym, że to robiło wrażenie jak przychodzili właśnie do po kilkudziesięciu latach kilkunastu latach przychodzili właśnie w tym czasie Milenijnym, czyli wielkiej nowenny przychodzili ludzie do spowiedzi no i albo i przy czekali też, że przestaną pić np. prawda, że rzucą zarzucą, a zerwą po prostu nałogiem przepraszam i że trudno to strasznie przez kolejny rok np. przychodziło np. na rok ślubowali, że nie będą pić albo przez całe życie trudno się do przechodziła, ale ale, ale w tym walkę podejmowali no bo tak naprawdę o to chodziło chodziło oto prymasowi, żeby właśnie moralność nie podnieść tak moralność wiarę oczywiście i moralności, bo liczył na to, że właśnie w ten sposób umocnieni Polacy duchowo umocnieni Polacy wewnętrznie odzyskają właśnie tę wolność wewnętrzną, która była niezbędna do tego, żeby upomnieć się oprawa i tylko prawo do wolności wiary wolności kościoła wierzenia, ale w ogóle wszystkie wolności i prawa człowieka, które mieszczą się w tym pojęciu godności człowieka czy też godności dziecka Bożego atak w kościele, więc to był taki szeroki program on rzeczywiście programem religijnym duchowym, ale obliczonym znacznie szerzej na to wolność duchową na wolność wewnętrzną, która miała przynieść wolność wewnętrzną zresztą jeśli pan pozwoli bowiem o tym, że w 1000 sześćdziesiątym ósmy roku prymas miał kazanie ważne, w którym mówił właśnie o tym, o czym też gmina oczywiście wcześniej, ale tam w sposób bardzo jasny jednoznaczny powiedział o tym, że, jeżeli właśnie ta wolność zewnętrzna składa się składa się z wolności milionów ludzi to jest ta suma i jeżeli ludzie będą czuli w sobie tę siłę moc to niema właśnie w innej siły, która byłaby w stanie przeszkodzić im ich dążeniu dowolności zewnętrznej prymat zresztą też 1957 roku już mówił o tym, że losy komunizmu rozstrzygną się nie Rosji, ale w Polsce wtedy, kiedy Polska się u chrześcijanina używał takiego słowa u chrześcijan ani wtedy stanie się wielką siłą moralną i wtedy dojdzie właśnie do zrzucenia do zerwania komunizmu, a z kolei jeszcze cofając się w przeszłość to można powiedzieć, że on już w okresie międzywojennym pisał o tym, jako publicysta, że obce obserwował życie i religijne społeczne ekonomiczne te dalej w Rosji sowieckiej przewidywał, że dojdzie w przyszłości do zdarzenia jak on nazywał z kolei ateizm bezbożnik Lwem bez orzecznictwa z katolicyzmem dojdzie do zderzenia do walki tych 2 sił dobra miłości i zła i wierzył to pisał, że katolicyzm wyjdzie z tej z tej walki zwycięski, a pokonany zostanie komunistą rzeczywiście przecież budowane Bruna nienawiści człowieka człowieka czy klas prawda to bardzo ciekawy opis i obraz tych przygotowań strony kościelnej może spróbujemy jeszcze powiedzieć może trochę zdążymy no jak na to wszystko reagowała władza, która oczywiście chciała oddać Kościołowi tutaj palmę pierwszeństwa w uroczystościach Tysiąclecia sama przecież organizowała wielką akcję chociażby budowania 1000 szkół właśnie na tysiąclecie bardzo dużo zrobiono aby, żeby podkreślać na coraz bardziej ugruntowuje łączy się socjalizm w naszym kraju, który naturalnych powodów dla tej władzy przecież był przeszło w sprzeczności z religijnością i tak itd. mówiąc różni nas o tym, o czym pani wspomniała w pierwszej części, że Gomułka w szczególności wściekł ten list biskupów polskich biskupów niemieckich i nie nie najlepszym delikatnie mówiąc miał relacje z hierarchami kościoła w Polsce rzeczywiście te przygotowania były troszeczkę spóźnione w stosunku do kościoła musi po okresie zorientowali się, że rzeczywiście ta jest ta akcja nazwijmy to przygotowywana przez kościół ona jest zatacza bardzo szerokie kręgi ona jest dla dla socjalizmu dla socjalistycznego państwa niebezpieczna i w związku z tym przystąpiono do konstruowania programu w już 1000 pięćdziesiątym ósmy roku wtedy też Sejm podjął uchwałę o organizacji tych obchodów Tysiąclecia państwa polskiego one rozpoczęły się w 1000 sześćdziesiątym roku trwał do sześćdziesiątego szóstego notabene początkowo chciano organizować główne uroczystości 60 piątym roku byle tylko 2 daty prawda czy byle tylko da się 1006. roku obchodzona przez kościół nie kojarzyła się z obchodami państwowymi, ale ostatecznie uznano, że byłoby sztuczne i rzeczywiście do sześćdziesiątego szóstego roku trwały uroczystości zorganizowane z ogromnym rozmachem trzeba powiedzieć, bo chodziło właśnie o to, żeby przyćmić oczywiście o organizację kościelną, której warto powiedzieć, że Gomułka rzeczywiście uważał, że uważał traktował ten program Milenijny jako, za jaką program polityczny on w ogóle kościół traktował też jako podmiot polityczne i widział duże niebezpieczeństwo rzeczywiście w tym samym programie Milenijny milenijnych obchodów Tysiąclecia państwa Tysiąclecia przepraszam chrztu Polski to mówiąc szczerze, mówiąc że nie należy się dziwić miał w tym trochę racji, że ten program ma charakter nie tylko religijne, ale również w jakim sensie prawda narodowe, a w związku z tym politycznym i te obchody jak powiedziałem było zorganizowane z dużym rozmachem rozpisane też na lata towarzyszyła temu taka mobilizacja środowiska np. naukowego Tadeusz Kotarbiński stał na czele komitetu obchodów Tysiąclecia państwa polskiego świata naukowego, ale przede wszystkim różnego typu organizacji politycznych młodzieżowych itd. no wszyscy myślę, że jeszcze pamiętamy o tym czy wiemy o tym, że była to słynna akcja budowy 1000 szkół na tysiąclecie państwa polskiego budowy dróg budowy różnych ośrodków kultury biblioteki tak dalej także pod tym względem nastąpił jakiś taki skok kulturowy ten powiedziała tak, ale wychodzi od różnego typu manifestacji więcej tak dalej to były wynajmowane historii Polski różnego typu okrągłe rocznice historii które, które były właśnie świętowane, ale oczywiście najczęściej chodziło o rocznice związane z polską Rzeczpospolitą ludową, chociaż nie tylko były również przy różnego typu imprez ze skierowany kół KUL po prostu społeczeństwo, które miały określonych dniach organizacji religijnych uroczystości odciągnąć ludzi od tych właśnie religijnych spotkań tutaj myślę o 60 szóstym roku, bo to było najbardziej wtedy widoczne ta konfrontacja państwa kościoła rzeczywiście sześćdziesiątym szóstym roku osiągnęła swoje apogeum i poczynając od od samego Gniezna tam w kwietniu 1000 sześćdziesiątego szóstego roku rozpoczęły się obchody Milenium chrztu Polski i tego samego dnia 14kwietnia, kiedy prymas Polski rozpoczyna się tą główną uroczystością obchody Milenium chrztu Polski to właśnie tam również były uroczystości państwowe, więc biorąc pod uwagę niewielki miasto stłoczone stłoczeni uczestnicy 2 uroczystości w tym samym czasie w tym samym miejscu rzeczywiście prowadzić to mogło prowadziło też do napięć i tak samo było w Poznaniu kolejny teraz zrobimy krótką przerwę na informację i za chwilę wrócimy do tego wątku Maciej Zakrocki dzień dobry raz jeszcze to są historie Polski jesteśmy połączeni z panią dr Ewą Kierzkowską, a rozmawiamy o uroczystościach, których kulminacja miała miejsce 3maja 1966 roku w Częstochowie nie mówiliśmy w drugiej części zakończyliśmy ją tym wątkiem takiej rywalizacji władzy komunistycznej z kościołem, który przygotowuje się właśnie do Milenium, a władza chce, rywalizując trochę przyćmić te uroczystości czy odciągnąć Polaków właśnie od tego religijnego charakteru Tysiąclecia takim symbolem, którym się często mówi, który miałby właśnie pokazywać ma desperację władzy w tym kierunku jest właśnie 3maja w Częstochowie był podobno pomysł zorganizowania koncertu Bitelsów, którzy nawet to ktoś już tam sprawdzą mieli tego dnia wolne mieli koncert w Londynie 1maja, więc teoretycznie trzeciego mogli wystąpić nie wiem czy z powodu finansowych czy innych z tego pomysłu zrezygnowano można powiedzieć trochę śmieszny przykład ale, ale dość charakterystyczne jak właśnie władza próbowała robić wszystko, żeby to niebyły nie było tysiąclecie chrztu Polski tylko tysiąclecie państwa polskiego, ale domyślam się, że poza takimi nawet humorystycznymi anegdotkami jak jak ta z Beatlesami no była jakaś próba z nie wiem rozmów z kościołem dogadania się jak to jednak robić czy rzeczywiście władza wybrała bardziej taki konfrontacyjny charakter kontaktów z kościołem w związku z mile no i rozmów, gdy chodzi o to, żeby zorganizować wspólnie jakieś obchody państwowe kościelne takich rozmów w ogóle nie było rozmowy oczywiście pomiędzy władzami kościelnymi i i władzą polityczną takie rozmowy były samego Wyszyńskiego SN z Gomułką było kilka takich rozmów, ale one skończyły się w 1000 sześćdziesiątym trzecim roku więcej już ich nie było z uwagi na, jakby 2 strony zrozumiały, że nie ma możliwości porozumienia się nic nie przynosiły tak naprawdę te rozmowy pomiędzy właśnie pierwszym sekretarzem prymasem Polski, więc one rzeczywiście te obchody kościelne państwowe przybrały niestety taki bardzo konfrontacyjne charakter wcześniej władze kościelne przedstawiały władza oczywiście musiały też przedstawiały program uroczystości kościelnych w związku z tym władze administracyjno politycznej nie musiały konstruować programu właśnie konfrontacyjnego, czyli organizować tak jak to było w Gnieźnie Poznaniu prawda konkurencyjnych uroczystości już nie tylko o charakterze takim społecznym rozrywkowym dla ludzi, ale o charakterze politycznym był manifestację w Gdańsku i w Poznaniu później z tego zrezygnowały władze takiego takiego sposobu organizacji, aczkolwiek to jak pan powiedział na początku cały czas były organizowane konkurencyjne od wciągające ludzi od uroczystości religijne różnego typu spotkania imprezy no właśnie warto powiedzieć jeszcze Częstochowie 3maja 2 poniedziałek dzień pracy w związku z tym dla ludzi zorganizowano naprawdę bardzo duże uroczystości takie rozrywkowe nazwijmy to, ale nie tylko, bo były też Akademię w Częstochowie w całej w całym powiecie częstochowskim i one były w sobotę 1maja były też tam zorganizowane zawody sportowe piłkarskie jakiś jakiś się mecz też żużlowy miał być otwarcie stadionu z tym jest nieskończenie nie zdążono tego zakończyć miał być też, iż lot balonów sportowych itd. i być może to co pan powiedział przede wszystkim cena i koszty po prostu sprowadzenia Vital do Polski niestety był nieosiągalny, dlatego że ten wielki program dla samej Częstochowy el z uwagi na koszty bodajże to było 1,51 000 000zł też musiał być obcięty do tego nie doszło, ale różnego typu produkcji np. zachodnich filmów, których wcześniej nie widziano byśmy pewnie by Polacy nie zobaczyli w tym czasie właśnie ze względu na Milenium chrztu Polski był możliwy właśnie tak, że to też się stało także takich rozmów absolutnie, żeby z zorganizować wspólne obchody Tysiąclecia państwa chrztu Polski nie było co więcej Gomułka wiedział i mówiła o tym, że to jest walka o dusze Polaków to jest walka o dusze Polaków i w kilku rozmowach, ale również i rozmowach z prymasem przestrzegał przed tym, żeby nie walczyć właśnie dusze Polaków rozmawia np. za wiejskim mówił o tym, że rząd dusz ma socjalizm socjalizm wygra itd. więc tu absolutnie było postawione na konfrontację na walkę i to w 1000 sześćdziesiątym szóstym roku bardzo mocno wybrzmiało w tych poszczególnych miastach już do te wszystkie uroczystości i dodają one były bardzo mocno obserwowany przez służby bezpieczeństwa, a we wszystkich tych miejscach w czasie tych wszystkich uroczystości przecież było mnóstwo mnóstwo oficerów czy też tajnych współpracowników służby bezpieczeństwa, którzy nagrywali fotografowali, którzy cały czas dokumentowali te uroczystości to się wszystko też znajduje się już w archiwum dzisiaj Instytutu Pamięci Narodowej, więc mamy o tym, wiecie jak szeroka to była akcja tak jak dziś znalazłem informację, że stworzono taki specjalny plan zabezpieczenia majowych uroczystości miał 130 stron, a wokół Jasnej góry kręciło się cały czas 220 oficerów SB mieli 20 samochodów no właśnie urządzenia podsłuchowe łączność aparaty fotograficzne, o czym pani, o czym pani wspomniała myślę, że warto powiedzieć, że takim ciekawym z 1 strony trochę komiczne ale, ale może nie powinienem używać takiego słowa o charakterze coś co przeszło do historii jako areszt aresztowanie obrazu jasnogórskiego, o co chodziło tak rzeczywiście to też sześćdziesiąty szósty rok 2września 1966 roku w został aresztowany czy aresztowana kopia obrazu matki Bożej częstochowskiej, która regulowała po Polsce od 1957 roku to była trzeba też było w ramach tych właśnie przygotowań do do 1 000 000 tak do Milenium tak właśnie w sierpniu 26sierpnia 1000 pięćdziesiątego siódmego roku ta peregrynacja została rozpoczęta na Jasnej górze i celem było po prostu to, aby matka Boża odwiedziła ludzi ich miejsca zamieszkania prymas uznał, że w związku z tym, że nie wszyscy będą mogli przebyć na Jasną górę do matki Bożej w związku z tym matka Boża w tym cudownym wizerunku kopii cudownego wizerunku powinna odwiedzić wszystkie parafie trafić do każdego człowieka ten obraz był poświęcony przez papieża Pawła szóstego w czasie wizyty Wyszyńskiego w maju pięćdziesiątego siódmego roku rozpoczęła się pielęgnacja poprzez wiedzę jak i wszystkich parafiach diecezji natomiast sześćdziesiątym szóstym roku zmieniono program i obraz wędrował do diecezji nie poszczególnych parafiach tylko do diecezji, gdzie odbywały się centralne uroczystości Milenium chrztu Polski i rzeczywiście siła tej wędrówki była ogromna siła tej wędrówki była ogromna, dlatego że ten obraz naprawdę gromadził tłumy ludzi w parafiach, a potem w diecezjach wyzwala rzeczywiście wielkie moce duchowe emocjonalne są też tego świadectwa to jest 1 sprawa druga sprawa to jest to, że ten obraz to jest też istotne dla naszej historii Polski ten obraz wyzwalał również działania o charakterze obywatelskim byśmy powiedzieli dzisiaj, dlatego że ludzie musieli sami przyjąć obraz w parafii w tym sensie, że przygotować uroczystości, że musieli wyjść z domu i wspólnie coś zorganizować, żeby przy udekorować np. ulice stworzyć banderii, bo taka w taki był wtedy zwyczaj może nie kolejnym o to czy krajowe może inne prawda na granicy diecezji na granicy województwa przejąć obraz przywieźć przeprowadzić czuwać przez 3 kolejne doby, bo tak to z reguły było i i to rzeczywiście ludzi jednoczyło już nie tylko chodziło o to osobiste przeżycie religijne, ale to ludzi jednoczyło i toteż jest ciekawe może dodam, bo to z perspektywy zostało też zauważone przez historyków socjologów religii nie tylko, że właśnie te uroczystości w ogóle związane z wielką nowe no i milenijne, ale właśnie przede wszystkim obraz spowodował, że właśnie ludzie wyszli na ulice pokojowy sposób weszli na ulice, żeby zamanifestować swoją wiarę wierność Bogu, ale jednocześnie to co pan wcześniej, o czym wspominał też, żeby zamanifestować swój sprzeciw swój trzeci sieci systemowi, bo to miało charakter głównie religijne, ale również charakter społeczno-polityczny trzecich wobec systemu wobec rządzących ja nie chcę powiedzieć, że wszyscy oczywiście, bo w tym roku sześćdziesiątym szóstym nastąpiła pogłębiła się apel pogłębiła się polaryzacja społeczeństwa opowiedzenie się po 12 stronie, ale większość większość jednak opowiedziała się po tej stronie, którą reprezentował wówczas kościół i wracającego głównego pytania rzeczywiście władze polityczne administracyjne zobaczył, że jest to bardzo groźna ta peregrynacja po Polsce obrazu kopii obrazu matki Bożej Jasnogórskiej i kilkakrotnie sześćdziesiątym szóstym roku dochodziło do zatrzymań, czyli policja zatrzymywała ten obraz wędrujący z diecezji do diecezji zatrzymywała przewoziła wbrew programowi kościelnemu tak było np. w czerwcu sześćdziesiątego szóstego roku obraz z Fromborka miał być przewieziony do Warszawy i tutaj przez kościół Świętego Stanisława kostki wejść do katedry itd. natomiast on został 20czerwca aż po pięćdziesiątego szóstego roku zatrzymany przez milicję i przewieziony bezpośrednio do Warszawy do katedry tam tam był przetrzymywany w zakrystii później oczywiście uczestniczył w tych uroczystościach milenijnych i on pozostał aż do aż do września 60 tego szóstego roku