REKLAMA

Wojna o Falklandy

Wieczór Radia TOK FM
Data emisji:
25-05-2020 22:00 (Powtórka: 19-06-2020)
Prowadzący:
Czas trwania:
45:50 min.
Udostępnij:

Wojna wybuchła nagle - pisała w swojej autobiografii „Moje lata na Downing Street” Margaret Thatcher - "Nikt nie przewidywał argentyńskiej inwazji jeszcze kilka godzin przed jej rozpoczęciem, choć patrząc z perspektywy czasu - należało się jej spodziewać. Zostając premierem, nigdy nie sądziłam, że przyjdzie mi wydać rozkaz >do ataku!<. Wydaje mi się, że nigdy wcześniej nie żyłam w takim napięciu i tak intensywnie, jak w owym czasie." Rozwiń »
Falklandy, zwane też Malwinami, leżą 480 km od wybrzeży Argentyny. I trzynaście tysięcy kilometrów od wybrzeży Wielkiej Brytanii.
Nie mają większego znaczenia strategicznego i żadnego gospodarczego. Ot, dwie większe wyspy i archipelag małych.
Amerykanie pytali Thatcher, czy jest sens bić się o kilka skał na drugim końcu świata. Ale - jak to często w polityce bywa - chodziło o symbole... Zwiń «

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
wieczór Radia TOK FM dobry wieczór państwu przy mikrofonie Karolina Lewicka także ze mną Małgorzata Łuczyńska, która program wydaje, a plan na dziś są następująca po dwudziestej drugiej stoczą wojnę o Falklandy wojna wybuchła nagle pisała w swojej autobiografii moje lata na Downing Street Margaret Thatcher nikt nie przewidywał argentyńskiej inwazji jeszcze kilka godzin przed jej rozpoczęciem, choć patrząc z perspektywy czasu należało się spodziewać, zostając premierem Rozwiń » nigdy nie sądziłam, że przyjdzie mi wydać rozkaz do ataku wydaje mi się, że nigdy wcześniej nie była w takim napięciu tak intensywnie jak w owym czasie Falklandy zwane też malinami leżą 480 km od wybrzeży Argentyny i 13 000 km od wybrzeży Wielkiej Brytanii nie mają większego znaczenia strategicznego żadnego gospodarczego od 2 większe wyspy archipelag małych Amerykanie pytali tarcze czy jest sens bić kilka skał na drugim końcu świata, ale często w polityce bywa chodziło o symbole oddajmy głos raz jeszcze żelaznej damie wojny falklandzkiej miała olbrzymie znaczenie zarówno dla nas jako narodu jak też dla naszej pozycji w świecie począwszy od fiaska wyprawy sueskiej 1950 szóstym roku brytyjska polityka zagraniczna przypominała 1 długi odwrót zarówno sojusznicy jak wrogowie zaczął, więc postrzegać nas jako naród, który cierpiał na brak siły woli bronić swoich interesów w czasie pokoju, a co dopiero wojny zwycięstwo na Falklandach pokazało, że zaszła poważna zmiana w starciu argentyńskiej junty z rządem jej królewskiej Mości odpowie nam dr Marcin Petelski, a po dwudziestej trzeciej powtórzymy audycji o kondycji finansowej samorządów zarządów Prawa i Sprawiedliwości czy faktycznie jest tak źle jak alarmują władze lokalne, bo na pewno nie jest tak fantastycznie mówi władza wszystko wytłumaczy nam prof. Paweł Swianiewicz zapraszamy do północy wieczór Radia TOK FM krótko po tym, jak pani premier objęła urząd zyskała sobie przydomek żelaznej damy przypomina flegmatycznie i nóg Powell patrząc na szefową rządu z drugiego końca Izby gminy nie dalej jak za tydzień lub 2 ta izba naród sama czcigodna dama przekonania się z jakiego naprawdę jest kruszcu Margaret Thatcher już podjęła decyzję, że chce być nadal tym lśniącymi twardym metalem już nawet zakomunikowała wyspy Falklandy pozostają częścią brytyjskiego terytorium żadna agresja ani inwazja nie zmienią tego oczywistego faktu celem rządu jest uwolnienie wyspy od okupacji, a to oznacza ni mniej ni więcej tylko wojny opinia publiczna jest znakomitej większości za, ale wiadomo nastroje społeczne to rzecz nietrwała w każdej chwili mogą się zwrócić przeciwko gabinetowi junta Buenos Aires też ma wsparcie Argentyńczyków teraz chodzi tylko o to kto ufność swego narodu utrzyma czyli kto w tej potyczce zwycięży politycznie dyplomatycznie militarnie w poniedziałek wielkanocny pierwsze statki grupy operacyjnej zaczynają dopływać do wyspy Wniebowstąpienia leżącej w połowie drogi do Falklandów pod koniec kwietnia są już na miejscu my to wymiana ognia i pierwsze ofiary to jest wojna powietrzna morska właściwie nie ma dnia bez strat po 1 lub po drugiej stronie argentyńskie samoloty właśnie zrzucają na brytyjski niszczyciel rakietowy 3 bomby ładunku 250kg każda atak jest celny wszystkie trafiają 2 eksplodują we wnętrzu okrętu wybucha pożar od razu ginie 19 osób kilkadziesiąt jest rannych ci, którzy przeżyli w ciągu 20 minut opuszczają okręt niszczyciel odwraca się do góry dnem i tonie oczekująca na ratunek załoga okrętu śpiewa jest 25maja 1982 roku wieczór Radia TOK FM naszym gościem dr Marcin Petelski Uniwersytet Jagielloński dobry wieczór panie doktorze dobry wieczór będziemy rozmawiać o wojnie o Falklandy Falklandy to wyspy na południowym Atlantyku położono około 480 km od wybrzeży Argentyny i mniej więcej 13 000 km od wybrzeży Wielkiej Brytanii 12 000km² powierzchni 2 duże wyspy pomiędzy nimi cieśnina fal klęska rzecz jasna kilkaset mniejszych wyspy klimat subpolarny morski opisywane przez zimne prądy morskie silny wiatr częste i nagłe pogorszenia pogody, więc miejscówka na wakacje to absolutnie nie, ale czy jest to miejsce atrakcyjne innych względów te miejsca atrakcyjne z powodu strategicznych Brytyjczycy mieli takie punkty różnych miejscach świata, które wywoływały kontrowersje oczywiście z tego powodu, że one tradycyjnie historycznie należały do innego kręgu kulturowego politycznego wielka Brytania to było swego czasu imperium, którym mówiono, że słońce nad nim nigdy nie zachodzi posiadłości na całym świecie to był 1 z obszarów, które były im dla nich istotne z punktu widzenia komunikowania się ze światem z punktu widzenia utrzymywania interesów ekonomicznych wojskowych zwróćmy też uwagę na fakt, że my patrzymy zazwyczaj na Amerykę łacińską przez pryzmat stosunków tego regionu przede wszystkim ze Stanami Zjednoczonymi, które faktycznie stosunkowo wcześnie stały się państwem stosującym swego rodzaju patronat nad nad Ameryką łacińską wcześnie na Amerykę środkową później Ameryką południową i to w naszym przypadku tutaj znaczenie, bo Argentyna Chile to kraj tzw. południowego stożka położone na właśnie południowe krańce Ameryki Południowej i one najpóźniej weszły w taką orbitę oddziaływania Stanów zjednoczonych nigdy nie weszły w nią tak silnie jak kraje Ameryki Środkowej co więcej najdłużej utrzymywały bardzo bogatą wymianę z Europą i pamiętajmy o tym, że wielka Brytania przez bardzo długi okres czasu jeszcze do drugiej wojny światowej była głównym partnerem handlowym dań, których rady amerykańskich to akurat właśnie Argentyna przychodzi nam namyśl, tak więc jest tak, że te kraje utrzymywały się ich pytania utrzymywała swoje stosunki ekonomiczne polityczne silne z krajami, które dziś jawią nam się jako kraje pozostające w takim obszarze zainteresowania Wielkiej Brytanii i oczywiście chodzi o Atlantyk prawda to, że wielka Brytania kontrolowała po prostu ten akwen, który jak wiemy z historii zawsze był zdominowany we współczesności przez flotę brytyjską w 1974 roku umiera Juan peron potem jeszcze przez jakiś czas rządzi prezydent była małżonka zmarłego Korona Izabela peron, ale od 71006. roku mamy w Argentynie dyktaturę wojskową, która niezbyt sobie radzi no to jest 1 z najbardziej niezwykłych dyktatur latynoamerykańskich zawahałem się przez moment posłowie niezwykły, bo tutaj można, by używać różnych przymiotników przede wszystkim dotyczących poziomu represyjności tej dyktatury, ale także jej specyfiki ideologicznej, kiedy myślimy dyktatur latynoamerykańskich to tym, którzy mniej więcej wiedzą co w Ameryce Łacińskiej przypomina się może postać gen. Augusto Pinocheta rządzącego też od lat siedemdziesiątych w sąsiednim Chile tymczasem w Argentynie właśnie rządziła dyktatura dużo represyjnej sza dużo bardziej represyjne niż dyktatura gen. Pinocheta w Chile i dużo myślę, że tak powiedzieć bardziej zacietrzewionych ideologicznie pani słusznie zwrócił uwagę na peronach od niego właściwie należałoby zacząć Wujec cokolwiek Argentynie znacząco zostawił po sobie dziedzictwo polityczne, w którym Argentyna się zmaga można, by tak powiedzieć do dziś ten heroizm w rozumieniu pewnej idei politycznej z pewnego typu populizmu politycznego jest obecny w życiu politycznym Argentyny, bo to był właśnie populizm polityczny może tylko 2 słowa na ten temat powiem peron zawdzięcza swoją taką mityczną figurę historii najnowszej Argentyny możliwości ujęcia się za tym zwykłym człowiekiem on ja stawiam się jak to bywa często populistami właściwie zawsze w roli obrońcy zwykłego człowieka przeciwko elitom to się udawał przez długi okres czasu nie, dlatego że wymyślił jakiś jakiś kamień za od nas kamień filozoficzny gospodarki wzrostu za sprawą eksportu niesłychanie niesłychanie korzystnego eksportu żywności z Argentyny na czele na czas, jaki stracił władzę, kiedy do niej wrócił po drugiej wojnie światowej wszystkim się wszystkim się wydawało, że to będzie powrót do starych dobrych czasów, który peron jego nieżyjąca żona Evita symbol właśnie tych transferów społecznych ta opiekunka zwykłego Argentyńczyka się kojarzyli tymczasem Argentyna nie była tym samym krajem i w 1 ze źródeł tego tego przesilenia politycznego, które trwało w Argentynie no powiedzmy na początku lat siedemdziesiątych, bo kolosalne rozczarowanie społeczeństwa pogarszającymi warunkami życia na gruncie tych napięć społecznych rozwijały się różnego rodzaju ruchy ruchy społeczne radykalne to było ruchu komunistyczna też nie komunistyczna rewolucyjny można, by tak długo opowiadać Montany Ros o różnego rodzaju grupach współistniejących z nimi takich, które to państwo istotnie rozsadzała środka jak powiedział, że na początku lat siedemdziesiątych Argentyna doświadczała czegoś co można, by nazwać no zawsze wojną domową w rządzie pani wspomniała wdowa po o po peronie też takie argentyńskie my mamy teraz mieliśmy w Argentynie do czynienia z panią prezydent Kirchner ona zupełnie nie radziła to niebyła postać ani wielkiego formatu też jak wspomniałem peron też już był właściwie cieniem tego człowieka, który był niegdyś, jeżeli chodzi o jego wizerunek publiczny i w momencie, kiedy kraj wszedł w fazę zupełnej dezorganizacji wewnętrznej i to armia postanowiła uporządkować sprawy to nie jest pierwszy raz, kiedy armia wchodziła w życie polityczne wkraczała życie polityczne Argentyny jakiegokolwiek innego kraju latynoamerykańskiego sprzed lat 60 to jest ta sama historia odczuwano tam już przywódców politycznych na 50, ale w roku 1976, kiedy wojsko przejmie Argentynie władze rozpocznie się zupełnie nowy projekt polityczny oni nie tylko chcieli przywrócić porządek wewnętrzny w rozumieniu zwalczenia czegoś co było działalnością wywrotową też terrorystyczną niewymienienie, jakby nie uciekają przed określeniem te ugrupowania rewolucyjne posługiwały się właśnie takim instrumentem w walce wewnętrznej walce walce o władzy tymczasem problem polega na tym, że wojsko zdominowane przez bardzo radykalnie antykomunistyczne i prawicowy nurt postanowiły dokonać takiej zasadniczej przebudowy społeczeństwa argentyńskiego nazwali el procesu krótko nasz proces reorganizacji narodowych procesu della reorganizacją racjonalne i to miała być kompletna przebudowa społeczeństwa społeczeństwa skąpane we krwi, dlatego że skala represji, którą armia rozpoczęła w kraju przewyższała to czegokolwiek, czego doświadczyły kraje latynoamerykańskie mające już wspomniałem za sobą doświadczenie ogromnej liczby dyktatur wojskowych nie tylko wojskowych jednak to co się działo w Argentynie po siedemdziesiątym szóstym roku w ramach owego procesu organizacji narodowej było czymś zupełnie wstrząsającym dla obserwatorów zewnętrznych i teraz jeśli spojrzeć na to jak oni sobie radzili to tutaj znów odwołam się do przykładu gen. Pinocheta o nim mówi bardzo krytycznie, ale nawet ci, którzy krytykują jego jego polityki podkreślają pewne sukcesy na polu zmian gospodarczych jest to rzecz oczywiście dyskusyjna, bo jeśli nawet pilocie osiągną na poziomie makroekonomicznym bardzo różne cele i pobudzi gospodarkę czyli, skąd w tym duchu neoliberalnym to był pierwszy kraj przypomnijmy, który tak naprawdę zrealizował neoliberalny model polityki gospodarczej naszego oczywiście nie wymyślił to byli uczniowie naj, czyli uczniowie szkoły chicagowskiej, a szkoła chicagowska później dopiero zalega na będzie będzie w stanach Zjednoczonych realizowana Chile to znał osiemdziesiątego trzeciego roku on niezależnie od tego jak krytyczni możemy być do stosunku do zwiększających się na zwiększający się różnic poziomu życia między Chińczykami z niższych wyższych marż do rosnących fortu do tworzenia nowej klasy uwłaszczony na na tym majątku, który odebrano czy przed przekazano ze strony państwa odebrano poprzedni właściciel zarządów jeszcze socjalistycznych nawet przy wszystkich zastrzeżeniach chciał powiedzieć, że on spowodował, że gospodarka, czyli ska została co najmniej ustabilizowana albo też tak jak powiada na poziomie makroekonomicznym możemy obserwować wzrost gospodarczy, a w Argentynie jestem przeciw agent wręcz przeciwnie przeżywa głęboki kryzys gospodarczy junta rządzone przez kolejnego z kolei generała broni nawet blisko filcowania wewnętrznie potrafi tej jedności wewnętrznej utrzymać może stąd brak tej 1 ważnej postaci, która w Chile ta data jest inaczej tutaj nie ma nikogo takiego ci bardziej wtajemniczeni znają nazwiska koniec końców dochodzą do wniosku, że trzeba dać, posługując się tym klasycznym sformułowaniem małą zwycięską wojnę właśnie to oni uwolnienie myśleli oni myśleli o tym, żeby społeczeństwu dać taki czynnik jednoczący wokół junty, czyli dać ten element związany z dumą narodową imieniem nie możemy niestety estetycznie niestety lekceważyć tego z punktu widzenia uprawiania polityki zresztą było widać znakomicie na placu przed Pałacem Prezydenckim u nas Aires, kiedy generałowie ogłaszali zajęcie Falklandów Malwiną ów no i naród i ratował pamiętajmy, że to był naród, na które spadały przez kilka lat potężne represje 2kwietnia jest ten atak na Falklandy ze strony Argentyny 2kwietnia popołudniu dowiaduje się o tym, wielka Brytania i Margaret tarczy potem swoich późniejszych dziennikach wspomnieniach twierdziła, że nie spodziewała się takiego rozwoju sytuacji, chociaż powinna się było spodziewać czy faktycznie Brytyjczycy zignorowali sygnały o tym, że coś może się w okolicy Falklandów zadziałać i zostali tym samym zaskoczeni to sprawa złożona, dlatego że pytanie o to jak oni odczytywali sygnały można powiedzieć, że do kierownictwa politycznego państwa docierają zawsze różne sygnały oni być może nie docenili tego faktycznie Argentyńczycy wyspy wystąpiły się nie stało tak nagle oni podnosi kwestię wysp, które uważali za argentyńskim tak może przypomnijmy, że używamy tego podwójnego nazwiska nazwy nic trawy właśnie ze względu na na tym ich dwoista tożsamość jeśli można powiedzieć Brytyjczycy potraktowali to zapewne jako zwykły rytualny powrót do kwestii jeśli można tak powiedzieć, bo pamiętajmy, że politykę zagraniczną robi się także pod potrzeby spraw wewnętrznych trzeba narodowi pokazać coś w jakiej kwestii robi może może też jeszcze jedno jest sprawa, którą trzeba badać tej podnieś Tatr objęła władzę w kraju, który był no miał za sobą okres głębokich przemian, ale też takiego spadku znaczenia Międzynarodowego zwróćmy uwagę, że dostaną się na chwilę tak swoją drogą i premierów z nazwiska brytyjskich kolarzy przez Margaret tacie da przecież to są nazwiska znane właśnie tylko specjalistą to niebyła nie było żadnej wyraźnie sobie osobistości jest 1 sprawa druga sprawa też fakt, że wielka Brytania przeżywała swego rodzaju schyłek mocarstwowości, dlaczego tacie udało się to odbudować to jest temat na odrębną dyskusję, ale na swoją drogą Falklandy Malwiny to jest 1 z powodów, dla których Brytyjczyków wstąpił znów duch takiego poczucia, że oni są krajem znaczącym, który kontroluje sytuację dokładnie tak i zwrócił uwagę na to, że poprzednicy tacie do podjęli szereg decyzji wskazywało na to, że wielka Brytania już nie będzie aspirował do roli kraju początkującego świat z zrezygnowano z powszechnej służby wojskowej Wielkiej Brytanii przeprowadzono likwidację obecności wojskowej jak to określano na wschód od Suezu, czyli tam nie jagnięcina angażować powiedzmy w Azji tak jak dawniej angażowali zmieniono strukturę sił zbrojnych także przeprowadzono redukcje w marynarce wojennej to jest istotne w kontekście tego, że marynarka później miała odegrać kluczową rolę w odbijaniu Falklandów, więc Argentyńczycy i prawo domniemywać, że na kilka pytań nie zareaguje tak i ta tak tak gwałtownie zareagował natomiast na etacie faktycznie rząd tacie nie nie sądził, że junta zdecyduje się na tak radykalny krok naczynie do szacowali stopnia determinacji zacietrzewienia nacjonalistycznego chyba braku wyobraźni generał argentyński Galii na czele ta część zwołuje tego samego dnia wieczorem spotkanie z ze swoim rządem z generalicją mówi tak panowie argentyńska junta banda faszystów najechała na terytorium niemożna tego tolerować swoje stanowisko negocjacyjne jest następujące nie negocjuje z przestępcami bandytami Falklandy należą do Wielkiej Brytanii chce jest powrotem powiedzcie mi czy to możliwe społeczeństwo brytyjskie było za pierwsze badania pokazywały, że 85% Brytyjczyków akceptowało decyzje i de facto wojny operację militarną, ale nie wszyscy politycy byli przekonani niektórzy twierdzili, że ta wcale nie idzie o zwycięstwo nie idzie po zwycięstwo tylko idzie na jakąś wielką awanturę, która nie wiadomo jak dla tego rządu skończyli już lepiej byłoby nie ryzykować tak my mamy teraz dostęp do dokumentów dokumenty wszystkich amerykańskich Amerykanie mają taki zwyczaj, że publikują dość regularnie swoje dokumenty dotyczące polityki zagranicznej te tomy bywają różnej wartości, ale na ogół są uczciwie przygotowań przygotowują historycy na podstawie dokumentów udostępnionych przez różne agendy rządu federalnego mówią tym kontekście pani pytania Brytyjczyków, dlatego że dzięki tym dokumentu musi dowiadujemy, jakie było stanowisko brytyjskie wykładane Amerykanom to wiele też mówi o pewnych sporach w łonie rządu brytyjskiego faktycznie trochę także te słowa przytoczone przez panią w kontekście wypowiedzi tacie zapowiedział, że to jest grupa faszystów, która dokona najazdu na część Wielkiej Brytanii tak naprawdę była własność brytyjska, że ani najmniej z nimi negocjowała to jest stanowisko, które faktycznie wynika z jej czy oddaje potwierdzenie w innych dokumentach ta czy nie była skłonna do negocjacji ta czy uważała, że trzeba przyjąć twardą linię w tym wypadku miała tutaj wsparcie i wojska wszystko na to wskazuje, dlatego że na Ministerstwo Spraw Zagranicznych chciało przyjąć pozycję negocjacyjną to znaczy chciało z Argentyńczykami rozmawiać natomiast stanowisko pani premier i tych kół wojskowych było takie, żeby działać na koła wojskowe z reguły mają do siebie, że chcą działać bywają wyjątki historyczne tutaj można, by przywołać kilka przykładów szczególnie z początku drugiej wojny światowej po stronie zachodniej, ale w tym wypadku akurat mimo pewnych cięć, które spotkały siły zbrojne Wielkiej Brytanii stan był taki nastrój raczej skłonny się tak odczytywano do tego żeby, żeby podjąć działania aktywne ofensywne na etacie chciała odbić Falklandy Malwiny to ona decydowała na operacje, która rzeczywiście była niesłychanie ryzykowna i toteż w Waszyngtonie podkreślane jak się czyta te dokumenty amerykańskie to z tego wynika, że oni się obawiali, że jeśli ten ta podróż jak to na wiedzy trochę ironicznie może nazwano, czyli wysłanie tej armady eskadry do na południowy Atlantyk przeciwko siłom argentyńskim mnie się nie powiedzie zaczęli też zakończyć fiaskiem to może zatopić w sensie politycznym panią Thatcher, a tego się w Waszyngtonie bardzo obawiano zresztą sza panie doktorze też użyła argumentu zwrotnie, kiedy Amerykanie przedstawili plan pojednawcze zrobili to 6kwietnia to Margareta czują zakładał m.in. wstrzymanie działań militarnych wielką Brytanię otacza odpowiedziała nie utrzymam się jeśli wstrzyma teraz działania wojskowych to jest zawsze kwestia kalkulacji dziś z perspektywy tam psujemy co się stało natomiast mamy pierwsze dni kwietnia prawda Aleksandr hejt amerykański sekretarz stanu, czyli osoba pełniąca funkcję odpowiadającą w innych krajach ministrowi spraw zagranicznych rozpoczyna na polecenie prezydenta Ronalda Reagana misję dyplomatyczną to jest misja między Londynem, a Buenos Aires, a wyjaśnimy, dlaczego Waszyngton nie chciał się opowiedzieć po 1 ze stron i dlaczego chciał mediować między Argentyną wielką Brytanią z powodu chęci uniknięcia wojny między krajami, które były w istocie rzeczy Waszyngtonowi bliskie to, że wielka Brytania była i pozostaje tradycyjnym sojusznikiem Waszyngtonu jest oczywiste nawet dziś można na to spojrzeć w ten sposób badano to współczesne realia bardziej zbliżają obecnie Waszyngton obecny lądy, ale tradycyjnie było tak, że wielka Brytania była w istocie rzeczy z powodów kulturowych także braku istotnych różnic interesów sojusznikiem Stanów zjednoczonych, a tutaj dochodzi do konfliktu z krajem, który dla Stanów zjednoczonych jest ważne różnych powodów Ameryka łacińska jest dla Stanów zjednoczonych obszarem podstawowego zainteresowania po drugiej wojnie światowej w epoce zimnej wojny Ameryka łacińska stała się obszarem krytycznym znaczeniu dla USA i Amerykanie interweniowali, jeżeli tam co działo mam przykłady liczne fabryce w Ameryce Środkowej mamy różnego rodzaju programy rozwojowe teraz początek lat osiemdziesiątych to są rządy Ronalda Reagana, który znów uważa Amerykę łacińską za obszar kluczowy z punktu widzenia światowej rozgrywki ze związkiem Radzieckim to tam wchodzą w grę kwestie dziejące się w Ameryce Środkowej przede wszystkim, ale nie jest obojętne co się dzieje na zapleczu i tras można powiedzieć w ten sposób, że stany Zjednoczone wspierają można rzec z ideologicznego punktu widzenia reżim argentyński pani przybyła termin, z którym przyjdzie się przychodzi się zgodzić to znaczy Margareta nazwała ten też rząd argentyńskie juntą faszystowską tam było sporo elementów, które trącą faszyzmem w istocie rzeczy w wypadku tej junty argentyńskiej, ale ona z perspektywy amerykańskiej była przede wszystkim antykomunistyczna, a jednocześnie zaostrzono oraz Sowietów, a jednocześnie muszą przy sobie tu od czasu wojen religijnych wiemy, że nie ma Sojuszu, który by niebyły poza wyobrażeń prawda to znaczy może być tak, że kraje, które są obce religijnie się przymierza w jakiej sprawie i można powiedzieć, odnosząc to, że tutaj kraje obce sobie religijnie, czyli rządzona przez radykalnie antykomunistyczną juntę wojskową argentyńską Argentyna rządzona przez radykalnie komiczną juntę mogłaby się pewnych okolicznościach gali związku Radzieckim to było do wyobrażenia dla obserwatorów to my niewiele wiemy o źródłach radzieckich czy on to potwierdził czy nie Amerykanie wyszli w posiadanie tam depeszy dyplomatycznej do ambasady argentyńskiej Wenezueli, która niby stwierdza, że tam Rosjanie nic nie nie nie wyszli z bezpośrednim jest bezpośrednim przekazem, ale Amerykanie też wy prze chwyty wali takie sygnały, że Rosjanie, podsuwając za coś Argentyńczykom na temat na temat kwestii strategicznych tam w tym obszarze prawdę chodziło o to, że Argentyńczycy dysponowali informacjami dotyczącymi ruchu brytyjskich tak dalej, więc związek radziecki kusił oczywiście Argentynę i coś jest z punktu widzenia ideologicznego poza wyobrażenie to znaczy z współdziałanie w Buenos Aires i Moskwy z punktu widzenia pragmatyki politycznej było dla wyobrażenia dla Amerykanów także się tego bardzo obawiali i i w tym układzie wielka Brytania stany Zjednoczone Argentyna statystyczny chciał doprowadzić do sytuacji kompromisowego zakończenia, bo nawet przy nim jeszcze inny scenariusz, więc dzisiaj też skończyło szybko, a niechby się to rozwlekły w czasie to znaczy Brytyjczycy dokonują uderzenia Argentyńczyk jest Argentyńczycy się skutecznie bronią no i co teraz dochodzi do eskalacji konfliktu niech on nie będzie zbyt krwawy ani nawet zbyt zbyt brutalny, ale jeżeli dochodzi do przedłużającego się konfliktu już Moskwa na pole do popisu jest obszar działania jest obszar do kuszenia Buenos Aires sposób no skuteczny i trwały niepokojące dla Amerykanów, więc mamy do czynienia z sytuacją, która może tej junta nie kochano, ale uważano ją za skuteczną z punktu widzenia realizowania interesów amerykańskich interesów bezpieczeństwa Stanów zjednoczonych na półkuli zachodniej jest tylko jedno słowo wrzuca odnoszące się do przeszłości w latach siedemdziesiątych zaczęły się represje to rządzący wówczas kierujący polityką wewnętrzną za leki Singer pisał z ambasady amerykańskiego, bo zaraz do nich generałowi robią co trzeba czy Amerykanie akceptowali może tak powiedzieć ci spod znaku partii Republikańskiej ten ostry kurs, bo on gwarantował bezpieczeństwo ich interesów i tego antykomunizmu w tym rejonie świata stąd właśnie próba mediacji, której mówimy im wysłanie Aleksandra Hejda tak na marginesie filmie żelazna dama jest taka ładna scena rozmowy, więc sekretarza stanu, a premier Thatcher pozwoliłam sobie spisać hejt chce się pani bić oto wysepki leżą tysiące mil stąd mają garstkę ludności bez znaczenia politycznego gospodarczego ta czy tak samo jak Hawaje, nieprawdaż Hej, co proszę tacie, kiedy 40 pierwszym roku Japonia zaatakowała Pearl Harbor Ameryka to ksiądz czapkę w dłoniach prosiła o polubowne rozwiązanie czy odwróciła się od swoich obywateli tylko, dlatego że mieszkali tysiące kilometrów od lądu tak tak dokładnie tak to jest jednak oddaje istotę myślenia Margaret Thatcher oddaje sposób rozumowania Amerykanów za chwilę może o tym, powiem istoty propozycji amerykańskiej na też świetnie zrobione ja znam tę scenę i bardzo bardzo ona dobrze oddaje nastrój rozmów z tamtych nie od rzeczy będzie tutaj wspomnieć że, jakkolwiek Aleksander chyba negocjował próbowała Brytyjczyków przekonać do bardziej lub innego stanowiska to Regan wyraźnie dawał tacie do zrozumienia, że on jest z nią w tym sporze na, dlatego że mamy nawet dysponujemy takimi zapiskami teraz Regan bezpośrednią wieszczą do informacji do Margaret Tatr dodajmy, że nawet, kiedy pisał do Chin Gao to on pisał o nim per Magie to pokazywało i jak stopień zażyłości, żeby tutaj musimy dać Magie pewien typ czy od czy przestrzeń działania napisał do niej w ten sposób, że my mamy świadomość, że byliście z nami zawsze wobec wyzwań współczesności i chcę, żebyś wiedziała, że nie zostawimy cię tutaj tutaj czyni w sprawie Falklandów Malwiną witamy podpisane z celi ran to jest tak bardzo oryginalna formuła ze strony prezydenta naznaczonych oni się przyjaźnili ich łączyły poglądy poglądy polityczne przypomnijmy, że przecież objęcie władzy przestać i Zegana to jest, więc te same historyczne ona przychodzi na końcu lat siedemdziesiątych na początku osiemdziesiątych oni reprezentowali podobny sposób myślenia spraw wewnętrznych polityce gospodarczej byli bliscy sobie, by sobie bliscy oczywiście to by nie miało aż takiego znaczenia, gdyby nie fakt, że dla Amerykanów jednak wielka Brytania była partnerem i sojusznikiem istotniejszym niż Argentyna zwracanego Hey, który tam i się tak gniecie w tym fotelu w tej scenie on on jego istota tego propozycji sprowadza się do tego, żeby oczywiście Argentyńczycy wysp oddali tylko tyle, żeby to stało się metodą wynegocjowaną, żeby w tym procesie przekazania wysp na powrót Wielkiej Brytanii uczestniczyła strona trzecia no może to być mogą być stany Zjednoczone Kanada może być któryś z krajów Ameryki Łacińskiej i faktycznie raportował do Reagana, że tacie nie chce słuchać o negocjowaniu i stąd właśnie ona to odwołanie się do sytuacji amerykańskiej 3001. roku ona uważała, że trzeba podjąć działania takie albo Argentyńczycy podpowiem demonstracji zbrojnej wyspy oddadzą albo się po prostu odwołuje stąd też Amerykanie no byli trochę rozczarowani może być chyba był rozczarowany brakiem tej skłonności do negocjacji widział najbardziej partnera w brytyjskim minister spraw zagranicznych, ale on miał chyba zbyt mały wpływ na panią premier, żeby przeforsować ten model negocjacyjny wyjścia z konfliktu rzecz inna, że Argentyńczycy też to się tam weszli jeszcze podbili ten Bębenek patriotyzmu nacjonalizmu argentyńskiego no to teraz już mieli się wycofać się postawili w sytuacji to też widać w dokumentach amerykańskich postawi w sytuacji tych, których trudno się będzie wycofać to niebyła wojna, która była tylko decyzję dotyczącą polityki zagranicznej to była decyzja dotycząca tego jak skonsolidować naród wokół władzy zajmujemy Falklandy wywołujemy rodzaj ekstazy narodowej już teraz wycofujemy się stamtąd mówiły, że oddajemy wyspy no to upadek byłby na horyzoncie do upadku zresztą Dorocie do dziś, a jak wyglądał teatr wojenny w tym czasie, kiedy toczyły się też negocjacje to oczywiście były przygotowania już przedsięwzięte przez Brytyjczyków jak wyglądało ta Flota brytyjska po ten ten ten to pokonanie przez nią tych 8000 mil trochę czasu zajęło trochę czasu zajęło perspektywy czasu też toczą się dyskusje, dlaczego Argentyńczycy się do tego nie przygotowali wystarczająco my dziś wiemy, że siły argentyńskie były marnej jakości to wojsko świetnie się nadawało do tego, żeby dokonać spacyfikowania społeczeństwa natomiast nie nadawało się do tego, żeby skonfrontować z armią taką jak armia brytyjska rzecz inna, że Brytyjczycy też potrzebowali informacji dotyczących rozlokowania sił argentyńskich chodziło o siły morskie prawda na to by to miała być konfrontacja, której milicji dokonają tam desantu na wyspie należy też Argentyńczycy bronili tego akwenu i stąd też dziś wiemy, że Amerykanie ostatecznie podjęli decyzję o tym, że przekazywać Brytyjczykom pewne dane dotyczące dotyczące poruszania się loty argentyńskiej rozlokowania poszczególnych jednostek Flota argentyńskiej w tym właśnie rejonie dysponowali świetnymi informacjami wywiadu naj te informacje były przekazane stronie brytyjskiej rzecz inna, że tak jak powiadam mimo tych wszystkich cięć, ale wcześniej spotkały się na tę brytyjską w ogóle widzewskie siły zbrojne to wielka Brytania była do nieporównanie lepiej przygotowana do tej operacji żołnierze argentyńscy na dyskach byli poborowi słabo przeszkoleni dziś wiemy też, że na podstawie pamiętników wspomnień, że bardzo brutalnie traktowani przez kadrę Oficerską to był taki Dryl pruski to oni tę żołnierz nie miał nie ma jakiś taki tożsamości czeka walczącego o jakąś wielką sprawę odbicia są niedożywieni zawiedzeni nie wyglądało to dobrze jeśli chodzi o tę stronę argentyńską Netia największy największy najwyższy starcie no to będą jednak te siły morskie prawda w pierwszej fazie w pierwszej fazie konfliktu konfrontacji 21maja ten konflikt wkroczył fazę decydującą oddziały brytyjskie podjęły bezpośredni atak na Falklandy Argentyńczycy przegrywają 14czerwca padł ich ostatni garnizon w stolicy nie został podpisany akt kapitulacji inny wojna trwała 74 dni kosztowała mnóstwo pieniędzy oczywiście także mamy bilans zabitych rannych po stronie Brytyjczyków to jest ponad 260 zabitych i prawie 400 rannych po stronie argentyńskiej około 650 ofiar i około 300 żołnierzy rannych, ale chyba najważniejsze oprócz oczywiście życia ludzkiego, które zawsze jest najcenniejsze są konsekwencje polityczne i dla Wielkiej Brytanii dla Argentyny tak one są zupełnie fundamentalne ta podróż z psa cytuje słowa z telegramu dyplomatyczne amerykańskiego, która mogła toczyć się zatopieniem pani tacie ona się okazała czymś co no pozwoliło i wyjaśnić wielką gwiazdą w polityce brytyjskiej to jest wielki triumf społeczeństwo brytyjskie było w stanie właśnie wielką kok kolosalnego entuzjazmu tam były straty niektórzy podnosili tę kwestię, że to jest smutne, ale właściwie w wielkiej Brytanii konsensus wokół tego, że to była część terytorium, którą należało odzyskać pani premier terytorium odzyskał to bardzo wpłynęło na jej notowania na popularność społeczną właśnie stała się takim niekwestionowanym liderem zresztą można powiedzieć perspektywy czasu, że wzięła na siebie ryzyka przecież tak przed chwilą rozmawialiśmy Hej, chciał negocjować metody dyplomatyczną zdecydować na konfrontację mając świadomość ryzyka, które jak i jakie poniesie no i wygrała natomiast dla junty argentyński to początek końca oni tak jak już mieliśmy okazję o tym, rozmawiać nie rozwiązali żadnego problemu Argentyny spacyfikować społeczeństwo doprowadzić do ogromnej liczby ofiar w toku tej swojej tzw. brudnej wojnie, bo tak się nazywa to co była junta sześćdziesiątego szóstego roku w Argentynie próbowali skonsolidować naród wokół sukcesu, jakim było odzyskanie Falklandy Malwiny równo i i cóż i później właściwie zaczyna się schyłek można powiedzieć, że typom zatem na zajęcie tego terytorium był też trochę pomysłem dla junty jak się w ogóle wycofać z polityki, bo oni czuli, że będą musieli nie mogą rozwiązać żadnego problemu mając walki frakcyjne w łonie elity władzy rząd się będą musi z tego wycofać jakoś i w jakim sensie te plany miały im dać możliwość takiego wycofania się z gwarancją, jakby konsolidowania narodu wokół sił zbrojnych na tuszę nie udało któż nie udał na żadnym poziomie i tak junta właściwie zawaliła się pod ciężarem własnych niepowodzeń tutaj nie było aspektu spektakularnego tak jak spektakularnie weszli w politykę i brutalnie sześćdziesiątym szóstym roku tak po klęsce w wojnie o Falklandy Malwiny oni krok po kroku traci władzę była taka erozja autorytetu wpływu i koniec końców rozpocznie się okres odbudowy bardzo trudnej demokracji, czyli takiej demokracji z tym pistoletem przedstawiony do głowy siły zbrojne będą dbały o to żeby, żeby nie spadła na nich kara za politykę właśnie owej brudnej wojnie przez jakiś czas będą dbały o to skutecznie tak powiadam Falklandy Malwiny przypieczętowały los junty z pewnością proces odchodzenia tej grupy wojskowej od władzy w Argentynie trwałby dłużej, gdyby nie porażka w tej wojnie dodam, że dowódca junty, czyli gen. Leopold do Algierii w osiemdziesiątym piątym roku dostał wyrok 12 lat więzienia i nie za zbrodnie, które były popełnione przez wojskowych w kraju tylko za nieudolność w dowodzeniu podczas wojny falklandzkiej później objęła go amnestia pytany kilka miesięcy przed śmiercią w 2003 roku oceny wojny odpowiedział, że nie żałuje niczego co zrobił rzadko kiedy tego typu politycy żałują tego co zrobili, ale jeszcze zapytam o wielką Brytanię, bo niektórzy eksperci twierdzą, że to umocnienie pozycji Margaret tarcze, które dało konserwatystą niemal dokładnie pierwszą rocznicę wojny miażdżące zwycięstwo w wyborach spowodowało, że ta czy poczuła się na tyle pewnie, że stworzyła rząd złożony z jastrzębi, że była gotowa, by złamać potęgę związków zawodowych no i wprowadzić kraj na drogę liberalnych reform, że to dało siłę do takich działań wewnątrz już własnego kraju zgadzam się z tym przy czym dodałbym, że ich reformy one były konsekwencją też pewnego zbiegu okoliczności sprzyjających przeprowadzenie takich reform wielka Brytania czy pamiętajmy o tym, że ta czy, przeprowadzając reformy właśnie związanym z redukcją zatrudnienia w górnictwie no i łamiąc potęga związku zawodów też miała środki na różnego rodzaju programy osłonowe ona jest oczywiście symbolem symbolem bardzo brutalnej polityki reform w stosunku do tych deficytowych sektorów gospodarki na prywatyzowaną zła wszystko co mogła, żeby ustabilizować sytuację ekonomiczną, ale też trzeba powiedzieć, że ona miała środki na to, żeby zaproponować jakiś jako jakiś programy osłonowe dla osób odchodziły z pracy wcześniej było to niemożliwe, więc tak ja się zgadzam z tym, że ona rzeczywiście miała swego rodzaju taki wiatr żagle, bo społeczeństwo pałał do nich sympatią wtedy inaczej się patrzy na sceny rozgrywające się na ulicach, bo pamiętajmy, że tej reformy wywołały potężny opór społeczny prawda dochodziło do pacyfikacji pacyfikacji grup Kreta protestowały na ulicach to tamta miał miejsce różnego rodzaju burdy uliczne dramatycznie to wszystko wyglądało jednak społeczeństwo popiera konserwatystów popiera torysów politycznej pewnie to miało w tle rzeczywiście sukces w postaci wojny można powiedzieć, że ona była politykiem, której miał charakter to była ta pani tacie była była bez wątpienia osobowością wybitną można ją różnie oceniać we wrześniu sympatii politycznych, ale nie ulega wątpliwości, że była osobowością wybitną, ale też możliwość wprowadzenia tych reform była konsekwencją pewnego zbiegu czynników właśnie w tym okresie także ekonomicznych to tak wszystko w sumie dało efekt, pozwalając jej na podjęcie tych trudnych trudnych z punktu widzenia rządu konserwatywnego społeczeństwa decyzji politycznych to jeszcze na koniec panie doktorze zapytamy samych Falklandy, bo po wojnie Brytyjczycy oczywiście wzmocnili garnizon sporym kosztem zbudowali nowe lotnisko wojskowe posadzili tam na stałe kluczy myśliwców w latach osiemdziesiątych dziewięćdziesiątych demokratyczny rząd Argentyny wielka Brytania próbował jakoś załagodzić spór o Falklandy jak to wygląda dziś teraz to jest z punktu widzenia stosunków między Argentyną wielką Brytanią kwestia sporna i to jest taki bolesny element w związku z z relacjami między 2 krajami, dlatego że Argentyna uważa ten obszar za obszar historycznie swój to jest taka historia z Gibraltarem wypadku Hiszpanii prawda wszyscy wiemy, że to jest obszar, który należy do do Wielkiej Brytanii, choć Hiszpania nigdy do końca nie pogodziła z faktem, że z, że ten o, że ten o, że ten punkt ważny nie przynależy właśnie do Królestwa Hiszpanii ja myślę, że to są takie kwestie, które wypływają przy okazji jakichś sporów między państwami jeszcze 1 sprawa to znaczy tak jak wspomniałem wcześniej polityka zagraniczna jest realizowana także zmyślą o wewnętrznej opinii publicznej często bywa także, jaki rząd, chcąc doprowadzić właśnie takiego wzmożenia konsolidacji społecznej wokół siebie podbija tutaj ten wątek taki Narodowy często można będzie nacjonalistyczny wyciąga jakąś sprawę bez nadziei na rozwiązanie junta argentyńska wtedy miała nadzieję, że to się uda ze względu na to, że mieli poczucie, iż następuje pewne wycofanie się w jakim stanie z polityki światowej trasy już nikt nie ma takich wątpliwości, że do czegoś takiego mogłoby dojść myślę że, że wszyscy akceptują, jaki status quo dr Marcin Petelski Uniwersytet Jagielloński nasi goście bardzo dziękuję panie doktorze bardzo dziękuję państwu zaprasza na informacje Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: WIECZÓR - KAROLINA LEWICKA

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Słuchaj podcastów TOK FM bez reklam. Skorzystaj z 40% rabatu w jesiennej promocji. Wybierz pakiet "Aplikacja i WWW" i słuchaj wygodniej z telefonu!

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA