REKLAMA

1968. Rok, który zmienił świat

Gościnnie w TOK FM: Wyborcza, 8:10
Data emisji:
2020-05-23 10:10
Prowadzący:
Czas trwania:
01h 01:39 min.
Udostępnij:

Kolejny odcinek z cyklu "Archiwum Radia Książki". Michał Nogaś rozmawia z Ewą Winnicką i Cezarym Łazarewiczem. Ten reporterski duet wydał w marcu 2018 roku opowieść o Polsce i świecie sprzed 50 lat i jak zgodnie twierdzą, po roku 1968 nic na świecie nie było już takie samo. Książka "1968. Czasy nadchodzą nowe" składa się z 11 reportaży, w których Winnicka i Łazarewicz opowiadają nierzadko mało znane historie. Jest tu Marzec '68, ale z dala od Warszawy – bo w Sosnowcu. Poznajemy losy polskiego rodzeństwa, które – za karę – odesłane zostało z przepełnionego "latem miłości" San Francisco do... Gliwic. Więcej odcinków na https://wyborcza.pl/podcast

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
to jest ósma 10 podcast gazety wyborczej znów zaglądamy do archiwum Radia książki audycji przygotowywanych wspólnie przez wyborczą Audioteka książki magazyn do czytania dziś jutro spotkania z duetami do tego z małżeństwami Michał Nogaś dzień dobry państwu ósma 10 podcast gazety wyborczej dziś posłuchamy rozmowy z marca 2018 roku z Ewą Winnicką i Cezary Łazarewicz właśnie wtedy ukazywał się zbiły ich reportaży o roku 1960 ósmy, jaki był w Polsce i na świecie Rozwiń » proszę posłuchać zaprasza książki magazyn do czytania wyborcza PL oraz Audioteka przedstawiają w radiu książki rozmowy o literaturze zaprasza Michał Nogaś dzień dobry państwu to już czwarte wydanie Radia książki wspólnego przedsięwzięcia książek magazynu do czytania wyborczej PL i od takich, które nas gości dziś po raz pierwszy w historii Radia książki w studiu duet duet autorski Ewa Winnicka Cezary Łazarewicz nowy dzień dobry czy dobre pierwsze ubolewa drugi proces za proszę państwa, kto zapamięta 1968 ja ja nie to znaczy teoretycznie pamiętam miałem wtedy 2 lata, a jeśli jeszcze nie zapowiadało, ale najstarsze moje wspomnienia to jest gdzieś jeśli ma 70 tego roku, więc mógłbym teraz trochę Vesna kłamać powiedzieć, że pamiętam jak Bitelsi wydali biały album, ale to byłaby nieprawda nic z tego 61008. nie pamiętam, ale wiem, że mieszkałem wtedy w Darłowie na trzecim piętrze kamienicy ja nie mieszka ani w Darłowie ani na trzecim piętrze ani w kamienicy też, ale zapytaj oczywiście nie bez powodu w 1968 właśnie ukazuje się wasza nowa wspólna książka 1968 czasy nadchodzą nowe to jest trzecia część takiego cyklu lata po czterdziestym piątym Magdaleny Grzebałkowskiej i pięćdziesiątym szóstym Piotra Bojarskiego Waś 1968 długo trzeba było przekonywać do napisania opowieści o tym, roku i od razu zapytam, dlaczego było wyjątkowe mnie nie trzeba było długo przekonywać, ponieważ od razu wiedziałam, że ten rok był fascynujący to był rok przełomu i tak naprawdę w dziejach Europy świata nic nie było już takie samo potem sześćdziesiątym ósmy roku myślę, że od czasu drugiej wojny światowej to był to było kolejne przesilenie bardzo istotne i oczywiście potem trochę żałowałam, kiedy zgodziliśmy się już na napisanie tej książki i zacząłem żałować zaczął czytać materiały co minister, ponieważ począł się totalnie zagubiona, bo bardzo szybko zrozumiał, że nie ma 1 powieści w roku sześćdziesiątym ósmym każdy kraj przeżywał ten rok zupełnie inaczej idee, które przyświecały ludziom, którzy byli bohaterami tego przesilenia był kompletnie inne, zwłaszcza w bloku wschodnim bloku zachodni i to wymaga bardzo duży dzięki pracy, żeby w ogóle wiedzieć jak ugryźć tą książkę, ale co było najfajniejsze dla mnie to odejście trochę od perspektywy Polski i pewnie tak jak czarek się ze mną zgodzi wyjątkowo mamy też mieć takie poczucie jeszcze troszkę mniejsza niż teraz taki totalny duchoty, dlatego że jest w Polsce tutaj zafiksowanie na naszym płatności w Polsce i troszeczkę myślimy o tym, że jesteśmy centrum wszechświata i że ten, kto jest znany w Polsce w Polsce cieszy się światową sławą i książkę takim oddechem, że próbą spojrzenia NATO NATO siedział w 1000 ósmy roku wielu perspektyw po prowincjonalnej wielkomiejskiej brytyjski paryskiej z punktu widzenia obecna opowieść o kulturze muzyce, która była chyba najistotniejszym takim czynnikiem wiążącym ten rok ja to myślę, że Paweł Goźliński, który nam to zaproponował on miał od razu pomysł na sport od razu powiedział mamy pomysł na taką książkę czy byście mogli ją napisać rasę i ja myślę że, toteż był taki argument, że każdy z nas pomyślało, że to jest tylko musi pół książki zrobić razem będziemy mogli nad nią pracować się wydaje mi się, bo znam dość dobrze Ewę i pomyślałem sobie, że się będziemy uzupełniać żona ma jakieś pomysły na teksty, których nie do końca rozumiem ja mam swoje propozycje i że jak się tak zderzy te teksty dla kobiet, które FK pisze z tekstami dla mężczyzn, które jak pisze to będzie naprawdę bardzo fajna fajnymi tekst może się teraz przełożyć w życie od tak teksty dla kobiet teksty dla mężczyzn chce mówić mogły wyjaśnić to co miał namyśli mówiąc o tekstach dla kobiety tekstu w medycynie przeczytasz tekstów o historii piosenki Revolution, ale już przeczytałem ten to jesteś kobietą jestem prawdziwym mężczyzną pisze tylko o ucieczkach z Polski o strzelaninie ćwiczenie i o roku sześćdziesiąty ósmy, dlaczego czytały tekst o historii piosenki Revolution Cortes, ale mogę czytać tylko nie potrafiłbym takiego tekstu napisać mam być może troszkę odkupiły swoją winę państwa ma już po naszym spotkaniu bardzo proszę co się dzieje w tym stuleciu chciałbym, żeby została w tym studiu, ale jednak dobrze proszę państwa teraz chciałem zapytać was, żeby uspokoić sytuację o to w jaki sposób szukaliście tematów niedzielnych na kobiece męskie oczy szukam w pismach kobiecych tylko tych tematów, a czarek w pismach ostrzelaniu nie, ale chcę powiedzieć o 1 temacie, który one z tak kontynuuje też sam sobie zgotowały ten los nie musimy jakoś przecież opowiedzieć państwu jak powstawało w Cannes znalazło taki akapit w książce hipis SACH o rodzeństwie, które przyjechało do Gliwic i wydawało mi się, że to jest beznadziejna sprawa, ale ona napisała o prapoczątki kach ruchu hipisowskiego w Polsce odnalazła tych ludzi sam Francji, którzy przyjechali w 60 latach do Gliwic oni opowiedzieli historię jak zaczepiali hipisi my w Polsce, a oprócz tego były dokumenty i po Moskwie, w których tak bezradna SB, a propos próbowała opisać to co się w Polsce dzieje ten cały ruch hippisowski jeszcze nie miała narzędzi do tego to jest tekście Ewy to jest bardzo ciekawa historia dlatego, że to jest w pierwszym tekście w książce dostajemy opowieść o tym jak nie wykupił ten rok, jakie to są niesamowite historie bo kto sobie wyobrażał, że właśnie wtedy ktoś ze Stanów wróci do Polski, kiedy tutaj było tak szarobura strasznie, ale wrócił za karnet to niebyła dobrowolnie mimo wszystko prawda to jest tak, gdyby ktoś teraz próbował umów realizowanych polskiego nastolatka w Korei północnej był dokładnie tak i ten czas spędzony przez tych młodych ludzi w Polsce i to co spotkało się to przerzucanie z 1 kultury jeszcze musimy wiedzieć to San Francisco sześćdziesiąty ósmy rok oni funkcjonowali w okolice Golden Gate park na High też byli tam, gdzie w ogóle ich tu hippisi znów zaczął się ogólnoświatowej byli świadkami tego narodzin tego ruchu byli tworzywem i nagle są przewiezieni do Gliwic czym się, że te 3 lata, które spędzili w Polsce one odcisnęły piętno na ich życiu bardzo tragiczne ja nie dzieli się z czytelnikami ich dalszymi losami tych ludzi teraz mają prac 60 laty wyszli na prostą to naprawdę było dramatyczne wydarzenie w życiu niezależnie od tego jak zabawnie to zderzenie 2 kultur wyglądał już od tych esbeka, którzy nagle stanęli w obliczu ciągle czegoś co, czego do tej pory doświadczali i czy kiedy czytam w aktach IPN-u ski opowieść o grupie tzw. brudasów przybyłych z Afryki to naprawdę z tragikomiczną tak będzie takiego języka używano tak, a to był raz tzw. Gruda z, ale też to jest ciekawe, że oni są to rodzeństwo jest legendą dla tych hipisów, którzy dzisiaj są uważani za pro początek tego ruchu hipisowskiego Toni słyszeli co prawda, że byli tacy ludzie, ale ten nigdy ich nie spotkali, bo jedyne jedyna osoba, która miała z nimi kontakt tych z czystymi pierwszych polskich hipisów to już nie żyje są legendą po prostu Ewa tak tak to było to był 1 akapit w książce, w którym było napisane, że przyjechała rodzeństwo do Polski odnalazła ich nazwiska zna od znalazła ich nawiązała kontakt namówiła do rozmowy spotkała się z nimi i myślę, że w tych historiach reporterskich to jest najfajniejsze, że się zaczyna od niczego i z tego powstaje jakaś opowieść o czymś co ludzi porusza czy byli zdziwieni tym, że ktoś do nich wraca po 50 latach ta i toteż najfajniejsze w tej pracy reporterskiej mojego punktu widzenia jest praca detektywistyczna znaczy znajdź Stefana wie co Zjednoczonych i czy nawet w Kaliforni samej prawda już nas dość trudne tak i oczywiście miał kłopoty ze znalezieniem Stefan nagie, ale potem zrozumiałam, że ktoś mieszka w Ameryce nie ma się Stefan tylko sztywno wtedy, kiedy zawiesiłam wyszukiwanie do Cyganów kazał się różne są 4 listy o różnych miejsc pracy organizacji 1 z nich odpisał im to naprawdę bardzo fajne fajne przeżycie wracając do tego San Francisco, kiedy oni opowiadali o tym, że ich ogólniakach grali tacy ludzie Santana uczeni mieli byli faceci na początku swoich karier, jeżeli w San Francisco godzin autobusem potem, żeby wysłuchać lokalnych zespołów jak Jefferson Airplane Grateful Dead to byli faceci z podwórka tego samego albo szli ulicą gdzieś tam nuciła sobie idąc chodnikiem część Pinera albo Charles Manson Jan właściciel siedział w więzieniu przed 67 roku tak wszystko fascynujące i wracając do do tego tematu szukania tematów 11 tekstów jest w książce 1968 i jakoś trzeba było wybrać co było ostatecznym kluczem czy mieliśmy takie poczucie, że to historia to historie są bardzo się związać waszą wrażliwością widzieć żonę musi tak opowiadać w tym roku to musi być taka książka, która da czytelnikowi mniej więcej ogląd jak ktoś wtedy działaliśmy on się poczuć tak jak by się znalazł w tym dziesiątym ósmy roku teksty staraliśmy się, żeby był pisany z perspektywy tamtego tamtych czasów widzieliśmy, że musimy napisać tekst o tym, widział w Paryżu i żeby i to musi być wtedy coś wyjątkowego co pozwoli czytelnikowi zrozumieć, o co naprawdę chodziło studentom młodym ludziom w Paryżu nie tylko mieć wikipedystów szyną wiedzy tych obu najtrudniejszy tak, żeby znaleźć bohatera, który nam opowiedział o maju poszukiwaliśmy chyba 9 miesięcy najpierw chcieliśmy opowiedzieć poprzez Polaków, którzy tam byli i ja słyszałem taką plotkę, że tam piwnica pod Baranami była w czasie majowych zajść w Paryżu i przecierali oczy ze zdziwienia, że ci młodzi ludzie chcą tego, czego ma już tutaj w Polsce nie chcemy oni chcą komunizmu socjalizmu i po prostu chodzili po ulicach się przeglądali albo jak próbowałem sprawdzić tę plotkę okazało się, że zadzwoniłem do pana koniecznego zapytałem się czy pamięta ten wyjazd mówi oni byli w Paryżu, ale mnie akurat wtedy później mieliśmy kolejne osoby, które miały brać udział w tych zajściach Polakach prosiliśmy wykuł rynkach, która mieszka w Paryżu, żeby nam znalazła ludzi i nie było takich Polaków, którzy tam byli, więc innym kluczem zaczęliśmy szukać szukać liderów ruchu buntowniczego w Paryżu to był strzał w dziesiątkę udało się to już naprawdę niezwykle dobrze opowiadającego szefa licealistów paryskich też takim kluczem, bo muzyka tak jak poziom wcześniej bardzo szybko zrozumiał że, że muzyka była czymś co łączyło rock przesilenia, bo muzyka Bitelsów to był dla mnie pracę nad tekstem i w ogóle taka konstatacja było odkrycie Bitelsów w ogóle widziałam, że ten zespół widziałam, że to byli bardzo ważni wykonawcy i żony są prapoczątki muzyki współczesnej rockowej, ale opowieść o tych dwudziestolatka, który dziesiątym roku przeszedł ósmym roku znaleźli się tak jak cała Europa na zakręcie i zrozumienie, jakie oni listu akcji psychofizycznej wtedy po pasjonującym doświadczeniem i tam znalazłem artykuł w Gazecie Independent angielski o tym co działo się w marcu tysiące ósmego roku w Londynie w punkcie od demonstracji, która zakończyła się rozróbę z policją w ogóle dosyć niezwykłą jak na brytyjskie okoliczności przy równy skład pod ambasadą amerykańską, gdzie był obecnymi czak, czyli bezpośredni konkurent już wtedy spółki Lemon karnej tam nie było Lennona, który wtedy dochodził do siebie w Indiach razem z całym swoim zespołem i ta nieobecność Lennona najważniejszym momencie tamtego roku w Londynie okazało się dla niego dosyć brzemienna konsekwencję i śledzenie tych właśnie konsekwencji też związanych z piosenką ruszą pod usługi który, który Beatlesi wydali w sierpniu tego roku, który są bardzo źle przyjęty przez buntowników wszyscy członków kontrkultury brytyjskiej, którzy byli wtedy bardzo istotną częścią ruchu kulturalnego w Londynie tak badania, ale nie wzywał do ataku Lennon chciał pokojowych rozwiązań był bardzo dobrze ustawiony przez kilka miesięcy medytacji indyjskich Otóż nie było czasu już były sierpień też czas, kiedy było wiadomo że, że już hipisowskie naiwne myślenie o tym, że wszystko będzie dobrze już było nieaktualne i w tym czasie, czego wydaje zupełnie inną piosenkę, o czym pisze tak to jest cyngiel Street Whiting man, który się okazuje tylko w Ameryce i i dla Jaggera i dla jego emploi buntowniczego jest znaczące piosenka zostaje zakazana w wielu miastach, gdzie trwają studenckie protesty, zwłaszcza w Chicago tej piosenki nie można puszczać je studenci strzelają z policją już na na całego i ten czas, który w ogóle stąd ci, którzy mają zupełnie pochodzenie społeczne niż Bitelsi to ci byli robotniczą grupą niewykształconych bezczelnych normalną pro Bono w Timesie Liverpool był wtedy Radomiem w wielkiej Brytanii raczej nigdy nie oni byli predestynowani do tego, żeby być bohaterami, bo dziesiąte buntu tysiące ósmego roku, a nie pogląd chińscy faceci z zębami wykształcenia Wyborski nazwijmy ich tak wprost ja się też kartkami książki, które właśnie się okazuje w tej chwili, przeglądając ten tekst to akurat autorstwa Ewy o Beatlesach kilkoma firmami rewolucja historia ewolucji, ale przyznała się poza anteną przed naszą rozmową że, gdyby ktoś te zapytał o znajomość twórczości zespołu de vito, który wciąż jest bardzo ważne to miałaby chyba duże szanse w wielkiej grze i pewnie pokonałaby Wojciecha manna, jeżeli chodzi o wiedzę z zakresu twórczości Beatles oraz producentów albo tak faktycznie oby ten czas i Her Beatlesów mówię, bo dla mnie odkryciem, iż czarek lub Bitelsów dla niego nie było aż takim takim zaskoczeniem jak dla mnie, ale przeczytawszy książki, które można było przeczytać w 2 językach i myślę, że taka szczegółowość sercu ze spowodowała, że zapalił się czerwone światło wtedy, kiedy porównywałem biografie 2 inżynierów dźwięku, którzy brali udział w nagraniach białego albumu IT pomyślą sobie, że być może zapędza się zbyt daleko, ale też oczy to nie tylko historia zespołu była dla mnie istotna, ale konteksty historyczne jak znalazł bohaterów którzy, którzy czy bohaterów uczestników tych zajść pod ambasadą amerykańską świadków tych zdarzeń 1 z nich australijski prawnik później był prawnikiem Lennona, kiedy rano już zrozumiał dzięki swojej nowej narzeczonej, że powściągliwość brytyjska jest passé i już zaczął wszedł na drogę rewolucyjną, więc tak zrobi to służyć taka w kontekście wojny kontrkultury londyńskiej mamy jak mówiliście wcześniej tekst polskie i opowiadający o świecie 1 z tekstów polskich to jest historia Janusza Szpotańskiego za chwilę nie powiem, ale wcześniej fragmenty przeczyta Cezary Łazarewicz do historii literatury poeta Janusz Szpotański wszedł po południu 13kwietnia 1966 roku w okolicach ronda Waszyngtona w Warszawie krokiem chwiejnym w miejscu niedozwolonym sam słabo pamięta ten moment wszystko rysuje się w formie większych lub mniejszych plam głównie są to plamy szaroniebieskie tłumaczył później pierwsza plama naciera na niego zaraz po przejściu ulicy salutuje i domaga się okazania dokumentów to dwudziesto czteroletni funkcjonariusz milicji Obywatelskiej Zdzisław Gliwa tych o mówi do niego poeta własna matka powinna się ciebie wyrzec się temu w komórce wysługi Jeż i zamiast dowodu osobistego pokazuje milicjantowi kwit z Izby wytrzeźwień pamięta, że w komisariacie przy ulicy Grenadierów na Pradze jest jeszcze bardziej szaro niebieską i nieprzyjemnie milicjanci notują, że zwraca się do nich bardzo niegrzecznie w komunistyczne pachołki krzyczy wyraża się też wulgarnie towarzyszu Gomułce notuje Gliwa zawiadomienie o przestępstwie, które trafia do prokuratury Powiatowej, gdy następnego dnia obudziłem się pierwsze co dotarło do moich uszu to były wymawiane przez wszystkich dookoła jakieś cyfry, których znaczenia zupełnie nie podejmowałem w 2597584 jak się wkrótce dowiedziałem był to nas artykuł kodeksu karnego wspominał w wywiadzie dla londyńskiego Pulsu na pierwszym przesłuchaniu dowiedział się, że jest oskarżony o chuligaństwo czynną napaść na milicjanta, ale też o paserstwo paserstwo dlatego milicja jedzie sprawdzić czy na Powiślu w kamienicy przy ulicy dobrej 5, gdzie mieszka z kuzynką literat nie przechowuje przedmiotów pochodzących z kradzieży Szpotański zajmuje tam 1 pokój, w którym jest tylko tapczan nakryty kocem krzesło stół i mnóstwo książek nazywa hotele to właśnie wśród książek maszynopisów rękopisów milicjanci szukają dowodów paserstwa najważniejszy dowód leży na samym wierzchu w papierowej teczce na stole to kilka spiętych kartek przepisanych na maszynie wystukał na wielkimi literami tytułem cisza i gacie, czyli bal u prezydenta Opera w 3 aktach z uwerturą finały za 2 lata zrobi się o nich głośno na świecie na razie zostaje zarekwirowana trafia do Ministerstwa Spraw Wewnętrznych Szpotański zaś do aresztu wychodzi dopiero w czerwcu 1966 roku aktem oskarżenia o napaść na milicjanta sprawa napaści wkrótce zostaje umorzona sprawa maszynopisu niestety nie Janusz Szpotański ma 39 lat jest synem przedwojennego adwokata cierpiącego na manię wielkości, który powtarza synowi, że w prostej linii pochodzi od organów z wykształcenia jest filologiem, choć nie obronił pracy magisterskiej zawodu dobrze zapowiadającym się krytykiem literackim, choć bez stałego miejsca pracy pisze czasem teksty do dialogu i współczesności przygotowuje dla państwowego Instytutu wydawniczego biografię Karola Irzykowskiego tłumaczy niemieckich klasyków jeździ po Polsce z prelekcjami jako lektor stowarzyszenia ateistów i wolnomyślicieli poza tym przesiaduje w kawiarni MDM rozgrywa tam szachowe symultany izba dilerami adwokatami główne źródło jego dochodów żyje w nędzy, choć wyświechtane ubraniu ma stare zimowe palto po ojcu, który nazywa Emilem za to zna pół Warszawy od lumpów spod budki z piwem po arystokratów hrabiów Platerów i Książąt Radziwiłłów jest towarzyski, ale wiecznie bez pieniędzy w dobrym tonie jest zaprosić go do domu i poczęstować obiadem to wiąże się z pewnym ryzykiem bo kiedy wypije wstępuje w niego demon jest agresywny nieprzyjemny białymi diodami na czerwonej macie nazywa wtedy wszystkich, którzy pracują dla PRL mówi, że to kolaboranci pijany zasypia pan, gdzie akurat padnie czasami na schodach wtedy owija się z Emilem pod koniec września 1963 roku, gdy wracam do Warszawy ze stypendium w Paryżu dowiadują się, że pisze operę opowiada historyk literatury prof. Michał Głowiński spotykam go przypadkowo na nowym świecie picie wódki z nim nie jest dla mnie atrakcją, ale rozmowa tak, bo to człowiek Bestry dowcipny niezmiernie inteligentne wtedy po powrocie z Paryża Głowiński zaprasza go na kawę do kawiarni amatorska Szpotański nazywają pod narcyzem, bo jest tam mnóstwo luster i on zaczyna mi śpiewać tę arię do ucha wspomina profesor jestem 1 z pierwszych, który słyszy Głowiński pamięta, że potem Szpotański dwukrotnie wykonał operę w jego mieszkaniu przy ulicy alei Waszyngtona bardzo lubił te występy nie potrzebował zachęty w trakcie śpiewania robił niespodziewanie pauzę musi się wzmocnić mówił i wyciągał rękę z kieliszkiem do publiczności ktoś mu nalewał wypijał i kontynuował występ w 1968 czasy nadchodzą nowe fragmenty książki opowieścią Janusz Szpotański ten tekst napisał Cezary Łazarewicz, które dziś zawodniczką z państwa moim gościem, czego nowego się dowiedziałeś podczas pracy nad tym tekstem niby to kto wszystko wiedziałem, bo Szpotański jakąś był takim bohaterem mojej młodości to są nimi w 3 zdaniach co to w ogóle była za historia postać szachista nie pogodzone z systemem, który w połowie lat osiemdziesiątych zaczął nią zdolności do ujmowania i sześćdziesiątych sześćdziesiątych i zaczął pisać o swoim ulubionym bohaterze, czyli GROM-ie Gomułce i czego nie wiedziałem o tym, po prostu tak jakby sobie dzisiaj z politycznych żar aż 8 może takie czasy nadchodzą nowe, że z politycznych żartów możesz zdradzić, jaka się reakcja policyjna to właśnie ofiarą tego był po Tański, który na początku pisał później śpiewał kuplety, a na końcu okazało się, że jak sprawa doszła do pierwszego sekretarza partii, czyli najpotężniejszego człowieka w Polsce to zajęła się nim policja polityczna ciekawe było to, że Szpotańskiego podczas tych przesłuchań licznych, bo to on opisywał rzeczywistość, czyli najważniejszych ludzi w partii w państwie naśmiewał się z nich żartował i w czasie tych przesłuchań pytano go kto jest ten, kto jest tam ten, kto jest, gdzie się dzieje tylko 1 osobę go nie spytano, kto to jest GROM tak jakby to było wszyscy wiedzieli, że gram to Gomułka, ale jednak nikt nie ośmielił się go zapytać o to w tekście poświęconym smoleńskiemu jest np. świetna opowieść o taśmie, na której zostało zapisane wykonanie przez niego cichych i gangach czy taśmy, które gdzieś w tapczanie czy kanapie w nowym Targu przy była przez lata przechowywana w Wilnie przez lata tam pojechać nim Cars nagrała Szpotańskiego na taśmę magnetofonową taką polową i to wydaje mi się, że to miało być nagranie przerzucone na zachód arze Carrasso ich 3 ten, który zbierali dokumenty o łamaniu praw człowieka w Polsce byli od dłuższego czasu obserwowani przez SB, więc SB pojechało za nimi do nowego Targu i w tapczanie czy pod czarnym w SSE, że znaleźli te taśmy i okazało się, że to jest Szpotański to był główny dowód w sprawie kar Sofii 3 Terra, ale również główny dowód w procesie Szpotańskiego ja nie widziałem w ogóle tych taśmy żonę istnieją i kiedy szukałem wszystkiego nagle znalazłem te taśmy i sobie od słuchałem coś niewiarygodnego, bo to jest koncert Szpotańskiego, który wykonuje cichych Gęga czy śpiewająca kapela cały tekst, który my znamy tylko no albo z przekazów albo z pisma drukowanego to jest na stronach IPN-u to jest w archiwach IPN-u ta taśma, czyli nie można wejść na stronę posłuchać trzeba tam się udać trzeba się udać do czytelni i tego posłuchać chcesz mam nadzieję, że będziemy mogli to niedługo usłyszeć pana mówiłem swojego kolegę, który uznał to za genialny pomysł, żeby zrobić podkład muzyczny do piosenek Szpotańskiego jest w ten sposób ożywić, czyli muzycy roku 2018 będą grali Janusza Szpotańskiego, który już od wielu lat nie żyje głosy jego jest nagramy w latach sześćdziesiątych, czyli 50 lat wcześniej zobaczymy co z tego wyjdzie jeszcze 1 ważna rzecz, kiedy mówimy o tym, tekście świętej pokazana metoda pracy służby bezpieczeństwa to jak Szpotańskiego osaczony jak wiele osób próbowało go rozpracować nie zdradzając puenty, bo ona jest świetna właściwie przenikanie wszędzie mogli zabić z nim wszystko, ale z drugiej strony Szpotański nie był jakimś konspiratora on wszystkim zawsze powtarzał, gdzie ma system i wrzesień nie godzi na to wszystko i buta, ale najgorsze jest to by to chyba jest coś co co było najgorsze przecież, gdyby ten po Tański krytykował Gomułkę, gdyby go zarzucał mu łamanie praw człowieka, chociaż wtedy się chyba o prawach człowieka w ogóle nie rozmawiało albo poprzedni w Polsce dyktaturę to ten Gomułka, by to zniósł, ale szyderstwa i śmiechu on nie mógł znieść no przecież to jest chyba najgorsza broń, która jest skierowana przeciwko dyktatorom Szpotański pomarańczowa alternatywa chyba najbardziej osłabiła komunizm ten rok w Polsce dość jednoznacznie kojarzy z wydarzeniami marca 1968 właśnie u was gdzieś to wszystko jest w w wielu tekstach w tle, ale jest taki 1 reportaż, który wcale nie rzecz nie toczy się nie wydarza się w Warszawie na dziedzińcu Uniwersytetu, ale w Sosnowcu, o którym 1 z bohaterów tego tak stanowi, że takie piękne najpiękniejsze miasto świata to prawda mieliśmy taki pomysł, żeby opisać sześćdziesiąty ósmy rok i skutki polityki Gomułki w miejscu oczywistym Warszawa Katowice Poznań Gdynia to są wielkie miasta i jak internet ruch i posiadający ruch studencki czy tam są tam uczelnie, bo wiadomo, że tam tam się gotuje Dead, a studenci i widząc co się stało w Warszawie przez kolejne tygodnie protestowali natomiast w Sosnowcu wtedy nie było żadnej wyższej uczelni Uniwersytet Śląski miał być właśnie założony w następnym roku, więc studenci byli tylko ci, którzy dojeżdżali do Zabrza do Akademii medycznej Wrocławia do Katowic do udo innych uczelni Uniwersytet Śląski w mniejszych poza tym jest jak z moimi rodzicami oboje są inżynierami lata pracował nad głównymi uczyć górnictwa w Katowicach mama była pechowego kierowniczka laboratorium chemicznego przy kopalni Sosnowiec i pytam ich o 60 ósmy rokiem nie mogli mi powiedzieć niczego konkretnego to znaczy wtedy zrozumiałam, że ludzie wykształceni czytający książki, ale unikający oficjalnych mediów, o których wiedzieli, że kłamią, który nie zauważyli tego tysiące ósmego roku mama potem zrozumiała, kiedy kilka koleżanek z podstawówki wyjechał z Polski to się dzieje będzie dla nich ten rok nie był przełomowy dlatego sprowadzam przyjrzeć się temu co się działo na prowincji i ten teksty taka geneza tego tekstu i co się działo znalazł dom kilku bohaterów 1 z nich dziadek mojej dobrej koleżanki z liceum Ogólnokształcącego, który był bardzo znanym adwokatem okazało się też moim sąsiadem jest Michał Sobel mam, który teraz z rzecznikiem ambasady Izraela Józef Górski, którego tata i dziadek mieli najważniejszy zakład fotograficzny w mieście i oni byli moimi bohaterami także wychowawczyni, który nie wiedziałam, że ona była narażona na naszą politykę Gomułki i sprawdziła jakoś sobie radzili i Józef Górski i Michał Sobel man wyjechali to ich do Górskiego Górski starszy i były już studentem medycyny uznał, że nie może wytrzymać w Polsce nawet nie chodziło znamy tylko o to co działo się w na jego uczelni taki moment, kiedy po wydarzeniach na Uniwersytecie warszawskim na uczelni rozjechali się esbecy wychowawcy, którzy tłumaczyli niepokornym studentom co naprawdę wydarzyło się na Uniwersytecie warszawskim po to, żeby utrzymać spokój na innych uczelniach tam Józef dowiedział się, że należy do donacji, która dybie na porządek na porządek prawny w Polsce i życzy Polsce źle znaczy oczywiście tam wszystko dostał wykład tego, o czym wiemy co się działo to nie wytrzyma, dlaczego ojciec nie chciał wyjeżdżać, chociaż ojciec był przechowywany przez polską nianie przez całą wojnę na głównej ulicy w Sosnowcu już nie miał ochoty na kolejną na kolejne przenosiny, ale to Józef młody zbuntowany student zmusił rządzą rodzinne do emigracji ja to co było dla mnie istotne w tym tekście to taka tu bardzo wzruszające to znaczy Józef, który czuł się niezwykle związany z polską, ale miał też dosyć silne poczucie swojej tożsamości żydowskiej i ta te 2 części Józefa bardzo dobrze sobą funkcjonował i nagle po marcu okazało się, że ta jednak z powodu, której on doznał represji okazał się tak silna, że już nie mógł mieszkać w tej Polsce wyjechał i czuje nic się ludzie patrzą już nie mógł być nigdy szczęśliwy jego życie nie było już przez ten fundusz, czyli marca dla ludzi, którzy wyjechali jest najważniejsze jest wiążący wydarzenie większy od dziś wszyscy moi bohaterowie wyjeżdżający nie wyżej nie wyjeżdżając o tym, o czym mówią o tym, mówią też bohaterowie księgi wyjścia nowe książki Mikołaja Grynberga, który niedługo będzie gościem będzie książki, że oni wszyscy mają poczucie, że najważniejsze co im odebrano to państwo kraj miejsce dom tak jak mówił Michał Sobel ma, że Polska okazała się jedynym krajem na świecie, w którym nie pozwolono mu być Polakiem jeszcze jest 1 ważna rzecz, kiedy myślę o tym, tekście, kiedy czytam w waszej książce o wydarzeniach marca 68 nie w sali Kongresowej, kiedy przemawia Gomułka na wiecach partyjnych w zakładach pracy, ale na ulicach Sosnowca w zakładzie, który prowadzi 1 swoich bohaterów w szkole, do której chodzi mi osoba albo w innych miejscach, że bardzo szybko w ciągu zaledwie kilku dni, kiedy wiadomości o tym co się wydarzyło w Warszawie i co powiedział Gomułka podczas specjalnego o przemówieniu wiele to zaczyna oddziaływać na ludzi i oni wszyscy nagle dobrzy znajomi sąsiedzi zaczynają pytać, kiedy wyjeżdżacie wyjeżdżacie czy może jednak zostaniecie, ale raczej z przekonaniem, że ci Polacy pochodzenia żydowskiego mają albo powinni wyjechać to prawda, ale tyś jest także ci ludzie, którzy pytają chodzi mi chodzi w tym zazdrościli niezwykle to znaczy możliwość wyjechania z Polski nie zapomnijmy, że to był dla 3 to był czas, kiedy w ogóle wyjazd zwykle wyjście na świat co będą Czytelnicy mogli myśleć winnym tekście o wielkich ucieczkach z Polski do smażenia oczywiście Michał mówiliście już powiedzieć swoim kolegom ludziom pytającym, że idzie do Izraela, więc służyć do Ameryki ten wyjazd był marzeniem wielu wielu osób oni pytali po prostu regularną ostrością no był marzeniem wielu osób tylko tych, którzy musieli też musi być, ponieważ dla nich to był wyjazd 1 stronę i ogromna tragedia niezwykle wzruszył taki fragment mojego rozmówcy, który już w Tel Awiwie o tym co znaczyło bycie Żydem wtedy dla niego, kiedy opowiada o tym jak uporczywie jako dziewięciolatek chodził na seanse filmowe po to, żeby oglądać kronikę filmową, gdzie wojska izraelskie w czasie wojny Synaj w latach pięćdziesiątych zwyciężają wojska arabskie i on potem już 8× poszedł na tą kronikę mógł spokojnie być świetnym polskim dzieciakiem, ale potrzebował wzmocnienia tego tych korzeni dziedzictwa i kiedy wyjeżdżał do Izraela jeszcze przed marcem 2 zużycie dobrym kierunku, ale żal, że nigdy nie zobaczy morza polskiego, że nigdy nie pojedzie już do Sopotu był czymś co przeżywał przez kolejne dziesięciolecia taka niemożliwość funkcjonowania w 2 kulturach było tych ludzi niezwykle trudno to jest cholerna niesprawiedliwość marca w myśl tego w książce nie ma, bo opowieść dotyczy konkretnego okresu naszych dziejach wspólnych, ale zapytam o to dzisiaj po latach 50, kiedy rozmawiasz rozmawiać z Michałem supermanem to co mówi, bo wrócił do Polski myślę, że bardzo wiele osób jest przerażonych i to nawet na to są ludzie, którzy mają do czynienia z polityką wiedzą, jakie jest geneza tego co się tutaj w tej chwili dzieje to jest tak jakby taką z rany, która się goiła go i łagodziła już już prawie wszystko było Kaina czy można było żyć nagle się rozdrabnia je mamy przyjaciół, którzy są Żydami i te i gdy z, gdzie po dniu obserwujemy narastające przerażenie u tych ludzi, ale też mam takie poczucie, że to powtórka historii jest to taka opowieść o banku bał Rytel w tej książce ja sobie zdają sprawę, że po polskim marzec 68 zaczął się rok wcześniej od czego takiego zadęcia patriotycznego i od hasła encyklopedii PWN dotyczącego obozów koncentracyjnych i tam grupa osób pracowało nad hasłem zagładzie tzw. encyklopedycznej i okazało się, że Musierowicz to hasło nie podobało, bo oni zgodnie z prawdą napisali, że 99% ofiar obozów zagłady to wyliczyć, a 1% to Cyganie zgodne z prawdą i taką historyczną, ale Moczar uważał napisał taki do nas do Gomułki, że wysiłek narodu polskiego zostaje w ten sposób obniżone niedocenianej, ponieważ jak w obozach zagłady ginęli Żydzi na to gdzie są ci Polacy, którzy cierpieli od tego się zaczęło zwolnienie wszystkich ludzi, którzy pracowali przy tym haśle spadła no i skazali na taką banicję większość z nich wyjechało zrobiło kariery na Zachodzie ci najtwardsi zostali Jerzy ba emeryta, który pracował przy tym został w Polsce zmienił zawód jakoś nie dostosował, ale było tak to była taka jak tych opowieści to co było najgorsze nie to, że propaganda zwalczała tych ludzi to zawsze tak było, że propaganda kłamie, ale jak Eva Braun Ritter, która była wybitną lekarką pediatrą chirurgiem dziecięcym szła ulicą to ludzie, żeby się nie natknąć na nią i nie narazić na ostracyzm czy utratę jakiś przywilejów chodzili na drugą stronę ulicy, żeby nie powiedzieć dzień dobry albo nie podać ręki jak patrzy się i czytam wpisy posłów polskich antysemickie o tym, że trzeba badać znowu, bo generał kto jakie ma po prostu uwierzyć nie mogę, że to się dzieje w wolnej Polsce i jest grupa ludzi, który bije brawo jak o sobie próbuje tłumaczyć w ten sposób, że ci, którzy wtedy chodzili na wiece, których dzisiaj premier mówi, że to nie byli Polacy trzymali transparenty Żydzi do Izraela to mieli swoje dzieci wnuki opowiadają im własną historię roku sześćdziesiątego ósmego chciałbym tylko dodać też, że do ministra interesowało jak technicznie organizował wiece i w tekście o moim mieście rodzinnym Sosnowcu pytam ludzi, którzy uczestniczyli w tych obiektach organizowanych na kopalniach jak to jest, że w zakresie 2000 osób wszystko to się biorą się biorą i ich jeszcze mają często już parę dni to naprawdę jest to opowieści chyba jeszcze bardziej przerażająca, bo to ludzie, którzy byli odwoływani z pracy nie nie zjeżdżali na nie zjeżdżali na dół to było w 2000 osób, a na masowce, a życie było więcej osób to byli to byli ludzie, którzy tam zmiany poprzedzone zmianą poprzedniej, bo 4000 osób dla tych ludzi to było naprawdę fajna przerwa w pracy lepiej siedzieć w cechowni niż fedrować węgiel krzyczy życie do wierność rodzi wieś niż wysoko betonowej kopalni, gdzie w każdej chwili może lecieć powietrze, bo akurat są fałszowane próbki dotyczące stężenia metanu o tym, mówi mama właśnie walczyła z oszustwami w kopalniach wysoko metanowych i jest kółko plastyczne przy kopalni Sosnowiec i to jest kółko, które ma gigantyczne zasługi dla innym winnych dniach, ponieważ kształci ludzi, którzy nie mają doświadczenia nie rysują malują też naprawdę dzieje, ale przed maską akurat kółko plastyczne rysuje odpowiednie tory transparenty z hasłami, które są przez sekretarza przekazywane i oni to robią, ponieważ mówią no tak z kółkami walczyliśmy w latach pięćdziesiątych potem walczyliśmy z tym teraz walczymy z solistami za rok będzie ktoś inny biuro tych osób w tym udział bez refleksji gest totalnej refleks to jest dla mnie niesamowite to jest jeszcze 1 rzecz druga to pytanie Sosnowiec to bardzo moje bohaterów np. znany mecenas uważali, że to 60 ósmy rok mimo tego co się dzieje nie dotyczy to zresztą dobrymi obywatelami i potem, kiedy już się dzieje, kiedy na jego tablicy pojawiają się swastyki i jego sekretarka to no to przecież to takie małe i niecodziennie toczyć się naprawdę niż jedno, ale jest Pomorza mam wrażenie, że tam w ogóle nie było antysemityzmu boję się w stopniu co prawda w moim miasteczku mieszkałem nigdy na ten temat nigdy nie słyszała, ale myślę też nigdy nie słyszał i te wszystkie rzeczy, o których się tu w Warszawie dowiadywałem później takie spiskowe teorie dziejów o tym, że jest tajemnice mędrców Syjonu ktoś czyta, że to jest kolportowane cała ta literatura antysemicka to tamtego nigdy nie było zrobić, zwłaszcza w ogóle obecność kultury żydowskiej była i też jest dokumentacja tego siedział w czasie wojny jest kulejąca ja o tym, np. że mamy jeszcze długa to widziałam się z komiksu arta Spidermana Maus i naprawdę byłam zaskoczona o tym, że w Auschwitz ginęli Żydzi dowiedziałam się po osiemdziesiątym dziewiątym roku, ponieważ jak wiadomo wiadomo, że 6 000 000 ekologów z domu oficjalna wersja szybko wracamy do naprawdę do tamtego to do tej retoryki szyby nie zrobiło się tak bardzo politycznie, chociaż ta książka wiąże się z tym co polityczne przed laty i trochę też niestety teraz to jeszcze 1 wątek związany z polityką, ale wcześniej drugi fragment przeczyta Cezary Łazarewicz pod budką telefoniczną pamięta wszystko, że 50 lat temu wieczór był ciepły, że byli wszyscy młodzi, że miał najmniej Jaroslav, ale mówili na niego miliarda mieszkał przy ulicy Zachara Dicka jego matka była zawodu sklepową, a on z zawodu modelarzem miał piękny głos i z tego był znany ćwiczenie śpiewał często z orkiestrą taneczną, więc kiedy go opatrzył jak wracają w nocy z miasta podbiegł do jazdy, by się z nim przywitać jacht był z 2 dziewczynami Jano Bochno odprowadzał je kina do domu pod budką telefoniczną na skrzyżowaniu na Letnej mieli się wszyscy pożegnać się rozejść wtedy z naprzeciwka nadeszło tych 5 szli od strony Sobotki ulicą marszałka Koniewa oni kolorową od strony stawu, ale po drugiej stronie chodnika tamci byli w mundurach z karabinami, które miały im się na paskach mocno pijani agresywni głośni miałem ich w nosie nie wchodziliśmy w drogę nie prowokowali my ignorowali my nie chcieliśmy awantur chcieliśmy szybko być w domu opowiada tamci śpiewali krzyczeli gwizdali nie zwracajmy uwagi poczekajmy aż pójdą powiedział wtedy do Bohun tamci meneli ich przy skrzyżowaniu, a potem poszli dalej aż do sklepu parlament przy kolorowej tam zatrzymali zaczęli się kłócić szarpać usłyszał wtedy coś, jakby brzęczenie rozklekotane kosiarki miliarda złapał się nagle za nogę zakołysał i upadł obok niego padła Bohuna chwycił wtedy tę drugą dziewczynę wpół powalił na ziemię, by własnym ciałem miał ochronić przed następnymi strzałami po drugiej stronie ulicy słychać było krzyki i szamotaniny żołnierze nawoływali się nerwowo i głośno biegali, jakby walczyli ze sobą nagle znowu zaprzeczała kosiarka musiał dostać któryś z tamtych słychać było jak krzyknął z bólu jak bawił się z bólu na trawniku na nim leżała Bohuna zatykała usta rękami, żeby zbyt głośno jęczą, bo ściągnie na nich tego żołnierza, ale był już za późno, bo żołnierz zmierzał do nich wielkimi krokami Witas dla powiedział dziewczynom, że idzie po pomoc zdążył się jeszcze wyciągać za budkę telefoniczną z ukrycia przez szybę obserwował człowieka idącego z karabinem przez skrzyżowanie podszedł blisko Bochum obok niej leżała ta druga dziewczyna Jana nie ruszała się udawała martwą, ale z oczu oczekuje już ze, więc kiedy żołnierz podszedł bliżej zorientował się, że żyje szarpnął bił ją potwarzy zerwał zegarek z ręki potem położył się przy ochronie, a jazda wciąż zwijał się z bólu jęczał krzyczał, że odstrzelili mu nogę woła vito i błagał o pomoc to wszystko działo się tu, gdzie teraz stoimy przy marmurowym pomniku pamięci zastrzelonych przez przedstawiciela polskich wojsk okupacyjnych tu 50 lat temu na jego oczach umierały Garda Weseli skromny pomnik ustawiono dopiero po upadku komunizmu, bo wcześniej nie można było zabitych nawet wspominać przyjechaliśmy tu, bo też ślad klimat chciał mi dokładnie pokazać, skąd uciekał i skąd nadszedł morderca tu stała Budka tam był sklep bramę tam dalej hotel wskazuje na budynki, które wtedy zostały ostrzelane na szary dom przy skrzyżowaniu, w którym 50 lat temu czekali na niego rodzice 1 z najbardziej poruszających opowieści w książce 1968 czasy nadchodzą nowe i też pokazująca szukam słowa nie wiem, ale to opowieść o agresji wojsk układu Warszawskiego na Czechosłowację w tym wojsk polskich porażające jest to, że po 50 latach trafia na człowieka to mówię do Cezarego Łazarewicza, który na brzmienie polskiego języka ma ciarki na plecach i są po prostu niedobrze, gdyby mógł to zabiję to prawda, ale ten człowiek stracił matkę, którą Polski żołnierz zastrzelił ojca ranni, ale się temu wszystkiemu przyglądał się to wszystko widział i jak jechaliśmy ja wiedziałam, że coś takiego się stało szukaliśmy przez muzeum liczenie przez polityków się tam też tego miejsca podziękować bardzo ludzki zakopano Instytutu polskiego w Pradze, którą bardzo pomogło nam deptała też ścieżki do muzeów miejskich miastach wyczynie i papierosów pomogło znaleźć właściwe tropy tych osób ale, ale jak tam jechaliśmy to jak przekonamy, że nikt o tym nie będzie chciał rozmawiać i że nie ma takich bohaterów, którzy się z nami spotkają tam byłem takim korespondentem gazety wyborczej z Pragi w Tampie Maćkowiak, który świetnie mówił podczas szkół i on był pomagał razem robiliśmy jeździliśmy od ludzi do ludzi trafiliśmy w końcu na człowieka, który po chyba najbardziej doświadczonym zastrzelono matkę i raniono ojca i znaleźliśmy go i to dla mnie to też był szok, jaką spod łba patrzą na nas wrogo jak podjechał samochód 1 zaobserwował, że to są polskie tablice rejestracyjne jak się po wezwaliśmy po polsku to naprawdę też była agresja była oczywiście z 1 strony przestraszone z drugiej strony nie mogą tego zrozumieć, o co chodzi ale, jaką później zaczął opowiadać co go spotkało to to trochę go rozumiałem, że on się, ale przy tej rozmowie on się wzniósł na taką swoją razem po jakimś czasie, mówi że na to skrzyżowanie, gdzie zginęła jego matka tor jak jeździ to nie omija z nami pojechał tam i jest mieliśmy świadka historia lubi takie momenty, kiedy mam takie poczucie, że ta historia nie dotyka my staliśmy na skrzyżowaniu stał przy nas mówił ja się schowają przed tą budkę telefoniczną ten żołnierz z karabinem Schet na mnie tu leżał Jaroslav pierwsze zabite były 2 ofiary taki on podszedł do niego i strzelił mu najbliższej odległości całą serię w ogóle też jako to czas rozmawiał to pierwsze słowa powiedział przy tym płacze, że ja bym tego norka 3 seriami zastrzeli i w ogóle i nie wiedzieliśmy, o co chodzi o 50 latach, że po 50 latach, ale ja widziałem Muzy w jego oczach jego trzęsące się ręce jego płacące się końcówki palców i te emocje na końcu odpowiedział kończę dziękuję wam żeście się zjawili miał w końcu komuś to powiedzieć myślę, że byliśmy takimi oto historie pierwszy raz opowiadał oprócz zeznań w sądzie, który też przeczytałem, a właściwie, dlaczego ta strzelanina miała miejsce, bo polscy żołnierze byli pijani i wyszli na miasto nie wiadomo po co chcieli się rozerwać lub widzieli to tam są myślę, że ludzie oni siedzieli zamknięci w takich nie mogli wejść za miastem, żeby się razem takich zona strzeżonych, kto miał spirytus wódkę no to jakoś zabijał ten czas tam było tak, że wódka z Polski przywieźli pociesza mnie sprzedawali nie przyjmowali pieniędzy od nich i nie sprzedawali produktu udawali się także nie ma tych Polaków, którzy swoją kolej co prawda tak i dziewczyny się z nimi nie spotykały to było coś takiego okupantem, więc oni wyszli pijani liczy na, a i to jest paradoks jak byłem w tym czynie wiele lat temu i czułem taką niechęć człon taką niechęć tych ludzi widział, a dla trzymam się i czym kojarzy się na sukces zoom ca se, a tam nam się czym kojarzy Rumcajsa myśli czynowi kojarzymy zamordowanymi osobami dopiero teraz jak tam pojechałem zaczęto badać to wiem, jaka jest głęboka rana ci Czesi oczywiście się nie odnoszą z tym, ale wszyscy o tym, pamiętają tam jest pomnik pamięci tych ofiar naszej interwencji i tak naprawdę ci ludzie chyba oczekują ciągle ktoś powie przepraszam, a nie było tych przeprosin to na koniec jeszcze 1 bohaterze książki już chciałem powiedzieć, że będzie może nieco bardziej wesoło, ale historia też się skończyła tragicznie, ale w książce 196811 z bohaterów 1 z rozmówców jest Roman Polański też opowieść o tym jak młody wtedy jeszcze zdolny chłopak stąd z Polski kręci swój wielki film, które podpina całe stany Zjednoczone myślą o świadomym swej światek to prawda to było dla mnie dosyć też duże przedsięwzięcie namówić Romana Polańskiego na rozmowę to chwilę trwało myślę, że to były jednak bardziej intensywnych 2 godzin moim ostatnim roku życia, ale dziś chciałby mieć taki rodzaj poczucia humoru i kontaktu i błyskotliwości w teraz Kima Roman Polański będąc członkiem po osiemdziesiątce bardzo mocno i bardzo by zależało na rozmowie z nim Boniek był on dla mnie świadkiem epoki i to w kilku miejscach Roman Polański był częścią swingujące Londynu mieszkał w Londynie wtedy kiedy, kiedy miasto było centrum centrum świata kulturalnego kumplem Bitelsów plaża gara dla tych wszystkich nas dzisiaj na postaci z tego świecznika kulturowego, a 80 mogą konfrontować z nim informację siedział w Londynie wtedy np. konflikcie między interesami stosami poniesie on bywał z tymi ludźmi w tych samych dyskotekach taką, mówi że LNG chodzi na te same tańce to prawda to prawda poza tym też Roman Polański był takim Jurij Gagarin polskiej kinematografii myślę o jego karierze chodziło o to by nie było wcześniej tego takiej kariery i oni z takim słońcem, do którego ze świecą, do którego wszyscy ludzie którzy, który zajmował się firm w Polsce próbowali dotrzeć i prosili go o pomoc to był ostatni też szczęśliwy rok w życiu Romana Polańskiego był wtedy mężem gwiazdy hollywoodzkiej, która zginęła w sierpniu sześćdziesiątego dziewiątego roku i sobót też dla mnie poruszający, bo rozmowy, kiedy on mówił o swojej żonie Emmanuel mówił Szar przepraszam Aniu, co czyta szarą tej jest niezwykle istotną częścią życia Polańskiego niezależnie od tego co potem siedziało w jego życiu najmu tam jeszcze w tej historii także bohater biografii, która się wkrótce okazuje, czyli Krzysztof Komeda to prawda, który w, którego też 60 ósmy do jesieni był rokiem życia, bo to był moment, kiedy on, kiedy wystartowała jego kariera, gdyby nie prywatka w Beverly Hills pewnie mielibyśmy następcy Bogusława Kapera Hollywood oscarowego kompozytora, który zdobywa statuetki to na zakończenie pytanie o to czy był taki temat, który wydawał się ciekawy albo osobiście dotykał, a jednak podjęliście decyzję, żeby nie poruszać, żeby nie pisać nie przypominam sobie te pamiętasz coś takiego nie mieliśmy na poziomie rozmów tak między sobą to był taki plan, żeby 1 tekst był poświęcony prasie, ale uznaliśmy, że to będzie już tyle było na ten temat, że to może być tekst, który będzie drążył temat, który już jest wydrążony źle to co było dla nas bardzo istotne dla mnie to smutne, kiedy rozmawialiśmy np. Roman pupilem szefem rewolty licealnej w Paryżu miał 16 latki wyprowadził ludzi na ulice stolicy Francji, ale chciałem go, gdyby go zobaczył jest taki jest zdjęcie w książce jest wiele zmian IRA z Margaret IRA to po prostu jest facet, który ma zbudowany cały charyzmy jak widzieć tego szesnastolatka, który rozmawia z uznaną pisarką wtedy, która mogłaby być jego matką być może babcią to on do niej mówi Dorn nerki jak mówił do partnerki ona mu przypomina czynie zapomniałeś ile masz lat, ale to widać jest w nim charyzma ale, toteż jest świetne ten film widzieliśmy spotykamy się z facetem, który cały czas ma ogromne takie pokłady pewności siebie przemawia jest pewny siebie to jest urodzony lider natomiast to co było istotne i z czego my sobie pewnie nie zdajemy sprawy to, że kiedy rozmawia się z ludźmi nawet zaangażowanymi w te demonstracje antywojenne wolnościowe to dla nich tysiące ósmy rok to jest jeśli chodzi o blok wschodni też Czechosłowacja Polska, a jeżeli Polska to nie studenci tylko kampania antysemicka to był taki był taki etap czarnego PR-u, który teraz jakąś niesamowitą konsekwencję powtarzamy, ale 5 latach to jest niebywały Beck oglądałem o uciekinierach taką książkę w historii Danii tam najwięcej było poświęcone ucieczką Żydów są zdjęcia jako mieszkają w Kopenhadze na statku nawet nie wiedziałem, że aż tyle osób z Polski uciekło do Danii i tam tam się dopiero dowiedziała, ale też cała ta świadomość Zachodu kształtowana jest tym nie naszymi rewolucjami tylko tym, że Polacy wypędzili sześćdziesiątym ósmy roku Żydów nie było pierwszym krajem, który tworzył granicę potem Szwecja potem inny kraj 1968 czasy nadchodzą nowe Ewa Winnicka Cezary Łazarewicz bardzo dziękuję dziękuję wyraził gotować teraz myśląc o muzyce mogą państwo włączyć Boba Dylana albo osoby wchodzą nowe albo biały album zespołu dobrze, że nasze dzieci już też, które są wystawione w 2 na obcowanie z Beatlesami już nigdy też pewnie w wielkiej grze, a występowaniem trzeba powiedzieć o natchnieniu Filipa Łobodzińskiego, który sprawił, że ten tytuł jest taki, jaki jest jego tłumaczenie Dylan także szans ta płyta nam towarzyszyła i nie mogliśmy się uwolnić od tego tytułu, który wydał nam się najbardziej adekwatne, o czym jest w podziękowaniach bardzo dziękuję kolejne spotkanie 2 książki za tydzień do usłyszenia dziękujemy bardzo radiu książki rozmowy o literaturze Ewa Winnicka Cezary Łazarewicz w radiu książki w marcu 2018 roku tak opowiadali o 1960 ósmy, a jutro w naszym cyklu, sięgając znów po archiwalia książki spotkanie z małżeństwa państwa bez cieków, czyli Lucyna Kirwil Jerzy Bralczyk Michał Nogaś dziękuje i zapraszam do usłyszenia Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: GOŚCINNIE W TOK FM: WYBORCZA, 8:10

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Słuchaj podcastów TOK FM bez reklam. Teraz wszystkie pakiety TOK FM Premium 40% taniej!

KUP TERAZ 40% taniej

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA
NULL
Array