w Warszawie, czyli kopia już nie powędrowała np. do Krakowa ma do Przemyśla mleczka do innych Kraków czy rządu w maju później podczas całych uroczystości w Warszawie nie powędrowała do innych miejscowości tylko miała miała być przewieziona na Śląsk i była przywieziona w czerwcu na Śląsk do Katowic, ale w drodze pod Będzinem 2września 1006. roku obraz został zarekwirowany byśmy powiedzieli przez milicję i przewieziony bezpośrednio na Jasną górę tam przekazany został Pauliną i pod groźbą zamknięcia niższych seminariów duchownych Pauliński ich miał być tam przetrzymywany po prostu stanęły budki wartownicze milicyjne wokół klasztoru jasnogórskiego i od tej pory były samochody wjeżdżające i wyjeżdżające z Jasnej góry czy wyjeżdżające przepraszam Jasnej góry był rewidowany również samochód np. prymasa są takie zdjęcia w poszukiwaniu po prostu kopii czy przypadku nie jest kopia wywożona z Jasnej góry i to trwało aż się do siedemdziesiątego drugiego roku przez 6 lat, więc rzeczywiście opcja na wydawała się groźna bardzo to wszystko co działo się właśnie w związku z peregrynacji kopii po Polsce, aczkolwiek jeszcze raz dodać, że to, że kościół poradził sobie winny sposób od tej pory terenowa la już po kraju nie ma w ramach tak, ale puste ramy tak puste ramy i nawet można powiedzieć było jeszcze większym jakimś takim symbolem prawda pewnego coś protestu wobec władzy tak to było jeszcze, bo to robił jeszcze większe wrażenie, bo nie trzeba było nic pisać prawda, bo ludzie widzieli puste ramy już wiedzieli co się stało, że po prostu władze milicja zabrała obraz tak, czyli to zrobiło jeszcze większe wrażenie na ludziach, więc to nie był zabieg dobrze przemyślany, ale rzeczywiście pierwsze pokazujący stan napięcia po drugie, po drugie rzeczywiście pokazujący, że władze polityczne bardzo bały się peregrynacji kopii może ciekawostkę dodam, o czym dowiedziałem się niedawno co samo zaskoczyła czytając pro Memoria prymasa Wyszyńskiego on pisze o tym, bodajże 7 już tam jest 70 już z tego roku, że one właśnie peregrynacji kopii obrazu matki Bożej częstochowskiej w czasie Milenium w czasie przygotowania do Milenium w czasie wielkiej nowenny wyszedł ze strony zespołu tzw. ósemki, czyli tych pani dzisiaj już nazwa Instytut prymasa Wyszyńskiego one rzeczywiście w tych przygotowaniach i realizacji programu odgrywały dużą rolę i rzeczywiście tych jak się okazuje wiele inicjatyw różnego typu i tak ważne jak peregrynacji po kraju kopii obrazu matki Boskiej częstochowskiej to właśnie wyszedł z tego Instytutu prymasa pisał, że początkowo się wahał zastanawiał się nad tym, bo to było wielkie przedsięwzięcie logistyczne organizacyjne też niebezpieczne jak się okazało sześćdziesiątym szóstym roku, bo to było wyzwanie duże rzucone władzą, ale na to zdecydował wszystko to jest niezwykle ciekawa na dodatek może w poszukiwaniu właśnie takich wydarzeń w naszej historii znajdujemy odpowiedź na większe procesy, jakie miały miejsce, bo rozumiem, że ewidentnie chociażby wydarzenia, które w Polsce mają miejsce już wkrótce myślę tutaj najpierw sześćdziesiątym ósmy potem siedemdziesiątym roku, że to jest właśnie wszystko konsekwencja tego co się dzieje wcześniej Tal chociażby właśnie w takie rzeczy jak aresztowanie obrazu myślę, że zostawiło trwały ślad w Polakach i stąd łatwiej potem było o sprzeciw wobec takiej co dużo mówić nie tylko, że autokratyczne, ale głupiej władz bardzo bardzo dzisiaj dziękuję pani za nasze spotkanie za tę opowieść pani dr Ewa Czaczkowska Instytut edukacji medialnej dziennikarstwa OKS 2 była gościem audycji historię Polski dziękuję ślicznie dziękuję bardzo, dziękuję państwu również dziękuję zapraszam na informacje w TOK FM życzę miłego wieczoru Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: HISTORIE POLSKI

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Słuchaj podcastów TOK FM bez reklam. Teraz wszystkie pakiety TOK FM Premium 40% taniej!

KUP TERAZ 40% taniej

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA
NULL
Array