REKLAMA

Polska Tożsamość i jej zagrożenia. O Raporcie Reduty Dobrego Imienia

Sobotni Magazyn Radia TOK FM - Tomasz Stawiszyński
Data emisji:
2020-05-30 12:00
Prowadzący:
Czas trwania:
25:54 min.
Udostępnij:

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
Tomasz Stawiszyński wciąż przy mikrofonie trwa magazyn Radia TOK FM sobotni oczywiście znam jest Jakub Majmurek halo halo dzień dobry dzień dobry krytyk literacki publicysta znany państwu też oczywiście za albo bardziej teraz tak średnio dla filmowy filmowy oczywiście przepraszam nie wiem co się stało, że akurat krytykiem literackim czy nazwa chyba, dlatego że od 1240 tutaj pojawi się Justyna Sobolewska krytyczka literacka, bo mówimy przez chwilę Jerzy Pilch zmarły wczoraj Rozwiń » oczywiście, że krytyk filmowy i filmach poniekąd będziemy tutaj rozmawiać dokładnie o pewnym raporcie już dość głośnym, który został zamówiony, a następnie opublikowane przez organizacje o nazwie Reduta dobrego imienia Polska liga przeciw zniesławieniu ją na czele na czele, której to organizacji stoi pan Maciej Świrski możliwości przeciwdziałania zniesławienia na platformach streamingowych typu Netflix tak nazywa dokładnie ten raport, o którym mówimy podtytuł głosi analiza Netflix HBO Amazon kraju idiotycznej plus Hulu pod kątem występowania wadliwych kodów pamięci przekłamań na temat historii Polski no i rzeczywiście różnym analizą tych kodów komunikacyjnych i kulturowych niezwykle drobiazgowym analizom poświęcone jest ten raport zawiera on dość dużo sformułowań i zarzutów cokolwiek ekscentrycznych, które już stały się przedmiotem licznych omówień niektórych niektórych trochę ironicznych, a jak w ogóle na ten raport patrzy zmazać może zacznijmy od takiego bardzo ogólnego pytania czy tak to zaczęło jest istotą jest niestety przede wszystkim kuriozum jest takim trochę Frankensteina raportowy posklejany z bardzo różnych słabo do siebie pasujących elementów z 1 strony mamy tam ekspertyzy prawne, które tłumaczą, że dosyć oczywistą znaczy, że nie ma sensu także z punktu widzenia pieszych podstawowej skuteczności pozywać Netfliksa rzekomy przekłamania na temat polskiej historii, ponieważ Stanach Zjednoczonych obowiązuje pierwsza poprawka zasada wolności słowa no i nic z tego typu pozwami i ugramy do tej ekspertyzy prawnej dołączona jest taka no dosyć powierzchowna amatorska oczywista analiza tego w jaki sposób Platformy streamingowe Violi zmieniają rynek dystrybucji treści audiowizualnych na świecie no i oprócz tego jest trzecia taka nasza najbardziej smakowita najbardziej omawiana w mediach część raportu, czyli ta część raportu poświęcona analizom tych przekłamań kodów kulturowych przy czym ona jest robiona sposobie ich niesamowicie amatorski na podstawie jakiej takiej przeciwwagi Ney metodologii jakiś nie wiadomo właściwie, skąd wziętych kryteriów preselekcji materiału do analizy i też widać bardzo wyraźnie jakoś twórcom chyba trochę zabrakło tych filmów do analizy, bo Ross mają ten raport trochę tak jak student, który pisze nad ranem po piątym energetyków pracę, którą musi rano wysadzili wszystkie dziwy patrzymy na nią wydało talony, więc np. mamy najpierw listy filmów, których samo różnego rodzaju przekonania na temat Polski ułożonych od najbardziej szkodliwych dla najmniej szkodliwych, a potem listę tych samych filmów tylko ułożoną w kolejności alfabetycznej tak to prawda zwróciłem uwagę na to upycha nie kolejnych treści na te fermentację właściwie materiału już raz opisanego, który tutaj pojawia, ale też powiedzmy może wspomniała już o tym, że metodologia jest dosyć osobliwa i właśnie nie wiadomo wedle jakich kryteriów te wszystkie adnotacje są formułowane generalnie autorzy raportu tropili różne wzmianki na temat Polski w szczególności takie, które mają jakiś związek z polską historią, ale często np. jakąś informację podawaną przez bohatera któregoś z serialu, że osoba narodowości żydowskiej została zamordowana czy została została jakiś zły sposób potraktowana przez osobę o obywatelstwie polskim traktują od razu jako fałszowanie historii jako przed przedstawieniem Polaków jako osób prześladujących Żydów w trakcie drugiej wojny światowej ten rodzaj wrażliwości nadwrażliwości i przesady jest tutaj momentami do granic absurdu posunięte np. wtedy, kiedy w roli obiektu szkalowano go pojawiać np. Polski miot tak to właśnie rzeczywiście 1 z dokumentów Rotten poświęconym na następne dotyczą przemysłu żywnościowego pojawia się wątek polskiego miodu z antybiotykami szkodliwymi dla człowieka też zwracam się zaznacza, że głównym negatywnym bohaterem tego odcinka Sun Chiny, ale tym, niemniej polskim został przedstawiony w roli czarnego charakteru, gdyby zupełnie ośmiesza tego typu stwierdzenia raport na leki stwierdzenie, że w jakimś anime, które dostępne na Netflixie tam w którymś odcinku, w której minucie pada żart o Polakach to jest naprawdę dach już już coś kompletnie absurdalne, ale wracając do tych do tego, o czym mówiłyśmy o tych wypowiedziach o Polakach, którzy oświadczali, że do przemocy to właśnie dopuszczali się aktów przemocy grabieży tak dalej tutaj to jest bardziej skomplikowane bardziej, gdyby można było zrobić z tego zarzut przeciwko temu raportowi te są wypowiedzi seriale są wypowiedzi filmów dokumentalnych tam wypowiedzi albo ocaleni z Holokaustu albo osób, które są ich dzieci są to powiedzieć opowieści jakoś tam oparte o osobiste doświadczenie ludzi, którzy przeżyli Holokaust w Polsce, którzy często jeśli nie równie bardzo jak Niemców to niewiele mniej bali się swoich polskich sąsiadów bali się, nawet jeżeli nie tego czy sąsiedzi dopuszczą się aktów przemocy np. tego, że ich okradną, że będą szantażować, że wydadzą nierówny to jak najbardziej uprawniony historyczne doświadczenie na Polska nie może oburza się oto ktoś o tym, doświadczeniu mówi i próbować ludzi, którzy o tym, doświadczeniu mówią no właśnie wypowiadających się w filmach dokumentalnych ocaleni z Holokaustu próbować uczyć się skończy rocznie tylko na odwrotny ale gdyby próbą uciszenia ludzi w ten sposób była ta ustawa nieszczęsna PN no i chociaż tutaj pan Świrski postuluje, żeby nie używać narzędzi prawnych to myślenie jest bardzo podobne no tak, ale też poza wszystkim poza tym co powiedziałeś, bo rzeczywiście tak to się czyta jako jakiś rodzaj bardzo skrupulatnego tropienia właściwie każdej krytycznej opinii na temat jakiegokolwiek Polaka czy Polki każda tego rodzaju opinia wypowiedziana przez kogokolwiek w dowolnym kontekście to niema znaczenia jest natychmiast notowana przedstawiana jako szkalowanie prezentowanie fałszywego obrazu et Cetera co samo w sobie jest kontrfaktyczna samo w sobie jest fałszowaniem historii skądinąd, bo nie ma takiego społeczeństwa nie ma takiego narodu, który byłby złożony wyłącznie z jednostek zachowujących się w każdej sytuacji szlachetnie, więc to po prostu jest kompletna kompletne nieporozumienie ale, ale właśnie te kryteria są są są dość dość osobliwe i ten poziom jakiegoś szczególnego przewrażliwieni mnie np. uderzył i zastanawiam się właściwie, jaką to ma funkcję to znaczy czym jest w istocie to dokument komu on służy on ma pokazywać i do czego ma być później używany jak to jest znany przede wszystkim służy środowiskom prawicowym do tego, żeby potwierdzić ich wizję świata do czego służy to myślę, że warto przyjąć rekomendację tego raportu rekomendacje są takie są takie trzeba przyznać nurkować z ludźmi odpowiedzialnymi za dobór treści takie Platformy jak Netflix i przedstawić im polskie Super produkcje hollywoodzkie standardy, które będą opowiadały naszą historię z naszego punktu widzenia, gdzie nikt z Polaków Żydów nie wydaje nie rabuje wszyscy traktują i co drugi Polak jest co najmniej Pilecki no oczywiście jest to wizja kompletnie absurdalna, ale ona się zresztą wpisuje w politykę historyczną kulturalną obecnego obozu władzy w tym obozie od samego początku właściwie tego okresu, kiedy sprawuje władzę w 2000 piętnastym roku nawet wcześniej jest takie marzenie takie przekonanie, że Polska kultura przed 2015 roku była pedagogika wstydu pedagogika wstydu, która wzmacniała wrażenie, która budowała mylne wyobrażenie na temat Polski teraz metą pedagogikę wstydu przy pomocy publicznych pieniędzy od kręcimy, przedstawiając światu wspaniałe filmy inne produkcje kulturowe o naszej historii ten raport z częścią takiego właśnie przemysł dyskursu pewno o politycznego, który ma sprawić, żeby to się stało nie sądzę, żeby to się stało no ale ktoś wykonał pracę ktoś wziął pieniądze powstał jakiś powstał jakiś dokument, więc coś można mieć wrażenie, że to się dzieje, czyli postrzega to po prostu jako element pewnej szerzej zakrojonej nazwijmy to polityki kulturalnej realizowana przez ekipa tak, bo tutaj ta opowieść o tym, że opowiadanie historii czy posługiwanie się kulturą pop kulturą do tego, żeby przedstawiać historię jest niezwykle istotnym narzędziem realizowania polityki kulturalnej polityki historycznej i to od początku właściwie było takim elementem składowym pisowskiej narracji, że należy odwrócić te wszystkie trendy realizowane tutaj przez środowiska polskości niechętna wobec polskości jakoś obce i właśnie zacząć opowiadać te historie po swojemu, akcentując najjaśniejsza strony i demaskując wszystkie te fałsze, które przypisują Polsce Polakom jakiekolwiek winy odpowiedzialność za cokolwiek wrócimy do tej rozmowy za moment teraz informacje Jakub Majmurek z państwa gościem no jesteśmy już z powrotem cały czas z nami Jakub Majmurek raz jeszcze dzień dobry dzień dobry powiedziałem o tym od tej czy zaczęliśmy rozmawiać o tej polityce kulturalnej realizowanej przez prawo i sprawiedliwości o tym, że ten raport, w którym się tutaj zajmowaliśmy w pierwszej części naszej rozmowy jest elementem tej polityki a jakie jeszcze element na odcinku kina właśnie słusznie określanego przez towarzysza Lenina najważniejszą ze 100 ze sztuk Prawo i Sprawiedliwość realizuje ta ekipa realizuje no właśnie tutaj dosyć skromny jestem dorobek wciągu ostatnich 5 lat zbyt wielu filmów, które wpisywały się ten model wielkiego Narodowego patriotycznego widowiska zdolnego dotrzeć na rynki światowe przynajmniej przyciągnąć masową polską publiczność do kin to takich rzeczy po prostu nie bardzo udało zrobić taką produkcją wielką, która miała być przykładem pisowskiego kina historycznego miały być legiony film, który planowany był na stulecie odzyskania polskiej niepodległości premier miała być jesienią 2018 roku no ale to produkcja się opóźniała opóźniała się w końcu okazało się, że premiera była rok później w roku 2019, a tutaj to już chyba też pokazuje trochę rozdźwięku między wielkimi planami ich realizacją są właśnie plany podboju Hollywoodu polskim jest produkcja nie czasem okazuje się, że superprodukcji odpowiedzialni za to producenci nie są w stanie dokończyć nawet na wyznaczony dosyć ważne symboliczne termin na ich tutaj legiony okazało się jak na film tak wielkim budżetem 1 z największych ostatnich kilku lat szacowany nawet na 25 000 000zł, który na Polski bardzo dużo udało się przyciągnąć do kin masowej publiczności stracił te pieniądze był filmem powszechnie uważanym za artystyczną klęskę firmom, które gdzieś tam, gdyby wpisują się zamówienie na wielkich firm patriotyczne na wielką historyczną narrację o Polsce tak naprawdę o Polsce historii o Legionach Piłsudskiego sporach o Polskę z tego okresu, kiedy państwo polskie odradzało się w okresie pierwszej wojny światowej tam tego nie ma prawie w ogóle jest to raczej melodramat wojenny, gdzie mamy trójkąt pomiędzy 2 męskimi bohaterami 1 kobietą, który pokazany jest na tle wojny, który równie dobrze mógłby się rozgrywać się w czasie wojen burskich w czasie Niewiem powstania sipajów wojny francusko-pruskiej no tak to jest tak tak ja jestem cały czas określa już idzie bardzo cie bardzo uważnie słucham natomiast zastanawiam się na tą wizją, która tutaj stoi u podstaw także tego projektu czy tych projektów, które mówi i zarazem tego raportu ta wizja tego medium, jakim jest film właśnie szerzej mediów, jakimi są dzisiaj Platformy streamingowe, które operują bardzo różnymi gatunkami dokumentu przez seriale właśnie animowanej fabularna postrzeganie tego wszystkiego jako instrumentów takich bardzo świadomie prowadzonej polityki, bo mam wrażenie, że tutaj o to przede wszystkim chodzi to znaczy dlatego eksperci wyłonieni przez przez redutę dobrego imienia w ogóle się zajęli tymi wszystkimi filmami spędzili tyle czasu oglądając je skrupulatnie odnotowują wszystko co na temat Polski się tam pojawia, że uznali, że to jest właśnie pas transmisyjny dla pewnej ideologii dla pewnego projektu politycznego jak ty widzisz tę rolę kina czy te role no właśnie tego rodzaju produkcji w realizowaniu jakich polityk no bo tu jesteś pod spodem nie wiem czy rodzaj teorii spiskowej, ale w każdym razie takiego myślenia, które często w tej narracji prawicowej się pojawia może właśnie tego rodzaju produkcję służą w istocie realizowaniu jakiś polityk może jakiś mniej lub bardziej ukryte agendy za nimi stoją może to jest pół świadome może twórcy za pożytecznych idiotów robią, ale w każdym razie chodzi o to, żeby jakoś modelować zbiorową wyobraźnię i realizować za tym pośrednictwem swoje cele czy już na pewno kino jest 1 z narzędzi polityki pamięci jest 1 z takich instytucji, która tworzy taką naszą nie bezpośrednio, ale właśnie za pośredniczy ono przez różnego rodzaju kulturowe wyobrażenie pamięć ważnych historycznych historycznych wydarzeń jest narzędziem pewnej takiej innemu techniki wspólnoty różnych wspólnot narodowych nie tylko z tym, że sposób w jaki postrzega to ten raport jak tak jakby te pojęcia kina jako narzędzia Instytut pamięci pracują w tym raporcie jest po prostu mówiąc wprost, iż niesamowicie prymitywnych i analizujący sprawę że, gdyby twórcy tego raportu w ogóle mam wrażenie prawica, kiedy mówi o takich kwestii jak polityka pamięci i polityka historyczna kino myli politykę pamięci politykę historyczną jako taką twardą propagandą taką twardą propagandą widzianą dodatkowych w takim modelu komunikowania, który nie wiem, który pojawiał się w tym okresie, kiedy rodziły się masowe media i intelektualiści byli tym przeraża zarażanie snuli taką wizję wszechwładnego propagandowego aparatu obejrzeć to będzie Kinematograf telewizja radioodbiornik całkowicie bezbronnego widza, którego można się tego aparatu lepić po prostu jak rzeźbiarz formuje ta swoją bryłę w pracowni do tego zupełnie nie działa dzisiaj rzeczywiście kino jest narzędzie różnego rodzaju polityk historycznych, ale nie jest także dalsze politykę politykę pamięci obecną kulturze audiowizualnej sterować jakiegoś 11 ośrodka to nie jest tak, że nakręcimy jakiś kilka filmów o Pileckim zmienimy nagle postrzeganie Polski w okresie drugiej wojny światowej pole audiowizualny jest pole, gdzie toczą się różnego rodzaju walki o hegemonię mówiąc bardzo rozproszonymi nadawcami i i różnymi sieciami o trzecią sieciami odbiorców ta wizja gdyby, którą przedstawia polską prawdziwa okazja komunikowania gdzieś tam po prostu z tekstu sprzed 100 lat nawet 100 lat temu ta wizja już wtedy była upraszczając ca i nieprawdziwa de facto jest to jest oczywiście racja natomiast natomiast ja np. słyszę te tego rodzaju opowieść o kinie jako nie tylko medium realizowania pewnych politycznych interesów, ale wręcz jako o pewnym chodzie, który odpowiednio deszcz trując można można odkryć pewne bardzo niecne bardzo tajne plany na jakich ośrodków władzy działających świecie pragnących za chować anonimowość, ale za pośrednictwem kina właśnie zdradzających poniekąd różne swoje plany i sekrety w takich środowiskach polskiej współczesnej prawicy coraz częściej, bo to jest to jest element trochę myślenie spiskowe go kino chyba od dawna w teoriach spiskowych uchodziło właśnie za taką sferę, w której uchyla rąbka tajemnicy robi się to rzecz jasna w formule formule fikcyjnej po to, także, żeby od razu dezaktywować rozmaite narracje spiskowe, które będą doszukiwał się w tym jakiejś prawdy oto podajemy wam to co za chwilę zrobimy, ale w formie fikcyjnej właśnie o to, żebyście nie mogli czepiać czepiać jakiś narracji spiskowych bo, bo przecież tylko fikcja tylko kino no, więc ten rodzaj fascynacji przemysłem filmowym i potęgą przemożną potęgą obrazów filmowych jest jest tutaj też chyba silne i obecnym no tak też bardzo często np. czytamy to co Polska prawica pisał w kinie to zauważymy, że mamy np. różnego rodzaju teorie dotyczące tego w jaki sposób np. takie Platformy jak Netflix promują to co prawica nazywa ideologią LGBT to przecież umowy, który się wcześniej już wcześniej pojawiał, którego akurat ten raport tutaj nie porusza np. w jaki sposób współczesna popkultura nie tylko kina systematycznie niszczą chrześcijaństwo czy są takie megafony tego co Polska prawica za Janem Pawłem drugim nazywa cywilizacją śmierci, więc jak najbardziej ten sposób ten sposób ten sposób myślenia, który popkultura jest traktowane jako narzędzie jakiś taki właśnie systematycznej Cichej wojny wymierzonej w narodową tożsamość danych danych grup np. katolickiej Polski to jest motyw, który jak najbardziej wraca prawicowej wizji świata przynajmniej w Polsce nie tylko w Polsce lub pod czytamy np. co Amerykanie amerykańska prawica PiS, choć to jest też bardzo podobna wizja chodził jako takiej etyki niemalże obce ciało w Ameryce opanowane przez lewicę liberałów, którzy nienawidzą prawdziwej Ameryki amerykańskich wartości prowadzą przeciwko nim kulturową wojną przy pomocy z filmów to prawda jest, a Ameryka czy chodzi prowadzi wojnę przeciwko Ameryce, a ja myślę, że Ameryka nie ma niczego co by pomagało bardziej świecie wolało budowanie soft Power budowaniu mitu Ameryki jako wyjątkowego kraju wyjątkowej demokracji wyjątkowego miejsca na świecie, gdzie każdy ma prawo jak głosi deklaracja niepodległości prawdopodobnie ze swoim szczęściem właśnie kino przemysł filmowy zaczyna trudno sobie wyobrazić soft Power Ameryki trudno sobie wyobrazić taką amerykańską potęgę symboliczną bez bez kina to faktycznie pewnie jakoś tam kino amerykańskie i Hollywood w sensie ludzi tworzących przemysł filmowy są bardziej lewicowo-liberalne od amerykańskiej średniej tak na ogół, bywa że artyści środowiska artystyczne są mniej konserwatywne niż społeczna średnio tak wprawie każdym kraju, ale też bez przesady też chodziło to nie są też bardzo radykalni lewicowcy choćby z tego powodu tam są wielkie pieniądze i niczyim interesie nie jest, żeby ludzi tworzących holu nie jest, żeby ktoś tam wszedł to tylko te kapitały znacjonalizował np. są też w okresie jednak np. czy zimnej wojnie, choć uczy samo jeszcze zanim to, jakby władza do tego zmusiła wprowadziło jednak np. prześladowania czy próby wyeliminowania z przemysłu osób osoby od osób podejrzanych komunistyczne sympatie, ale też jeszcze innej strony kino amerykańskie ma powiedziałbym ogromne i ogromny dorobek i ogromne zasługi ogromne doświadczenie w takiej krytycznej rewizji historii Stanów zjednoczonych, bo mamy mnóstwo filmów, które z 1 strony oczywiście budują pewien mit amerykańskiej i pokazują te wszystkie takie charakterystyczne dla dla auto narracji amerykańskich wartości i sposoby myślenia, ale z drugiej strony jest czy ten penetrują czy pokazują także ciemne karty historii tego kraju i robią to często w sposób taki bardzo bezpośredni rozliczając się, stając twarzą twarz z tą swoją trudną skomplikowaną brutalną pełną pełną ciemnych kart przeszłością no to jest coś co w Polsce istnieje w stopniu niewielkim czy w każdym razie bywa traktowane bardzo bardzo ostro przez przez właśnie poprawić do końca robił to w Polsce to w Polsce nic tak tak też się złe języki już tak tak naturalne tego wspaniałego kina historycznego, które dokonują weryfikacji narodowych mitów które, gdyby stara się autentycznie zmierzyć z prawdziwym tragizm polskiej historii tutaj to była właśnie szkoła Polska filmie filmy Wajdy Munka niektóre filmy Wojciecha Hasa, który bardzo ciekawy sposób podejmowały tematy ja myślałem o tej o tej bardzo współczesnej o tej bardzo współczesny, jaki temat jak współcześnie tak zresztą dziesiątki czy tam możemy dzięki nowej fali kina historycznego, zaczynając może od róży Wojciecha Smarzowskiego, która pokazywała po wojnie z punktu widzenia Mazurów tej takiej grupy, która nie była ani Polska niemiecka i która padła, gdyby ofiarą takiej polityki narodowościowej po PRL-u po PRL-u po wojnie została zmuszona do opuszczenia swojej małej małej ojczyzny z tego typu finalistą jest najbardziej jest ona faktycznie nigdy nie było lubiane przez pewne przez pewne środowiska przed tym my to pewne środowiska polityczne, które historycznie potrafiły myśleć inaczej niż jako takich logicznej opowieści o polskiej wspaniałości i obojętnym kiedyś w latach pięćdziesiątych sześćdziesiątych środowiska przybierały barwę jakiś tam stalinowskich twardogłowych komunistów jak słynny płk Załuski, który atakował Wajdę za jego wczesne wczesne filmy tłumaczył to wcale tak nie wyglądało jak Wajda przedstawiona dzisiaj tego typu potomkowie duchowi tego tego nieszczęsnego pułkownika są pisze bardzo dziękuję Jakub Majmurek państwa gościem krytyk firma bardzo publicysta teraz będą informacje po informacjach spotkamy się Justyna Sobolewska i porozmawiamy o Jerzy Pilch u zmarłym wczoraj Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: SOBOTNI MAGAZYN RADIA TOK FM - TOMASZ STAWISZYŃSKI

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Słuchaj podcastów TOK FM bez reklam. Teraz wszystkie pakiety TOK FM Premium 51% taniej!

KUP TERAZ 51% taniej

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA