REKLAMA

Zaprzysiężenie Mandeli to był punkt przełomowy nie tylko dla Afryki

Weekendowy Poranek - Maciej Zakrocki
Data emisji:
2020-05-10 08:40
Prowadzący:
Czas trwania:
18:06 min.
Udostępnij:

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
Maciej Zakrzewski dobry ponownie potem po plątaniem pogmatwane spróbujemy w ostatniej części piątkowego poranka trochę się wyciszyć porozmawiać o czymś zupełnie inny, ale mam nadzieję, że będzie to dla państwa bardzo ciekawe pretekstem do tej rozmowy jest także od 10maja 1994 roku 226 lat temu w pierwszym demokratycznie wybranym prezydentem Republiki Południowej Afryki został Nelson Mandela po tej postaci od tych wyborach historyczności tamtego wydarzenia opowie nam znakomity Rozwiń » reportażysta znawca tego kraju, a od razu dodam, żeby też wprowadzić naturalną relację w tej rozmowie mój bliski kolega z czasów studenckich Wojciech Jagielski dzisiaj związany jest tygodnikiem powszechnym dzień dobry Wojtku dzień dobry cześć no właśnie ty pamiętasz ten dzień pamiętam doskonale jestem zszokowany i za każdym razem jak sobie uświadamia ile czasu akta tej chwili i 26 lat ćwierć wieku po prostu w głowie się nie mieści nie chce wierzyć, ale ale, ale tak to była 1 z takich chwil w mojej dziennikarskiej przepraszam, że wyrażenie karierze ważniejszy, dlatego że ten najcenniejszy zawsze dla mnie było w pracy jako korespondenta reportera to była ta możność mu szansę być naocznym świadkiem wydarzeń, które już w tym momencie, kiedy siedział człowiek miał wrażenie albo pewność, że to są także inne wydarzenia historyczne i wybory w Południowej Afryce 1004. roku i inauguracja Mandeli zaprzysiężenie go w Pretorii podjął on Building firmę bili, kto jadłem podziemia, kiedy będę składał przysięgę w budynku i 1 Building no to była taka chwila, której znaczenia byliśmy wszyscy pewnie, którzy byli tego świadkami resztę oglądali w telewizji podejrzewaliśmy ja w każdym razie może tego taki wrodzonym sceptykiem jako dziennikarz trochę jestem, że będzie to miało znaczenie bardziej symboliczne znaczenie symboliczne czasami jest wystarczająco ważne wystarczająco wielkie niszczy znaczenia konkretne i rzeczywiście to była taka chwila to był taki punkt przełomowy w historii na całą pewnością Południowej Afryki, ale nie tylko nadają się jak i Afryki, a także gdzieś to naszą polityczną popularną kulturę też na etatach nasze pisała, jeżeli nie powinna, a nie wydaje, że nawet można, by powiedzieć, że to się też wpisywało pewnego rodzaju proces, który odbył się tutaj w Europie kilka lat wcześniej mówił w roku osiemdziesiątym dziewiątym tak jak kawał Europy wychodziła należą niedemokratycznego systemu demokratycznego podobnie to się działo w RPA tak się złożyło, że w moim życiu dziennikarskim również ten kraj odegrał wielką rolę w pamiętam wyprawę pierwszą moją do tego kraju rok wcześniej przed wyborami w dziewięćdziesiątym czwartym jeszcze na zaproszenie trzecim przepraszam jeszcze na zaproszenie prezydenta de klerk wnosi oczywiście ich osobiste zaproszenia ale, ale to było wspierane przez ówczesne jeszcze rząd białych i pamięta właśnie jak wtedy, przygotowując się do tej wyprawy wskazywali no i ci, którzy się na tym państwie znali, ale sam to znajdowałem w jak wiele jest podobnie jest chociażby między ty w tym procesie przechodzenia pokojowego właśnie z dyktatury do demokracji łącznie z pomysłem okrągłego stołu, który był u nas a, a w Republice Południowej Afryki był chyba kwadratowy czy rzeczywiście też miały sporo takich skojarzeń, że rzecz, że to się tam trwa trochę podobny sposób jak u nas początkowo tak natomiast dosyć szybko się z tego wrażenia, owszem, pozornie przypomina, że obydwie, gdzie transformacja 2 przełomy były podobne, ale z drugiej strony wszystkie przełomy są podobne saldo rewolucyjny albo ewolucyjny, więc jeżeli tak to bądź połączymy to rewolucja każda będzie przypominała rewolucję francuską bolszewicką rewolucję imama Chomeiniego każda nie rewolucyjna transformacja będzie przypominała polską południowoafrykańską idącymi południe pod tymi środowiskami w Południowej Afryce pojawili się po latach także oskarżenia kolaboracji zdrady o bycie niewystarczająco prawdziwym patriotą południowoafrykańskim co się tam rozkładało na kolory jak zwykle, bo bycie patriotą południowoafrykańskiej to jest bycie patriotą biały albo czerwonym czarnym przepraszam przerwania oczywiście też dochodzenie, grając w każdym kraju swoją rolę w tej tańczy politycznej barw natomiast przy tych podobieństwach no to sądy zupełnie innego rodzaju historię doświadczenia, a przede wszystkim to czym miała Południowa Afryka się zmierzyć w Polsce Europie nie mieliśmy do czynienia z transformacją kraju, owszem w krajach wielo etnicznych, ale Południowa Afryka to była transformacja, która miała doprowadzić do społeczeństwa podzielonego ustawowo konstytucyjnie ma rasy miało powstać społeczeństwo wielo rasową pojawiło się to hasło też piękne jest to w ogóle, ponieważ lekarz tamtych czasów to jest raczej symbol czegoś, czego nie tylko Południowa Afryka, ale może wszyscy powinniśmy dążyć tego ludu Tęczy, w którym wszyscy są różni się między sobą jak będzie się różnie, ale żyją potrafią żyć zgodzi dopiero tak połączeni stanowimy jakoś się jakieś prawdziwe piękno pojawiło się to hasło natomiast wszyscy oczywiście wtedy mieli ochotę byli przekonani, że się, że sięgną od wysokości to było praktycznie nie do zrealizowania wydaje się, że tę poprzeczkę przed południową Afryką przed Angelą tak bardzo wysoko zawiesiliśmy my nie mamy, ale Europa świat zachodni ten triumfujący na początku lat dziewięćdziesiątych po zimnej wojnie w tej wojnie wydawało się, że wszystkie na drugiej zostaną dokończone się pogodzą ten zwyczaj, który wtedy przed życie także południową Afryką przyznawania pokojowej nagrody Nobla 2 najbardziej zagorzałym drogą, jeżeli tylko oni nie walczą między sobą na nosie to taki pomysł można budzi zastosować wprowadź przeznaczona dla Kaczyńskiemu i polskości się do godziny będzie budziło nas po prostu śmiech natomiast wtedy to chyba szczerze wierzono no cóż ćwierć wieku jakieś doświadczenia, ale zdaniem może do doświadczeń jeszcze zapytam tego o samego bohatera naszej rozmowy, bo to też jest ciekawa ewolucja nie tylko w rozumieniu procesu przechodzenia właśnie zjazd z niej demokracji do demokracji, ale również takiego dojrzewania polityka, który no właśnie zaczyna od tego, że z punktu widzenia normalnych definicji moglibyśmy powiedzieć, że jest terrorystą tak, który w, którym mówi Białek można rozmawiać o białych należy zabijać tak to jest jego hasło na początku, a potem jestem człowiekiem, który nie dość, że z tymi białymi siada do stołu to jeszcze na dodatek namawia swoich czar czarnych rodaków z różnych plemion, żebyśmy właśnie stworzyli tak jak mówić ten Tęczowy naród z tymi białymi współżyli nie tylko w zgodzie, ale też no właśnie dla dobra nas wszystkich przede wszystkim Mandela, zanim zaczął zakładać organizację zbrojną to przede wszystkim staram się z białymi rozmawiać i odmowa nie tylko mowa, ale odmowa oparta na siatkami Stanami wyjątkowymi represjami tak brutalnymi, jakie można tylko wyobrazić popchnęła go do tego uświadomił sobie, że rozmowy pokojowe, owszem, być może będą możliwe, ale jeżeli obydwie strony będą tak samo zagrożone to był powód, dla którego zauważył organizację partyzancką zostaną Boga jedynego południowoafrykańska południowo afrykańska organizacja stwór także własne zaś szkoda wspominać go te przychody z wszelkich okazjach partyzantkę, która nie wygrała żadnej bitwy nawet, którym nie udało się przedostać na terytorium własnego kraju rzeczywiście Mandela strącony do więzienia na dożywocie dożywocie wtedy oznaczało rzeczywiście dożywocie oznaczało, że rząd po prostu na wolność nigdy nie wyjdzie się wyszedł będąc jeszcze więzieniu mimo tych wszystkich swoich traum poczucia krzywdy do tego klubu la ma prawo zniszczono nie tylko jemu życia życie jego rodziny prześladowano rodziny na wolność on staranność robi wszystko, żeby wszystkim wiedział też on przebacza wychodzi z więzienia został pierwszym czarnoskórym prezydentem kolejny symbol, ale większe elementy lat był bardzo zręcznym błyskotliwym politykiem mężem stanu, który dzisiaj tak dramatycznie brakuje to było też wynikiem ten jego gest był wynikiem politycznej kalkulacji cóż innego mógł zrobić jako prezydent kraju jego wielkość polega na tym rząd zrozumiał je realizował wżyciu i także to, że wiedział, że swoją prezydenturę może sprawować 5 lat ani roku więcej, bo im dłużej byłby prezydentem, więc miałby lat, a sytuację w sposób nieuchronny, by się pogarszała jego mit przetarg, by takie przypadki i Lecha Wałęsy w Polsce on Mandela, składając prezydentura to nikt przynajmniej w Południowej Afryce Mandeli mogliby ojca narodu ratowali myślę, że się mówi w sensie pytać ludzi i tych, którzy żyli w tamtych czasach tych, którzy znają nie tylko opowieści to będą na nich chwalić Mandeli no ale właśnie czy z tego się to bierze, dlatego że Mandela zrezygnował z funkcji prezydenta już właśnie nie startował też ze względu na nas stan zdrowia itd. ale jeszcze jeszcze żył parę lat i dobrze wiemy tak się złożyło, że dosyć regularnie wyjeżdżałem do tego kraju no ta obietnica, bo jednak to też była obietnica roku 90 tego czwartego w dużym stopniu dla wielu mieszkańców tego kraju nie została spełniona takim dla mnie symbolicznym momentem co oczywiście było dopiero początkiem tego procesu zmian to był rok dziewięćdziesiąty piąty mniej więcej rok po wyborach była w tym kraju pojechałem nomen omen do Mandela wyliczyć, czyli takiego właśnie no obozowiska czy kocioł koczowisko ludzi, którzy mieszkają w warunkach urągających człowieczeństwo i pytałem ich właśnie wtedy minął rok i coś się wam zmieniło 3 czy czy jest ta nadzieja oni tam mówili że, że nic pojechałem do innego obozowiska KTH podlane zbór, w którym kiedyś dochodziło do ostrych walk mówię co się zmieniło po roku, a oni mówią pociąg dali nam rurkę z bieżącą wodą to jest ta zmiana to było rok po wyborach, ale kolejne wyprawy do tego kraju pokazywały, że ta nadzieja na znaczącą poprawę życia białych ludzi i czar czarnych mieszkańców nosi w jakim sensie oddala konflikty polityczne nasilają się m.in. już za sprawą rządów kolejnych czarnych polityków jak ty patrzysz na NATO nadzieję, że 90 tego czwartego roku na stan obecny Republiki Południowej Afryki oczywiście to porównać dzisiejszej Południowej, a Południowej Afryki z tą, która pojawiła się w głowach ludzi w roku 1004. bo w trzecim całą pewnością nie mogła się pojawić no to po roku jak strasznie niecierpliwy ludzi musiało trafić w Południowej FR pani już po roku byli sfrustrowani ale, jakbyś pojechał na Podlasie co roku dziewięćdziesiątym myślę, że podobnych ludzi można byłoby spotkać, którzy tłumaczyli, że też rodzicom karne o kant tyłka potłuc w ogóle lepiej było za komuny w Południowej Afryce przynajmniej mało, kto mówił, że zapraszaj dużo lepiej wśród czarnoskórych oczywiście, bo biali myślę, że tęsknili, oddając głos lekko w wyborach, że ta epoka mija ten cel tej Południowej Afryki zgodnie dobrze żyjącej niczego nie tracącej, zyskując tylko nową jakość były nie do zrealizowania po prostu było polityczne hasło, którego użyto no dla spokoju dla spełnienia 1 podstawowej potrzeby i uniknięcia 1 podstawowego zagrożenia tym zagrożeniem była wojna domowa wojna domowa między narodowością owa wojna rasowa polityczna wojna bałkańska, którą żeśmy przeżyli, którą traktowaliśmy jako jakieś takie barbarzyństwo, którego wydawało się nam, że się leczyli po drugiej wojnie światowej byłaby niczym spawania w tym co miało się starzeć Południowej Afryce pamiętam w kwietniu lub leciałem do Południowej Afryki dziesiątego czwartym roku na wybory i wcześniej pojawiła się informacja daleko na depeszach agencyjnych się na gali strącono samolot z 2 prezydentami w Południowej Afryce większość dziennikarzy takich gazet jak Gazeta wyborcza na udzielaniu wysoki budżet, ale nie najwyższych mieliśmy sami decydować czy zostajemy w Południowej Afryce czy pojedziemy do rundy większość z nas nie w tym, że wszyscy są również tych statystyk, ale wydaje się, że wszyscy zostaliśmy w Południowej Afryce nie, dlatego że w Południowej Afryce spodziewaliśmy się historii z happy endem tylko, że w Południowej Afryce miało dojść do właśnie tej wielkiej wojny podczas gdy będzie wydawała się wszystkie potyczki między młodszymi i Hutu to jest element folkloru politycznego w tamtych stronach gęstego spodziewanej tego obawiano Południowej Afryce i lud Tęczy miał być tą flagą, która odwróciła uwagę gości chyba to co Mandeli udało najbardziej sprawić, że ludzie w Południowej Afryce biali Czarni Kolorowi zaczęli sobie myśleć jako społeczeństwie obywatelskim i pięćdziesiąty piąty roku, który mówi to był rok kolejny kolejnego symbolu mistrzostw świata brak rozgrywano tutaj kolejny film Clinta Eastwooda w zasadzie Clint Eastwood mógł kręcić filmy Południowej Afryce każdym bohaterze to jest kraju tak historię jak rzadko, której opatrzonej wykrzyknika ami w jakimś patosem jest Morgan Freeman ma grać Mandela urodzony w zasadę, która się dziwię, że Południowa Afryka nie zaproponowała takiej roli Hermanowi na stałe na emerytury w postać było na to były lepsze Mandela sam Mandela podejście to w każdym razie lepiej przemawiał, więc Południowa Afryka pierwsze lata uważam, że nadzieja była ci, którzy spodziewali się poprawy za szybko to byli może rozczarowania szybko też wylewali sobie ten kubeł zimnej wody rozumieli, że rok nie da się zmienić czegoś tak bardzo pamiętali później to była dobra też nauczka dla Południowej Afryki, kiedy stany Zjednoczone wybrano Baracka Obamy na prezydenta i było z tym większą od Boga, że czarnoskóry został prezydentem Stanów zjednoczonych niż to, że będą system prywatnego w Południowej Afryce, więc Stali na czele nie poradzimy sobie z tym problemem Niemcy, które miały jednoczyć naród ten sam, więc tym samym językiem mając tą samą historię małym tam epizodem w długim, ale jednak pisakiem dzisiaj można powiedzieć, że Niemcy ze Wschodu tak tak właśnie wyobrażamy sobie Niemcy Zjednoczone czy my tak tak właśnie wyobrażaliśmy sobie Polskę po 25 latach transformacji wszyscy są rozczarowani, bo trudno nie być rozczarowanym, kiedy przeszła taką chwilę uniesienia, kiedy człowiek nie myślę, że rzeczywiście cuda się zdarzają, bo one się zdarzały na naszych oczach wrażenie, że tych braków tego Mandeli składającego przysięgę prezydencką to tym obrazem europejskich transformacji tego co najbardziej żałowałem, że ten obraz został zawłaszczony przez upadające berliński mur nie to co działo się w Polsce te fotografie Polski powinny być symbolem tamtych czasów europejskich, a tak się jakoś potoczyło, że ten mur berliński okazał się być spektakularnie niż komunizm w Polsce no bo wypłaca też obrazkowej kultury no po prostu ten mur był ładniejszy obrazki, ale to już nie myślę, że dzisiaj wszystko zostało przerobione na memy jak i nie byłoby, o czym rozlewnia tylko jakby chichotać złośliwie ja tam lubi się trochę rozlewnia co szczególnie weekendowy poranek, a jeszcze bardziej lubię wracać do właśnie tych wielkich wydarzeń, w których byliśmy tacy niesieni będąc pewnymi rzecz dzieje się niewiele do poziomu to jest jeszcze inny temat bardzo Chinach dla naszych mieszkań Wojciech Jagielski dzisiaj tygodnik powszechny był z nami dzięki za rozmowę Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: WEEKENDOWY PORANEK - MACIEJ ZAKROCKI

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Słuchaj podcastów TOK FM bez reklam. Skorzystaj z 40% rabatu w jesiennej promocji. Wybierz pakiet "Aplikacja i WWW" i słuchaj wygodniej z telefonu!

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA