REKLAMA

"Fajny kraj do życia" Michała Sutowskiego

Wieczór Radia TOK FM
Data emisji:
04-05-2020 23:00 (Powtórka: 21-05-2020)
Prowadzący:
Czas trwania:
49:00 min.
Udostępnij:

To teraz inne pytanie: czy Polska jest sympatycznym krajem do życia?Czy raczej pod górkę i wiatr w oczy? Rozwiń »
A jeśli tak, to co musiałoby się zmienić, żeby w Polsce żyło się dobrze lub jeszcze lepiej? To pytanie zadał dziesięciorgu ekspertom Michał Sutowski z „Krytyki Politycznej” i z tych rozmów powstała jego najnowsza książka Zwiń «

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
wieczór Radia TOK FM jest z nami redaktor Michał Sutowski z krytyki politycznej autor książki fajny kraj do życia dobry wieczór panie redaktorze dobry wieczór fajny kraj do życia czy też kojarzy z polską Otóż zależy jak kto gorące uczucia, że to swojej ojczyzny to, że czasem też przesłania pewne realia to znaczy intensywność tych tych tych tych uczuć, a mówiąc zupełnie serio to to zdanie, kto to ten tytuł pochodzi z mojej rozmowy z dziennikarką, która zajmuje się Rozwiń » rynkiem pracy czy Adriana Rozwadowska i ona powiedziała coś takiego, że w Polsce naprawdę niewiele zmian potrzeba chodziło konkretnie zmiany prawne właśnie dotycząca rynku pracy uzwiązkowienia ubezpieczeń społecznych, aby Polska była naprawdę fajnym krajem do życia na krótko, mówiąc że pewien pewien poziom rozwoju, jaki osiągnęliśmy jest już taki, który uprawnia nas gdzieś tam to rzeczywiście uczynienia Polski na miejsce jako właśnie wygodnym takim, które zapewnia zapewnia pewne elementarne bezpieczeństwo nie tylko poziom dobrobytu i oczywiście ktoś powie, że to wszystko bardzo śmieszne, bo przecież właśnie stoimy u progu jakiegoś jakiegoś wielkiego kryzysu gospodarczego, którego głębi jeszcze jesteśmy w stanie oszacować, ale mam wrażenie, że ten pomysł związany z fajnym krajem do życia, czyli z powiedzeniem o tym jak mogłyby wyglądać różne sfery naszego życia tak jak mieszkania zdrowie ubezpieczenia społeczne polityka energetyczna rynek pracy podatki transport szkoła, że to wszystko co się wiąże z postulowanym przeze mnie wzmocnieniem poprawą jakości usług publicznych z zorganizowaniem właśnie tych sfer na sposób no inny niż dotychczas to wszystko bynajmniej nie straciło na na aktualności w wyniku pandemii, ale proszę ich nie określa, że wręcz zostały wyostrzone wzmocnione zresztą ta książka ma epilog Cikowic 19 zmienił wszystko w tym epilogu pan konkluduje, że podczas epidemii nic się nie zmieniło tylko wszystko przyspieszyło tak no to oczywiście nie zdradzamy, jakie tajemnicą, że główny koncept książki powstał jednakowoż przed wybuchem pandemii stąd stąd to posłowie i jakim staram się pokazać, że takie kwestie jak wysokiej jakości publiczna ochrona zdrowia, do której wszyscy mają dostęp, które pracownicy są zgodnie z opłacania jak system ubezpieczeń społecznych, które uwzględnia np. to że, że możemy mieć pewne okresy w życiu, których nie pracujemy i nie odprowadzamy składek kwestię organizacji polityki Żywnościowej, a czyli, czyli zapewnienie, żeby w warunkach zmiany klimatycznej możliwe było na utrzymanie i rozsądnych cen żywności, a jednocześnie no i utrzymanie w ogóle warunków to do tego żeby, żeby bronić co mogło w Polsce działa choćby ze względu na na kryzys wodny itd. itd. szkoły prawda to znaczy takie, które wymagają nauczycieli bardzo wysokich kompetencjach szkoły, w których klasy są mniej liczna niż obecnie to wszystko były postulaty moich rozmówców ekspertów w swoich dziedzinach pokazywali, dlaczego to wszystko jest bardzo ważne z punktu widzenia jak już abstrakcyjnych komfortu życia sprawiedliwości społecznej takich rzeczy, które niektórym wydają się już luksusem, a oni pokazywali, że to wszystko jest niezbędne z punktu widzenia rozwoju Polski to znaczy, że jeśli tego nie będzie zapewnionego to społeczeństwo polskie nie będzie działać Polska za kilka kilkanaście lat będzie krajem nadającym się do życia teraz okazuje się, jakim dramatem są wakaty na stanowiskach pielęgniarskich, jakim problemem jest niedobór lekarzy, jaki problem jest odchodzenie nauczycieli zawodu to wszystko co pokazywaliśmy w tych rozmowach jako pewne trendy, które są niebezpieczne są groźne, które należy odwrócić no to nagle w momencie pandemii to się wszystko ukazało jak na dłoni każdemu, kto nawet można codziennie interesuje się sprawami polityki społecznej polityk publicznych, a tymczasem no i mówimy o tym w zasadzie codziennie prawodawcy doniesienia dotyczące pandemii obejmują wątek stanu ochrony zdrowia i tego, gdzie brakuje lekarzy tego jakich warunkach funkcjonują domy opieki także okazało się, że pandemia faktycznie przyspiesza albo może jeszcze inaczej działek taka soczewka to znaczy nagle okazało się w pod szkłem powiększającym, że te wszystkie problemy które, które w różnym stopniu nam doskwierały i których rozwiązanie jest konieczne po to, że w Polsce ludzie mogli odpowiednich warunkach pracować niewykluczone także pracować dłużej, żeby ludzie kształcili się w szkołach w sposób adekwatny do rozwoju współczesnej epoki, żeby ludzie mieli gdzie mieszkać sposób, że za pieniądze na poziomie, na którym będzie ich stać to jest to wątek rozmowy moich Joanną Erbel o system mieszkaniowy, że to wszystko nagle staje się jasne oczywiste, a przy tym powinno stać jasne oczywiste, bo jak wiemy te rozwiązania które, które wprowadza rząd w ramach kolejnych tarć niestety niekoniecznie idą w tym akurat pożądanym pożądanym kierunku pańscy rozmówcy stawiają trafne diagnozy sytuacji dają recepty co zrobić, żeby Polska była fajnym krajem do życia niektóre recepty są bardzo dokładnie policzone jak choćby kwestia likwidacji wykluczenia komunikacyjnego tak starczyło około 2 miliardów złotych, by je zlikwidować na poziomie około 300 powiatów natomiast mam wrażenie po lekturze tej książki i wysłuchaniu tych wszystkich mądrych ludzi, którzy mają te mądre receptę, że klub jest taki anegdoty, która pojawia się w pierwszej rozmowie dotyczącej zdrowia, kiedy to pańska rozmówczyni porównuje polską służbę zdrowia do rzymskich Wodociągów i ja pozwolę sobie to opowieść przytoczyć w całości miasto, że my bardzo stare wodociągi ciągle się psują rury pękają woda cieknie główny rezerwuar wysycha w końcu musi nastąpić wielka katastrofa, ale remont generalny byłby niezwykle kosztowny uciążliwy dla mieszkańców hotelarzy restauratorów ludzi żyjących z turystyki samorząd naprawę, więc usterki łatać dziury modli się, żeby ta spodziewana katastrofa nastąpiła teraz tylko za kadencji przeciwników politycznych niż oni się kół pociągu nie będzie innego wyjścia ja mam wrażenie, że to opisuje naszą politykę ostatnich dziesięcioleci, że jest także my wszyscy zdajemy sobie sprawę, że wiele sfer naszego życia jest na sznurek służba zdrowia emerytury edukacja, ale dopóki ten naprężeń sznurek trzyma to żadne władza polityczna nie jest w stanie przeprowadzić głęboki gruntownych reform i czekasz ten sznurek puści, kiedy nastąpi ta wielka katastrofa to trzeba będzie to wszystko jakoś posprzątać ale, dopóki nie zawali dopóki jeszcze stoi no tak stać będzie no tylko kłopot polega na tym, że to przestaje stać to znaczy, że ten sznurek już, że już już pękł czyta czy Agrafka opuściła no bo jak popatrzymy na ochronę zdrowia to naprawdę nie wiem ile pielęgniarek w Polsce zostanie po jeszcze kilku tygodniach jeszcze kilku miesiącach pracy w takich warunkach takie pieniądze jak jak obecnie bardzo wielu nauczycieli zgłaszało chęć odejścia z zawodu po zakończeniu tego roku szkolnego emerytury NATO zasadził się temat dyżurny powiedziałbym lot kilkunastu miesięcy albo lepiej, kiedy zaczęły się pojawiać pierwsze na pierwsze emerytury z nowego systemu prawa zostały zostać zaczął być wypłacana mieszkania znowu ceny mieszkań to też lub stały temat artykułów prasowych i memów od pewnego momentu dotyczących powierzchni, jaką można uzyskać za nasze roczne roczne wynagrodzenie także z 1 strony można powiedzieć, że ten tak katastrofa Wodociągów, że katastrofa rzymskich Wodociągów nastąpiła to jest to jest to jest raz druga rzecz, że tam metafora, która użyła Maria bura, a propos ochrony zdrowia ona rzeczywiście dotyczy stanu systemu zdrowotnego w tym w tym sensie najbardziej, że to jest stan największej pociągnąć ekstremalnej złożoności czy dotyczy jeszcze wszystkich mieszkańców Polski jest to system wielopiętrowe i nie z niejako z natury czy definicji jest jest bardzo skomplikowane znacznie istnieje coś takiego nieskomplikowany system ochrony zdrowia na nas we współczesnym świecie, ale są też sfery tutaj ten transport wspomniane wirus, z którym rozmawiam z dr Michałem Wolańskim doskonały przykład okazuje się, że wysokość nakładów na to, aby w rozsądny cywilizowany sposób zapewnić pewne minimum mobilności Polakom poza dużymi środkami kosztuje pieniądze w skali wydatków państwa zupełnie śmieszne, bo takie, jakie poszły na ze spółką skarbu państwa, czyli TVP tak aktualnie między 2 i płaci miliardy złotych tak to to to jest pomysł na rozwiązanie to tam wyliczone na osoby osób km wręcz jak to zrobić tam z kolei Indie od razu przytacza, żeby działać na wyobraźnię naszych słuchaczy mówiłam tych 2 miliardach, które by wystarczyły liczony to tak mamy około 300 powiatów w powiecie lipnowskim, który został wybrany za punkt wyjścia ruch obsługuje 25 busów, a zatem 7,51000 busów obsłużyło Polskę powiatową 2 kursy rano 2 po południu 1 około czternastej drugi około siedemnastej osiemnastej rocznie każdy był jeszcze około 64 000 km łącznie 480 000 000 km rocznie jeśli za kilometr liczył 4zł to przy 3751 000 000km mamy miliard złotych ten transport byłby koordynowany na poziomie powiatów cały zmian to wg Pańskiego rozmówcy mniej więcej około 2 lat pracy nad diagnozą logiką zmiany przygotowaniem struktur wydaje się, że nic łatwiejszego prawda tak no i pieniądze w skali takiego państwa Polska wypełnioną i zaniedbywane w zasadzie no, a jednak, dlaczego to się nie udaje no 1 z powodów jest taki tutaj w środku transportu jest to szczególnie dobrze to kwestia koordynacji między różnymi szczeblami administracji zaś między administracją centralną wojewódzką powiatową gminną to jest coś czym polskie państwo ma problem od zawsze czy innych epokach próbowano rozwiązywać poprzez centralizację całkowitą lot tego przykładem był PRL gdzie, gdzie gminy tego po prostu organy terenowe administracji Państwowej potem wprowadzono samorządu to był bardzo znaczący postęp jeśli chodzi o jakość zarządzania na szczeblu najniższym no ale okazało się, że koordynacja bywa bardzo różnie między państwem samorządami, a 2015 roku mamy do czynienia z jeszcze gorszym, bo sytuacja, w której filozofia tak powiem urządzenia obozu władzy zmierza w jawny sposób centralizacji to znaczy ile wcześniej mieliśmy do czynienia z takimi typowymi przepychankami polegającymi na tym, żeby może trochę więcej kompetencji nawet przekazać samorządom, ale ze środkami może niekoniecznie tak było i na co oczywiście samorządy protestowały o tyle po 2015 roku mamy do czynienia ze świadomą polityką to znaczy ograniczania samodzielności tych tych jednostek no i kłopot w tym, że rozmaite działania, które są tutaj postulowane czy to dotyczące transportu czy chociażby polityki mieszkaniowej dotyczy bardzo charakterystyczny taki obszar, gdzie bez pomocy samorządów trudno sobie wyobrazić jakieś jakieś daleko idące zmiany, że to wszystko tak naprawdę rozbija się o niemożność bądź niechęć do współpracy między siłami politycznymi, które reprezentują różne no właśnie różne poziomy zarządzania i oczywiście w warunkach konfliktu politycznego takiego, jaki mamy w Polsce w ostatnich latach, czyli takiego, który mamy obóz władzy kontra reszta świata, bo wcześniej to były 2 dla jej opiekun polityczne teraz 31 wieku zasadzie i rozproszona jego otoczenia no to tym bardziej trudniej jest o o współpracę także, a może drugim problemem panie redaktorze jest kwestia obaw, jakie ma władza każda władza przed reformami, bo tylko 1 obszar w Pańskiej książce jest naznaczony nadmiarem wielkich reform systemu, czyli edukacja pociąg ten system jest przebudowywany, a cała reszta leży odłogiem, jeżeli chodzi o reformowanie mieliśmy 4 wielkie reformy rządu Buzka mieliśmy 1 reformę kluczową Donalda Tuska, która została odwrócona przez rząd Prawa i Sprawiedliwości, bo Donald Tusk podwyższył wiek emerytalny prawo sprawiedliwość wróciło do tego co było wcześniej i trochę to jest także te nasze elity polityczne boją się reformowania, czyli takich całościowych potężnych zmian w bardzo prostego względu to przynosi skutki w perspektywie czasowej mówi maty wykluczenie komunikacyjnym 2 lata tak rządzącym się spieszy, więc teraz mamy inną filozofię reprezentowaną przez prawo sprawiedliwość, czyli transfery socjalne gotówka do ręki zmian systemowych reform nie no bo one wymagają no przygotowania intelektualnego tak strategii potężnej logistyki także pieniędzy, a efekty są za jakiś czas niekoniecznie mogą być im plus dla rządzących i wprowadzających przyczyną powiedzmy, że w przypadku PiS-u to akurat reforma ochrony reforma edukacji była wdrażana no powiedzmy z dużą determinacją, żeby nie powiedzieć, że w ogóle bez ważenia na oczy można nazwać reformą tak tak znacznie w tym czasie doszło do istotnej zmiany w strukturze tak całego całego stanu Maciej czy powrót to do ośmioletniej szkoły podstawowej likwidacyjnych, ale państwo zwracają w tej rozmowie na to uwagę nie o to chodziło o to nie o to chodziło, żeby zamienić gimnazja na ośmioletnia podstawówka czteroletnie liceum tylko chodziło o to by unowocześnić edukację, żeby doinwestować nauczycieli, żeby no pojawiła się cyfryzacja polskiej edukacji widzimy jak to teraz wygląda podczas tego zdalnego nauczania to znaczy siły środki poszły w tym kierunku, w którym były potrzebne tak no rzeczywiście w tej rozmowie z profesorską dużo mówimy o modelu fińskim jako takim no punkt odniesienia bardzo często przywoływanym mówią o tym jak mogła być dobrze zorganizowana szkoła natomiast bardzo ciekawy wątek jak w ogóle Finowi wdrażali swoje reformy i ona przygotowywanie trwało wiele lat i coś bardzo istotna te reformy były oparte na bardzo szerokim konsensusie społecznym to w pewnym sensie jest chyba pierwszy problem czy pierwsza przeszkoda to znaczy, że w ciągu wielu lat temat, bo to nie jest także Finowie automatycznie na pewnym etapie mieli nie wiedzieć, skąd wspólną wizję prawda tylko, że przez wielu przez kilka lat dyskutowano rzeczywiście dość sprzyjających cywilizowanych warunkach to w zasadzie do czego edukacja państwo powinno dążyć udało się wy dyskutować można powiedzieć oczywiście bardzo szerokie przyzwolenie akceptację na określony model no i potem sukcesywnie ten model wdrażano on jest korygowany naprawiany to w ogóle cecha charakterystyczna państw nordyckich to znaczy, że państwo nie boi się pewnych sygnałów zwrotnych i pokazuje, że jakiś wycinek system działa i dokonuje takiej stałej ewaluacji po to, żeby tamten system poprawiać korygować w Polsce niestety jak wiemy, że w Polskiej szkole, zwłaszcza ewaluacja to się kojarzy z tym, że nauczyciele muszą wypełniać dziesiątki stron tabel, w których wykazują postępy ucznia na rozmaitych poziomach tymczasem no i ewaluacja raczej powinno nastąpić na poziomie systemu natomiast Finlandii przyjęto właśnie założenie sporej autonomii nauczycieli w nauczaniu tylko, że znowu bardzo istotny komponent tego tak tak tego systemu tego trybu jakoś pożądane no to są to jest to, że nauczyciele to jest nauczyciel jest to zawód Finlandii bardzo wysoko płatnej cieszący się bardzo od stosunkowo wysoko płatnej cieszące się bardzo wysokim prestiżem społecznym i selekcja do tego zawodu jest zupełnie z naszego Putina niebywała tam myślę, że pamiętam chyba 9 osób na miejsce mniej więcej jest na uczelniach które, które dają uprawnienia do nauczania w szkołach podstawowych średnich no i to to wszystko rzeczywiście oznacza poważne nakłady, ale także bardzo poważne dowartościowania pewnej grupy zawodowej teraz, kiedy przypomnimy sobie strajk nauczycieli roku 2019 to pamiętam, że władza skalkulował sobie, że nie opłaca się realizować postulatów płacowych nauczycieli, które postulaty, których realizacja mogłaby nas w jakimś stopniu przybliżyć do tego, żeby np. najlepsi, żeby po pierwsze, mniej wakatów po drugie, żeby najlepsi ludzie nie nie odchodzili z tego zawodu, zwłaszcza w warunkach dobrej koniunktury gospodarczej i i to jest taki znowu problem którego, którego nie chce na pewno ten obóz władzy podjąć potraktuje tę grupę zawodową jako no jak z definicji wrogą sobie w związku z tym na nich raczej będzie oszczędzał nie liczy na to że, że jakieś pozytywne zmiany np. podwyżki płac czy zmiany w szkoleniu nauczycieli mogłyby zyskać przychylność no i w tym sensie kolejny kolejny bardzo ważny sektor naszego życia no pada ofiarą takiej logiki doraźną doraźną wyborczej, a trudno sobie dziś wyobrazić oczywiście taką debatę polityczną, której przedstawiciele bardzo różnych stron nie tylko partii, ale też organizacji pozarządowych właśnie samorządów już wreszcie do tej grupy zawodowej, czyli nauczycieli związków zawodowych wypracowują jakiś jakiś konsensus to raczej zmierzamy obecnie jesteśmy po prostu w stanie w stanie ciągu polaryzacji ma wrażenie, że padła ta kluczowa rzecz w tym co pan przed chwilą powiedział mówiąc o modelu fińskim, że on był naprawiany korygowany, że dokonywano jego przeglądu, a my w Polsce mamy problem z kontynuacją tego co wprowadzili poprzednicy przez następców to znaczy za każdym razem, kiedy mamy poniedziałek wyborczy tak, by świat zaczynał się od nowa i następuje zanegowanie tego co zrobili poprzednicy i przebudowanie, jeżeli to takie w ogóle dochodzi na nowo pewnych obszarów naszej naszego życia naszej działalności, czyli nie ma szans na tę kontynuacja no tak to jest to jest problem został, który wskazywano już od wielu lat czyli, czyli brak ciągłości instytucjonalnej państwa polskiego to znaczy tego, że bardzo wiele sfer traktowanych jest albo jako łup partyjne albo jest traktowana właśnie w taki bardzo doraźne doraźny sposób, bo oczywiście nie jest tak, żeby edukacja ochrona zdrowia były u nas jakimś takim nas to łakome kąski dla partii tak to nie jest tak, żeby pewne stanowiska pomijając, pomijając kuratoria, żeby one były czasem podano wiadomo jest tak zimno cesarz, ale rzeczywiście się już zdarzają, ale wreszcie, że nie to jest głównym powodem prawda to nie to nie to uzależnienie od systemu partyjnego jest tutaj najważniejszym źródłem problemu natomiast faktycznie te sfery, w których, które są bardzo istotne z punktu widzenia wszystkich obywateli no są taktowane bardzo bardzo doraźne w sposób instrumentalny da to znaczy z 1 tony mamy tę ochronę zdrowia, która jak tłumaczy moja rozmówczyni jest tak daleko idący lęk przed tym, aby poruszyć jakość cegły w tym może, bo w obawie, że to się wszystko zawali prawda no bo mamy czy może naczynia połączone może lepsza lepsza metafora natomiast w przypadku edukacji rzeczywiście to jest także dokonano bardzo radykalne radykalnej gwałtownej przebudowy zostaną, która wypchnęła w ogóle część dzieci rodziców z tego systemu to system prywatnego oczywiście to część którą, którą NATO NATO stać natomiast regionu to w oparciu o taki dość dość osobliwe wyobrażenia ideologiczne na temat tego, jaka szkoła powinna być w oparciu pewne stereotypy jest to widmo przemocowych gimnazjów tak ranny, w którym dzieje się sama Gomorra to są to historie znane z mediów w pierwszych latach po powstaniu gimnazjów, a z badań doświadczeń nauczycieli już kilkunastoletnich przecież przez kilkanaście lat 17 dobrze pamiętam nas ostatecznie funkcjonowały to wszystko i zdążyło się unormować i ten system rzeczywiście się dotarli zaczął działać sprawnie, że idealny, ale sama struktura szkoły była czytać czy czy działała w sposób w sposób racjonalny, a właśnie w oparciu o rozmaite stereotypy takie wyobrażenia sentymentalne nostalgiczne odwoływanie się do doświadczenia młodości części wyborców Prawa i Sprawiedliwości no to rzeczywiście w od odrzucono z góry nogami bez bez związku z wiedzą ekspercką wiedzą środowisk które, którą szkołę tworzą no to jest generalnie 1 z problemów, które się nie tylko nie dotyczy ochrony Niko edukacji, ale też np. kwestii polityki klimatycznej czy właśnie właśnie transportu cieczy czy mieszkaniówki prawda to znaczy, że tam, gdzie istnieje duże zaplecza eksperckie takie, które nie jest powiązane z jakimi konkretnymi interesami biznesowymi, ale np. pochodzi od od środowisk, które chcą zaprezentować panu zaproponować pewną wizję tego tego ogromnego obszaru, czyniąc to właśnie mieszkalnictwa czy to czy to polityki energetycznej to wszystko gdzieś rzeczywiście przegrywa z logiką z logiką partyjną mam wrażenie, że ta sytuacja, w której teraz jesteśmy sytuacja związana z epidemią też bardzo mocno zaostrzyła nie tylko kwestie związane z ze zdrowiem edukacją, ale także, a ze sprawami pracowniczymi w tym trochę już mówiliśmy, ale warto więcej np. kwestia pozornego samozatrudnienia, która teraz taki bardzo bolesne dla samozatrudnionych sposób ujrzała światło dzienne redaktor Rozwadowska przytacza w tej rozmowie z panem, a dane dotyczące restauracji z fast foodem, gdzie 5050% pracujących w tych restauracjach to zatrudnieni na umowy zlecenia 50% zatrudnionych tak na umowy-zlecenia pracują wg grafiku od do pracodawcy udaje, że to nie są etatowi pracownicy ci ludzie teraz, kiedy restauracje zamknęły po prostu z dnia na dzień stracili dochód i możliwość utrzymania się na powierzchni no tak i co gorsza widać dzisiaj znaczy po kolejnych propozycjach, jakie propozycjach rozwiązania, które są przegłosowana w związku z w związku z kryzysem w latach 2 na starcie kolejnych ich, że lekko nie będzie tak, że ta logika taka elastyczną Ela uelastycznienie rynku pracy, która była potężnym problemem od no to się zaczęło w zasadzie na początku tego pierwszego wieku wraz z tymi agencjami pośrednictwa pracy, ale potem wraz szczególnie się wzmocniło po roku 2008 dziewiątym oraz reformy Platformy Obywatelskiej to wszystko co zrodziło rozmaite patologie rynku pracy co wydawało się, że z nami na poziomie debaty publicznej już jest zdiagnozowana jako stan niewłaściwą stronę walczyć i czemu po części też sprzyjała niezła koniunktura gospodarcza pewne został minimalna rozwiązania w rodzaju stawki godzinowej wprowadzona nowa okazało się, że to wszystko znowu przestaje, że ten kierunek, który jak się wydaje w ostatnich latach jednak gdzieś tam został obrany na na ucywilizowanie tych relacji na rynku pracy, że to znowu wraca do logiki uznano taką z lat dziewięćdziesiątych, czyli takiego przekonania może im bardziej rynek jest elastyczne tym tym lepiej się pracodawcy przedsiębiorcy mogą dostosowywać do sytuacji rynkowej mało tego wracamy jeszcze do takiego wiele lat przed wskazuje to pomysł z wczesnych lat dziewięćdziesiątych zupełnie upiornego polegającego na tym, żeby problem bezrobocia załatwiać wypychanie ludzi na emeryturę to znaczy wiele wskazuje na to, że osoby, które są w wieku emerytalnym pierwszy do zwolnień tak jest tak jest i to są wszystko metody doraźne oczywiście logika jest taka, że to są osoby, które mają jakieś źródło utrzymania ta no tylko, że ono tak samo w latach dziewięćdziesiątych tak sam pomysł także ludzie jakoś przeżyli tylko długofalowe fakty tak są zupełnie zupełnie dramatyczna i rzeczywiście nie ma pomysłu na to jak i w ogóle nie widać koordynacji jeśli chodzi np. luzowanie restrykcji łączenie tego zapewni formami pomocy dla pracowników cały czas mamy kwestię wysokości zasiłku dla bezrobotnych zupełnie zupełnie dramatyczną zapomnieliśmy o tym problemie ile wynosi w Polsce zaś dla bezrobotnych to jest nieuprawnione, bo bezrobocie było stosunkowo niskie ta, a tymczasem okazuje się, że może kilkaset złotych to znowu może być jedyne zabezpieczenie dla dla bardzo wielu dla setek tysięcy albo więcej tracących pracę także tak rzeczywiście elastyczność rynku pracy ta ten podział, który w, którym ludzie w zasadzie w zależności od tego czy mają etat czy są poza etatowymi pracownikami znajdują się nawet jeśli mają podobne dochody zupełnie różnych sytuacjach życiowych to ten podział znowu jak te są czerwca w czasie pandemii no ujawnił się z tą całą mocą oprócz wirusa walczymy jeszcze 1 flagą właściwie nie wiem czy walczymy po prostu tak biernie rząd podchodzi do tego co się dzieje mówi o susze i tym co dzieje się w tematach hydrologicznych to też korespondują 2 kolejne obszary, które pojawiają się w Pańskiej książce to jest kwestia klimatu kwestie rolnictwa, a klimat jest jedno zdanie, które sobie też wypisałam, które niesamowicie trafnie i obrazowo pokazuje co się dzieje badania Polskiej Akademii Nauk pokazują, że w ciągu kilku dekad 34 drzew w Polsce będzie rosło w niewłaściwej strefie klimatycznej 75% drzew w Polsce będzie rosło w nim właściwej strefy klimatycznej, dlatego że zaczęły rosnąć w 1, a w ciągu kilku dekad to strefa klimatyczna zmieni się na inną no tak i Marcin Popkiewicz mój rozmówca w tym w tym obszarze pokazuje że, owszem, kiedy klimat się zmienia się ociepla no to pewnie będą jakieś rodzaje roślin nowe, które będziemy mogli uprawiać, ale wizja, że tutaj nagle winorośle prawda po rosnącą polskiej Polska stanie się nie wiem no właśnie potęgą np. produkcji win w sytuacji, kiedy klimat wypchnie z tego rynku południe Włoch to są niestety wizja dość dość naiwne i nieuwzględniające tego, że z 1 strony w ogóle sam proces przestawiania się na zupełnie inny produkcji żywności jest bardzo trudny i bolesne, a z drugiej strony duża Polska niezależnie od tego jak będzie temperatura jest jeszcze krajem czy zawsze była krajem, który ma bardzo duży problem zaopatrzenia w wodę pitną, a nasz cały system w inny stan rolnictwa z drugiej strony energetyczne one są powiązane bardzo bardzo mocno właśnie poprzez wodę powodują, że te problemy wynikające z ocieplenia klimatu u nas będą jeszcze bardziej dotkliwe bardzo długo mieliśmy taką no dość sielską wizję, że nawet jeśli ten klimat faktycznie jakoś tam się zmienia to przecież jesteśmy w strefie umiarkowanie to co złego się stanie, że to będzie 12 stopnie cieplej ta i i to wszystko oznacza, że tymczasem rzeczywistości to powoduje konieczność niesłychanie adaptacji na niesłychaną skalę te wątki, o których mówi Marcin Popkiewicz np. kontakt właśnie w kontekście wody w kontekście małej retencji tego jak powinny być uprawy rolne są organizowane to wszystko teraz znaczy w ostatnich tygodniach tak naprawdę gdzieś zaczęło wchodzić do dyskursu politycznego tak znaczy politycy część polityków przynajmniej zaczęła np. mówić o małej retencji już nawet zaciągnąć Renato realizacji rzek prawda, czyli te, że ta polityka taka, która była jeszcze do lat siedemdziesiątych na świecie obowiązującą to znaczy pomysł na regulowanie koryt rzek nie są betonowanie oczywiście ale, ale generalnie ustawianie tak obiegu także były zrobione przede wszystkim sprawne, że to jest z punktu widzenia zaopatrzenia kraju woda nie rozwiązanie wskazane tylko tylko męską przeciwskuteczne na to nakłada kwestia naszego systemu energetycznego, bo bloki węglowe, które obecnie dominują wymagają dużych ilości wody to ich schładzania i w okresie letnim, kiedy mamy duże zużycie energii i niskie stany wód Noto mamy rzeczywiście poważne poważne zagrożenie dla autem to wszystko pokazuje, że to to są wszystko kwestii, których zaczynamy być świadomi na poziomie głównego nurtu to znaczy rzeczywiście dech w debatach prezydenckich słyszeliśmy już to tematy zdaje się do tygodników organizował debaty tego rodzaju, w której postawiono temat suszy kryzysu wodnego i faktycznie te propozycje gdzieś tam pomocy polityków liderów politycznych kandydatów gdzieś już tam sięgały to oczywiście to do sedna problemu na tę szybkość bardzo daleka droga trzeba pamiętać, że ze strony rządu no raczej dominuje takie myślenie, o którym traktuje się jak mówi Marcin Popkiewicz las jako plantacje desek no rzeki właśnie jako jako obszar do kolejnego uregulowania cieczy czy wybetonowany, a kwestie rolnictwa, ponieważ w Polsce od lat toczy się dyskusja czy gospodarstwa powinny być duże czy jednak podtrzymywać żywot gospodarstw małych rodzinnych czy jednak gospodarstwa średnie to kwestia struktury w jaki sposób się zorganizować produkcją rolną jest ciągle nierozstrzygnięta tak struktura to jedno druga rzecz tu profesor wielki wskazuje na poważną trudność z utrzymaniem dużej części małych gospodarstw wskazuje, że np. jeśli popatrzeć na na strukturę opłat unijnych ktoś, kto popiera to w przypadku większości gospodarstw rolnych, które są beneficjentami testator socjal, a nie ani rzeczywiste to dopłaty do takiego do takiej czy innej formy produkcji oraz zgodę dane, w które pan profesor przytacza w Pańskiej książce 1 300 000 gospodarstw pobierających dopłaty unijne z czego 600 000 praktycznie nic nie produkuje na rynek, więc dopłat właśnie funkcjonują tam jako socjal tak dotychczas się wiąże z takimi nieformalnymi dzierżawa prywatna czy jakiś większy właściciel uprawia uprawia ziemia, a właściciele realnych konkretnych aktorów pobiera pobiera opłaty pobiera dopłaty unijne z kolei na inny wątek związany z typem rodzajem produkcji wskazuje Marcin Popkiewicz to znaczy mówi o tym, że rolnictwo tak intensywna, które są oparte na bardzo dużej ilości nawozów na głębokiej orki, ale także na likwidacji np. drzew śródpolnych łąki między ono powoduje ono sprzyja czy po pierwsze, wyjałowienia gleb po drugie nie pozwalać utrudnia zatrzymywanie wody prawda sytuacji znowu coraz dłuższych okresów upalnych coraz częstsze służb coraz mniejszych opadów czy opadów, które się rozkładają bardzo niekorzystny sposób czy np. przez bardzo długi czas deszcz pada w ogóle potem mamy nawałnica, która w całości spływa do rzeki potem do morza to wszystko za zakłada konieczność przestawienia rolnictwa na inne typy produkcji taki, który również bardziej zlokalizowane to znaczy zakładamy, że łańcuchy produkcji żywności bez punktu widzenia rozwoju polityki przemysłowej bardzo ciekawy wątek, że one powinny być bardziej lokalne to znaczy, że produkcja przetwórstwo sprzedaż powinne być bardziej zakorzenione w danym kraju nawet w danym w danym regionie to z 1 strony oczywiście pozwala na no takie rzeczy jak chociażby oszczędności na misjach na śladzie Węglowym, ale także to jest element bezpieczeństwa żywnościowego kraju tutaj Polska z 1 strony ma ogromne wyzwania właśnie ze względu na wodę i zmiana klimatu z drugiej strony jednak spory spory potencjał pod warunkiem oczywiście, że odpowiednia polityka zostanie zostanie wdrożona może jak poziom zniszczeń taką 1 rzecz w ogóle chodzi o ogólną myśl tej książki znaczy istotne jest to, że te wszystkie działania związane z interwencją publiczną czy to właśnie stan usług publicznych czy inwestycje publiczne w przekształcenie rozmaitych sektorów adekwatnie do wyzwań, że to wszystko to jest tak naprawdę warunek, żeby gospodarka społeczeństwo wspólnota polityczna mogły trwać w stanie, który jest znośne dla dla większości mieszkańców to znaczy to są działania, które są konieczne nowości nie nie z racji tego że, ponieważ żeśmy się przez 30 lat kapitalizmu zdążyli jako całość wzbogaci w związku z tym rosną społeczne oczekiwania do redystrybucji do tego, żeby więcej ludzi mogło z owoców tego wzrostu korzystać tylko to są działania, które są niezbędne po to, żeby dalszy rozwój był w ogóle możliwe tak żeby, żeby w ogóle, żebyśmy mogli w Polsce produkować to co jest potrzebne, żebyśmy mogli żyć w znośnych warunkach no to te wszystkie zmiany czy to w ochronie zdrowia czy to w systemie emerytalnym czy to w systemie energetycznym czy z tej produkcji żywności są po prostu warunkiem koniecznym w tej książce jest takie jedno mocne pańskie zdanie bez projektów infrastrukturalnych wysokiej jakości usług publicznych planowania strategicznego gdzieś w połowie tego wieku będziemy społeczeństwem starych schorowanych często bezdomnych nędzarzy duszących się smogu i wydających gros dochodu na jakikolwiek dostępne źródła energii bardzo kiepska perspektywa kiepsko, ale niestety ja staram się w tym 1 zdaniu może nadmiernie efekciarskich, ale jednak zawrzeć not podstawowe problemy tak, których o, których moi rozmówcy mówią, bo ceny energii to nie jest kwestia jakichś arbitralnych decyzji elit brukselskich związane z polityką klimatyczną tylko po prostu tego, że zwrot z oraz zwrot energetyczny inwestycji węgiel spada radykalnie w ostatnich latach po prostu gospodarka oparta na węglu jest coraz droższe ona na całym świecie to jest kwestia tego, że mamy starzejące się społeczeństwo w związku z cen system ochrony zdrowia, które już jest w dużej mierze niewydolny już ma bardzo wiele wakatów to przez czynnik ludzki to znaczy w Polsce wszystkim brakuje lekarzy pielęgniarek to jest to najpoważniejszy problem, że mamy kłopot z mieszkaniami, których cenę ze względu na to, że mieszkaniówka została oddana jako wolnemu rynkowi no mieszkania są jak dotąd bardzo dobrą lokatą kapitału i zabezpieczeniem na przyszłość to każde zabezpieczenie na przyszłość lokata kapitału dla stosunkowo wąskiej grupy Polaków, których po prostu stać na inwestycje tego rodzaju natomiast będziemy mieli do czynienia z rosnącą grupą ludzi, których na mieszkania, zwłaszcza na mieszkania w dużych miastach nie będzie stać musimy pamiętać te akurat wątek, który jest w mniejszym zakresie w tej książce poruszany, ale że mamy do czynienia z taką tendencją demograficzną opisywano to m.in. w raportach klubu Jagiellońskiego prof. prof. Przemysława cieszyńskiego to znaczy, że Polacy emigrują do większych miasta miejscowości mniejsze się wyludniają w związku z tym ten trend na rynku mieszkaniowym znaczy, że mamy coraz większy popyt i podaż regulowane rynkową będą powodowały, że po prostu bardzo wielu Polaków nie będzie stać ma na mieszkanie w tych w tych największych miastach ani na wynajem ani tym bardziej na na ich kupno jeszcze będziemy musieli się smogu no właśnie to są wątki, które często niesłusznie to złączone często po z ociepleniem klimatu jak wiemy smok ocieplenie lat to są 2 różne 2 rozłączne rzeczy, choć miewają często wspólne przyczyn tak to jest spalanie paliw kopalnych przede wszystkim węgla w różnych różnych formach no tak to są to są wszystko trendy, o których eksperci mają wrażenie mówią od lat kilku lub kilkunastu to znaczy niektóre są już mocno zakorzeniona w świadomości zbiorowej smok na pewno emerytury też, chociaż emerytury to jest temat, który zakorzeniony w taki dość powiedziałbym jest zakorzeniony w taki sposób w naszej świadomości, że żona będą emerytury będziemy nominować osobie nie poradzi zawczasu nie uciułać trochę grosza, żeby mieć na starość to nikt na państwo nie liczy nie kupię nie kupi mieszkania jako jako lokaty kapitału co oczywiście powoduje wzrost cen mieszkań na rynku tak wysoka samo spełniająca się przepowiednia to znaczy bardzo o tym, mówić, który na pytanie czy to znaczy, że to myślenie, które prowadzi nas do tego, żeby unikać tolerować np. sytuację, w której państwo toleruje niepłacenie składek wrota bardzo wiele sfer to jest też to coś, o czym mówi dr Sawulski prawda to znaczy ten podział rynku pracy fikcyjne samozatrudnienie to są wszystko zjawiska tolerowane przez państwo, ale również takie, na których duże przyzwolenie społeczne z racji tego, że składki ubezpieczenia społeczne są traktowane jako taki zmarnowany pieniądz właściwie na takich aparatów prawda trzeba go jeszcze, ale nic z tego nie będzie w związku z tym lepiej byłoby przeznaczyć ma oszczędności prywatne NATO oszczędności prywatnych tak to kolej poważnie no to to rzeczywiście rynek nieruchomości z tym, który w powszechnym oglądzie zapewnia stosunkowo najbezpieczniejszą stopę zwrotu i to może być po części prawda tylko kłopot polega na tym, że efekty uboczne tego, czyli taką ma masowego to może duże słowo, ale jednak inwestowania przez najzamożniejsze część Polaków właśnie właśnie nieruchomości powoduje, że nieruchomości drożeją powyżej toi toi to bardziej, niżby wynikało z popytu na no na metraż mieszkania, a jednocześnie będzie to powodowało, że ten stan emerytalny będzie funkcjonował coraz gorzej, bo po prostu urazu będzie coraz większa to jeszcze 1 rzecz na koniec chciałabym pana redaktora zapytać, bo większość tych obszarów właściwie wszystkie prócz 1 dotyczą one bardzo indywidualnie kwestie edukacji mieszkań transportu zdrowia tak dalej tym podobne, ale jest 1 obszar, który zwykle osób, które zwykle patrzymy tylko na taki odległy to kwestia obronności, chociaż oczywiście historia powinna nas nauczyć tego, że kwestia tego czy państwo jest w stanie nas obronić czy państwo jest także w stanie obronić samo siebie jest dla nas wszystkich sprawą egzystencjalną to prawda ja rozmawiam tutaj na ten temat z ambasadorem Piotrem Łukasiewiczem także oficerem wojska polskiego wcześniej, które no wskazuje rzeczywiście na rozmaite punkty takie dotyczące całego systemu obronnego pokoju nie tylko kwestia takiego czy czy uczuć czy innego uzbrojenia czy czy liczebności armii, ale w ogóle tego, że system obronny tak naprawdę dziś oznacza dużo więcej niż tylko nie tylko wojsko, bo to jest albo inaczej to wojsko obejmuje może obejmować też sfery, które wcześniej się z nim w tym tradycyjnie nie kojarzyłem takie kwestie już o bezpieczeństwo energetyczne bezpieczeństwo systemów możliwość wyłączenia np. zasilania na danym obszarze kraju czy kontrola systemów informacyjnych to wszystko to jest coś co przekłada się z 1 strony na na bezpieczeństwo narodowe z drugiej strony na elementarną jakość życia funkcjonowanie wszystkiego funkcjonowanie całej całej infrastruktury i też znowu to są kwestie np. tego czy możliwe jest wyłączenie brata elektrowni zdalna przez przeciwnika w ramach jakiejś formy wojnę wojny hybrydowej to gdzieś tam jakiś panelach eksperckich w ramach takich artykułów pisanych tonie sensacji można można ten wątek gdzieś gdzieś w mediach znaleźć, ale nie nie nie myśli się np. o tym jak się taki jak ta kwestia bezpieczeństwa ma do tego jak powinien wyglądać system energetyczny prawda czy powinien być to stan scentralizowany oparty na przesyle energii na całą resztę kraju czy np. system rozproszony, w którym pojedyncze gminy czy wspólnoty lokalne czy nawet pojedyncze gospodarstwa domowe korzystają z własnego zasilania prawda to są wszystko kwestie, które w czasie konfliktu wojennego co czy tak jak w charakterze hybrydowym stają się bardzo ważna bo, bo po przekładają się na to czy ludzie po prostu są w stanie przeżyć utrzymać jakość infrastruktura i o których zdecydowanie zbyt mało mówi tak mi się koncentruję rzeczywiście na wydatkach na uzbrojenie w kwestii także siano rano helikoptery kupimy jakich nie Piotr Łukaszewicz wskazuje bardzo wyraźnie jak helikoptery powinniśmy kupić jakich nie potrzebujemy, ale pokazuje jednocześnie, że to tylko wycinek obrazka atak czy to, że np. o nim zaniedbana jest obrona przeciwlotnicza w związku z tym zakup drogich myśliwców amerykańskich nie do końca wydaje się najbardziej adekwatne i dlatego amerykańskiego wprost, dlatego że w tym systemie obrony przy braku zabezpieczenia Przeciwlotniczego po prostu mogą się okazać umiarkowanie przydatne w czasie konfliktu zbrojnego także, iż chodzi o obronę rzeczywiście pokazana jest pokazana jest to ten sam szerszy obraz był z nami Michał Sutowski z krytyki politycznej autor książki fajny kraj do życia, na którą tą książką w radiu TOK FM sprawuje patronat medialny mamy w związku z tym dla państwa do rozdania kilka egzemplarzy bardzo proszę byście państwo do nas napisali maila w tej sprawie adres dla was małpa to Krupka FM dla was pisane łącznie małpa to kropkę FM panie redaktorze bardzo dziękuje tym, którzy nie załapią się na egzemplarz w prezencie od nas ksiądz zapraszamy do sklepu wydawnictwa krytyki politycznej zapraszam serdecznie w takim razie bardzo dziękuję za rozmowę dziękuję pani redaktor państwu życzę dobrej nocy do usłyszenia Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: WIECZÓR - KAROLINA LEWICKA

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Słuchaj podcastów TOK FM bez reklam. Wybierz pakiet "Aplikacja i WWW" teraz 45% taniej!

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA