REKLAMA

Są na świecie konstytucje, które mają jeden cel

OFF Czarek
Data emisji:
2020-05-26 10:00
Audycja:
Prowadzący:
Czas trwania:
36:12 min.
Udostępnij:

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
Cezary łasiczka program off czarek dzień dobry witam państwa bardzo serdecznie zapraszam na dzisiejsze spotkanie państwa moim gościem jest pan prof. Maksymilian Stanulewicz historyk prawa i prawa wyznaniowego zakład badań nad ustrojem państwa Uniwersytet imienia Adama Mickiewicza w Poznaniu dzień dobry witam serdecznie dobry panie redaktorze tam wszystkiego zgrać jak śpiewał Lech Janerka są na świecie konstytucję, które mają 1 cel, jaki to cel co już państwa odsyłam do Rozwiń » twórczości Lecha Janerki, ale zatrzymam się przy konstytucji albo przy konstytucja potem konstytucję pojawiają się od czasu do czasu w opinii publicznej mówimy, a konstytucja jest złamana, a znowu przy innej okazji zresztą niedawno obchodziliśmy rocznicę mówimy Polska ma takie tradycje po to, pierwsza konstytucja prawie, że w ogóle najwspanialsza i w ogóle cudowna nowoczesna mowa tutaj konstytucji 3maja z drugiej strony są konstytucje, które nam jakoś mniej się podobają nazywamy małymi albo w ogóle pewnie taki konstytucji, który w ogóle nie pamiętam i pomyślałem, że dzisiaj właśnie od tych konstytucja sobie pogadamy zacznijmy od konstytucji 3maja musi tak rocznicą rok dobrze, bo jest na to, że to jest z bardzo interesująca sprawa, dlaczego o tym, że może być tak konstytucji 3, czego my jako takiej nie było wiadomo, że jest obrazoburczy co mówią, ale to jest wynika z faktu, że konstytucja 3 maja jest to nazwa, która przyjęła sił potocznie na nazwę tzw. ustawy rządowej z 3maja 1800 sześćdziesiątego pierwszego roku, która z konstytucją jako pojęcie już 20 wiecznym miała niewiele wspólnego bowiem to co możemy nazwać konstytucją 3maja to raczej byśmy nazwali dzień konstytucji idziemy Sejmu wielkiego, bo dopiero kilka ustaw w tym ta ustawa rządowa z maja również ustawa o miastach za wzajemne dręczenie narodów, a więc ustawodawstwu Sejmu wielkiego czy ustawa o sejmikach one dopiero tworzył całość ustroju państwa rzecz polega na tym, że już sama nazwa ustawa rządu no bo muszą mówić tak skąd, skąd nazwa konstytucja na każdą przepowiednię to jest oczywistą rozumiemy, o co chodzi o dniu nie za bardzo konstytucja oznacza bowiem jest wzięta z języka francuskiego, bo często używamy takiego tuż po, że konstytucja człowieka czy jego jego struktura prawda jego własności właściwości tak dalej to oznacza oczywiście w języku francuskim właściwość państwa, którego struktura organizacji to co państwu są przedstawia, jakie ma, jakie ma tutaj sfery, jaką konstytucja reguluje sfery aktywności tego państwa to pojęcie konstytucji pojawią się dopiero wraz z epoką napoleońską w Polsce czy dziś rewolucji francuskiej mieliśmy swoje własne nazwy dzisiaj trochę zapomniany na bardzo ważna akty sejmowy dość powiedzieć, że aż do usług również pierwszy Rzeczpospolitej aż do trzeciego rozbioru zwykłą ustawą czy zwykłą ustawę nazwaną konstytucją i w związku z tym moja żona coś tam konstytuował czy coś ustalało tak, że każda ustawa każda ustawa z konstytucją co robił co prawda, ale taki kwestia polega już nie miał nic wspólnego z tym pojęcie właśnie tą ustawą zasadniczą wadę ustawy zasadniczej czy aktu generalnego nadrzędnego itd. tak dalej to pojęcie pojawi się dopiero jako tego aktu generalnego w wieku 18 rozświetlające w pełni zrozumiałe, ale proszę polegał na tym niestety dla w przypadku myślicieli oświecenia Kontynentalnego, którzy byli tak Monteskiusz ruszą, ale też nasi myśliciele byli zapatrzeni w model brytyjski pogląd, że Brytyjczycy konstytucję czy życie konstytucyjne mniej zorganizowano zupełnie inaczej, ponieważ w Anglii konstytucja jest jednocześnie nie ma tzw. konstytucja materialna, czyli pewien zespół aktów prawnych tych zachowań władzy, który datuje się powiedz mu wielkiej karty wolności to czysto 700 lat to jest to co tworzy poczucie panowania prawa i życia prawy tor lub umów było to idea promowania nowych Brytyjczycy czy szerzej może będą trudne kultura anglosaska nie zna pojęcia np. niezgodności aktu prawnego z konstytucją jednak wyjątki mianowicie w stanach Zjednoczonych dlaczego, ponieważ Amerykanie tworzą swój system prawny tworzyli go w opozycji do brytyjskiego rewolucja dziś, więc już go skonstruować zupełnie inaczej prawda chcieli go skonstruować inaczej zrobi, ale rzecz jest trochę inna mianowicie Monteskiusz będą zafascynowanym tym modelem modelem brytyjskim uważał, że można tak jak Brytyjczycy w zespole czy chociażby w 1 akcie prawnym zebrać całość funkcjonowania państwa tak wszystkiego w oczy okazało się bzdurą, bo już udało zrobić sąd konstytucję jedne są bardzo ogólne amerykańska, który jest bardzo elastyczna prawdę ona jest typowo techniczna są koszty przewidziane są konserwy się olbrzymich rozmiarów kilkuset artykułowi, ale zawsze to praktyka czy to kontynentalna czy praktyka amerykańska ono jednak odbiega od tego co Brytyjczycy zrozumieli w osiemnastym wieku jako rządy konstytucyjne, ale czym teraz, że w związku z tym teraz również na gruncie polskim były inne skoro zwykła ustawa była konstytucją no jak nazwano konstytucją w takim razie no właśnie ustawą ustawą czy akt prawny, który ustawia władze co więcej ustawą rządową, a więc ustalającą u stóp, ponieważ rząd tak konia, czyli kolejność prawda czy ustawa rządowa, czyli coś co mówi nam ustrój państwa tak stąd też np. również nazwa władzy wykonawczej to była magistratu naprawdę i dlatego też mamy również tych aktach prawnych wziętych czy to w okresie oświecenia czy potem okresie napoleońskim mamy coś co nazywamy, którą nazywamy radą stanu, która teoretycznie słabszego państwa no dobrze, ale czy konstytucja 3maja nie była konstytucją z nazwy nie było konstytucją, bo nie inaczej tutaj pełno jest następujący mianowicie prezentuje mianowicie konstytucji dzieło konstytucji majowej szeroko rozumiany konkretnie ustawa rządowa oczywiście zostały przyjęte najbardziej świadomie jako aktywny rzeczywiście zmienić ustrój państwa czy być fundamentem nowego porządku Rzeczpospolitej tutaj zresztą pojawia się pewien zasadniczy problem, o czym pan dla gospodarzy była pierwsza w Europie druga na świecie Otóż pojawią się głosy, że to nieprawda zresztą wcześniejsze akty jak np. akta kardynalne ustawa 3 świata z końca lat siedemdziesiątych osiemnastego wieku czy słynna konstytucja korsykański po Polska kolego okresu wcześniejsza tylko plan polega na tym, że on nie realizują tych idei, które legły u podstaw oświecenia Europejskiego, które konstytucja nasza była wraz z na czele, ale na to też nie realizował też realizowała, aczkolwiek dość łatwy fundamentalne zasady mianowicie złożyć trójpodziału władzy w zasadę suwerenności narodu trójpodział władzy nie sprawdził co dzisiaj możemy to jest tutaj zresztą też w konstytucji majowej było to w kontroli jest konstytucja majowa ma pan myśli konstytucja 3maja, którzy zostali zostaną przy tej nazwy potocznie oczywiście najbardziej Otóż to też było kontrowersyjne bardzo prostego błędu, ponieważ długo decydowano, która władz ma mieć przewagę ostatecznie przyjęto z przewagi Sejmu nad egzekutywą ciszej ci władzy ustawodawczej władzą wykonawczą, ale wciąż jeszcze rzecz mianowicie tutaj dochodzimy do sedna tej naszej konstytucji czy też ustawy rządowe mianowicie to nie jest jedyny przykład w Europie, bo w dziejach światowego konserwatyzmu konstytucji państwa feudalnego mam jeśli ktokolwiek ma jakąkolwiek wiedzę z zakresu historii prawa, którzy jak trochę ucina konstytucja feudalizmu różną można będzie my Polacy dzienny pracy zawsze mam swoje koncepcje Otóż okazało się, że jest coś takiego możliwe jest realizacja najdoskonalsze osiągalna przez Malborka m.in. drogowych, gdyby brytyjskiego tego okresu koncepcja rewolucji pokojowych i będzie ono ostatnio wprowadzone jako pełny wymiar chodzi o to że, aby uniknąć krwawej rewolucji we Francji rząd przemyśli zacznie dobrze tego zrobić rozważnego kompromisu społecznego unosi auto zrób to się przy zagwarantowaniu szlachcie zwierzchność nadal śledczy zasadniczej roli państwa politycznych społecznych gospodarczych szata godziła się na to by pozostałe stany, zwłaszcza stan mieszczański uzyskały przywileje zbliżone do i stoi tuż, ale konstytucja majowa na swojej konstrukcji władz instytucją, która zdawała Karakter społeczeństwa stanowego przez układ rozdziału jest dokładnie tak jak społeczeństwo stanowe Szlachta mieszczanie kupi oczywiście najdłuższe poświęcony szlachcie króciutki poświęcony mieszczaństwo z racji tego chyba odrębną ustawą miasto Królewskich wreszcie dosyć zagadkowy kontrowersyjnych dyskusyjne fragment poświęcony chłopom i do tego fragmentu powrócimy po informacjach Radia TOK FM informacja będzie dziesiątej 20 już za kilka minut państwa moim gościem jest pan prof. Maksymilian Stanulewicz historyk prawa i prawa wyznaniowego zakład badań nad ustrojem państwa Uniwersytet imienia Adama Mickiewicza w Poznaniu wracamy po informacjach Radia TOK FM państwa moim gościem jest pan prof. Maksymilian Stanulewicz historyk prawa i prawa wyznaniowego zakład badań nad ustrojem państwa Uniwersytet imienia Adama Mickiewicza w Poznaniu dzisiaj w programie off czarek konstytucjach rozpoczęliśmy od konstytucji majowej przed informacjami wspominał podkreślał pan, że z racji tego, że tak skonstruowane państwo to też konstytucja 3maja odzwierciedlała układ sił można powiedzieć czy też naruszenie na wojnę zginęło najwięcej szlachcie niewiele o mieszczaństwo, bo były inne dokumenty, które to regulowały chłopi, a co z chłopami, uchwalając bardzo ostrych pat w słupami z chłopami konstytucja postępował w sposób dosyć bezwzględny to znaczy tutaj mamy zasadniczą sprawą się coś co jest istotą i przez zarząd dylematy staną również władze francuskie okresu rewolucji mianowicie skoro tak konstytucji 3 maja ustawiamy własność jako źrenicę wszelkiej wolności mówi konstytucja czy krótką następuje realizacja prawa własności nie można przeprowadzić reformy rolnej nie możemy chłopom dać mi możemy właśnie, bo krzywdził w momencie tych, którzy stanęli u podstaw z konstytucją, jakby pozwolić swoim kosztem ją realizować wprowadzić prosi szlachty w związku z tym elementem tej rewolucji pokryło to, że utrzymujemy stan chłopski poddaństwa po prostu wobec wobec szlachty przy wprowadzaniu czegoś co się nazywa taki procent kapitalizmu tylnymi drzwiami nawet chodziło o to, że panowie z własnej woli mogli zamieniać ten stosunek poddaje 3 na kontrakty czy krótką zarówno umowy użytkowania chodziło to już to już często bardziej to bardzo w okresie Księstwa Warszawskiego czy być może jeszcze powiem w każdym razie czy użytkowanie ziemi wynikający z faktu, że kupi jednak rzeczywistość, którzy użytkową programu wynikało to faktu, że własność była podzielona oczywiście udana, bo podziela 2 sfery na własność zwierzchnią władzę wykonawczą wykonywał opowieścią posiadał szlachcic ewentualnie duchowny w związku z tym jedynie, którym gwarantowano wolność osobistą możliwość posiadania własnego mają także przebywania, gdzie bądź mówi konstytucja i podejmowania bądź zatrudnienia byli chłopi dóbr Królewskich i tym rzeczywiście monarcha złomu Marka był zwierzchnikiem tych chłopów, dlatego że był zaprzęg konstytucji byłoby gwarant w związku z tym pozwolił chłopom w miarę swobodnie na funkcjonowanie za to konstytucja zawiera jest bardzo ciekawy fragment mówiący o tym, że ktokolwiek znajdzie się w granicach Rzeczpospolitej użytkuje wolność osobistą i prawo przebywania, gdzie bądź podejmowania muzyki zatrudnia, o co chodziło pamiętajmy o tym, że konstytucja powstawała już w momencie, kiedy Polska Rzeczpospolita utraciła znacząca terytoria w rozbiorze chodziło o to, że była to zachęta dla chłopów, ale również umieszczono terenów, które przejęło tereny, które podlegały władzy to cesarza austriackiego czy też ca Rus cesarzowej rosyjski przedszkola polskiego bądź posłów biegali dużo pospolitej, zasilając ich potencjał przy okazji uzyskiwali dzięki temu przywilej wolnością tak sprawnością zresztą z drugiej strony, gdyż konstytucja wprowadza swoisty bat na szlachtę tych obszarów mianowicie to co świadczy głęboki udanym rozumieniu pewnych spraw z konstytucją mają wybór Paligi Otóż uznawano religię rzymskokatolicką religie narodową w związku z tym odstępstwo od tej ligi oznaczało kary za apostazję czeka gardła jest odstępstwo kościoła chodzi o to by Szlachta tych terenów przychodziła na protestantyzm albo nie przychodziło na prawosławie co dawało im wtedy automatycznie wyższy status w ramach tej szlachty miejscowej prawdę do polskiej czy rosyjska to jest bardzo interesujące, że w konstytucji majowej i jest elementem tej rewolucji w pokoju to fakt, że właściwie mieszczaństwo czy burżuazja rodząca się w Polsce burżuazja ona w rzeczywistości odczuwała odrębności stanowi ona nie chciałby się we Francji czy wagi trzecim staną w rozumieniu być kimś uprzywilejowanym jako mieszczanin czy ból czy przedsiębiorca czy biznesmen prawna adwokat nie Polska Polski stan trzeci tzw. czyli Polska burżuazja ona chciałby tak jak Szlachta to imponowało w związku z tym konstytucja pozwalają na to, żeby szlachtą częściową byli prawda w związku z dopuszczalną zarówno do godności niższych jak i wojskowych ta w związku z tym mieszczanie stawali na pół szlachtą, bo w rzeczywistości odrębnym stanem przez odrębną grupą regulacji taki musi pogrążyli jak na Zachodzie kapitalistycznych jest bardzo chciał być no tak raczej chodzi o to, że skoro mamy nadwyżki ekonomiczne to te nadwyżki ekonomiczne należy nie tylko zainwestować pomnożenie kapitału, ale także ochronę własności, czyli wpływ polityczny dokładnie, zwłaszcza że konstytucja biura prawa polityczne nie posesją NATO tarczy tym, którzy posiadali żadnej własności, żeby szlachtą chodziło o to, żeby w tych bankową Gołotę pozbawić wpływu na politykę państwa zgoda Sejmu tak no proszę pana dla dzisiaj po prostu samo osiągamy, przepisując wszystko na żonę no np. ale jest jeszcze 1 ciekawa rzecz, o którym mało się mówi w przypadku konstytucji majowej mianowicie takim sloganem powszechnie też przyjęty jest to, że konstytucja znosiła wolną elekcję wprowadzała wprowadzić dość Otóż to jest totalna bzdura ludzie konstytucja majowa ona zważyć faktem wolnej elekcji, ale sama koncepcja w razie wskazywała ona w Polsce będzie lekcyjne poprzez Familie 95 osób krótką wprowadzono lekcje w obu myślę, że elekcję korespondencyjną wjechała przykładnie wiele lekcji ludu chodzi o to, że zdawano sobie sprawę organizował trybów znakomitej formy już wtedy być może później jeszcze czas, ale nie ma legalnych potomków na dwójkę nie da startów ma znakomitego bratanka księcia Józefa i tu taki misterny plan konstytucji na czym polega to muszą one króla chodziło mianowicie, że w momencie, w którym wskazano wskazano w konstytucji lub dziedziczymy wszystko nawet czynów saskich oni byli najbardziej znani, bo wydano już panowali w Polsce prawna Fryderyk August Wettyn miał być następcą Stanisława Augusta, jeżeli on jednak nie doczekał tej lekcji to ani miałby potomków męskich to wtedy infantki rozpierzchły się w praktyce Polski nazwa infantka prawnej została brzegu córka Maria KUL bunt ta polega na tym żona była zamężna mógł wybrać męża była zakochana w życiu rzeczy już plan także to wróci z powodu Poniatowskich czy dłużej kobiety dłużej kiedyś bywał zakochany jest dziś no by szły bardziej bardziej był statysta stały w tym uczuciem proza to rzeczywiście rzeczywiście miał miało swoje znaczenie również ustrojowe z konstytucją konstytucja majowa konstytucja 3maja nie jest wyłącznie siłą rzeczy nie zawsze zdajemy sobie sprawę z tego co świętujemy prawda, bo świętujemy akt prawny bez wątpienia wyjątkowy bez wątpienia przełomowy w praktyce Polski konstytucyjnej, ale na tle już takich dokonań europejskich amerykańskich np. prawda, bo przecież na amerykańską jest wcześniejsza potem francuska jest odmienna rząd inaczej to inaczej konstruuje czy to jest takie nowoczesne rozwiązania raczej nie, aczkolwiek to jest jednak wynik pewnego pewnej umowy pewnej zgody płyty, choć konstytucja wprowadza od zamachu stanu w oczy się dość często zapomina określa zwanych wakacji wielkanocnych tam no to rzeczy mamy konstytucję, którą być może znaczenie być może, który świętujemy, ale mówi pan panie profesorze być może należałoby trochę więcej dystansu nabrać zastanowić co właściwie świętujemy, a co z konstytucjami, których świetnie świętujemy powinniśmy to właśnie to są takie instytucje, które powstawały w okresie na nas szeroko rozumianą tzw. polskim pod zaborami pewna tymczasem rzeczywistość były 2 akty prawne, które lokowały w szóstym ziem polskich, które taką tylko ludzi obejmowały w gronie najnowocześniejszych u różnych europejskich pierwsze oczywiście konstytucja Księstwa Warszawskiego dwudziestego nomen omen 2lipca 1800 siódmego roku oraz konstytucja Królestwa polskiego listopada 1006 piętnastego roku obie konstytucję należało do grup konstytucji tzw. królowały w konstytucji nadawanych co znaczyło odsłona przeciwnicy konstytucji majowej, która była wynikiem kompromisu i został muszą być przyczyny dobrych cenach on został przez zarówno plon, jaki tworzy Aleksandra nadane z nimi jako głównymi gwarantami tego ustroju krótko mówiąc oni nadawali ton konstytucje 1, ale nie podlega nie byli związani z ustanowienia nowej przypomina stołu jako współczesność oraz Rzeszów przypadków przypadku w przypadku konstytucji Księstwa Warszawskiego można być także to była konstytucja monarchy limitowanej mianowicie bojaźni znano jeszcze połączono pojawi się dopiero w roku 1800 czternastego tzw. monarsze ograniczonej co było związane z kartą konstytucyjną stworzą ludzi osiemnastego przedłużona Konstanty, ale generalnie mówi się w tym okresie tzw. monarsze limitowany chodzi mianowicie o to, że na poziom delegował, jakby ten władzą tak samo zresztą Fryderykowi Augustowi, który z osób z czego mają od stulecia podkreślić 1 na pola i trybu rewolucjonistą ustrojowym, które nie znosił gadulstwa nie dłuższy organ przedstawił również w sprawie sprzedaży obecnie to duża jest wśród wszystkich długów prawników, zwłaszcza leśnego słynne powiedzenie w czasie bitwy pod pod klucz pod taborem mianowicie o swojej uczelni do środka chodziło o to, żeby się zamknąć czworobok piechoty francuskiej Otóż Napoleon w przypadku Polski, chcąc pozyskać Polaków do swojej sprawy swoich interesów rzeczywiście konstytucja skonstruował ukłonem w kierunku tradycji polskiej po pierwsze, temu służyło utrzymanie tego Sejmu dwuizbowy ego, który był w księdze w warszawskim temu służyło również szereg utrzymanych przywilejów duchowieństwa polskiego jego wpływu na rozprawy polskie temu wreszcie Józiu nie przesadne realizowania ustawy dostaną ustawodawców francuskiego, zwłaszcza w zakresie rozwodów czeku określono tu się cofa przed tymi tym rozwiązaniem były mocno też ograniczono na terenie Księstwa Warszawskiego, ale jednocześnie na poziom bardzo mocną tutaj propagował wprowadził do konstytucji silną władzę wykonawczą króla, ale nie księcia Warszawskiego książę się zbędne kończą się pojawi prezes Paszkiewicz robi to większość własnym Kurski rok panujący w Księstwie warszawskim odeśle go posiadał władze pełną tak, bo niego noża pełni władzy wykonawczej w związku z tym tylko delegował pewne swoje uprawnienia na rzecz czy to rady ministrów czy też istniejących ulic płoną wicekróla, a Sejm został ograniczony tylko oczy usta ustawodawstwa karnego cywilnego oraz do bólu klubu wszystko chodzi o usprawnienie maksymalnych kultur, czyli znowu niby fajny konstytucja, ale tak jest to rodzaj rodzaj bardzo silnego wspólnego pokryty można powiedzieć nie mamy szczęścia do konstytucji, więc w tym przypadku domu pamiętajmy też z konstytucją w zeszłym roku prawda bardzo ważny bardzo ważny bardzo rozwiązanie mianowicie tętniła wszystkim się w warszawskim wolnymi równymi wobec prawa co oznaczało oznaczało to motorniczy służyć zniesienie ostateczne pańszczyzny poważnie dzisiaj proszę poddaństwa chłopów chłopi Stali się wolni, jednakże odesłano z konstytucją rozwiązań szczegółowych, a te rozwiązania dopiero podjął ówczesny minister czy związki Łubieński Tomasz, który sformułował takie rozwiązanie to w grudniu 800 ósmego roku, których mówiono złośliwie zdejmowała chłopom kajdany znów wraz z butami chodziło o to, że całość własności ziemskiej wszyscy przy zagwarantowano posiadaczom weź chłopie jeśli nawet utrzymać się władze użytku, bo użytkową musimy zagrać nowy kontrakt dłoni czy samo skazano masy chłopskie w 800 warszawski bezdomności wygnany wrócimy do tego, jakie są konstytucyjne rezultaty czasami po informacjach Radia TOK FM informacja o godzinie dziesiąty 40 już za kilka minut państwa moim gościem jest pan prof. Maksymilian Stanulewicz historyk prawa i prawa wyznaniowego zakład badań nad ustrojem państwa Uniwersytetu imienia Adama Mickiewicza w Poznaniu wracamy po informacjach państwa moim gościem jest pan prof. Maksymilian Stanulewicz historyk prawa i prawa wyznaniowego zakład badań nad ustrojem państwa Uniwersytet imienia Adama Mickiewicza w Poznaniu dzisiaj rozmawiamy o konstytucjach panie profesorze czy jest jakiś powiedziałbym wzór, bo minimalna objętość konstytucji, powyżej którego to albo, której to objętości konstytucja staje się konstytucją, a poniżej np. jest małą konstytucję Unii po wielu stron zaczęły się Paweł Żak z presją nie ma tutaj nie ma żadnego związku z zmiany konstytucji chodzi raczej o to, czego dotyczy regulacja to znaczy przyjmuje założenie, że konstytucja tzw. duża jeśli użyjemy tego sformułowania to jest konstytucja, która próbuje burzyć mówi jest to czasami próba nieudolna albo skuteczna uregulować wszelkie aspekty funkcjonowania państwa, czyli począwszy od ustroju organów zasadnicze skończywszy na życiu społecznym organizacjach zawodowych prawa ustroju sądownictwa itd. tak na wolność prawo badać kim są wszystko fundamentalny rozdział konstytucji, którą wysłał, więc w związku z tym, że społeczeństwo państwo staje się coraz bardziej rozbudowane zarówno państwo wybaczą mi potem w związku z tym nosił rzeczy te konstytucje są rozległe duże czasami trudne czytań i jakiś interpretacji no na polskim gruncie można również przy założeniu, że interpretacja, zwłaszcza konstytucji obowiązującej pozostawia czasami wiele do życzenia, a on jest traktowana bardzo instrumentalnie, a w przypadku konstytucji małych które, choć coś innego meczu mamy konstytucję to były takie akty prawne, które były uchwalane w stanach nadzwyczajnych czy błędach nadzwyczajny, który miał na celu przede wszystkim uregulowanie relacji pomiędzy władzą z racji tego, że czy też z faktu wynika to faktu, że bądź władze pochodziły z różnych opcji politycznych bądź też miały różnego rodzaju proweniencję byśmy powiedzieli ustrojową bądź też po prostu służyło to jakiś legitymizacji władzy, która następowała był takim klasycznym przykładem oczywiście małej konstytucji jest jest konstytucja z lutego 1000 dziewiętnastego roku konstytucja wolnego Sejmu ustawodawczego czy statuujące Sejm ustawodawczy, a więc Sejm, który miał jako konstytuanta opracować nową konstytucję uczynił zresztą odpowiedzieli chodzi, bo konstytucja marcowa, który jako suweren, jaką był organem mającym tutaj prawo ingerowania we wszelkie dziedziny życia również z tym, że naczelnik państwa nie tymczasowy naczelnik państwa też jak wspomnieliśmy nie z audycji o dyktaturze był już tutaj temu Sejmowi powolny muszą wykonywać jego jego jego decyzje chodzi właśnie regulacje tego aspektu pomiędzy organem wybrały tworzącymi czy z wyboru, a organami wykonawczymi, które posiadała rynku silna jednostka i otoczenia drugi kolejny przykład takiej małej konstytucji, która sobie nie zawiera tej nazwy mała konstytucja to są oczywiście to jest cała nowela sierpniowa sięgnie 2100 szóstego roku to fundamentalne konstytucyjne dotyczą ciekawe że, ponieważ dokonano tego jak już w w wyniku zamachu stanu czy zamachu majowego nie dawano tejże noweli konstytucyjnej nie nadawano specjalny prestiżu ani nagłośnienia chodziło o to, żeby dokonać istotnej zmiany konstytucji marcowej bez specjalnego oporu na bazie jeszcze poparcia dla zamachu majowego główną uczy się zapomina był dosyć powszechna nawet komuniści poparli przez zamach majowy uczył się z KPP zdelegalizowane zeszło, o czym się zapomina poparł poparło poparło podziemne zamach majowy zło przychodziło dużo widzi tych państwa burżuazyjnego, ale te legalne są okolice w większości było powstanie po stronie marszałka w każdym razie Kato nowela sierpniowa jest o tyle interesujące żona całkowicie przesuwała przesuwała czy władze w Polsce mianowicie przesuwa w stronę kuty krótko mówiąc wyposaża się do prezydenta rząd w specjalne uprawnienia duch chodzi o wszystkim o rozporządzenia z mocą ustawy wykonawcze, które przy wykonaniu ustaw, które można, by wydawać pomiędzy sesjami Sejmu krótko mówiąc prezydent rząd byli tłumacze zwolnienia z kontroli sejmowej budował bardzo silną podstawę do realizacji tej wizji sprawnej władzy centralnej egzekutywy jako pominięcie przez pomniejszenie roli parlamentu wprowadził Sejm przy trochę taki Executive Order takie coś coś coś to bardzo zbliżonego do tego do tej instytucji i dopiero nad nowelą sierpniową dopiero potem konstytucję kwitną już mówiliśmy ona nałożył ten cały sztafaż ideologiczny prawda związany z 10 pierwsi zadali przewagą państwa Hall prezydent oczywiście harmonizujące trwają już wspominaliśmy swoje poprzednie wobec odsyłam państwa do archiwum, jeżeli tak jest ktoś nie słuchał albo nie pamięta to można w archiwum audycji programu Owczarek aplikacja odnaleźć nasze poprzednie rozmowy z taką małą konstytucją, która jest dosyć charakterystyczna jest konstytucja mała czy siódmego roku konstytucja komunistyczna czy dyskusja, bo ludzie ten Polski ludowej czy chodziło o to, żeby to władze, które w ten sposób legitymizować swoje swoją władzę w Polsce nawiązują z 1 strony właśnie do tej małej konstytucji dziewiętnastego roku z drugiej strony do konstytucji marcowej, której postanowienia częściowo utrzymywano, a wreszcie poprzecie legitymizowana konstytucję kwietniową jej władze chodzi o to, żeby władze londyńskie miały na emigracji rząd Polski był po prostu rządom istniejącym prawda budżet tego, że Polska wtedy jeszcze Rzeczypospolita Polska nie uznaje Polski konsul z kwietnia w związku z tym uznają władz powołanych na podstawie pamiętam przeszkodziło to, że do przyszłego roku prezydentem od osób rocznie i trybu zgodnie z prerogatywy prezydencką konfliktowi wyznaczony jako następca przez Ignacego Mościckiego oczywiście pierwotny następują Wieniawa-Długoszowski, ale w wyniku tych francuskich są zastąpione przez rzeszowski Dłużewski został nowym rynku intryg francuskich przez przez przez Raczkiewicz byłego wojewody wileńskiego marszałka Senatu dużo większą rolę Wieniawy w ustawienia może zimą rozsadza sam siebie można powiedzieć tak jego osobowość styl swojego jestestwa, by to rzeczywiście to było to bez wątpienia postać nietuzinkowa i wyższe mamy taką najnowszą znak naszych dziejach ma konstytucyjne dziś drugi roku, która miała uregulować kwestie relacji pomiędzy rządem Sejmem, a prezydentem ona wynika tak, żeby centra do 2 lat uczyła w rękach Lecha Wałęsy, które już w tym aktywności politycznej prowadzi mówi aktywności prawnej narodowej też dalszej rodziny aktywność polityczna jednak jest troszeczkę gorzej oceniana niż aktywność Otóż rząd przeze mnie troszeczkę gorzej dziś są radykalni krytycy łącznie z obecnymi prawda władzami, które zostały na zapleczu ówczesnego Wałęsy, by nie patrzyliśmy Blue trzeciego roku w każdym razie prezydent Wałęsa walczył sobie specjalny status tutaj konstytucyjne mianowicie chodzi o to, że prezydent w tym systemie co prawda uznawał istnienie takiego systemu służby parlamentarne komfortowego, w którym Prezes Rady Ministrów jest przewodniczącym rady ministrów nie jest takim premierem dzisiaj, które sobie dobiera Towarzystwo nie tam chodziło o to, że nawet ministrowie byli wysłuchiwani przez komisje sejmowe nie podobali Włosi byli zatwierdzani tak, aby rząd był dręczył emanacją parlamentu, ale prezydent sobie zachowa związku z tym wpływ na tzw. są siłą wychodziło resort spraw zagranicznych Ministerstwa Rolnictwa wewnętrznych to powodowało, że pracował sam, gdy resort kształtować wg własnej woli ich własnego widzimisię co czasami było bardzo udane od siódmego generał greckiego prawda jego obiad drawski główną, a są niezwykle udane przypadku umów lub prof. Bartoszewskiego, który w, którego przyznawane są wyszło na nam się usunąć 1005. roku zajmuje to są ustawy techniczne tak one są z reguły wstępem do konstytucji właściwe to one poprzedzają w naszym przypadku braku dziewiętnastego roku 2 lata w przypadku czterdziestego siódmego 5 lat w przypadku 1002. również 5 lat konstytucję właściwe to jest też charakterystyczne mianowicie żadna z małej konstytucji brzmi 2 istotne ważne były najczęściej słyszymy go, bo jednak troszeczkę proponował, ale w 2150 piętnastego i dziewięćdziesiątych rozwiązuje ona nigdy nie weszły do konstytucji właściwe, bo stan politycznej i uwag układ policzyli stan prawa tak się zmienił, że komisja konstytucyjna z reguły Michała całkowicie reguły gry także już Consus już w zeszłym roku model kanclerski prawda prezydenta, którym jest takim organem troszeczkę na no bardzo wyraźnym statusie Zjednoczonych pochodzi z wyborów powszechnych czy jego mandat jest bardzo silne mamy teraz są całe życie życie społeczne i policja skupione wokół 2 zagadnień konar kilku różnych wyborów prezydenckich, a z drugiej strony jednocześnie posiada bez wymiany politykę zagraniczną Gościno małe kompetencje, czyli wielkie kompetencje w zakresie kształtowania ustroju politycznego inicjatywę może być można być zagraniczną, ale jednocześnie jest to w wielu przypadkach urząd musi być godnością reprezentacyjne tam tak to rozumiem jest, gdyby część szerszego dyskursu dotyczącego ustroju państwa to znaczy kto powinien występować to powinien być 1 z, rozdając wzrastający karty na kluczowe jest kwestia, który dokładnie to kwestia dyskusji o tym czy rozum od początku lat dziewięćdziesiątych rzeczy w Polsce, bo to był pomysł również w kręgu prezentował już, że klub braci Kaczyńskich w rodzaju zostawić Polska ma być państwo, które mamy system prezydencki czy ma być państwem, w którym mamy system parlamentarno-gabinetowy tak czy ja tylko wspomnieć rzecz czy system prezydencki jest całkowicie obce tradycji polskiej w tym Europejski w Polsce nawet ten realizowany po 3005. roku to był system, który był system autorytarny, a nawet już powiedzieli elementów względem totalitarnym to nie dostał prezydent ski, bo zawsze pokazuje żółte amerykański system prezydencki został prezeski wydań amerykańskich nie do zrealizowania na gruncie europejskim wielu przyczyn, jeżeli już szukać żubrów to wzór tzw. Semi prezydencki czy pół prezydenckiego Republika Francuzi rzeczywiście tam można szukać inspiracji tamta prezydentura jest silna tam również w roku prezent porwanie szefa egzekutywy, ale jednocześnie nie jest to jak w stanach już niekoronowany jak informuje władca państwa ta tak tymczasem mamy w Polsce system poselski to znaczy, że jest 1 poseł w Polskim parlamencie, który różnie żądanie karty różni się od celu określa ten system system naczelnika Żoliborza prawda system poselskiej system nie kont na wybiegu charakteryzuje ten jednak Dzikowski niekonstytucyjną za konstytucyjne ośrodek władzy to i to rzeczywiście poza konstytucją ośrodki władzy one faktycznie czy on w tym momencie ktoś rozdaje karty jeśli ma wpływ na kształtowanie ustroju państwowego szybko panie profesorze bardzo dziękuję za rozmowę państwa moim gościem był pan prof. Maksymilian Stanulewicz historyk prawa i prawa wyznaniowego zakład badań nad ustrojem państwa Uniwersytet imienia Adama Mickiewicza w Poznaniu państwa odsyłam albo sugeruje przypomnienie albo w ogóle sięgnięcie po np. najnowszą konstytucji, ale też poprzednie konstytucję, bo sporo konstytucji konstytucja rozmawiamy, ale nie wszyscy chyba znamy re treść tak tych, że interesujących prac informacje Radia TOK FM już za kilka minut o godzinie jedenastej po informacjach wracamy do programu off czarek Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: OFF CZAREK

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Słuchaj podcastów TOK FM bez reklam. Wybierz pakiet "Aplikacja i WWW" teraz 45% taniej!

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA