REKLAMA

Kto był najlepszym politykiem ostatniego stulecia i dlaczego według Brytyjczyków to Winston Churchill?

Historie Polski
Data emisji:
2020-05-10 19:00
Audycja:
Prowadzący:
Czas trwania:
49:32 min.
Udostępnij:

Jaki był stosunek WInstona Churchilla do Polski? Czy były premier Wielkiej Brytanii mógł nas wybronić przed Stalinem? Gościem programu był prof. Jacek Tebinka, historyk z Uniwersytetu Gdańskiego, autor książki „Wielka Brytania dotrzyma lojalnie swojego słowa. Winston S. Churchill a Polska”.

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
Maciej Zakrocki dobry zapraszam na audycje historię Polski, a audycja nasza premier ma swoją rocznicę objęcia urzędu premiera przez Winstona Churchilla polityka, którego Brytyjczycy na koniec dwudziestego wieku, kiedy organizowano różnego rodzaju plebiscyty co było najfajniejsze najmądrzejsze najciekawsze w dwudziestym wieku na to m.in. pytano, kto był najlepszym brytyjskim politykiem całego stulecia i bez żadnych wątpliwości Brytyjczycy wskazywali u Stana Churchilla u nas z Rozwiń » kolei pojawia się raz na jakiś czas takie pytanie, ale rządu w porządku wobec nas biliśmy się w bitwie Angie byliśmy oczywiście polscy piloci wierzyliśmy wielką Brytanię liczyliśmy, że również ta danina krwi zostanie doceniona Churchill wybroni nas przed Stalinem pytanie jest czy rzeczywiście mógł to zrobić czy ci, którzy dzisiaj na niego narzekają mają rację, wypominając mu dodatkowo to defiladę zwycięstwa, a to inne nieprzyjemne chociażby losy znakomitych polskich żołnierzy w wielkiej Brytanii po drugiej wojnie światowej no właśnie, ale najlepiej ocenę tej postaci zrobi nasz dzisiejszy gość pan prof. Jacek te winka Uniwersytet Gdański dzień dobry panu dzień dobry panie dyrektorze dzień dobry państwu, a pan jest autorem wielu publikacji, ale m.in. książki wielka Brytania dotrzymały, ale nie swojego słowa Winston Churchill, a Polska może ja bym zaczął od od tego momentu bo oczywiście jego życiorys jest bardzo bujne sięga daleko w okres przed drugą wojną światową ale, ponieważ jak wspomniałem na początku to nasza ocena w dużym stopniu uzależniona od tej drugiej wojny to właśnie chciałem zapytać, bo chyba mało wiemy, jaka jest jego postawa wobec tego co robi wielka Brytania zobowiązana sojuszniczym zobowiązaniami z polską a kiedy Niemcy atakują 1września no to wiemy trzeciego Brytania wywołuje wojny, ale wchodzi w ten etap dziwnej wojny, czyli de facto nam nie pomaga Churchill protestuje czy siedzieć cicho no z punktu widzenia brytyjskiego netto to Brytyjczycy w wrześniu 3009. roku nigdy nie mieli takiego przekonania, że oni Polsce nie nie nie pomagają oni ani z nie chodzi o realiach możliwości prowadzenia działań zbrojnych w 3009. roku przeciwko Niemcom mili bardzo ograniczone sprowadzają się do lotnictwa do Floty wojennej, ale jest 1 podstawową rzecz służy pan panie dyrektorze przytoczył tutaj sylwetkę trzecich jako osoby bardzo chwalonej przez Brytyjczyków współcześnie, ale 1września 3009. roku, kiedy Hitler zaatakował Polskę na trzeci był politykiem ma na nazwijmy to na takim politycznym wygnaniu, mimo że rządziła partia konserwatywna był ma on był outsiderem był wcześniej krytykujemy ze względu na politykę ustępstw wobec Hitlera Chamberlaina i wydawało się, że jest w polityce skończony Hitler dał szansę zrobienia tej kariery po 3 od 3009. roku 3września został powołany nie do gabinetu wojennego jako pierwsze loty Admiralicji no i trzeba powiedzieć jedno, że w tym okresie dziwnej wojny, czyli od września 39 czerwca 1940 roku na to akurat brytyjska realnej była notą tom część sił zbrojnych Wielkiej Brytanii, która prowadziła najbardziej aktywne działania z różnych zresztą skutkiem przeciwko trzeciej rzeszy niestety to co było najbardziej skuteczne jeśli chodzi o działania Brytyjczyków, czyli praktycznie zablokowanie transportu Morskiego trzeciej rzeszy to niestety działało w dalszej takiej w dalszej dalszej perspektywie przyniosło duże kłopoty surowcowe już o zaopatrzeniu w ropę naftową Niemcom późniejszej fazie wojny czy noc z punktu widzenia samotnie walczącej Polski 3009. roku nie miało większego znaczenia, ale między pierwszą 6 września, kiedy Churchill ważyły się jego losy czy będzie w gabinecie wojennym czy nie on ciągle rozmawia z ambasadorem Polski w Londynie Edwardem Raczyńskim wyraża przekonanie o prawie, że prawo z takim złamanym głosem, że również wielka Brytania przystąpi do to wojny co uczyniła, ale za tym niestety nie poszły żadne realne działania przede wszystkim ze strony Francuzów na lądzie, ale to oczywiście nie jest, więc żadną tajemnicą jak prześledzimy skład sił zbrojnych w wielkiej Brytanii chociażby też ze względu na jej położenie i posiadane ekolog nie wiadomo, że lojalnej była najważniejsza rzeczywiście potężna no ale z drugiej strony nie przychodził do do parlamentu albo albo Chamberlaina mówił ludzie jednak żeśmy tym Polakom coś obiecali my mając też jakieś lotnictwo zrzucamy ulotki mówi oczywiście trochę językiem propagandy, a nie bomby na niemieckie pozycje jeśli chodzi o tutaj o wspólne brytyjską francuskie uzgodnienia z 12września 3009. roku podjęte przez przez premiera Chamberlaina i francuskiego premiera galerię i dowódców brytyjskich francuskich, że los Polski jest zależny od losu od losu od losu wojny innymi słowy nie podejmą żadnych działań jednak na lądzie przeniosą się 900 trzydziestego roku na trzecim z tą strategią się zgadzał z przyczyn oczywistych wielka Brytania nie jest nie jest w stanie ani tutaj działa ona zaczęła powoli wysyłać brytyjski korpus ekspedycyjny ME do Francji i wszystko zależało od Francuzów od ich woli od ich niestety jak się okazało nikłej woli walki, ale pamiętajmy o tym, że ciemne, że trzeci odegrał jednak dosyć istotną rolę czynną w Polsce mało, kto wie, ponieważ w październiku 1300 dziesiątego roku, kiedy stery w gruncie rzeczy wystąpił z propozycjami i zakończyć na podmiot Polski wspólnie ze związkiem Radzieckim nie było sensu dalej prowadzić wojnę z jego punktu widzenia przede wszystkim wielką Brytanią i gdy w gabinecie wojennym brytyjskim do Piła była taka tendencja, żeby odpowiedzieć dosyć dosyć pojednawczo no to trzeci jako jako minister jest 1 z tych, które domaga się zaostrzenia odpowiedzi w gruncie rzeczy Brytyjczycy Francuzi odrzucili propozycję Hitlera proszę sobie wyobrazić co by było nasi z naszego punktu widzenia, gdyby w październiku 3009. roku, a wtedy tendencję no ustępstwo Hitlera czy może nadzieję, że zostanie obalony przez jakiś konserwatywnych wojskowych niemieckich w Londynie były silne co było wtedy gdyby, gdyby ani ten rozbiór Polski ciemny, gdyby alianci zachodni nie potwierdzi z drugiej strony jeśli chodzi o działania wojskowe to trzeci był już występował z jakimiś pomysłami na nowe operacje przeciwko trzeciej rzeszy w tym okresie dziwnej wojny na plan operacji Katarzyna wysłania eskadry brytyjskich okrętów wojennych na Bałtyk już plan kompletnie ówczesnych realiach wojskowych szalony był przez niego nie był przez niego wysoko są przez wysunięte zmniejszeniem 3009. roku brytyjska admiralicja robiła potem następnych miesiącach wszystko żeby, żeby ten plan, żeby ten plan CEZ Which jeśli mielibyśmy patrzeć na ten rząd brytyjski jesienią 3009. roku na pewno on był on był jeśli chodzi o o walkę z Hitlerem 1 z najbardziej dominujących dominujących polityków już sam Hitler zdawał sobie z tego sprawę w momencie, kiedy doszło do wypowiedzenia przez wielką Brytanię wojny, kiedy Churchill wszedł do nawet do gabinetu wojennego wtedy, że Hitler, który nienawidził Churchilla zdał sobie sprawę, że ta wojna jest jednak na poważnie, ale to był w takim razie się na sekundkę wróćmy do tego września, ponieważ pan wspomniał o tym, porozumieniu brytyjską francuskim, którego w zasadzie wynikało, że żadnej poważniejszej akcji nie będzie robić i Polski w sensie militarnym ratować, ale przecież ta decyzja konferencji, aby Will de facto otworzyła Stalinowi możliwość no właśnie tego sprytnego wejścia do Polski bez wypowiadania wojny, a potem lawirowania, że przez to nie jest żadna agresja tylko tam próba ochrony braci Słowian z Ukrainy Białorusi tak dalej z 2 wiemy, o co chodzi czy Churchill, kiedy widząc, jakie są m.in. skutki tych działań na Zachodzie, że jeszcze Rosjanie wchodzą czy on wobec tego faktu ma jakieś zdanie czy wypowiada się w sprawie agresji sowieckiej na Polskę jak traktuje Stalina, bo to w jakim sensie będzie potem chyba też ważne no do późniejszej nie chcę być jego przyjaźń, ale przynajmniej strategicznej przyjaźni Wielkiej Brytanii Churchilla ze związkiem Radzieckim Stalin na trawie trafi pan ujął istotę istotę problemu panie redaktorze nic nie wskazuje na to, że Moskwa widziała tych rozmowach, aby Wilna nie trzeba by jakiś geniusz, by zorientować, że Brytyjczycy Francuzi nie ruszam się na froncie zachodnim stanie podobnie jak Hitler był bardzo niskiego zdania, o czym w Orlenie i galerie szczególnie w kontekście chociażby Monachium 3008. roku także to TETA bezczynność oczywiście aliantów zachodnich wspólnie Francuzów miała tutaj miała istotne znaczenie dla radzieckiej agresji podjęcia decyzji oczywiście po tym, jak jak jak w stanie uporał się za rosé z Japończykami na dalekim Wschodzie do trzeciej czy rzecz wizje Churchilla jeśli związek radziecki była tak każą w zasadzie 3008. roku uważa, że zachód powinien porozumieć się ze Stali niezależnie już tutaj postrzegali naiwnie przeciwko Hitlerowi i gwarancjach brytyjskich z marca 3009. roku po ogłoszeniu ich przez Chamberlaina w marcu 300 dziesiątego roku wobec Polski cieszy uważa, że Polska sama nie zdoła się obronić przed Wehrmachtem bez związku Radzieckiego zachód i nie będzie w stanie efektywnie pomóc dodaje oczywiście, żebyśmy też walczyli niestety za krótko mówił jeszcze przed tym 17 września czy za mało efektywnie na to, żeby inne zupełnie zdrowia sieci niestety wypowiedział się w sposób, który z punktu widzenia polskiej racji na polskich polskiej Sojusz polsko-brytyjski niedopuszczalne w gruncie rzeczy no uznał, że w sumie wkroczyli na te tereny wschodnie, broniąc się czy, zajmując obszary nie dopuszczając tam Hitlera domu wtedy ignorantem jeśli chodzi zaś nie miał wiedzy o tym, tajnym oddaniu pro projekt w protokole niedokładnie krynickiego, ale nie trzeba tego wielkiego geniuszu politycznego, żeby widzieć, że jest współpraca niemiecko niemiecko radziecka on operował takim terminem powstał jakiś front wschodni już wtedy we wrześniu 3009. roku co oczywiście nonsensem, chociaż już pamiętajmy, że jednak to porozumienie Hitlera Stalina było porozumienie takich 22 gangsterów luźno ideologicznie się przez nienawidzili i mam tę przepaść między nimi mimo tych ofiar, które padało dzięki współpracy w latach 39 treść nie została nie została zasypana, ale trafił pan wskazał, że ten sposób widzenia czy Churchilla roli związku Radzieckiego jako niezbędnego elementu do pokonania Hitlera on będzie rzutował uczył się na jego polityczne w okresie 3941, a potem oczywiście po ataku Hitlera na na ZSRR teraz wysłuchamy informacji w radiu TOK FM, a po nich wracamy audycji historię Polski historię Polski Maciej Zakrocki dzień dobry ponownie to są historie Polski audycja nasza ma premierę w dokładnie 80 rocznicę objęcia funkcji premiera przez Winstona Churchilla tak 10maja 1940 roku został premierem Wielkiej Brytanii w naszym naszym gościem w Gdańsku jest pan prezes Jacek Glinka Uniwersytetu gdańskiego dzień dobry raz jeszcze dzień dobry panu dzień dobry państwu dotąd używaliśmy ten rok czterdziesty dziwna wojna sobie te trwała, a tu Adolf Hitler ze swoimi ludźmi w ramach planu żółtego czy operacji Fall GL zaatakował Francję i to jest jak rozumiem 1 z głównych powodów, dla którego Church zostaje premierem tu imprezy prezes sanie to oni też nie tyle Theatre Francja i wcześniejsze i ile wcześniejsze wydarzenia związane z podbojem Norwegii na przez Hitlera Danii Norwegii na NATO wpłynęły paradoks polega na tym, że akurat realnej wić no zakupiła rzeczywiście sporo okrętów niemieckich i tak dobrą sprawę udaremniła możliwości wsparcia przez Kriegsmarine jakikolwiek inwazji na wielką Brytanię następnych miesiącach po podboju Francji, który nastąpił także część wcale wielkim bohaterem mimo wszystko jednak tej idei wiemy w wojnę w Norwegii czy Norwegii nie był, chociaż lojalnej odniosły spore sukcesy na generalnie poniesiono poniesioną porażkę, za którą wszyscy obarczali Neville Chamberlain powstał rząd koalicyjny potem to warto podkreślić konserwatystów laburzystów liberałów laburzyści akceptowali w praktyce jedynie Churchilla jako jako jego szefa jako szefa rządu z naszego punktu widzenia to ponownie bardzo istotne, bo nie inny w tej naszej taki mit z mitologii zwanej negatywnej wizji dziedzina mówimy o zdradzie patrząc na 40 piąty rok jego postawy wobec ZSRR natomiast zapominamy ca całej wojnie w czterdziestym roku sięgnie po pokonaniu Niemiec realna stała się realna stała się mediacja włoska między wielką Brytanią Niemcami zawarcie zawarcie pokoju przez wielką Brytanię ten element historii został przedstawiony toczył się w sposób fabularyzowany filmie w filmie czas mroku, a w miarę oddającym w miarę, oddając dobrze na na na ówczesne nastroje nie w wielkiej Brytanii do u nas czasami się jedno ze słówek słynnego powiedzenia Churchilla usuwa, bo jakoś tak w rytmie lepiej brzmi krew pot tuzy tam jeszcze w jego zdaniu jest to liczyli chyba znów ich trud i chyba pierwszy ostatni premier w dziejach świata, który nie miał nic więcej do zaoferowania tylko właśnie krew trud tuzy i pot, ale okazali się okazało okazało się to bardzo chwytliwe nie tylko zostało w pamięci do dzisiaj i rzeczywiście od tego momentu można powiedzieć, że to jest ten jedyny znaczący polityk w rozumieniu oczywiście polityków państwa, które jest niepodległe, które taką determinacją będzie chciał wygrać Hitler, a w tym w tym w tym najtrudniejszym dla na Europę można nawet Polish świata w czasie, czyli między klęską Francji atakiem Hitlera na związek radziecki to by to bez wątpienia tak nad myśmy mieli dzięki temu, że wielka Brytania pozostała w wojnie Miś, gdzie uciec rząd Polski nie utknął jednak we Francji mimo zapatrzenia się przez gen. Sikorskiego za francuskiego sojusznika Emmę ewakuowano kilkanaście tysięcy żołnierzy osób cywilnych przede wszystkim utrzymaną ciągłość ciągłość władzy trzeci, ale przyjął Sikorskiego Mn dał nadal nic z tych 19czerwca trzydziestego roku taka emocjonalna rozmowa miała miejsce nie ma niestety brytyjskiego zapisu co jest ciekawe jedynie dni Polski jest życie czuła się, by obiecywał, że będziemy wspólnie walczyli o polskiej zapisy się jak najbardziej wierny czytając słowa Sieczina widzimy, że to jest to właśnie ten trzeci jakiego, jakiego znamy z list z historii bez wsparcia brytyjskiego jeśli chodzi o dyplomację uchodźców w tym takim najtrudniejszym okresie wojny i 4041 no pozycja Polski na arenie międzynarodowej była naprawdę bardzo bardzo kiepska, a panowie mają ze sobą jak to się dzisiaj mówi dobrą chemię mówi Sikorski oczywiście, licząc myślę, że ta myślę, że ta godzi się pamiętając, że były trochę inne osobowości to tak tak nie przed laty w, wydając z kolegą prof. Markiem Kamińskim zbiór zbiór zapisów notatek z rozmów Churchilla i Sikorskiego z okresu wojny polskiej wersji brytyjskie można porównywać tak tak proszę pamiętać, że trzeci był osobą, która nie politykiem, który nie lubi tracić czasu na rozmowy z ludźmi głupimi niemającymi ciekawego do do dopowiedzenia premier Sikorski był na pewno spośród szefów rządów pani się rządów państw, które znalazły swoje siedziby w Londynie był najcięższym rozmówcą czy sile problemu trochę językowym trzeci nosi się 4 w roku trudno na szczęście nie wbrew pozorom nie musi wcale aż tak dobrze po francusku jak się wydawało gen. Sikorski też ONZ próbowali się porozumieć po francusku najczęściej jednak ambasador czeczeńskiej albo adiutant Sikorskiego kpt zamojski notabene ojciec tego znanego z płyt z polską brytyjskiego Brytyjsko polskiego historyka, a tutaj rozmowy Churchill darzył Sikorskiego szacunkiem oczywiście było też trochę politycznej politycznego politycznego może nie cynizmu bardziej realizmu uważał za polityka rozsądnego ale, toteż już nie oznacza, że był jakiś ustępujemy z różnych żądań rzeczy pomysłów Szczecina 42 roku przez dojdzie do ostrego konfliktu w sprawie negocjacji brytyjską radzieckich układu sojuszniczego, gdzie zagrożona była kwestia cięć w grę wchodziło uznanie przez związek radziecki aneksji radzieckich państw nadbałtyckich czemu Sikorski się mocno przeciwstawia i robi wszystko, żeby się, bo to doprowadzić do z no, żeby ten układ w takim kształcie nie zastosować, ale wracając do ich do ich relacji było w tym trochę nawet po musi używać słowa ciepła, ale wzajemnego wzajemnego wzajemnego szacunku i trzeci też z zainteresowaniem wysłuchiwał opinii wojskowych Sikorskiego na temat przebiegu przebiegu wojny w opinii nie zawsze były oczywiście z osób się sprawdzały artyści niejednokrotnie niejednokrotnie analizy Sikorskiego miały miały sens on podobnie jak część uważa związek radziecki nie padnie i latami jesienią czterdziestego pierwszego roku pod czasami Hitlera jednak otrzyma także można mówić o wzajemnym szacunku bliskich o bliskich bliskich kontaktach z dobrym ktoś pójdziemy tropem pana wskazówki, dlatego że kiedyś słuchacze audycji historię Polski mogli właśnie posłuchać pana Adama Zamoyskiego wspomnianego przez pana jak rozumiem syna tego, który wtedy tłumaczył tak właśnie Churchillowi Sikorskiemu on napisał książkę Orły nad Europą, więc to akurat mówię panu Adamie zamojskim i to akurat jest dobry moment, żeby połączyć w takim czasie to nazwisko problemem sytuacją polskich pilotów w wielkiej Brytanii różnej jakości filmy ukazały na ten temat niedawno, ale jedno w tych filmach się powtarza duża nieufność Brytyjczyków, a przynajmniej na tych decydentów Wielkiej Brytanii do umiejętności polskich pilotów i właśnie powtarza się też że, gdyby nie tragiczne już sytuacja w bitwie o Anglię to wejście Polaków byłoby dalej jakoś przesuwane niektórzy, którzy blokowali właśnie wykorzystanie polskich pilotów wskazywali na ich słabe wyniki w czasie kampanii wrześniowej tak, by nie biorąc pod uwagę technicznych możliwości, jakimi dysponowali polscy piloci Churchill był sprzymierzeńcem pomysłu wciągnięcia polskich pilotów do bitwy oni to znaczy tutaj sprawę, że poziom tak od o tyle z zajęć z okazujemy skomplikowane Brytyjczycy w tym okresie w ogóle zimnej wojny do klęski do klęski Francji to armia Polska była tworzona tworzona na terenie Francji i doszło bardzo powoli wszyscy zaś w większości w wspomnień, ale też dokumentu widzimy Polski, że Francuzi byli bardzo bardzo bardzo no nie zorganizowani uwolni same problemy się pojawiały marynarka wojenna jak wiemy od samego początku MSP oczywistych względów była Enea wywalczyła wspólnie z realnej potem polskie niszczyciele zostały prze przemalowane jeszcze przed wybuchem wojny na etacie nowe brytyjskie co co co do pilotów to Brytyjczycy do już widzimy potem podczas szkolenia chociażby drugiego korpusu gen. Andersa oni solidnie powoli solidni, ale jeśli już brali do szkolenia wojskowych starali się, żeby oni spełniali rzeczywiście standardy takie jakie, jakie są potrzebne na polu walki trudno mieć do nich do nich o to o to pretensje do nas sam Churchill był on był jak Najwyższego uznania o polskich o umiejętnościach polskich żołnierzy jeszcze zanim w Polsce, zanim polscy piloci weszli do do walki w czasie bitwy Angie również pozytywnie wypowiadał się o polskich żołnierzach walczących w kampanii francuskich już od przyznajmy szczerze trochę w tym kurtuazji, ale polscy żołnierze nie jeśli mogli też nie poddawali i walczyć czy w czasie tej kampanii francuskich patrząc potem na cały okres drugiej wojny światowej to trzeci zawsze ściętych tych jeśli był materiał ludzki, które można było Polski uzbroić to cieszy, bo jak najbardziej za tym i mnie i też jeśli chodzi o g nadchodziły lepsze uzbrojenie ciemność jest pierwszym roku odwiedzi Polskę jednostki wojskowe w Szkocji to potem natychmiast będzie narzekał wobec dowódców brytyjskich należnych Polaków lepiej uzbroić dać lepszą artylerię jeśli rząd czterdziesty rok do kiedy jakiś wiodący wiodącej do wiodącej roli jako premier dał zgodę na to, żeby umowę lotniczą Polskę brytyjską zawartą jeszcze zaczął dalej realizować, ale uczy się pod wysokiego zdania o od o tym co polscy piloci te 2 polskie dywizjony myśliwskie, które walczyły w czasie bitwy Angie uczyniły podkreślił, że ta bitwa miała bardzo istotne znaczenie była pierwsza oraz firmy strategiczne strategiczna klęska klęska klęska Hitlera to jest, chyba że zdążymy powiedzieć mamy jakieś 3,5 minutki w tej części o o tym, momencie, który właśnie jak pan to ocenia mówią o 22czerwca czterdziestego pierwszego roku jest plan Barbarossa Niemcy atakują związek radziecki Churchill wygłasza przemówienie jak Polacy w Londynie Polski rząd wszyscy odbieraliśmy wtedy jak patrzymy dzisiaj właśnie w tam mowa Churchilla i to wszystko co potem jest konsekwencją tego co zapowiadano nie jest odbierana jako pewnego rodzaju zdrada naszego polskiego interesu i myślę, że bez słów zdrada byłoby przy niezbyt daleko idącym, choć już pamiętajmy, że do przemówienia Churchilla, który ma no witam Stalina w koalicji antyhitlerowskiej, której wcale Stali się przejść do tej pory nie chciał znaleźć ono nie było tam mowa nie było przemówień nie było nie przemówień radio nie było konsultowane z władzami polskimi natomiast Brytyjczycy ocenzurowania przemówienia Sikorski wygłosił, które nie było takiej ciepłociągu trudno dziwić wobec nowego nowego klienta ME ne trzeci Czesi to jest przymus w tym przemówieniu nie użył tego swojego określenia często powtarza, że jeśli Hitler napadł na piekło to z diabłem szatanem z chęcią czy Czesi, by się sprzymierzył mówi, ale taka była taka była oczywiście wymowa jego działań pamiętajmy, że Stalin był bardzo nieufny wobec 3 siła ta nieufność pozostanie mu przez cały okres wojny to nawet i to do czterdziestego piątego roku, czyli z 1 strony Churchill chciał pokazać swą otwartość pokazać, że chcemy wam pomóc chcemy zwami nie współdziałać dosyć długo Brytyjczycy czekali na odpowiedź jak zwrócił uwagę na inny aspekt na to jednak, że Brytyjczycy odegrali bardzo istotną rolę w doprowadzeniu do układu Sikorski-Majski układu normalizacji stosunków polsko-radzieckich ten układ wywołał sprzeciw prezydenta Raczkiewicza gen. Sosnkowskiego dymisji kilku ministrów, którzy uważali, że należy na Moskwie wymusić uznanie granicy przedwojennej co mówić nie chcieli zgodzić, ale dzisiaj widzimy, że historycznie przeciwnicy tego porozumienia nie zmienia suknie racji ten ten układ dowolność setkom tysięcy Polaków uwięzionych obywateli polskich uwięzionych na terenie ZSRR doprowadził do utworzenia utworzenia armii przede wszystkim dał polityczne możliwości rozmawiania z Rosjanami i ze Stalinem w tym okresie 4133, chociaż na 3003. do rozmowy będą już będą nad nową zakończą się totalnym fiaskiem tak do tego wrócić, ale jeszcze może ostatnie minuty ja, używając właśnie do tego sformułowania zdrada sam go wymyśliła mnie nie sięgałem tutaj żaden cytat raczej chodzi o to czy to nie jest moment, w którym zaczynamy wątpić Churchilla, bo zakładamy, że jednak wyciąganie ręki, nawet jeżeli stanie staje się naturalnym sojusznikiem ze względu na to, że też został napadnięty do kogoś, kto na nas napadł już przecież Polski rząd wie o masowych wywózkach Polaków przyjrzano się zaczynają 3009. roku na jesieni tak dalej, że to jest jednak już zresztą już ten taka kość niezgody, która będzie rzutowała na apelacji nie myślę, że nie ludzie jak tu 1 jeśli chodzi o odbiór społeczny to raczej się cieszą, że nasi wrogowie walczą ze sobą jeśli chodzi o samego Sikorskiego to jego najbliższe otoczenie no to panowało przekonanie, że sytuacja najbardziej korzystniejsze dla nas układa, tym bardziej że wtedy trudno było aż wydawał się zupełnie niewyobrażalne, że to związek radziecki będzie na lądzie no na 1 z największych największych zwycięzców i i że to w rękach armii czerwonej będzie terytorium Polski, jakie było jak by nie uznawać na koniec wojny na dziś widzimy tymi, którzy będą decydowali na jej to za wcześnie żeby, żeby widzieć w takich kategoriach jakich nieufności, ale sumując pokrótce można podkreślić, że powstanie na rodzinę Sojuszu brytyjską Radzieckiego oznaczał, że Polska znajdowała się, że sprawa Polska znalazła, bo była to była teraz funkcją tych relacji Brytyjsko radzieckich istotności Brytyjczyków do uzyskania dla Polski ustęp ze strony ZSRR, chociaż pamiętajmy, że myśmy jeszcze jakiś głos w tej w tym w tym wszystkim mieli dopóki istniały stosunki dyplomatyczne z Sowietami przed nami informacje w TOK FM pani wracamy do naszej rozmach historię Polski Maciej Zakrocki dzień dobry ponownie zapraszam na ostatnią część audyt historię Polski rozmawia się z panem prof. Jackiem techniką o relacjach częścią stosunku Churchilla do Polski do polskiej sprawy doszliśmy do momentów, której stanie staje się sojusznikiem Wielkiej Brytanii, a później całej wielkiej koalicji ze względu na NATO, że stany Zjednoczone wchodzą do wojny no i rzeczywiście Churchill wiedząc, że Stalin jest potrzebny, żeby wojna z Hitlerem wygrać od razu wie, że jest to facet, który no gra brudnymi kartami i że w ci Polacy, którzy będą tam na ten dał nic nie przychodzili pukali i mówili pamiętajmy o nas i o tym jak jak nas potraktowali Sowieci 3009. roku to nie jest wiarygodny partner domagamy się do pilnowania przez Churchilla polskich sprawcy czy on tutaj jak wykazuje taką wolę one on wolę wykazywał go ciągle podkreślał w rozmowie z Sikorskim czterdziestym drugim roku na nich popatrzeć co się dzieje na frontach, by niewiele jesteśmy wstanie pomoc pomoc ze Rosji sowieckiej on trzecim nie używał tego terminu sowiecki Enion mówi zazwyczaj są w trasie albo w ogóle używał terminu determinują Rosja rasie i jak będziemy zwyciężali będziemy w stanie więcej zdziałać, ale ktoś zwrócił uwagę na to, że do w zasadzie wiosną czterdziestego drugiego roku stosunki polsko radzieckiej po układzie Sikorski-Majski przy wszystkich przeszkodach, jakie się pojawiały one tak się nie rozwijały nienajgorzej Sowieci opornie, ale jednak wypuszczali ludzi z więzień łagrów miejsce z miejsc zesłania nie i sytuacja nie była jeszcze najgorsze od 4 tego drugiego roku w środy od pierwszej ewakuacji armii Andersa ona zacznie się pogarszać i nie stanie bardzo umiejętnie wykorzystywał fakt, że Brytyjczycy nie mogli stworzyć w Europie zachodniej 0202. frontu było to byłoby czystym samobójstwem chociażby na desant w 2 trzydziesty drugim roku potwierdził, żeby wywołać taką sytuację, że my walczymy ponosimy cie olbrzymie ofiary, a nic nie robicie co oczywiście było mocną przesadą wielka Brytania prowadziła bitwę o Atlantyk doprowadziła jednak działania zbrojne w Afryce północnej siły były znacznie mniejsze, ale nie można tego żaden sposób negować Niemcy tych frontów, na których musi walczyć trochę jednak mieli nośnym zatem rzeczywiście bitwa Atlantyk miała też ogromne znaczenie dla dostaw do związku wobec euro w, a jednak ten lęk Lis był szalenie szalenie istotny, a propos legalizmu pamiętam taki film dokumentalny i ministra, który odpowiadał m.in. za tę kwestię zaopatrzeniowe zaraz spróbuję przypomnieć jego nazwisko, kiedy do żołnierzy brytyjskich przemawia właśnie m.in. mówi że związek sowiecki jest naszym przyjacielem sojusznikiem byłyby lew Stalin Leadership m.in. wtedy żołnierze zaczynają buczeć radzono wracam ciągle do do tego Beaver Brook nazywał tak to rozszerza tutaj pan przerwę redaktorzy lord Beaver Brook były w zasadzie ono ma wielki magnat prasowy też i można ponieść taki trochę patron Churchilla, który dawał też w tych ciężkich czasach przeczy dziesiątym roku zarabiać pieniądze dzięki pisaniu do gazety koncernu obu o panu może być takim bardzo bardzo proszę dziecko nastawionym brytyjskim brytyjskim politykiem, o ile Churchill był przed krytycznie nastawiona do systemu do systemu strefowego ZSRR nie miał złudzeń co do zbrodniczego charakteru tego systemu lodu zbywa brukiem było trochę inaczej no właśnie zabrzmiały m.in. w tym w tym jego wystąpieniu potem metal ten tragiczny moment 4lipca czterdziestego trzeciego roku katastrofa w Gibraltarze i nie wchodząc nawet jakiemuś tam spiskową teorię związaną z tą katastrofą, ale czy pana zdaniem Church staje na wysokości zadania jeśli chodzi o wyjaśnienie tej sprawy jakiś wsparcie dla Polaków, którzy tracą swojego premiera jak najbardziej panie redaktorze byłem przed laty, w których są reklamy do uprawy w momencie, kiedy władze państwowe uległy presji i ich chodzimy do medialnej, żeby dokonywać ekshumacji gen. Sikorskiego krytykowałem ten pomysł to wszystkie no najbardziej szalone spiskowe teorie, które pojawiały w mediach nie ma cienia wątpliwości, że była była katastrofa katastrofa lotnicza można uczyć dyskutować, jakie one miały znaczenie dla sprawy polskiej trzeci jak najbardziej zainteresowany bezpieczeństwo gen. Sikorskiego czterdziestym roku nakazał przenieść do innego do innego mieszkania w Londynie, ponieważ to, w którym Sikorski mieszkał nie miał schronu Przeciwlotniczego czterdziestym drugie roku w grudniu, kiedy samolot Sikorskiego, ale on musiał przymusowo lądować ci na lotnisku dorwali pod Montrealem na szczęście nikomu nic nie stało trzeci był zdumiony, że przysłano na ten temat notatkę dopiero po poparł po paru tygodni już notabene już szukać jakichś spiskowych teorii to akurat bardziej niż katastrofa gibraltarska do Montrealu w grudniu 3002. roku się nadaje Churchill nakazał po tym, jak komisja brytyjska w Gibraltarze badała sprawę sprawy sprawy katastrofy minister wydała ostatecznie dosyć takich właśnie komunikat, w którym stwierdzono, że nie nie było sabotażem, że nastąpiło zablokowanie sterów ani nie wyjaśniono co uczy się paliwem dla tych wszystkich osób szukają tory tworzą teorie spiskowe nie stwierdzono, dlaczego ten testery zostały zablokowane trzeci nie był zadowolony w pełni z tych pierwszych wyników, któremu dostarczy, które by RAF-u dostarczy wyjaśniających przyczyny katastrofy w Gibraltarze nakazał ponownie zbadanie marszałkom nie ma szukali portalowi na nic nowego nie przynieśli przesłuchania pilota hala niewiele, który ocalał z katastrofy niewiele wniosły pamiętaj jednak, że to zaprzeczanie sabotażu się przez Brytyjczyków wiązało się coś z tym, że Niemcy próbowały wykorzystać katastrofę gibraltarską do kontynuacji propagandy katyńskiej, czyli próbowania próbowali zbijać wbijać klin między po polskiej wielką Brytanię i ta propaganda niemiecka Niemcy wyszli do propagandy MR Goebbelsa wymyśliła tę teorię o tym, że to Sowieci zabili gen. Sikorskiego w Gibraltarze ze zgodą zgoda trzeci w państwach neutralnych propaganda niemiecka te pogłoski rozsiewa zioła Brytyjczycy mieli zdrowy rozsądek, ale znali zalecenia propagandy niemieckiej, ponieważ brytyjski radiu wywiad włamał się jednak akurat szyfry niemieckiej dyplomacji, którym posługiwano się przy wysłaniu instrukcji instrukcji rządowych informacji, ale cieszę się z Rzeszowa z zareagowało bardzo bardzo uczuciowo, bo po prostu płakał jak dowiedział się jak sam Robert był szefem departamentu centralnego fordowi, który zajmował się polskimi sprawami wynoszą miałem okazję wiele lat temu poznać jego jako starszego pana, kiedy przyjął z tą te wiadomości o śmierci śmierci gen. Sikorskiego, którego bardzo cenił ze względu na ustępstwo ZSRR nowo sprawa katyńska akurat i postawa Sikorskiego nie była żaden sposób ust. Liwa i Brytyjczycy mi to duży problem, żeby przekonać, żeby Polska wydała jakiś komunikat, który byłby satysfakcjonujący dla dla Londynu dla Stalina oczywiście nie był także, której nie szukałbym jakiś jakich się już 0202. drugiego dna natomiast problemu łączy się co po Sikorskim Czesi nie za bardzo pamiętał zrozum wcześniejszy, bo podpora rozmawiał z Mikołajczykiem wicepremierem rządu polskiego, ale potem jednak udało się też jakoś nawiązać im media dialog chodź no nie ma wątpliwości, że trzeci wydarzył takim szacunkiem Mikołajczyka jak jak Jackowskiego, a czy irytowała go Polska postawa wobec Sowietów po tym, jak ujawniono zbrodnie katyńską czy dzieci znowu patrząc strategicznie na interesy wojny na trochę tutaj powiedziałbym niezbyt łatwo przeszedł nad sprawą w tym dosyć zaskakujące, bo pierwsza rozmowa Sikorskiego czy Chile przy już po potem to 215 kwietnia 43 roku już po tym, jak ta sprawa katyńska zaczęła nabierać się w ówczesnych mediach i radio rozgłosu tutaj niewiele mówili trzeci jakoś też nie wyszło sytuacji bardzo łagodnie od dłuższego Sikorskiego, żeby się panowie tutaj zachowań, jaki dystans łatwo było mówi się do niej nie nie nie brytyjscy oficerowie zostali zamordowani to jeszcze przez rok wcześniej trzecim roku sojusznika Radzieckiego tu jednak drugiemu sprawę zamknęły się spod kontroli, chociaż to główny rozgrywający był Stalin nie ma wątpliwości powstała brytyjska amerykańska sprawę katyńską katyńskiej była w klasycznej Realpolitik związek reński były potrzebne jako jako sojusznik prowadził już czołem na siebie ciężar wojny lądowej i od początku było oczywiste dla Londynu i Waszyngton może, że Niemcy chcą wykorzystać wykorzystać to sprawę katyńską do tego, żeby rozbić Sojusz do tego nie należało dopuścić, by niestety padliśmy tego tego ofiarą celem propagandy Goebbelsa nie było doprowadzenie do rozbicia w stosunku rok z do konfliktu polsko-radzieckiego to była zupełnie drugorzędna drugorzędna nie sprawa jest niestety taka zapis radziecki i pana Miejskiego ambasadora ZSRR jego rozmowy Szczecinem, kiedy mu przyniósł narzekania Stalina na temat postawy Polaków zapowiadało zerwanie przez Stalina stosunków z rządem polskim w Londynie cieszę powiedział, że w zasadzie nie za nie dba o to kto zrobi no kto dokonał tego mordu oczywiście Pański zaczął protestować, ale Sojusz nasz ma, ale nadal pozostanie no był to więcej niż w najcięższej postaci, a trudno było od niego wymagać czegoś innego niestety no mamy jakieś 5 minut może 6 Góra tutaj przed nami jeszcze tyle wątków, więc spróbujmy jakoś może syntetycznie powiedzieć czy rzeczywiście Churchill nie mógł uratować Polski przed znalezieniem się w sowieckiej strefie wpływów po drugiej wojnie światowej innymi słowy te wszystkie rozmowy potem, które już mają potem oczywiście jeszcze trzeciego uczestnika, czyli Roosevelta no to one były tak poukładane taka była siła tych 2 przywódców wszystkich państw, które reprezentowali, że Churchill nawet kochając Polaków nic nie mógł zrobić tak tutaj to słowo kochanie to zupełnie nie wierzy w stronę pana redaktora w Iranie czy szyderstwo czy lubi nudy lubi Polaków ich celu co wcale nie jest takie oczywiste biorąc pod uwagę nastawienie nastawienie ludzi wychowywanych w wielkiej Brytanii w epoce, kiedy państwa polskiego nie było na mapie dosyć inaczej pogardliwe wobec krajów Europy środkowo-wschodniej Słowiańszczyzny należy 1 rzecz powiedzieć idąc nieco do przodu, czyli do do wiosek 400 piątego roku w sytuacji, kiedy w rękach Stalina znalazło znalazło się terytorium państwa polskiego Brytyjczycy Amerykanie poza wojną niż mili możliwości, żeby zapobiec w dłuższej fali historycznie ustanowieniu reżimu komunistycznego w Polsce, chociaż ten proces w latach 4547 spowolnienie poprzez to co ustalili ze Stalinem w Jałcie i i czego próbowali do realizacji, czego dziś przeprowadzenia wolnych wyborów próbowali Stalina reżim komunistyczny bezskutecznie zmusić, ale powiedziawszy to można wskazać na kilka na kilka błędów, które ja w jaki sposób Churchilla Brytyjczyków Amerykanów które, które wpłynęły ułatwił Stalinowi grę opolskiego powstaje rząd przy przy całym uznaniu jego umiejętności znowu z takim geniuszem dyplomacji nie był co pokazuje chociażby okres znane doskonale pan panie redaktorze, czyli tej wczesnej wczesnej zimnej wojny, kiedy w zasadzie popełnią błąd za błędy mając w dodatku mnóstwo informacji wywiadowczych o intencjach Waszyngtonu Londynu zacznijmy od konferencji teherańskiej, gdzie Churchill pojechał w przekonaniu, że jeśli oddasz Kresy Wschodnie i tzw linia kręcona będzie, ale odwołano dla Polski będzie pozostanie przy Polsce nabytki dla Polski kosztem Niemiec to Stali nawiąże stosunki dyplomatyczne rządem, a rządem Mikołajczyka sprawy wrócą do normy i ta przyszła Polska wyzwolona będzie państwem niepodległym przyjazny Polsce jak wiemy z punktu widzenia Stalina to co oznaczało zupełnie coś innego niż niż rząd kończy dziś niż powrót rządu polskiego z Londynu do do Polski, ale jak popatrzymy na negocjacje Teheranu to dosyć mocno schorowany przygnębiony Churchill tak na dobrą sprawę z razem z Rooseveltem zgodzili się do linii Arizona i za to nie uzyskali, czyli nie prowadzili żadnej typowej dla Brytyjczyków Amerykanów dno każdej dyplomacji zasady coś za coś i sam Churchill spędził się po potem Teheranie sytuację taką muszą Mikołajczyka próbować na namówić na daną linię kryzys nie mają żadnych atutów niczego w zamian stąd potem desperackie przemówienie w izbie gmin trzydziesty czwartym roku w lutym, gdzie publicznie zgodzi się na to nie gryzą mają poprze co było takim zupełnym absurdem znowu za nic nie znał za to nic nie uzyskał poza jakimś takim budowaniem budowanie my zaufania ustali, który z groźnie miał wobec Churchilla zaufania prowadzi politykę faktów dokonanych, ale też pamiętajmy, że ta presja brytyjska amerykańska jeśli chodzi o sprawę polską poparcie dla rządu Mikołajczyka ona hamowała działania radzieckie szczególnie jeśli chodzi o ustanawianie nam władzy komunistycznej nikt nie był to rząd, a komitet, kiedy pod koniec lipca trzydziestym czwartego roku został stworzony z kim ja to 400 piąty roku absolwenci są w posiadaniu większości ziem polskich wydaje się, że za miesiąc wejdą do do ba za miesiąc za kilka tygodni będą w ciągu kilku tygodni będą w Berlinie innym Amerykanie chcą przystąpienia związku jest dużo z Japonią, więc i Brytyjczycy starali się wypracować jakąś formułę stworzenia nowego rządu soczyście było złamaniem traktatu polsko brytyjskiego nową porzucali rząd, który uznawali w Londynie, ale Czesi dla następców Mikołajczyka czy dla premiera Arciszewskiego nie miał żadnego szacunku uważa ich za przeszkodę nawiązał w jakimkolwiek sensownym rozwiązaniu sprawy Polski jeśli byśmy szukali jakichś błędów Irena tak alternatywnych możliwości, chociaż nie lubię tego do były 2 momenty, jaki militarne, które mogły zmienić się w dziejach Polski znaczy pełni, więc można je znaleźć przejście Włoch na drugą stronę niestety alianci zamiast znaleźć u podnóża Alp latem przy czym późnym latem 33 byli zmuszeni zdobywać cały Półwysep Apeniński i te idee, jakie już tutaj stworzenia frontu mała na Bałkanach i bardzo militarnie wątpliwe trzeci był był bliski nie uległy Nacho no legły legły w Gruzji pamiętaj jednak o tym, że on zdał sobie sprawę w maju 3005. roku po klęsce Niemiec po kapitulacji na rzecz zasady są niczym oddał 2 zgodził się na oddanie Kresów Wschodnich zgodził się w Jałcie na stworzenie nowego rządu, który jeszcze nie powstał i był bardzo bardzo bardzo bardzo nastawiony negatywnie do Stalina stąd pomysł to zlecenie szefa sztabu planu przygotowania wojny ze związkiem Radzieckim, ale na to nie było żadnej żadnych szans ani poparcia sojusznika amerykańskiego jeśli establishment brytyjski było to było to polityka, ale political fiction, a nie realia no pewnie dlatego ta operacja nazywała się nie do pomyślenia, ale ani być może porozmawiamy przy kolejnej okazji dzisiaj już kończymy audycję historię Polski bardzo dziękuję pan poseł Jacek Glinka Uniwersytet Gdański był naszym gościem dziękuję za rozmowę dziękuję panu dziękuję państwu, a ja państwu oczywiście życzę miłego wieczoru cieszę się, że 80 rocznicy objęcia funkcji premiera przez Churchilla posłuchajcie audyt historie Polski do usłyszenia Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: HISTORIE POLSKI

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Słuchaj podcastów TOK FM bez reklam. Skorzystaj z 40% rabatu w jesiennej promocji. Wybierz pakiet "Aplikacja i WWW" i słuchaj wygodniej z telefonu!

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA