REKLAMA

Pogrzeb Józefa Piłsudskiego

Wieczór Radia TOK FM
Data emisji:
18-05-2020 22:00 (Powtórka: 10-06-2020)
Prowadzący:
Czas trwania:
44:03 min.
Udostępnij:

Śmierć Józefa Piłsudskiego nie była zaskoczeniem. Od wyborów brzeskich rzadko udzielał się publicznie. Podczas uroczystości 11 listopada 1934 roku zasłabł. Ostatnie jego zdjęcie, gdy w lutym 1935 wracał z Wilna do Warszawy z pogrzebu siostry, przedstawia schorowanego człowieka. Wiosną 1935 medyk sprowadzony z Wiednia potwierdza chorobę nowotworową. Daje Naczelnikowi kilka tygodni życia i się w tych rachubach nie myli. Piłsudski wkrótce umiera po doznanym krwotoku żołądka. Rozwiń »
W testamencie marszałek zapisał: „Nie wiem, czy zechcą mnie pochować na Wawelu. Niech!”
Uroczystości pogrzebowe mają być okazałe. I takie będą - najokazalsze w historii Polski... Zwiń «

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
wieczór Radia TOK FM dobry wieczór państwu przy mikrofonie Karolina Lewicka jest ze mną także Małgorzata Łuczyńska wydawczyni tego programu i mamy też plan na wspólne 2 godziny po dwudziestej drugiej weźmiemy udział w uroczystościach pogrzebowych marszałka śmierci Józefa Piłsudskiego niebyła zaskoczeniem od wyborów brzeskich rzadko udzielał się publicznie podczas uroczystości 11listopada 1934 roku zasłabł ostatniego zdjęcie, gdy w lutym 3005. roku wracał z Wilna do Rozwiń » Warszawy z pogrzebu siostry przedstawia schorowanego człowieka starca wręcz wiosną 3005. Medyk sprowadzony z Wiednia potwierdza chorobę nowotworową daje naczelnikowi kilka tygodni życia i się w tych rachubach nie myli Piłsudski wkrótce umiera po doznanym krwotoku żołądka tego samego dnia ciała wyjęto mózg serce zwłoki zabalsamowane w testamencie marszałek napisał nie wiem czy zechcą mnie pochować na Wawelu niech uroczystości pogrzebowe mają być okazałe będą najokazalsze w historii Polski powinnam o tym, dr Mikołaj Mirowski, a po dwudziestej trzeciej spotkanie z Adamem Bodnarem Rzecznikiem Praw Obywatelskich, który opowiada o swojej niemalże już pięcioletniej kadencji na tym urzędzie Bartoszowi Bartosik owi w książce, która właśnie trafiła do księgarni obywatel PL zapytał, czego prof. Bodnar dowiedział się w Polsce podczas licznych podróży po naszym kraju jak ocenia ten dziwny czas czas ustrojowej prawnej destrukcji, jakim przyszło mu pełnić swój urząd zapraszamy do północy wieczór Radia TOK FM to mogą wybrać wybrał zamiast domu miasto na skałach Orła niechaj umie spać, gdy źrenice czerwone od Gromu i słychać większa Stanów sosen szumie tak żyłem ten fragment Beniowskiego Piłsudski nakazuje sobie wykuć na nagrobku egzemplarze poematu się nie rozstaje po zamachu majowym nakazuje sprowadzić szczątki jeszcze do Polski Juliusz słowacki spocznie na Wawelu ma być ostatnim z wielkich, który tam znajdzie swoje miejsce ostateczne, kiedy jednak 8 lat później umiera Piłsudski wzrok wszystkich znowu kieruje się ku wzgórze wawelskie mu metropolita krakowski arcybiskup Adam Stefan Sapieha daje swoje przyzwolenie uroczystości pogrzebowe trwają kilka dni najpierw w Warszawie dopiero później pociąg z trumną marszałka rusza szlakiem pierwszej kadrowej do Krakowa w Krakowie trumnę na lawecie ciągniętą przez 6 koni z postojem nam się w kościele Mariackim powieszono na Wawel w kondukcie idzie rodzina politycy generalicja weterani powstania styczniowego i koń bez jeźdźca przejście pochodu z dworca na Wawel trwa ponad 4 godziny ciągnie się on przez kilkanaście kilometrów bije dzwon Zygmunta trumny wnoszą do krypty Świętego Leonarda 101 wystrzałów artyleryjskich zostaje odegrany hymn, a potem my pierwsza brygada pieśni Legionów i nagle w całej Rzeczpospolitej na 3 minuty zapada cisza jest 18 maja 1935 roku wieczór Radia TOK FM jest z nami już dr Mikołaj Mirowski historyk publicysta muzeum historii Polski redaktor oraz inicjator powstania książki Piłsudski nieznana historia kultura dobry wieczór panie doktorze do emerytury będziemy mówić o śmierci Józefa Piłsudskiego i życiu politycznym po śmierci marszałka marszałek umiera 12maja 1935 roku w Belwederze tę śmierć nie jest zaskoczeniem dla jego najbliższych współpracowników czy rodziny właściwie wszyscy się tej śmierci spodziewają jest już nawet diagnoza postawiona nowotwór kilka tygodni życia to jest niewątpliwie wydarzenie, które wywołuje w społeczeństwie dość duży wstrząs mam 2 relacje Marii dąbrowskiej Zofii Nałkowskiej Maria Dąbrowska napisała, że wieczorem była na imieninach Zofii Nałkowskiej właśnie tam przyszła telefoniczną wiadomość śmierć Piłsudskiego wszyscy goście rozpierzchli się momentalnie kuropatwy pobiegłam do domu na mieście jeszcze nie widziano w restauracjach grały muzyki, a teraz Nałkowska zapisała tego samego wieczoru, że wiadomość przyszła tutaj w chwili, gdy dom był pełen ludzi przełamana w różnych relacjach różnych twarzach ruchach słowach siła spokoju do pokoju od grupy do grupy nie wiadomo dlaczego szeptem po całej skali wrażenia po wszystkich jego szczeblach i odcieniach było cicho niektórzy odchodzili od razu inni jeszcze Stali trochę zatrzymywali się rozmawiali żegnali no po prostu jak uderzenie obuchem tak tak i chociaż zdawano sprawę, że Piłsudski jest ciężko chory w zasadzie już od 11listopada 1934 roku, czyli od po uroczystościach święta niepodległości, gdzie Piłsudski zasłabł było wiadomo, że jego stan zdrowia jest dramatyczne to był nowotwór rak wątroby albo rak żołądka z przerzutami do wątroby, więc było wiadomo, że temu jego czas jest policzony, aczkolwiek mimo wszystko śmierci Piłsudskiego byłaby dużym zaskoczeniem no i wstrząsy, dlatego że jednak przez wiele lat ale tym bardziej po roku 1926 Piłsudski był otoczony ogromnym nimbem kultem rosła jego legenda pomimo tego oczywiście zagorzałych przeciwników to jednak większości narodu było postaciom no pierwszoplanową i śmierć takiej postaci była wstrząsem wyższą późniejsze pogrzeb, który pewnie za chwilę będziemy będziemy mówić były wydarzeniem bez precedensu prawie wszyscy historycy podają, że fizycznie w tym pogrzebie uczestniczyło około ćwierć 1 000 000 ludzi, a poza tym było to też wydarzenie jedno pierwszy takich wydarzeń powiedział powiedziałbym w sferze medialnym czy popkulturowym dlatego, że to była najdłuższa relacja polskiego radia w tamtym czasie, która uczestniczyła w tych uroczystościach warszawskich później ten cały proces przewiezienia zwłok marszałka pociągiem do Krakowa ten pociąg bardzo wolno jechał zatrzymał się na kolejnych stacjach oświetlony ludzie tam podchodzili na poszczególnych stacjach no i wreszcie kulminacja, czyli te uroczystości pogrzebowe w Krakowie zresztą złożenie złożenie zwłok Piłsudskiego na Wawelu to wszystko sprawiało wrażenie nie naprawdę wielkiego wydarzenia i odejścia też Witaj Witaj oczywiście postaci adiutant Piłsudskiego Aleksander Rynkiewicz 12maja także zanotował w swoim Dzienniku koniec epoki związanej z życiem wielkiego człowieka jak odchodzi wielki człowiek to jest oczywista oczywistość, że musi być wielka uroczystość pogrzebowa na przez biura rady ministrów pod przewodnictwem premiera Walerego Sławka, która ogłasza żałobę narodową potem prezydent Ignacy Mościcki wystosował orędzie do narodu no tak to jest jedno takie działania klasyczną powiedziałbym tak zresztą zresztą cały obóz piłsudczykowskiej obóz sanacyjny mógł zdając sprawę z tego, że Suski umrze jednak mam wrażenie, że nie był do końca przygotowane na ten moment i a kolejną same uroczystości pogrzebowe odbywały się ogromną estymą dochowanie wszelkich takich najważniejszych przy takim wydarzeniu honorów trzeba też powiedzieć, że to dość imponująco wyglądała wyglądały delegacje zagraniczne przy tej okazji mówi się też tak miał w specjalnym chodzi, który złożył Piłsudskiemu m.in. Adolf Hitler ja bym chciał obalić pewne lekarzem mity, że wtedy trzecia rzesza Hitler ogłosił specjalną żałobę narodową w Niemczech to nie jest prawda skoro oczywiście było tam pewien ukłon w stronę Piłsudskiego odbył się specjalny uroczystości żałobne w katedrze świętej Jadwigi, niemniej podobną podobnie jak proces przeprowadzić Francuzi, ale powiem pewnie, dlatego że później dużo mówiło się o hipotetyczny Sojusz z trzecią rzeszą dlatego ta to wydarzenie niemieckie bardziej utrwaliło w głowie niż dziś takie, że Francuzi między zrobili to samo co co Niemcy w maju 15003005. niemniej trzeba powiedzieć, że nie takie postacie jak szef dyplomacji francuskiej la Vall jak marszałek Pétain jak premier Prus w tamtym czasie, czyli Herman Göring takie postaci były na pogrzebie Piłsudskiego wszyscy zdawali sobie sprawę, że Piłsudski był faktycznym realizatorem polityki polskiej po 1926 i wiedzieli jakie, jaką rangę reprezentuje interesy i te najważniejsze postaci albo najważniejsi reprezentanci europejscy, ale nie tylko się zjechali do Krakowa w tym wspomniany przeze mnie orędziu do narodu prezydent Mościcki mówił tak pierwszy marszałek Polski Józef Piłsudski życie zakończył wielkim trudem swego życia budował siłę w narodzie już umysłu twardym wysiłkiem woli państwo wskrzesił ten największy na przestrzeni całej naszej historii człowiek z głębi dziejów minionych moc swego ducha czerpał nad ludzkim wydarzeniem myśli drogi przyszłe odgadywać tak się zastanawiam nad tą uroczystością pogrzebową, ponieważ wiemy, że po dwudziesty szóstym roku był rozwijany drugiej Rzeczpospolitej kult marszałka Józefa Piłsudskiego oczywiście do uroczystości pogrzebowe były zwieńczeniem tego kultu jednostki powiedzmy sobie szczerze otwarcie, jakby ktoś nie zabrzmiało tak to prawda czy też miały być takim wysunięcie do przodu, bo o tym, powiemy na końcu tej walce o władzy i umacnianiu się, bo osób Piłsudczyków, ale czy to właśnie miał być taki krok do przodu, żeby jeszcze tymi uroczystościami wzmocnić mit legendę Piłsudskiego i żeby móc potem z tego korzystać wymogi spadkobiercy politycznie Piłsudskiego z tego skorzystać oczywiście, że tak rozwijany kult Piłsudskiego, który później przecież już po jego śmierci ich dali się rozwijał i trzeba powiedzieć, że wydaje się, że taką kulminacją tego kultu jest taka ustawa, która została uchwalona przez Sejm 7kwietnia 1938 ona drzwi ustawa o ochronie imienia Józefa Piłsudskiego, jeżeli możemy gdzieś się znajdować to określenie kult jednostki, które wiemy jest nacechowany zupełnie innym okresem historycznym rok wobec innej postaci no ale znając te proporcje widząc, o co chodzi to kulminacja to jest właśnie ta ustawa zresztą z pod później podstawą tej ustawy niektóre osoby były np. karane także także są też o tym nie można było okazać się imienia Piłsudskiego dla tak, ale wrócę jeszcze do lutego kultury rozumiał jeszcze za życia i a jeszcze bardziej po oczywiście obozowi Senat nie chodziło o to, żeby Piłsudski był najważniejszą ich elektronizacją, a i nie Piłsudski cieszył się autentycznym autorytetem i dopóki żył oczywiście wystarczyło się zasłonić autorytetem marszałka i dużo można było osiągnąć no po jego śmierci tak prosto nie było, tym bardziej pierwszą podstawową legitymizację obozu sanacyjnego Piłsudczyków już był nieżyjący Piłsudski ale, że to Unii były niewystarczające i że jednak obóz sanacyjny szukał wzmocnienia swojej legitymizacji pamięta, że rządzący autorytarnie był choćby takiej kultury później powstał, czyli obóz zjednoczenia Narodowego popularnie zwany ozonem i wie jednak pewien rys obozu sanacyjnego nie wszystkich jego przedstawicieli od razu wypowiedź, ale większości w stronę nacjonalizmu i w jakim sensie ściganie się o legitymizację narodową demokracją, ale to pokazuje tylko to, że niestety nie udało się głównym postacią obozu piłsudczykowskiego za swoje, czyli tylko autorytetem marszałkami potrzebować dodatkowej legitymizacji, gdyby tego nie było z pewnością porządnie powstał, a oni zdawali się z tego sprawę, że już są autorytet Piłsudskiego autentyczne powtórzę nie wystarczy wrócić panie doktorze do tych kilkudniowych uroczystości pogrzebowych śmierć 12maja to późny wieczór przed dziewiątą wieczorem 13maja większością Piłsudskiego mózg serce ciało zabalsamowane, dlaczego wyjęto mózg serce to jest realizacja testamentu Józefa Piłsudskiego on testamencie zażyczył sobie, żeby serce spoczęło u boku jego matki Marii Piłsudskiej zresztą Maria wszystko też specjalnie sprowadzane do Wilna, żeby tam spoczęła wraz z serca my marszałka mózg no i soki uważa, że jest genialnym politykiem, że wielokrotnie przewidywał trafnie historii, zanim one się wydarzyła i uznał, że naukowcy neurolodzy powinni przebadać jego wnioski sprawdzić, skąd genialności wzięłam to trochę widać się będą megalomanię Józefa Piłsudskiego, a nie mniej sprawę potraktowano poważnie będzie to jedyny probiotyczny atomów, które badano prawdach tak tak pragnienie, by sprawę potraktowano bardzo poważnie, dlatego że mnie jego mózg czy na podstawie pierwszych wstępnych badań prof. Maksymiliana Rosego Polski Instytut badań mózgu w Wilnie powstała monografia potem losy tej monografii to w ogóle osobna historia, dlatego że w czasie ferii wojny wiele tych egzemplarzy się zachowało miał być dalsze badania, które z wiadomych względów nie mogą być prowadzone sam mózg zaginął tak swoją drogę warto dopowiedzieć nie ma co się stało jest ileś hipotez co do tego czy to badacze wileńscy ukryli ten luz Drawska został zabrany przez Rosjan czy trafi do Berlina no ale tutaj się jak wiemy hipotezy kończą nie wiadomo co się stało wiem tylko że, że zaginął ale, toteż ze swoją drogą taki może drobne, ale ciekawy przyczynek, że tą no i wychodzić fanaberii, ale pewną, ale pewno w niestandardowy żądanie Piłsudskiego spełniona to śmiertelnie poważnie trzynastego 14maja trumna z ciałem była wystawiona w Belwederze z przestrzeni, która była wręcz nasycona patriotyczną symboliką, bo tak katafalk przebrany był purpurowe sukno z godłem Rzeczypospolitej zwłoki marszałka ubrane w mundur przepasane wielką wstęgą Orderu Virtuti Militari nad głową zmarłego 3 sztandary wojska polskiego przybrane kirem z 18003001. 1800 sześćdziesiątego trzeciego oraz sztandar legionowe w dłoni Piłsudskiego wytknięto wizerunek matki Boskiej Ostrobramskiej Kryształowa urna serce marszałka czapka Maciejówka Buława Marszałkowska szabla marszałka u stóp zmarłego wiązankę białych kwiatów, które dały ojcu po śmierci Wanda i Jadwiga, czyli czy córki i rozumiem, że Piłsudskiego w takim otoczeniu w Belwederze mogli żegnać mieszkańcy Warszawy tak tak warto zwrócić uwagę na tę symbolikę, dlatego że te 3 sztandary 800 trzydziesty pierwsze, czyli powstanie listopadowe 1800 sześćdziesiąty trzeci powstanie styczniowe legiony to też bardzo dobrze pewnej pigułce pokazuje politykę historyczną i obozu sanacyjnego samego samego Piłsudskiego też które, która utrzymywała się przez cały okres drugiej Rzeczypospolitej, bo jeżeli chodzi o kult powstania styczniowego to co prawda to było oczywiście przede wszystkim na samego Piłsudskiego jako naczelnika państwa, ale tego w zasadzie nie kwestionował każda to dobrze obrazuje myśl, która przez całą drugą Rzeczpospolitą była kultywowana na KUL Legionowo na koncie legionowym oczywiście zasadzał się sam autorytety Piłsudskiego, więc ta symbolika jest absolutnie naturalne Maciejówka była Marszałkowska to oczywiście podkreślenie jego tytułu znów była Marszałkowska tzw. pierwszy marszałek, bo też o tym nie mówi że, że Piłsudski cieszył się remontu pierwszego marszałka nie było 0203. marszałka but marszałek tylko 1, więc tak można powiedzieć, że paradoksalnie te objęte ten proceder pogrzebowy też wiele mówi o pewnej właśnie anturażu i polityce historycznej samego obozu, bo to wszystko jest trudne po coś 15maja zwłoki na lawecie zostaną przewiezione z Belwederu do katedry przez kolejne 2 dni trumna była wystawiona na widok publiczny potem był ten słynny kondukt, który przeszedł z katedry na pole Mokotowskie, gdzie czekało no myślę, że tak to można mniej więcej oszacować, na którego historycy około 300 000 ludzi tak, tak więc około 300 000 rodzin kulminacją tych warszawskich obchodów jest, toteż nie powinno nas żaden sposób zaskoczyć defilada wojskowa i też chciałbym państwu zwrócić uwagę, że to defiladę poprowadzi gen. Orlicz Dreszer i teraz też chciałbym zwrócić uwagę na to nazwisko to właśnie gen. Orlicz Dreszer były tym generał, który faktycznie przeprowadził zamach majowy, więc to on poprowadził defiladę po śmierci Piłsudskiego też ma znaczenie był tak oczywiście Edward Rydz Śmigły było w ogóle o 49 generałów 60 myśliwców, które przeleciały nad konduktem był gen. Wieniawa Długoszowskiego też obecne kawaleria artyleria tam generałowie przenieśli trumnę na Platformę kolejową i posługując się tylko linami przyciągnęli ją na dworzec główny tras ruszymy w podróż do Krakowa, zanim pana te podróże zapytam trochę już pan nie wspomni wspominała warto ten wątek rozwinąć też chciałabym zapytać o Wawel, bo to było także marszałek Piłsudski umówił się z arcybiskupem Sapiehą, że wieszcz słowacki będzie ostatnią trumną, która trafi na Wawel Wawel zostanie zamknięty jako nekropolia w zasadzie Sapieha chciał się na ten list, który otrzyma od Piłsudskiego w latach dwudziestych powoływać, ale ostatecznie uznał że, że co że, że siła polityczna tych, którzy dowodzą państwem czy presja społeczna jest tak duża, że nie można się przeciwstawić trzeba marszałka Piłsudskiego na Wawelu też przyjąć wszystko po trochu presja społeczna, bo wakacje i na pewno skłoniło osobie do tej decyzji na druga rzecz, że on umówiony na trochę w zasadzie centrum Janek Kliment, że jest prezydentem Mościckim że, że Piłsudski potrzeba w krypcie Świętego Leonarda na chwilę i później i później będzie przeniesiony później zresztą ta cała sytuacja spowodowała ogromne konflikty już w roku 1930 siódmym zwany Śląskiego Sapieha zdecydować na przeniesienie trumny marszałka, niemniej ten moment z maja 3005. to wydaje się, że wszystkie okoliczności było brane pod uwagę poza tym Sapieha wydają się jednak nie chciał być postacią w tym momencie w momencie śmierci Piłsudskiego jakikolwiek sposób jak oddać nietuzinkowy sposób chodzić konflikt dlatego też pewnie pewnie poszedł prezydentowi premierowi Sławkowi rękę pociąg rusza do Krakowa przez Radom Kielce Jędrzejów Miechów podkreślano, że Piłsudski wraca szlakiem pierwszej kadrowej to też symbol tak czy proszę zauważyć Otóż analizujemy ten ten pogrzeb różnych metalach i wszystkie te zdarzenia od 13maja do 13maja mają swoje znaczenie symboliczne ktoś pomyślał, że prawda no cóż od suszy każda uroczysty podniosły pogrzeb wybitnej postaci, ale wszystkie te zdarzenia począwszy od tego kto prowadzi defiladę, kto niesie trumnę jakaś symbolika jest, jaką drogą podąża trumna ze zwłokami Piłsudskiego to wszystko ma znaczenie symboliczne pokazuje pewną drogę, ale też to polityka pamięci którą, którą sanacja prowadziła wzdłuż trasy Stali strażacy z pochodniami w lasach obozowali oczekujący ludzie to było także, że ludzie z własnej nieprzymuszonej woli ustawiali się wzdłuż trasy tego pociągu, bo chcieli pożegnać marszałka to było w jaki sposób inspirowane organizowana Absolut nie był to skierowane proszę wierzyć, że już przecież ogromną estymą pomimo tego, że miał też w społeczeństwie zagorzały przeciwnik no warto w tym momencie poważne wypadki czy do prasy endeckiej chociażby, która chciała muszą uszanować poważnie pogrzebu urzędować no tak, żeby nie zamieszczała obszerne ekologów itd. tak dalej, niemniej torze społeczeństwo chciało pożegnać Piłsudskiego zgromadziło się w tych miejscach postoju tego konduktu to żaden sposób nie były inspirowane Idy tak samo tak samo w Krakowie no Piłsudski autentycznie cieszą się ogromną popularność też na tym właśnie opiera swą władzę, a dlatego, że to należy pamiętać oczywiście mieć do czynienia z dyktaturą autorytaryzm, ale to była naturalna charyzma role, ale Piłsudski posiadał atut siebie samego i to jest i to widać też pogrzeby, ale zapytam jeszcze tych wrogów, bo takim cytat z Wincentego Witosa, którego 16maja odwiedził Stanisław Mikołajczyk Bruno Gruszka i Mikołajczyk informował Witosa, że śmierć Piłsudskiego zrobiła bardzo niewielkie wrażenie w społeczeństwie cała żałoba jest sztucznie zrobionej podtrzymywana w poznańskiem jest raczej radość, która nawet ujawnia na zewnątrz wielu ludzi zostało za to aresztowanych uważa Mikołajczyk rzecz jasna, że trochę silniejsze uderzenie położyło kres tym rządom można rzetelnie analizować czy pańskim takie takie nastroje były to wcale nie dziwi, bo poznański po pierwsze, poznańskie przepraszam było po pierwsze, matecznikiem my narodowej demokracji Melka wrócę do zamachu majowego to właśnie z poznańskiego miał przebić się najbardziej doborowe i pewne półki prorządowe do do walki z Piłsudskim dzięki działaniom działaniom PPS-u, kto kolejarzy, którzy byli związani z PSM te jednostki doborowe Poznania nie przybyły, więc to, że po Poznaniu było inaczej niż w większości województw polskiej miedzi to, że Witos to mówi też nie oczywiście nie dziwi, gdy się do vito został obalony w maju 1926 roku później bardzo brutalnie potraktowany przez sanację i ostatecznie ktoś musiał czekać w kraju, więc trochę to mówi lider PSL Piast absolutnymi niewiele to nie zmienia faktu, że Śledź Piłsudskiego zrobią ogromne wrażenie, że wiele ludzi ja stawiam tezę, że ze większość wszystkich żegnała z ogromną ogromnym żalem dodam jeszcze 1 rzecz, której się przy tej okazji nie mówi większość mniejszości narodowych, a przede wszystkim polscy Żydzi żegnali Piłsudskiego naprawdę szczerze opłakujących jego odejście jest takie fotografie kiedy, kiedy przedstawiciele buda Izrael to główna partia promocyjne polskich Żydów i w kondukcie żałobnym, żegnając marszałka także te słowa Witosa nie dziwią, ale to czy on był on przeciwnikiem Piłsudskiego inaczej też mógł tak inaczej nie mówić powiedział panie doktorze, że ludzie żegnali Piłsudskiego z żalem, ale czy żegnali marszałka także z obawą lękiem o przyszłości, bo Piłsudski stworzył drugą RP był i nagle zabrakło i taka próżnia pustkami zawsze wywołuje taki niepokój to zgoda to też prawda to jest prawda Piłsudski był czy tworzy też aurę tak wybitnej postaci rzeczywiście jego odejście wygenerowało naturalną pustkę ta wódka zresztą była też czy strach co dalej będziecie siedzieć z państwem również widoczną niektórych jego wiernych wiernych polityków no wojen między Walery Sławek, ale Aleksander Prystor głównie Sławek Sławek w zasadzie nie otrząsną się ze śmierci Piłsudskiego aż do momentu, kiedy tam zginąć popełnić samobójstwo w 2 kwietnia 1939 roku społeczeństwo też była obawa że, że Piłsudski brak Piłsudskiego może spowodować jakąś dochodzącą tragedie były takie obawy są to trzeba też jasno powiedzieć dodatkowych no ci, którzy przejdą władze próbowali wytworzyć aurę żeni się nie stało, że my realizujemy testament marszałka idziemy wyznaczoną drogą przez marszałka jest też jego wiernymi uczniami to taka retoryka, która jest dosyć znana w praktyce politycznej więc, więc tu też ruch Ano tak taką narrację stworzycie, ale ta racja nie do końca była skuteczna pokazuje, że piłsudczycy poświęci Piłsudskiego szukali innych dróg umocnienia swojej władzy dotarliśmy do Krakowa 18maja 3005. roku ten pociąg z trumną Piłsudskiego do Krakowa przybywa rada miasta apeluje wszyscy jeśli już nie na czarno powinni być ubrani na ciemno co się dzieje w Krakowie, bo tam też uroczystości są rozłożone to nie jest tylko takie proste złożenie trumny na Wawelu tak jak siódmej rano zajeżdża pociąg tak tak prezydent Mościcki oczywiście premier Sławek są liczne delegacje oraz przede wszystkim powiedzieć, że ten pogrzeb się opóźnia też nie z powodu ogromnych tłumów ludzi, którzy chcą pożegnać Piłsudskiego no też powiedzmy szczerze wszystkie delegacje czy to rządowe polskie czy zagraniczne wszystkie muszą dojechać pamiętajmy, że to nie jest taka logistyka jak jak wyobraża współcześnie, więc to wszystko trwa i te cechują się często opóźnia nowocześnie monopole mogą być szczególnie dokładnie nie wiem czy to będzie fascynującym podkreślał, że znowu mamy do czynienia z oczywistą różnie podają, ale od 200 000 do 30 000 ludzi, którzy żegna żegna Piłsudskiego bardzo dużo oficjeli, którzy którzy już też na to robią przemówienia ratusz zresztą Państwowa redaktor przemówienie Mościckiego zresztą więcej to samo w samym anturażu tak powiedzą, że nie te same słowa mówi w Krakowie mamy mamy ten cały ceremoniał wy, gdzie trumna spoczywała spoczywa w kościele Mariackim bije dzwon Zygmunta jak tak przy każdej tego typu ważnym wydarzeniu, a więc, jakby ceremoniał jak najbardziej znowu poważny i niezwykle niezwykle doniosły nabożeństwa żałobne odprawia kardynał Sapieha i jest oczywiście też 101 wystrzałów tak, choć oddaj marszałkowi artyleria jest odegrany hymn pierwsza brygada żołnierze prezentują broń potem zapada w całej Polsce cisza trwa 3 minuty całe przejście tego pochodu od dworca na Wawel trwa 4,5 godziny właśnie z powodu tej nieprzebrane Czyżby ludzkiej, która się gromadzi no oczywiście tylu ludzi to nie mogło być tylko z okolic miasta tylko jak rozumiem Polska zjeżdżała do Krakowa tak tak tak tak dokładnie w końcu maja 3005. roku wdowa córki Piłsudskiego urna z jego sercem zawiozły do Wilna, gdzie na prawie rok Murowanej wniesie kościoła świętej Jadwigi serce pochowano Rossie 3006. roku pierwszą rocznicę śmierci marszałka chciałbym teraz pana doktora zapytać o ten czas polityczny po marszałku mówił pan doktor już na początku że, gdyby nie sposób było się temu obozowi przygotować na to, czego się spodziewano i co było nieuchronne Roman Dmowski, gdyż dobrze podsumował to co co działo się tej stronie sceny politycznej dziś, gdy mózg, który te idee stworzył rozwijał przestał działać spadkobiercy będący w rządzie czy poza rządem są zmuszeni sformułować program system stworzony w przewrocie majowym może przetrwać tylko w oparciu o centralną postać stanowiącą źródło władzy rola, którą odegrał wytwarza z chwilą jego śmierci pierwszorzędnej wagi sytuację polityczną no właśnie śmieciu Piłsudskiego wytwarzała pierwszorzędnej wagi sytuację polityczną no wiesz Piłsudskiego stwarzała jakąś szansę dla opozycji czy to opozycja endeckiej czy to dla ludzi centrolewu tak no bo zabrakło pierwszoplanowej najważniejsze postacie obozu sanacyjnego wiadomo, że obóz sanacyjny jest tą stratą zraniony siłą rzeczy nie może zasłania się tylko autorytetem my Piłsudskiego, więc na pewno przeciwnicy, że opozycja ostrzega pewną szansę no, niemniej władza była na tyle utrwalone na tyle silna poza tym przede wszystkim my opozycja nie miała wpływu na armię armię rządzili tylko piłsudczycy wszyscy oficerowie, którzy byli zwolennikami czy to obalonego w 2 tysiące dwudziesty szóstym Witosa czy prezydenta Wojciechowskiego dawno, zanim zostali wymordowani albo zajmowali urzędy stanowe stanowiska na prowincji, więc opozycja nie miała żadnej możliwości tutaj rząd już żadnego ruchu innych to przypomnijmy jeszcze inne słowa te stosuje się one przypomniały to jest z zarządu, aby sformowany wprost wobec wobec następców Piłsudskiego, który to zarzut formułuje je Stanisław Cat-Mackiewicz, który notabene był krytykiem PiS-u szczególnie koniecznie Piłsudskiego i on powiedział mi więcej także w jego mózgu u steru państwa zabrakło osierociła 2 pierwszych 6 państwo, a teraz osierocił i on potem mówi jasno, że z perspektywy czasu, bo to nie jest nie są 3005. go już parę lat później jeszcze przed klęską wrześniową zapisu przecenie stanęli na wysokości zadania nie zjednoczyli narodu niewidzialnej ręki do opozycji nie spróbowali wykorzystać śmierci Piłsudskiego do zjednoczenia Narodowego, a tylko poszedł na skróty jak to się skończyło to wielu we wrześniu 1939, aczkolwiek tu muszę też uczciwie powiedzieć, że chyba żadna ekipa, która rządziła w Polsce nie poradziła mi się nie poradziłaby sobie z tym co spotkało Polskę we wrześniu 1939, choć oczywiście był taki mit na razie, gdybyśmy mieli Piłsudskiego to trochę tak tak był taki liter i powiem więcej prof. Jerzy Łojek autor prac o powstaniu listopadowym konsul 3maja, ale i dlatego swego przywołuje książki agresja 17września z czasów PRL-u książka zakazana i wydawane tylko jako była formuje we wstępie tej książki taką hipotezę że, gdyby właśnie Piłsudski nie był takim schorowany, gdyby nie cierpią na raka wątroby, gdyby miał troszkę lepsze zdrowie i mógł dożyć roku 1939 miałby wtedy 72 lata, a tylko on był zdolny do jakiejkolwiek wolty ruchu wbrew społeczeństwu wbrew partiom politycznym, bo tego ani posiadała opozycja ani ani piłsudczycy ta prestiżowa informuje pewną hipotezę to później no teraz strasznie można, ale moje to robią niebo lepiej niż obecni jego kontynuatorzy szkolnego przez Finstera tezę, że tylko marszałek miał tak duży autorytet, że mógłby pozwolić sobie jakąś grę w tej skomplikowanej międzynarodowej sytuacji cela 103839 latek był oczywiście tego nie nie kwalifikuje no to prawda historia alternatywna panie doktorze mówił pan o tym, że opozycja mogła dostrzegać śmierci Piłsudskiego jako szansę dla siebie, ale także oczywiście w obozie samych Piłsudczyków no rozpoczynała się walką o schedę po marszałku takie na nowo układanie się, jeżeli chodzi o hierarchii to co może to jest ważne, bo np. gen. Rydz Śmigły otrzyma od prezydenta Mościckiego nominację na generalnego inspektora to było ważne stanowisko, bo w czasie wojny to był wódz naczelny kilka godzin po śmierci marszałka zgodnie z jego wolą, ale część Piłsudczyków np. wolała na tym stanowisku wolałaby, gdyby miała taką możliwość Kazimierza Sosnkowskiego prezydent z kolei wolał Rydza Moryc nie miał zaplecza politycznego, więc już zaczęły się te układanki ambicje intrygi tak tak tak dokładnie tutaj trzeba wymienić, jakby 2 sprawy dość szybko doszło do nieformalnego porozumienia między Mościcki waśnie w Rydze później do tej trójki jakiś sposób dołączyły Józef Beck płk Józef Beck i oni wszyscy chcieli przede wszystkim zastopować dojście do władzy czy do przywództwa w obozie sanacyjnym Walerego Sławka, bo Piłsudski jasno wyznaczał wyznaczył jako następcę Walerego Sławka zresztą, bo to dość naturalne Sławek był naprawdę 1 z jego najbliższych towarzyszy jeszcze czasów organizacji bojowej Legionów do Sławkowa Piłsudski powiedział bardzo trudne rzeczy naszych negocjacji zbyt dużą z roku 1920 i gminy do Sławka pełne zaufanie tymczasem tymczasowe Mościcki Śmigły, którzy powiedzmy sobie szczerze nie cieszyli się taką takim zaufaniem było Piłsudskiego Mościcki państwo to wprost no był prezydentem figurantem, a Śmigły Rydz tysięcy był zdolnym oficerem żołnierzem nie można odbierać zasług z okresu wojny polsko-bolszewickiej, ale nie miał formatu Marszałkowskiego albo, a nawet generalskiego powiedziałbym, niemniej to właśnie Mościcki i Wigury bardzo sprawnie zaczęli się poruszać w grach pałacowych no i eliminować dosyć sprytnie Walerego Sławka przede wszystkim Sławek zrzekł się i rozwiązał to był jego polityczny błąd szefowania OBWE brak później powstał chodzą, a liderem sezonu już byli ludzie tzw. grupy Zamkowej, czyli właśnie Mościcki Śmigły ani Sławek i tu zastać początek końca tego teoretycznie najbliższego czeka, który miał zastąpić się Piłsudskiego to jeszcze na koniec panie doktorze zapytam o to na ile był udany ten ten proces zmierzający do tego, żeby gen. Rydz Śmigły zastąpił niejako w cudzysłowie marszałka Piłsudskiego montaż stał się marszałkiem lekarz kult jednostki był wobec niego uprawiany no był to Rz prawda kawa strawy, niemniej jak i ja jak to robiono, jakie to miało efekty w społeczeństwie co teoretycznie robiono mniej więcej tak samo jak jak to było oryginałem chciałby wypowiedzieć, czyli generalny inspektor sił zbrojnych potem tytuł marszałka oczywiście no i występuje we wszystkich defiladach prawda portrety Śmigłego każdy szkołach itd. tak dalej no ale trudno czasie zgodzić to co pani rektor z chwilą powiedziała nie ten format niestety NATO to wyrok czekało czekoladą podobny powiedzielibyśmy o więcej, więc tak próbowano oczywiście propaganda sanacyjne robią to co mogła, bo co była potrzebna ta Centralna postać tak robotnikowi obywatelowi publicznej liście tak, aczkolwiek chciałbym zauważyć że, chociaż nie musieli biją na czoło to jednak zawsze dzień się tym ten tym tą sławą jak powiedzielibyśmy Mościcki tam tam jednak wiedział że, że Mościcki bardzo pomógł w tej chwili w tym pierwszym okresie po 10003005. m.in. między nimi była jednak maszyną trzyma się razem, tak więc jest oczywiście ta teza, że mamy drugiego marszałka, że jest, który w jakimś sensie zastąpi Piłsudskiego, że fuzje dobrze co się dzieje było rozpowszechniane, aczkolwiek są figury realnie nie miał nigdy takiej władzy nawet nie dąży do takiej władzy, żeby na fladze marginalizować Mościckiego tego nie było im trzeba powiedzieć sobie też szczerze, że oni uzgodnioną nieformalnie, że polityką zagraniczną zajmuje się Józef Beck to jest jego domena i i role się tutaj do polityki Becka nie wtrącał wojsko to jest Śmigły SA podzieliliśmy sprawy reprezentacyjne wewnętrzne to jest Ignacy Mościcki i tego się starano przyjąć to jeszcze zupełnie na koniec fragment Antoniego Słonimskiego, który opisywał te uroczystości pogrzebowej mam wrażenie zrobił to niezwykle trafnie jest dla mnie coś osobiście ponurego niezgodnego z duchem czasu w takim panu kurhanów mógł innych kopców balsamowania zwłok w całym postęp tym rytuale pogrzebowym koń okryty żałobą idący za trumną wielkiego wodza wstęgi zbroje pióropusze wojownicy innych Szeregów procesje kapłanów wszystko to niezmienione bodaj od czasów faraonów tchnie urokiem przeszłości demo nie zmienił się wielu tysięcy lat lud chce mieć ceremonia widowisko chce rytuału, który zaspokaja nastawioną na to wyobraźnię jako znak potęgi nieśmiertelności uznaje wszelkie pochody piramidy i kopce prawda, że trafne panie doktorze no bardzo trafne piękny cytat z jego Słonimskiego, jaką mogę powiedzieć, że Piłsudski zdawał sobie sprawę, że taki ceremoniał jest troszkę śmieszny albo nad wyraz, ale po sobie poszedł wierzę, że zrobił też to samo w roku 1920 siódmym, kiedy uroczyście sprowadzą prochy Juliusza Słowackiego na Wawel, a jaką może wówczas głośno mało mówi o VAT do tego wrócić był doskonałym jak na tamte czasy kierowcę i on wiedział, że społeczeństwo potrzebuje tego takiego ceremoniału to, że sprowadził Słowackiego ze zrobiły pogrzeb równy królom zasiądą takie bardzo ciekawe przemówienie wtedy nad prochami Słowackiego doskonale zdawał sprawę, że coś takiego jest potrzebne mnie nie dla niego samego nie dla tzw. brutalnej czystej polityki tylko, żeby tylko dla polityki historycznej tak tylko dla do stworzenia pewnej aury wielkości to pewnie pokłosie romantyzmu tego, że Piłsudski był zagrożony romantycznie, a Antoni Słonimski to, że inna epoka ją bardzo chciał o ten balon przed przesuwać i ten cytat jesteś tego dobitnym przykładem i od razu polecę naszą chatą bardzo gorąco tę umowę Piłsudskiego zasłużenie Jaga zwłok Słowackiego na Wawelu, bo ona jest językowo i retorycznie kurator, skąd po prostu majstersztykiem tak to z niezwykle przejmujący tekst, więc bardzo warto do niego zajrzeć i dużo mówi te zostaną Piłsudski tak tak to prawda, który był wielkim miłośnikiem Słowackiego zresztą dr Mikołaj Mirowski historyk publicysta muzeum historii Polski, a redaktor oraz inicjator powstania książki Piłsudski nieznany historia popkultura panie doktorze bardzo dziękuję to połączenie dziękuję kłaniał się państwa zapraszam na informację Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: WIECZÓR - KAROLINA LEWICKA

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Słuchaj podcastów TOK FM bez reklam. Wybierz pakiet "Aplikacja i WWW" teraz 45% taniej!

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA