REKLAMA

Jak Polska wybiera sędziego Europejskiego Trybunału Praw Człowieka?

Połączenie
Data emisji:
2020-05-22 13:40
Audycja:
Prowadzący:
Czas trwania:
13:23 min.
Udostępnij:

♦ 31 października 2021 r. upłynie 9 – letnia kadencja Sędziego ETPC prof. dr. hab. Krzysztofa Wojtyczka. Polska została zaproszona do przedstawienia listy trzech kandydatów na to stanowisko do dnia 8 marca 2021 r. Jak wskazał Komitet Zarządzający Praw Człowieka Rady Europy, krajowa część procedury stanowi najważniejszy element całego procesu wyłonienia nowego sędziego ETPC.

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
łączenie trzynasta 42 Jakub Janiszewski przy mikrofonie znam jest Dominika Bychawska Sieniawska prawniczka Helsińskiej fundacji praw człowieka, że dobre dzień dobry panie redaktorze dzień dobry państw krajowa izba radców prawnych naczelna rada Adwokacka Helsińska Fundacja praw człowieka piszą do ministra spraw zagranicznych Jacka Czaputowicza w sprawie obsadzenia dla szykującego się właściwa katów na stanowisku sędziego Europejskiego Trybunału praw człowieka w tym sędzią Rozwiń » polskiego wysuniętym przez Polskę jest obecnie prof. Krzysztof Wołczek i teraz pytanie jak właściwie jest pomyślany Europejski Trybunał praw człowieka czy siedzą w nim zasiadają w nim sędziowie ze wszystkich krajów będących członkami rady Europy, bo rada Europy jestem tą organizacją, która pieczę nad funkcjonowaniem Trybunału czy jak to jest pomyślane tak w tej chwili Europy i Trybunał praw człowieka jest już organem stałem po dziewięćdziesiątego siódmego roku i zasiadają w nich przedstawiciele wszystkich państw członkowskich rady Europy to znaczy każde państwo członkowskie wybiera swojego nominuje swojego sędziego, które następnie wybiera odpowiednie ciało rady Europy zgromadzenie parlamentarne jak wskazuje sama Europejska konwencja praw człowieka powinny to być osoby o najwyższym poziomie moralnym, które posiadają odpowiednie kwalifikacje do sprawowania wysokiego urzędu sędziowskiego czy oczywiście tak jak komitet ministrów rady Europy ma swoje własne wytyczne odnośnie tego w jaki sposób ten wybór powinien zostać przeprowadzone jak powinien, jakie cechy i jakiego rodzaju takim wykształceniem powinien prezentować sobą kandydat, ale też świadomość pewnych ograniczeń to moment, gdy tego wyboru i też rozwój tego modelu, w którym państwa członkowskie nominują swoich kandydatów to jest jednak to też znalazły się w tym liście upolitycznienie podmiotów odpowiedzialnych za zwolnienie list kandydatów istotą krajowego etapu omawianego postępowania jest wyłonienie najbardziej wartościowych kandydatów na urząd sędziego ETPCz tak, aby zachować najwyższą jakość bezstronność natomiast poddawanie organu odpowiedzialnego za wyłoni listę kandydatów naciskom, zwłaszcza politycznym bądź nawet samo występowanie podejrzenia taki proceder może uniemożliwić osiągnięcie takiego celu dlatego w przeszłości była podstawą do odrzucania listy przez zgromadzenie parlamentarne, bo przypomnijmy, że Polska ma przedstawić listę kandydatów to zgromadzenie parlamentarne rady Europy ma wyłonić tego 1 jak Polska została zobowiązana na początku tego roku do przedstawienia do dnia 8marca 2021 i listy 3 kandydatów na podstawie tej listy zgromadzenie parlamentarne może wysłuchać kandydatów, a następnie podejmuje głosowanie zdarzyła się w przeszłości w stosunku do Armenii Węgier czy też Albanii, że żaden z przedstawionych kandydatów nie został zaakceptowany i jakby wszyscy 3 cała lista została zwrócona z prośbą o to, żeby przedstawić nową i głównymi zarzutami to szczególnie w odniesieniu do Węgier było to, że sama procedura krajowa nie przejrzysta i nie była otwarta nie było żadnej kontroli społecznej nad tą procedurą i teraz jesteśmy w takim momencie, kiedy nasz rząd Ministerstwo Spraw Zagranicznych powinna zacząć pracować nad wyłonieniem tych 3 kandydatów stąd też nasz apel o to, aby ta cała procedura krajowa, która ma dążyć do wyłonienia właśnie tych 3 kandydatów po jak najbardziej przejrzysta, ale też jak najbardziej neutralna politycznie i niestety teraz jak cała procedura będzie się opierać na zarządzenie w 2012 roku które, które przewiduje, kto będzie zasiadał w takim zespole do wyłonienia tych 3 kandydatów na ten moment są to wyłącznie osoby reprezentanci władzy wykonawczej to jest przedstawiciel ministra sprawiedliwości m.in. podsekretarz stanu Ministerstwa Spraw Zagranicznych to jest dyrektor departamentu narodów Zjednoczonych to też jest pełnomocnik ministra spraw zagranicznych do spraw postępowań przed Europejski Trybunał praw człowieka, które ma problem, bo ten zespół został zlikwidowany, więc samo SA Sano w ZUS z usług zbudowanie tego zespołu w ten sposób na ten moment będzie możliwe dlatego jest wielce prawdopodobne naszym zdaniem, że to zarządzenie będzie musiało ulec modyfikacji nowelizacji i trochę tym naszym listem próbujemy uprzedzić to co się stanie i spowodować, żeby nowe zarządzenie dało zadość wytycznym komitetu ministrów czy zgromadzenia parlamentarnego rady Europy, gwarantując prawda równe traktowanie dostęp kandydatów do tego konkursu następnie tra PE transparentność boimy się bowiem, że może to jeśli w nieco innym kierunku, a przedstawianie takie regularne listy kandydatów ze złamaniem tych procedur, o których mówią organy międzynarodowe skutkuje tym, że są kandydatury zwracane i to się dzieje m.in. w stosunku do komitetu przeciwdziałania torturom rady Europy, gdzie mamy wakat od grudnia 2019 roku i gdzie kolejne kandydatury są były zwracane przez przez zgromadzenie parlamentarne w Niemczech po prostu odrzuca mówiąc bardzo brutalne, a tak tak to jest pewien blamaż międzynarodową prawda, że tak duże państwo nie jest w stanie wyłonić kandydatów w sposób transparentny właściwe i kandydatów, którzy by w ogóle spełnia kryteria na dane stanowisko, więc właśnie tutaj te kryteria to jest istotna sprawa niepokoi oczywiście tak się przyjęło świat w Polskiej praktyce zdobyli profesora prawa, ale przed wszystkim chyba chodziło o to, że nie znali i polskie prawo prawo międzynarodowe i zajmowali się prawem człowieka prawami obywatelskimi to były bardzo ważna cecha tych kandydatur to zarówno Jerzy Makarczyk, który był sędzią Trybunału praw człowieka do 2002 roku Lech Garlicki, który by później teraz Krzysztof Wojtyczek nie wszyscy te kryteria spełniali oni to niebyły przypadkowe osoby tak zdecydowanie to musi być osoba, która ma jakiś dorobek w zakresie Europejskiej konwencji praw człowieka czy też praktykę w pracy z konwencją do systemu ochrony praw człowieka, którą będzie oczywiście wykorzystywała w Strasburgu i co bardzo ważne musi to być osoba apolityczna i dlaczego się w ogóle tym zajmujemy, bo proszę państwa kadencja takiego sędziego trwa 9 lat, a każdy z nas potencjalnie może stać się ofiarą naruszenia praw człowieka mieć tam swoją skargę i tylko osoba, która jest apolityczna, bo daje gwarancję tego, że nasza sprawa będzie rozpoznana oczywiście Trybunał wiele mechanizmów weryfikacji i na pewno zdarzały się w przyszłości sytuację, że jakiś sędzia budził wątpliwości wtedy inni sędziowie monitorują Goi i są odpowiednie do tego do tego procedury, ale bardzo chcielibyśmy, żeby to był kandydat, który spełnia spełnia kryteria, które np. nie będzie przewleka oraz rozpacz rozpacz niektórych spraw, bo znamy takie przykłady z przeszłości, że po prostu sprawami przez wiele lat się nie zajmowano, jeżeli one jakikolwiek sposób niewygodne polityczne, bo po prostu sędzia pamiętał prawdę o pochodzenie i nominacje polityczną czy też jak w ilości rozpatrywanych spraw danego kraju była dosyć niska, więc idealnie my postulujemy, żeby ten zespół, który będzie pracował nad wyłonieniem tych 3 kandydatów, aby był jak najbardziej szeroki znaczy, żeby nie były tylko wyłącznie osoby reprezentujące władzę wykonawczą, ale również przedstawiciele organizacji pozarządowych adwokatury radców prawnych być może akademicy tak, żeby ten zespół był jak najbardziej apolityczne i ja również, żeby ustanowić, a wcześniej kryteria prowadzenia samego konkursu to znaczy i żeby każdy z kandydatów był równie traktowane, żeby też nawet ułatwić pracę samego zespołu, żeby zespół miał określoną zestaw pytań np. jednolity dla wszystkich kandydatów i też w uczciwości procesu, żeby ci kandydaci po prostu wiedzieli, czego mogą się spodziewać w trakcie tego postępowania, bo takim pierwszym krokiem, który musi wykonać na rząd to przesłać na listę kandydatów 3 kandydatów głównych i 2 kandydatów rezerwowych tzw. panelu doradczego rady Europy pan składających się z takich osób ważnych dla rady Europy m.in. byłych sędziów i ten panel doradczy ma prowadzić taki przyjazny dialog z państwem co do tego opiniować też tych kandydatów przedstawianych przez państwo tu też podkreślamy, że ważne, żeby traktować to ciało właśnie troszkę więcej niż tylko łącznie jako ciało doradcze opiniotwórcze, ale żeby, żeby z nim prowadzić dialog tak, żeby po prostu dojść do do tej listy 3 kandydatów o najlepszych kwalifikacjach myśmy tutaj jak podkreślić znaczenie Europejskiego Trybunału praw człowieka, dlaczego to jest tak istotne miejsce, bo w pewnym sensie to jest 1 z ważniejszych interpretatorów Europejskiej konwencji praw człowieka to znaczy Trybunał ją w pewnym sensie do szczegółu Azja i liczne skargi, które są do niego kierowane są one oczywiście nie wszystkie zostają przez Trybunał podjęta, bo sami w 2019 roku to było prawie 45 000 skarg prawie 2000 pochodziły z Polski były skierowane przeciwko Polsce i oczywiście to nie jest tak one wszystkie uzyskują swój bieg proceduralne, ale te, które uzyskują mają znaczenie systemowe, czyli są rzeczywiście wykładnią prawa praw człowieka i interpretacją praw człowieka jak i trzeba podkreślić, że Trybunał przez okres funkcjonowania stało się jest postrzegany na świecie jako 1 bardziej skutecznych instrumentów ochrony praw człowieka w naszym kontekście polskim jest o tyle ważne, że tak naprawdę straciliśmy Trybunał Konstytucyjny, który był gwarantem to, którego mogliśmy zwracać się ze skargą konstytucyjną i było to szczebel krajowy, który miał chronić nasze prawa konstytucyjne, ponieważ tego mamy czy nie mamy w takim zakresie, jakbyśmy sobie tego życzyli, więc Europejski Trybunał praw człowieka stał się taką stoją co do, do której możemy się zwrócić w razie naruszania naszych praw podstawowych i też tak naprawdę bardzo zależy od sędziów Trybunału jak będą na te prawa podstawowe patrzeć Europejska konwencja praw człowieka sformułowana bardzo ogólnikowo była pisana w latach pięćdziesiątych wiemy, że zupełnie nie ma w niej słowa o tym w krajach militarnych, więc bardzo zależy od samych sędziów i od tego będą postępowi bardziej zachowawczy jak będą rozwijać poszczególne prawa jak będą je następnie chronić, więc jest szalenie ważne, że były to osoby które, które mają wiedzę znają orzecznictwo, ale też, które właśnie mają wolę wolę takiego ducha ochrony praw praw człowieka o to, żebyśmy mieli realnie ten instrument ochrony chociaż, chociaż międzynarodowe ale, ale dobrze i on jest dziękuję bardzo, Dominika Bychawska Sieniawska prawniczka Helsińskiej fundacji praw człowieka była z nami 1355 za chwilę informacje o łączenie Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: POŁĄCZENIE

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Słuchaj podcastów TOK FM bez reklam. Wybierz pakiet "Aplikacja i WWW" i słuchaj wygodniej z telefonu! A w promocji Black Friday obowiązuje prawdziwe 50% zniżki!

KUP TERAZ 50% taniej

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA