REKLAMA

Ludowa Historia Polski: Cięcia. Mówiona historia transformacji

TOK Powszechny
Data emisji:
2020-06-03 19:00
Audycja:
Czas trwania:
01h 53:38 min.
Udostępnij:

W jaki sposób transformacja zapisała się w biografiach i pamięci pracownic i pracowników przemysłu? Czy język, którym zwykliśmy opowiadać o czasach socjalistycznych i transformacji, pozwala im wyrazić swoje doświadczenie? Co o przemianach i o współczesnej Polsce mówi nam nostalgia za PRL-em? Jak integrowała i dezintegrowała się klasa robotnicza? Rozwiń »

Spory o pamięć transformacji zdominowane są wciąż dwoma konkurującymi meta-narracjami. Z jednej strony o wielkim sukcesie i dziejowej konieczności. Z drugiej zaś o straconej szansie na budowę efektywnego, ale i sprawiedliwego ładu ekonomicznego, zepchnięciu na margines całych grup społecznych oraz zdradzie klasy pracującej, która zaprowadziła nas ku wolności.

W tak prowadzonym sporze nie ma miejsca na różnorodność i wieloznaczność doświadczeń i perspektyw kilku milionów pracownic i pracowników przemysłu: robotników, pracowników administracji, kierowników, którzy tworzyli nową klasę pracującą szybko industrializującego się społeczeństwa socjalistycznego, a następnie stali się przedmiotem i narzędziem reorganizacji ładu społeczno-ekonomicznego, wywołanej wchodzeniem w orbitę globalnego kapitalizmu. Ich pamięć nie daje się łatwo wpisać w uprawiane przez polityków, ekonomistów czy politologów praktyki dyskursywne służące przede wszystkim walkom ideologicznym.

Socjolożki Joanna Wawrzyniak i Aleksandra Leyk wraz z zespołem zebrały ponad sto opowieści osób zatrudnionych w wielkich zakładach przemysłowych, które w latach 90. weszły w posiadanie zagranicznych korporacji i przeszły intensywne procesy restrukturyzacji oraz dostosowania do odmiennych kultur korporacyjnych i ideologii pracy. Zwiń «

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
niedobre w tym 1 na kolejnym, a pierwszym kolejowym w końcu było wydawać swoje Polski w tym roku spotkamy się w ten sposób pro nowoczesności w ten sposób, mówi że że jak najszybciej nie, ale panowaliśmy 3 spotkania oprócz oprócz tego jak może powiem ale, żeby oddać atmosferę co się działo w maju 13maja, gdyż można kanie z porcją Nowicki opowie o realizować swoje zamieszkiwania na Wschodzie mieszkańcom Warszawy otrzyma z tego no i dwudziestego a gdy początek czerwca Rozwiń » Łukasz Kozłowski i wygłosił wykład pt. jak chłopi polscy dbali pańszczyzny na temat mieliśmy jeszcze mego ojca mógł, więc profesor mogły się dewiz, które budziły rządowe historii kobiet i mam nadzieję, że wszystkie sprawy wysoko być może jeśli sytuacja będzie się rozwijała się odbija dotychczas łasi się pan z dobrze, bo ma otrzymujemy sobie Serbom dysponować swoim polskim celem cisza stukanie się, bo to na razie jest odległa przyszłość dużo się będzie mógł się spotkać po prostu ogrody 8 i porozmawiać dłużej i przyjaznej atmosferze nie ma dzisiaj euro mamy pewną oddamy panu zaległe spotkanie miało być z tego 4marca kilka dni wcześniej wszyscy jesteśmy za aresztowaniem strony są dzięki czemu goście nie daliśmy Reese i co zrobić czy czekać ma na to aż sytuacja się mówi już dzięki wejściu czytać powszechnym sposób może jednak spróbować no może uczniom online początkowo myśleliśmy, że nawiązywania zasięgu i podjąć dziś jednak nie ma sensu czekać i ich chodziliśmy tam właśnie dzisiaj bardzo dziękuję pani głosu zgłosiła do uczestnictwa w spotkaniu, tym bardziej cieszy, ponieważ jest ono zarazem rodzajem premierę książki cięcia a, czyli główne kryteria informacji, które trzeba dźwigać kraj w kanonie posunąć ile to jest książka, która ukazała złożone w momencie kiedy, kiedy pana pana ewidencji i uwięziła go najwięcej unijnych szczytów mają dostać dostęp mamy taką informację rządu też mężczyźni wolą otwierać zachęcą do domagania się jakieś księgarni bezpieczne oczywiście jak działamy i dodatkowej części pan dostępną ochronę politycznych wydawcę tego problemu nikt nie widzi powiązanie w podatkach, a przede wszystkim bardzo długi dlatego żal, że to znakomita impreza, która wpisuje się świetnie ten projekt mamy dowód, że Polski my generalnie generalnie winny, a tutaj w naszym cyklu o wydarzeniach niemal miał miejsce czy odleglejszej historii, gdy mamy znakomity przykład najnowszej budować Polski oraz szpitalna dotąd jeśli ksiądz Jan Wawrzyniak socjolożka te i pożyczka jest z Warszawskiego założycielkę pracowni pamięć społeczną czy warszawski oraz elektronicznej, które związkowi afrykańską obie Mauretanii książki w tym cięcia w tym 4 od formacji aktywa występowaliśmy dzisiejsze spotkanie tak jak zwykle wyglądało dotychczas planują zacząć od układu 3 dziękuję każda z autorek miała 20 kilka minut dzięki jego rozszerzy trochę oczywiście akwen jest niebywałą jesteśmy przygotowani, a po wykładzie im odmawiać sobie o dzisiejszym temacie może pani pani o tym, czym jest książka o tym, żeby te gospodarstwa rolne i robimy w ciągu 100 też wspomnieć o pamiętaliśmy w grudniu czy rozmawialiśmy o rękę miał miejsce w Polsce 1980 ósmy roku nasza ówczesna gość znaczy Bartek Kowalski Rossiniego ograniczyłem swą kilku filmów poświęconych parkom głównego niema wolności Solidarności i domu to było takie zdarzenie które, które jakimś sensie łączy się z tym naszym dzisiejszym tematem, a ponieważ również strajki miały miejsce osób około 580 głosów jaki, jakie doświadczenia to historia w ten sposób, która patrzenia na okres transformacji od 290 c, a które zaprezentowane w książce Aleksandry i Jan Wawrzyniak okazują uczą nas coś się w jakim sensie ten okres w dalszym ciągu nie został on powiedział części z 1 strony złożą się okres transformacji ustrojowej to jest czas obrósł wieloma publikacjami książkami wspomnieniami konferencjami, że tego materiału faktycznego socjologicznego antropologicznego całkiem dużo wierzę pięknie śpiewające większość niedawno praktycznie wszystko co pan na ten temat było obarczone zasadniczym deficytem wymogu objęcia składający się na czysto politycznej konstytuujące różnego rodzaju zakręty prezesowi natomiast czy, fundując im postacią znaną znam faktom z tego porządku politycznego my natomiast brakowało minięcia, którego spoglądało na re palących kwestii społecznej dziękuję klas podporządkowanych setek grup społecznych, które przeważnie rządy mówiło dopłacił koszty koniecznych reform, by nazywano mnie ta książka jest 1 nie pierwszy ale, ale nielicznych i ważnych, choć często, a czy członków do zmiany do projektu opowieści o polskich formacji no bo on źle pojawiały się szły też i od czasu do czasu osiągnięcia wracającą uwagę na opowiedziało się z większością społeczeństwa polskiego prawa i ma pod oczy zrobiły to na progu wakacji które zajmą docentem dawał szansy doświadczonemu pracowników co im kawałek chleba zwanych zamykanych zakładów chodników projekt są z procederem pracownic pracowników małych miasteczek rząd szczególnie osoby odczuli informacji we wtorek ateistyczne w Polsce takie podmioty muszą wywoła on kogutem te spojrzenia mają taką też trochę rząd zimą Litwin byłoby bowiem, że właściwym klasy podporządkowanych rozbudowę pracownicy ratownictwa ME, jeżeli już się pojawiają to, aby ewentualnie dla dla pań politycznej albo właśnie dżemy i jako ofiary z informacji i rzadko kiedy jaką podjąć od ówczesnych 1 i społecznych politycznych ekonomicznych, ale część spojrzenie, które w dalszym ciągu bardzo rzadkie będziemy się formuła tej książki czy będziemy rozmawiali o definicjach przyjmuje pan tę tendencję do patrzenia na społeczeństwo norma ma klasę podporządkowane z góry, a przy konstruowaniu wydarzeń początku dziewięćdziesiątych, bo tutaj mamy po prostu próbę oddania głosu premier pewnie głównym bohaterom transformacji MSW osoby z grupy parami, bo pytań niż, odkąd uważam, że ponad poza tym za te grupy społeczne, ale zapłaciłem jako finansowały akumulację pierwotną w Polsce mogą być tego określenia w bardzo brutalną i 8 niesłychanie drastycznego liberalnej postaci, a mimo to jeszcze trochę też całkiem mu wyraźnie jak sądzę przełożyło się biuro do pewnej do tego jak dzisiejsza Polska wygląda i jeśli będzie to znaczący przewodnictwo ciepła mówiono o tym jak dodała sprawczość filmowe można ich postawy biurowych dla oczu tygodniowo oczywiście były w stanie doprowadzić do pewnej korekty takiego zadania z tego samego kursu przyjętego równo 90 kolejnych 1000 takich jak sąd miał miejsce, ale po państwo to gdzie ma imam nadzieję tak jak 6 na dzisiejszej dyskusji o los oddaje głos jednak wątpliwość znajdzie on znaczne kolejny głos on tak dobry państwu bardzo dziękuję mu się do wiatru bardzo dziękuję jeszcze raz za organizację tego spotkania organizatorom państwu wszystkim za to, że żyję, że połączyliśmy się z nami mam sporo w ramach na pewno, pomimo że uczy już na złomie, więc przyzwyczaiłam się w jaki sposób do zrozumiał to jednak nie jest dla mnie naturalna naturalny sposób po wykładu czy też czy też rozmowy, ale spróbujemy zrobić z Olą co co będziemy miały i podzieliliśmy się naszym wystąpieniem w ten sposób, że ja opowiem o tym jak pracowałyśmy nad książką naturalną historię projektu dokumentacyjnego badawczego, którego ona rosła jak książka skonstruowana co nie można znaleźć, a chciałbym też państwu przeczytać 2 krótkie fragmenty książki moja żona nowa historia mówiona transformacji to on chciał byśmy fragment tej tej minionej historii, którą na 600 stronach NIK pokazujemy im przedstawić, a postaw się mówić dosyć krótko myśmy, jeżeli nam się uda, licząc przede wszystkim ma na dynamikę potem w dyskusji i rozmach jak działa także z 1 strony taksówka daje oddaje doświadczenie i pewnego pokolenia, które nazywam pokoleniem polskiego baby boomu od osób wyżu demograficznego, który tworzy polską kasa, a przemysłową, a ich rośnie razem z projektem socjalistycznym, a potem Just de konstruowane w jaki sposób przeżywa nowe prawo projekt kapitalistyczny, który się tworzy po osiemdziesiątym dziewiątym roku i pewne pokolenie, które życie jest przecięta 2 projektami z 1 strony socjalistycznej, a drugi kapitalistycznej książkę, a jest skonstruowana jest zbiorem wywiadów o z ludźmi z przedstawicielami klasy przemysłowej znajdziecie w nim państwo jazdy zarówno z przedstawicielami klasy ludowej, ale również z przedstawicielami obcych inteligencji technicznej ludzi, którzy awansowali bardzo często w latach PRL-u razem z zakładami przez nas progi karierę w zakładach przemysłowych, a później, a o ustawę z pewnymi tematami, a przy, którym postawiła ich transformacji i troską tym projekcie w ogóle w zoo jest także tak jak to jest opowieść o pełnym pokoleniu tak jak powiedział to jest jakaś grupa naszego młodszego pokolenia zrozumienia, a doświadczenia doświadczenia, a pokolenia moim wypadku moich rodziców oni trochę takich rodziców dziadków, a tak zapowiedziałem 10 lat temu zaczęliśmy oczekiwaliśmy wówczas książką Elizabeth dam prywatyzując Polska, a dano opisuje w swojej książce prywatyzację, a jest, że część państwa pamięta wie, ale mi alimenty MR na początku lat dziewięćdziesiątych w myśl przewodnią tą książką zachwyceni postanowiliśmy zastanawialiśmy się jak to doświadczenie, które na początku pokazuje z lat dziewięćdziesiątych jest zapamiętane może być opowiedziana, a po latach, a zaczęliśmy projekt, który stał się przygodą dla wielu osób no co gorsza z solą i służyć ma masę w końcu książka czy pan książkę dokumentacyjną tego projektu, ale brało w nim udziału o maści, a my nasi pracownicy Instytutu socjologii, a ja również studenci i zaczęliśmy projekt, nagrywając seminaria ze studentami Instytutu socjologii, nagrywając wywiad napis pracownikami dla o tym, Huty Warszawa potem FSO później udało nam się ograć opowieści osób z pracowników z kolejnych zakładów w całej Polsce Łapa będzie Pabianicka fabryka żarówek wolałam zakłady piwowarskie w Żywcu cementownia Górażdże, a zakłady przemysłu tytoniowego w Radomiu olsztyńskie zakłady opon samochodowych Stomil Winiary w Kaliszu zakłady celulozy papieru w świeciu o Polfa Rzeszów 1 zakład, który zostawiliśmy w książce zorganizowałam, jakiego klucza doboru nas, a fascynowało to co się wydarzyło w latach dziewięćdziesiątych to znaczy pewne zdarzenia, a mam pewne porządku o wartości, a etosu pracy i doświadczenia wielkich zakładów socjalistycznych zakładów przemysłowych z logiką wczesnej transformacji, która była jednocześnie logiką o bardzo szybki globalizacji polskiej gospodarki w związku z tym szukaliśmy takich zakładów pracy, które zostały przejęte przez międzynarodowe korporacje w pierwszej połowie lat dziewięćdziesiątych wtedy też dochodzi do największych prywatyzacji ksiądz dodaliśmy w ten sposób bardzo specyficznej grupy pracowników przemysłu i one sposób nie będziemy upierać doświadczenie tych naszych rozmówców jest reprezentatywna dla dla doświadczenia przede wszystkim klasy ludowej transformacji jak być, że część z nich wręcz w jaki sposób była bardziej uprzywilejowana, ale jednocześnie pokazuje bardzo mocno bardzo silną bardzo brutalną tak już zapowiedziało 8 gmin wielkość logika przemian, a prywatyzacyjnych następnie restrukturyzacyjnych, a na początku o początku lat dziewięćdziesiątych, a która została zapamiętana i nam opowieściami o środki z wywiadów w sumie nagrali 137 ma dokładnie z czego większość z tych kosztów 30 zostało zarchiwizowane w 120 zostało zarchiwizowane dom spotkań z historią a gdzie jest kolekcja tego projektu, a piszemy o tym, naukowo, z którym pisała na ten temat można artykuły, ale również chciałyśmy chcieliśmy napisać książkę, która by, a oddawała taki tradycyjny sposób historii mówionej oddawała głos naszym rozmówcą, bo wydawało nam się do opowieści są tak ciekawa tak wielowątkowa tak bogate różne szczegóły, że jeżeli zamkniemy tylko takim tradycyjnym opisze analizy czy historycznej socjologicznej Nowak antropologicznej co o tortów nie będzie dla wszystkich ciekawa interesujące i stąd taki projekt moje książki, która miała jakąś część tej kolekcji pokazywać, a nie czyta książkę można było ułożyć na wiele różnych na różnych sposobów na zdecydowaliśmy się z Olą nawet Bór o 5 zakładów, z których pierwszego man 1 wywiad wywiad z miejscowości do zakładu, a który był na jedno ma nim kilka w naszej w naszym projekcie tego typu miejscowości małych, dla których prywatyzacja zakładu, który był 1 z głównych pracodawców wiązała się z dużą już łącznie padły słowa traumą dla całej społeczności, a książka zaczynamy takim anonimowym wywiadem w 2, a pracownic wybucha odpis tego co z tego co z tego zakładu później wybraliśmy 4 zakłady, które każdy, okazując no branża drożej na doświadczenia, a transformacji to są zakłady Wedla w Warszawie zakłady FSO Perz Warszawy, ale też 2 zakłady z różnych miejsc w Polsce, czyli mamy zakłady celulozy papieru w świeciu i olsztyńskie zakłady opon samochodowych z tą cechą charakterystyczną dla prywatyzacji oraz strukturyzacji tych wybranych przez nas zakładów oprócz FSO, które jak wiadomo w końcu upada jest taka, że zakłady jakoś przetrwały przetrwały szalenie okrojonej formie zarówno, jeżeli chodzi o ich liczbę pracowników jak jakaś instancja, a na różne struktury, a która którymi zostały obudowy 2 w czasach socjalistycznych i Niemiec przetrwały wg niektórych odniosły sukces, jeżeli czasem dla niektórych sukcesem samo przetrwania, który dalszy rozwój przedsiębiorstw i są zakłady celulozy papieru świecie w świeciu i olsztyńskie zakłady opon samochodowych stąd przyjęta przez kupione przez mistrza, a to to jest wybór z każdym z tych zakładów cieszę, że prywatne firmy ta opowieść o nich, bo powiedział ma przez różne osoby przez różnych narratorów, którzy opowiadają o historii i oczywiście zawsze, bo cóż były odpowiedzi jakieś opowieści oddolna osób o pokrzywdzonych, ale także opowieści związkowców związkowców, którzy często brali udział w negocjacjach prywatyzacyjnych przedstawiciele rad pracowniczych mamy tam też opowieści dyrektorów tych przedsiębiorstw, a dziś opowieści zarówno ją można w skrócie zwalnianych jak zwalniających jak i osób, które patrzyły na zwolnienia często dużym strachu, że same zostaną, a same zostaną o ulegną cięciom transformacyjnym, a i dobierając te ma starą chciałbym, żeby każda z tych każdy z zakładów zostało opowiedziane z wieloma głosami to również zależało nam na tym, żeby nie stracić z tych wywiadów tego co udało nam się wielką wartością niż nasz model, zaczynając projekt, ale nasi rozmówcy opowiadają historię całego swojego życia, bo taka zła metodologia naszych wywiadów, że mamy, bo aż zima opowiedzenie historii całego życia i no grą mecz znaczna część tych opowieści to jest opowieść o czasach socjalistyczny którą, które zostają przerwana na czas dystans ta opowieść ta narracja zmienia się w momencie restrukturyzacji i zmiany przedsiębiorstwa i każdy z tych wywiadów zawiera 3 elementy opowieść o dorastaniu razem z zakładem pracy już teraz socjalistyczne potem mamy transformacji i proszę to co mu potem co się działo z naszymi rozmówcami po tym, doświadczeniu z prywatyzacji restrukturyzacji i nadzieją dziesiątych dzisiaj często jest połączona z refleksją jak i oceniając dzisiejszej perspektywy procesu, a ich tras w słowa o o tytule tej książki takie cięcia mówiona historia transformacji, a te wywiady, jeżeli państwo, kiedy zarząd książki one są o bardzo bogate w różne szczegóły, ale również bardzo bogate różne metafory dotyczące doświadczenia, a same doświadczenia prywatyzacji restrukturyzacji, a jak nerwówka panika walka wyścig szczurów młode wilki i jedno pędzący po pociąg się pojawia w wielu wywiadach nie dać wysadzić pędzącego pociągu, a także np. więzienia czy to słynna wyprzedaż przez sreber rodowych przez wyprzedaż dziedzictwa i cięcia były 1 z takich naturalnych sformułowania wcześniej metafor używanych przez naszych przez większość przez większość na 2 lub przynajmniej naszych rozmówców wydawało się nam taką najszerszą sposobem, a tu słowem, która ujmuje doświadczenia transformacji, która połączona jest nie tylko z cięciami związanymi ze zwolnieniami, które wówczas miały miejsce, czyli z redukcją ludzi, ale również z cięciami, a czas substancji, a tych przedsiębiorstw, które wiązały się z redukcją zmianą czy wielką transformacją całego świata społecznego wokół, których wcześniej, a czy mikroświat takiego mikrokosmosu tych przedsiębiorstw toczyła się wcześniej, a życie społeczne i stąd cięcia na historia mówiona, dlatego że mam bardzo zależało na tym, że chyba opisywać te nieduże archiwizuje audio tych wywiadów również bardzo nam zależało, żeby zapisywać te wywiady także w książce jak najbliżej sposobu mówienia naszych rozmówców to znaczy, żeby zachować język, który jest językiem, a trochę jest szczególnie moją w czasach socjalistycznych jestem jeszcze istnieje tam język przemysłu socjalistycznego język branż trochę propagandy komunistycznej też znajdziemy, ale jednocześnie jest widać w nim jak zostaje przeorane i zmieniane takim ogromem korporacyjnym czasów transformacji, a nie są tam wejść w dosyć unikalne źródło chcę zachować taki sposób, dlatego że związek pracowników o naturalne jest pracownik osią oczywiście zmienia razem z czasami chciałem uchwycić związek tego nowego pokolenia tych zmian i nikt już na koniec chcę państwu przeczytać fragmenty z c i 3 krótkich wywiadów, które nawiązują do tej pory do takowych do cięć, a które pomaga ujawniają się w tytule, która naszej książki pierwsze i jest to wypowiedź osoby których, którą trudno uznać za ofiara transformacji, a jest to Józef Conan o ekonomista, czyli za używane z taksówką do naszych rozmówców znajdziecie tu państwo interesowało znajdziecie nazwiska w tej książce, ale posługujemy się ich pierwszym, a imieniem od teściowej traktujemy jako reprezentantów procesów transformacyjnej, a nie tylko o, a nie tylko konkretna osoby i Józef był ekonomistą wedle pracował od czasów studiów w szkole głównej planowania statystyki od początku u bardzo szybko awansował zajmował stanowiska, a kierownicza, a w roku osiemdziesiątym siódmym objął działy ekonomiczne w latach 92 004 pełnił funkcję dyrektora później, a prezesa firmy co mówił, a on, że po osły do Wołomina metaforą odcinania winogron pod koniec lat dziewięćdziesiątych zaczął się proces podziału na 4 firmy jeszcze przedtem trzeba było sprzedać ośrodek kolonijny świcie trzeba było oddać dom wczasowy w Krynicy to była duża willa ze świetnym jedzeniem został przekazany ja się tym zajmowałem Caritasowi 3 istnieje zakonnice prowadzą tam zielone szkoły żłobki przedszkola wszystko musieliśmy przekazać do gminy 2 kamienice przy rogu lubelskich zamojskiego zburzone wcześniej zapewniliśmy ludziom mieszkania często kupowaliśmy częścią gminy trzeba było wykwaterować ludzi z kamienicy stojącej obok Wedla, która potem została przez kolej pewnie 60 rodzin ja nie zdążyłem 26 zostało to kto inny pomnik kontynuował, a dzisiaj stoi pusta widziałem, że chcą sprzedać wszystko ja to nazywam winogrona musieliśmy odciąć, żeby już nic nie przeszkadzało w sprzedaży bardzo trudny proces poza tym trzeba było uporządkować sprawy własnościowe, bo były zaniedbane szczególnie przy zakładzie rana niż piękny ogród przy żłobku przedszkolu kontynuuje później mówi jak zostało wszystko stąd z winogron to zostały same zakłady i wtedy nastąpił podział milionowe został sprzedany już wcześniej produkcję Crew krówek przeniesiona potem zaniechano jej w ogóle, a wtedy wydzielono 4 zakłady delicje to olej z rana i bardzo to był trudny czas chyba najtrudniejsze, bo okres elewacji, a dla, chociaż nie wiele rozterek pretensji takich nie wiadomo, w którym kierunku pójść to była nadzieja, że zmieni się na lepsze natomiast tym okresie już było widać, że to jest rozczłonkowanie gdzieś tam w perspektywie lat zgubienie marki, a potem jest historia o tym jak on sam odchodzi zostaje zwolnione z firmą która, a i sam uczestniczył wzmacniania i cięciach, a więc sam zostaje zwolniona i ma odpowiedź jest opowieścią ich ramy, a ze świetna do pani, która a, a zaczyna pracę jako laborantka udało i że zrobić studia zaoczne jeszcze w latach siedemdziesiątych osiemdziesiątych, a i, a w latach od 19001002. roku była członkinią rady nadzorczej wybieraną przez 5 kolejnych kadencji przez załogę przedsiębiorstwa od 2007 roku jest na emeryturze i poezję mówi w zaczęto ciąć firma został tylko oczom, a wszystkie wydziały pomocnicze zostały oddzielnymi spółkami zmiany były bolesne zamykano oddziały dział technologiczny produkcyjny został wtedy rozwiązane uznano, że nie jest potrzebne tak malutko się zrobiło 5 tysiące 432000 mówię Boże, kto jeszcze co jeszcze, gdzie pójdziemy co zrobimy i chwilę dalej mówi potem się uspokoiło, ale lata dziewięćdziesiąte to przełom było najgorsze wychodziła do pracy i płaczących ludzi spotykało sta płacze płacze ktoś rodzina traci pracę poczucie winy, że jesteś, a ją wyrzucił nie załatwił siostrze nie załatwisz kuzynowi te w radzie nadzorczej widziałem rozpacz to zwalniana z dnia na dzień kobiety ta redukcja zatrudnienia w świeciu pracy dla kobiet praktycznie nie ma pamiętam jak opowiadali, że chce zwolnić pracownika przychodu spadki, choć będzie płakać firma starała się dawać jakieś uprawy, jakie zabezpieczenia odszkodowania, jeżeli była w wieku przedemerytalnym to wtedy firma poszła na to, że płaciła ci ani chodziła do pracy ludzi na to zgadza oferowano też różne szkolenia, ale największym chyba bólem kobiet było to, że nie uprzedzono korzystam zostawało nagle przepracował ktoś całą noc z szóstej lama dostał wypowiedzenie albo przychodził do pracy i otrzymał wypowiedzenie pamiętam taki udział inwentaryzacji pani przyszła do pracy jeszcze się denerwowały, że nie mają jakiś arkuszy kazano jechać do domu jak stały tak wyjechały dopiero drugi dzień przyjechały swoje rzeczy już zupełnie ostatni fragment Maria laborantka z tej samej firmy na co Marcelo, że od 70501. roku przez większość czasu oczyszczalni świat 6 ścieków 2003 roku odeszła na zasiłek przez emeryta, a przedemerytalne, aby uniknąć zwolnienia i tak o tym opowiada w latach dziewięćdziesiątych zaczynały pojawiać coraz więcej nowości trzeba było pana, a opanować nowe aparaty komputera chodziło, więc automatyki już biura dostawaliśmy biuro jest umiarkowana leciutko się utrzymał bardziej dokładne wyniki wtedy były, bo będą to nieraz trzeba było powtarzać jak ktoś nie miał wyczucia, bo wymaga coraz więcej analiz, ale mniej osób zatrudnionych młodzi po studiach przychodzili trzeba było coraz bardziej pilnować swojej pracy jak się chciało swój stołek otrzymać ci młodzi zostawali kierownikami zmianę później kierownikami oddziałów jak ja chodziłam tu zaczyna się wyścig szczurów, gdy już każdy chciał się czegoś dosypać trzeba było uważać 1 dnia kierownik Moon i wszystko ładnie pięknie będzie pracować na drugi dzień przychodzi Kaskad proszę podpisać pani jest zwolniona wtedy zaczyna się panika dziś wydaje, że robili tak, żeby 1 drugiego zaczął gadać, żeby zaczęły się dziewczyn nazwać ja tutaj skończą, chcąc opowiedzieć ten moment 10 zwolnienie w tym nabycia głównym punktem książki, ale sama książka opowiada czy ma materiał, który pozwala zobaczyć zmianę w zakładach pracy w długiej długiej perspektywie zaczynającej się gdzieś w latach sześćdziesiątych, a kończących się często dzisiaj czy w momencie, które robiliśmy wywiady, czyli między 20112018 roku i poddała Oli głos tak sama się dziękuję głos proszę o wolnej od nowego dobry wieczór czy nie słychać dobrze PN tak jak tak jak dla nas minęła chciałyśmy mówić w miarę krótko i krajów jak najbardziej skorzystać z możliwości dyskusji w związku z sen o ogólnym poczuciem deficytu kontaktu w tym momencie SP z uczestnikami spotkania ME także jako powiemy trochę opieki naszej ME w zasadniczej obserwacji dotyczącej tego jak kształtuje pamięć potoczne informacji Otóż na podstawie na podstawie badań piszemy też o tym o tym w książce postawiliśmy taką tezę, że pamięć potoczne transformacji czynie pamięć zbiorowa polityczna oficjalna jest zasadniczo pęknięta pęknięcie przebiega między 2 generacjami, które nazywamy narracją modernizm modernistyczną, która jest modernizacyjna przepraszam mocno nasiąknięta językiem no liberalnej ekonomi i z drugiej strony narracją UE nie sam ekonomią moralnych, które podziela taką opowieścią oraz pakiet jest i rozpadzie wspólnoty i szybko się pewnie się z miast słychać widać, bo się z kolei przedstawił oka inne jak jakiś inny obraz na jako obraz mówiącego w tym momencie dobrze, jeżeli chodzi o o generację to MO pisze może na przykładzie samej oceny transformacji jaki, jakie generalny obraz i ocenę przemian związanych z prywatyzacją oraz rzecz biorąc tych panami zakładać serwer sobie UE Otóż panuje dość ogólna zgoda co do tego, że odbył się niesamowity skok technologiczny wzrosła produktywność wzrosła efektywność pracy, a że technologia stała się mniej zawodna, czyli takiej perspektywy często produkcyjnej raczej procesy, które my, które przechodzi przez miasto ocenione pozytywnie obronnym też się z plusem transformacji była zdaniem pracowników poprawa warunków pracy bezpieczeństwa i pracy i dzisiaj może patrzymy na to współcześnie czy też może moje pokolenie pewnym przymrużeniem oka na kwestie BHP natomiast, a nasi rozmówcy oświadczenie takie dosyć, zwłaszcza robotnicy ciężkiej codzienności pracy po zakładach socjalistycznych i ma codziennością był brud smród kontakt ze szkodliwymi substancjami chemicznymi potworny hałas wypadki Strawczyn PE wypadkiem, a także dla niej właśnie szczególnie z perspektywy Robotniczej ta poprawa warunków pracy i bezpieczeństwa była płacić bardzo istotnym perspektywy innych indywidualnej razem z restrukturyzacją prowadzonymi przez zagraniczne korporacje pojawia się możliwość oczywiście era nowych awansu rozwoju uczestnictwa w szkoleniach nauki języków poznawania nowych technologii wyjazdów kontaktów z zagranicznymi fachowcami także był to szereg możliwości jak można na to spojrzeć en natomiast system ten nieco oczywiście po uogólnione w tym momencie obraz zaczyna się zasadnicza komplikować, kiedy przychodzi do oceny o ocenę redukcji przede wszystkim cięć kadrowych stąd też się ta kategoria cię stała się dla nas tak Centralna Otóż po pierwsze, właśnie warto podkreślić, że redukcje kadrowe były trochę wyższe o redukcjach przestrzenne ale, ale z skupił się przede wszystkim kadrowych jest prze organizowały całą społeczność cały mikroświat przemysłowe które, które powstawały wcześniej przez PKP, ponieważ dotykały one nie tylko zwolnionych, ale też Tekturze i na co dzień w poczuciu zagrożenia utratą pracy, którzy doświadczali pojawianie się rywalizacji konkurencji tego co nazywają wyścigiem szczurów nerwów niepewności stresu pogarszającej się atmosfery, ale także budowało ma nam na co NATO atmosferę i relacje społeczne pracowników redukcje były także wyzwaniem oczywiście dla tych, którzy musieli osobiście przeprowadzić, lecz brygadzistów kierowników i podejmować decyzję też się po prostu dostosować do tych decyzji podejmowanych przez c przez nowo zatrudnione osoby korporacje IMI tutaj też warto warto powiedzieć, że taka kontestacja pojawiła się taka istotna kontestacja polityki redukcji to znaczy z 1 strony okresie, które zgodność wśród naszych rozmówców dotyczące ZO ONZ, że niemożliwa jest racjonalnym świecie polityka pełnego zatrudnienia, że należało zwolnić osoby nadużywające alkoholu w UE dopuszczający się kradzieże Cetera tutaj tutaj jest jest duża zgoda jest penalizacja tego dyskursu natomiast my problem pojawia się, kiedy pojawiają się kolejne kolejne kryteria zwolnień przede wszystkim nasi rozmówcy twierdzą, że ze zwolnienia bardzo często odbywały się na ślepy traf w sposób chaotyczny przychodziły nowo zatrudnioną osobę nie znając kontekstu dokonywały cięciem nieszczególnie zastanawiając się nad nad sensownością takiej perspektywy efektywności owej, ale oczywiście również jako społeczną sprawiedliwością a, czyli tych kryteriów redukcji uderzały w przeważającej mierze pracowników 50 kilkuletnich, ponieważ też ze względu na wprowadzane regulacje dotyczące emerytur pomostowych i niższych emerytur była większa łatwość swoboda zwolnienia tych osób tego pokolenia natomiast oczywiście też prawo do przeświadczenia o tym, że były to osoby, które wnosiły nowe porządek stary socjalistyczny złe nawyki, które trzeba uwzględnić osoby, które znają języka mają mniejszą skłonność do uczenia się łatwość adaptowania wniosku w tym ta polityka była nastawiona kadrowa przeciwko osobom starszym co spotykało się z ogromną kontestację nawet osób bardzo pozytywnie generalnie nastawione to do zmian i tutaj wracamy bardzo mocno uwagę przechodzimy właśnie tej narracji od ekonomii moralne czy też rozpadu wspólnoty zwracano uwagę na to, że jesteś nie doceniono nie doceniono lojalności nie doceniano zaangażowania nie to oceniano utożsamienia się z zakładem AM na, a także zakorzenienia w relacjach społecznych i po lokalnej społeczności niewiedzy takiej nie tylko fachowej, ale wyższemu instytucjonalnej DM czy kiedy świat niemal także tutaj pojawiło się jednak ta polityka bardzo mocno uderzyła przekonania do tego co to znaczy być nowym pracownikiem i na czym polega wartość pracownika, jakie przekonania, jakie panowały drugi aspekt też tej krytyki dotyczy dotyczyły redukcji przestrzennych to jestem przede wszystkim pozbywanie się oczyszczenia z gminą ana czym z Lecha decydowała czy pozbywania się wokół przedszkoli przychodni ośrodków wczasowych en, które były miejsca dla praktykowania i relacji społecznych także też przestrzenie, a do bycia razem poznawania się po prostu po prostu zanikały polityka utrudniająca uprawianie kontaktów społecznych była o tyle nie zawsze tak jednoznaczna płatnik bardziej nieuchwytna polega np. na tym, że o po remoncie nagle okazało, że nie ma gdzie ponownie uruchomić radiowęzła albo, że zabrano pracownikom pomieszczenia, które mogą otrzymać kajaki żaglówki przez to rozwiązała się infekcja także polityka dotycząca organizacji pracy czasu pracy utrudniała czysty ludziom a jakie wspólne wspólne aktywności także w odniesieniu do cięć kadrowych cięć przestrzennych ujawniła się przede wszystkim teatr opowieść o utracie 5 i o rozpadzie osłabieniu, więc o rywalizacji niepewności nerwów chce rosnący indywidualizm je tak dalej tutaj wyższe bardzo może też troszeczkę mówię dużo niższy niż planowana, więc powiem jeszcze o o tym jakie są relacje między tymi generacja, bo jak mówię im nie można przyporządkować naszych rozmówców każdego z nich do którejś generacji jedni przemawiają modernizacyjną wizytą to wspólnotową nie ona dotyczy ona przeplatają opowieści czasem do końca czasem równolegle z UE natomiast widać właśnie tutaj pęknięcie im nieumiejętność takiego wyrażenia w sposób spójny i opowiedzenia w sposób spójny co się tak naprawdę stało też jednoznacznej oceny tych przemian, gdyż gdzieś pojawia się tutaj bardzo często ten był bez alternatywności mecz nasi rozmówcy mówili o tym, że nie było innego wyjścia albo być może można było inaczej, ale nim nie mieliśmy żadnego pomysłu ani żadnych narzędzi były takie ograniczenia zrobiliśmy co musieliśmy także jest jest poczucie bez alternatywy mosty i tej konieczności takich unijny proces restrukturyzacyjny, ale jednocześnie jest ich obecne także jakaś Niezgoda na to, że odbyło się tak jak nie sposób, jaki żal gorycz Watra teraz posługuje się słowami naszych rozmówców pojawiają się także pytania o to czy może można było przeprowadzić zmiany inaczej może prywatyzacja mogła być inaczej, a dzienne także po co nas tutaj tak bardzo uderzyła, bo to, że rozmówcy nie mają MO nie mają takiego zasobu, jeżeli chodzi o języki opowieść o transformacji, który pozwalał powinien jednoznacznie ocenić może się w niej odnaleźć, ale też próby pozwalał właśnie dyskutować o tym co można było inaczej jak można było inaczej rozkłada karty minister pracy działań, które musieliśmy dostosować, a jakość na różny sposób przepracowali w swoim osobistym życiu, a także chyba chyba skończyło ważne bieg 15 minut prawdę dziękuję bardzo, dziękuję swoich układów jak ważne i Aleksandra rej rozpoczynamy dyskusję, bo są do zabierania głosu w wyborach w każdym z badań wcześniej mówiła Alicja, jeżeli ktoś ma ochotę proszę pokazać, iż nie uznał łącznika ochroni rozgłos i właśnie nie ma żadnych żądań głosów z tym, że tak samo odchudzania panią na obecność w dzisiejszym istnieją także nad tym czy jak w firmach badania chodzili różnica doświadczeń między osobami niską również w regionach kraju chcę różni się mimo większych miastach mniejszych miastach, a najbliżej centrum nauki gdzieś one bardziej będą bardziej oddalonych od centrum 11 takie zróżnicowanie słomy, bo dzięki przekazaniu musiałbym przejrzą, a gość to rozwiązywania z doświadczeń, a oni i związanych z działalnością dotyczącą wzrostu jak wam się bardzo pewny swego Kuba mamy teraz myślę, że miał pracowałyśmy kadry jak po tak nie jest pan go podłączamy tarle szpital to ja zacznę od tego 0202. pytania, bo może te różnice jakoś było dla mnie bardziej klarowne czy kwestia genderowe czy w to jest tak oczywiście mamy ta nasza historia ludowa tak to nazwijmy, jaka wyłania się tej książki jest z 1 strony taka historia oczywiście emancypacji w czasach socjalistycznych emancypacji kobiece i ze wiejskich regionu sferę niezamożnych słabo wykształcone, które mogły sobie pozwolić na to, żeby wyjechać do miasta znaleźć tam prace utrzymać się często się także także dokształcać w trakcie w trakcie pracy w zakładzie, więc to jest jest tak istotne istotny aspekt, jeżeli chodzi o taką kobiecą emancypacji w czasach socjalistycznych natomiast oczywiście ona była mocno ograniczona jednak na klasyczną typową rolą gospodyń domowych to co widać po naszych opowieściach torze wśród kobiet dużo częstsze było takie nastawienie na to, że praca musi być jak jak najlepiej zorganizowana pod kątem ogniska domowego to znaczy dla nich najważniejsza była było to w jakim jaki na jakich zmianach pracowały w jakim trybie czy mogło to pracę pogodzić z jakimi obowiązkami czy była kooperacja między pracą praca między pracownicami, a czy można głosy czasem zwolnić wyskoczyć do lekarza czy czy wziąć bez problemu zwolnienie chorobowe na także dla nich, gdyż istotny był bardzo był ten aspekt właśnie takiej organizacji pracy sprzyjającej radzeniu sobie z wyzwaniami życia rodzinnego tutaj wśród mężczyzn mamy trochę więcej opowieści o możliwościach awansu o możliwościach uczenia się zmianach technologicznych czy jakiś kwestii związanych ze niem chociażby samorządnością próbami uzyskania samorządności pracowniczej natomiast że, choć transformację to ja może pozostawię aż chyba to jest taki temat, który tylko, iż tak ci nie będą zawierać tak tak to projekt mój ulubiony wątek, a to co nas rzeczywiście zaskoczyło, że dla pewnej kategorii kobiet, z którymi rozmawialiśmy to o tak, jeżeli chodzi o tak dużo obraz transformacji to Masza badania w tym projekt dokumentacyjny będzie dodaje nic do tego co co wiadomo na przytomną, że prywatyzacja jest, jaką traumą kobiet i nie ma powodu wybrałam ten cytat ani Iran ze świecia, która mówi, że to co pamięta lat dziewięćdziesiątych spłat zwalnianych kobiet, a płaci zwolnionych kobiet, które nie mają alternatywy żadnej, bo nie mają, gdzie znaleźć czynią ją znaleźć pracy natomiast jest pewna kategoria kobiet, do których trafiliśmy przypadkiem nie muszę w ten sposób intencja naszego badania, których historia nagraliśmy, do których to formacja ewidentnie staje się szansą i ich kariery zostanie umożliwione przez transformację ona po prostu nie byłoby możliwe w tym takim bardzo patriarchalne w związku z izolowanym w świecie przemysłu socjalistycznego, a ona i to ona zawsze zwraca na to uwagę i ma absolutną rację on bardzo dużo poświęcają poświęcają życie rodzinne są cały czas dyspozycyjna natomiast robią kariery awansują w sposób, który nie byłby możliwy wcześniej, o czym też co w ogóle nie było takiej możliwości do nikogo, ale coś do były blokowane przez MEN męskich, ale jedno z naszych rozmówców właśnie, mówi że w jakiejś przypadkiem udało zrobić dyplom inżyniera, bo kierownik w latach siedemdziesiątych, kiedy nie chciał dać zgody na na studia podyplomowe, dlatego że ocena kobiet baby inżynierowi akt kobietom kobiecą inżynier zrobimy on robi Józka studia w latach jeszcze czas socjalistyczne, ale awansuje dopiero na stanowiska kierownicze dopiero po latach transformacji kilka innych takich rozmówczyni rozmówcy mamy rodzinne strony oczywiście widać u nich bardzo duża poświęcanie się determinację na w tych wywiadach, żeby tymczasem determinacja jest związana z sytuacją życiową i szacunku jest 1 z naszych rozmów z Szymonem czwórkę dzieci i piątkę dzieci na utrzymaniu Tusk i sama kim jeszcze ona straci pracę to dołączy do tego groma płaczących kobiet nie może nie chce na to pozwolić i ona używa też tej tego co uda przetrwała nie wypadłam system na dogoniła nawet nauczyła języka nauczyłam się wszystkich systemów komputerowych, bo to jest wielkie wyzwanie dla, a dla tego pokolenia rozmówców troszkę bez względu na to jakich szczeblach hierarchii prac społecznych są to auto za automatyzacja komputeryzacja pracy szkół wkracza wszędzie, a dla NIK, którzy ni, którzy to bariera pokonują one niektórych jest ona, a trudniejsza do końca lipca tam rozmówczyni o tym, o pomoc opowiada o środki walki walki ze sobą walki z okolic okolicznościami całość zakończy się on będąc szefa banku, a więc to jest jak może zacznę odpowiadać na drugie pytanie Przemka, a teraz proszę później, żeby Ola dokończyła z kolei tamtą odpowiedzieli i będzie coś cała wypowiedź powiedzieć, bo to jest tak myśmy kierowali wyborze zakładów przede wszystkim o branżą przemysłu UE i korporacjami czy pochodzeniu kapitału zagranicznego jak możecie mieć zróżnicowaną kulturę korporacyjną to było dość pytań akcji jest jakiś rodzaj kultury korporacyjnej, która jest w, a z bardzo sprzyjająca tak koniec, jaki wpływ na, a dalej na biografie naszych rozmówców na stosunki, a przetrzymywania na stosunki pracy i zmiana w domu u 2 podstawowe klucze, ale kolejnym było też miejsca w o umiejscowienia są w Polsce i to co z podziałem takim okiem historyka to nie jest jakieś wielkie wnioski, które możemy z tego z tego badania wyciągać, ale oczywiście widać to przede wszystkim widać tych opowieściach, które są od socjalistycznych specyfika przemysłu na zimę niemiecki ma to są ów fakt w Olsztynie to taka opowieść trochę jak już takiego zagospodarowania go nazywają dzikiego Zachodu nadużywają tego, a we wtorek takiego przygody budowy fabryki na nas zupełnie nowych ziemiach miał doświadczenie transformacji to dziś jest kluczowe jest w tym wypadku akty specyficznych przedsiębiorstw, a pewnie jakimś mega dużym planie jest to, w której był, w którym miejscu Polski ze względu ma, a na sieci podwykonawców tak dalej znajdowały się zakłady natomiast co widać z naszych biografiach no to przede wszystkim o czy ten zakład był najważniejszym pracodawcą danej miejscowości cienia i użył tylko 1 z wiarą to jest więcej możliwości dla naszych rozmówców ma na nas nagła zmiana swojego losu metamorfoza taki był udział w Lipnie socjologowie scenograficznej takiego, a natomiast, jeżeli w 2 mamy takie miejsca, w których sens to jest główny pracodawca i to trauma transformacji na tyle silna stąd bardzo trudno robić wywiady no co gorsza co z Bano się tak można oczywiście ci rozmówcy dobre docierali już nie pracowali no to ktoś z rodzinami niż praca zresztą pewnie chcieli niszczyli zaszkodzić osoby, które o Polakom używała miejscowa nam było odrażające rozumiem sens za ich rozmów mam taką niechęć do rozdrapywania ran tamtego czasu my zaskoczył nas np. szukaliśmy czy ja bym akt szukała takiej, a smutne opowieści o transformacji gdzieś na ścianie wschodniej ANSA, ponieważ szliśmy trochę kopulacji i zakładów, które przetrwały to opowieść Rzeszowa Polfie Rzeszów jest 1 z najbardziej optymistycznych tak historię transformacji, ale może właśnie, dlatego że nasi rozmówcy rozmówcy oceniają swoją, a swoje historia swój, jakby szacha sukces życiowy w porównaniu do swoich znajomych, którzy pracy nie mieli jeszcze się takie wątki też tam się pojawiają niestety możemy tak dosyć punktowo jak o tym, opowiadać, odnosząc się do 12 zakładów pracy nie jesteśmy w stanie generalizować nalega na realizację monologi na poziomie z danych ilościowych nasze są, a jakościowej bazującej na doświadczeniu, ale jeszcze czasy nowoczesne wymogi tak może trochę trochę podsumować trochę dorzucić, że rzeczywiście kluczowe wydaje mi się to, że w tych miastach, których w, których dane dane dane przedsiębiorstwo stanowiło głównego po prostu pracodawcę w ramach zwolnień była znacznie silniejszej Strama lęku przed zwolnieniem, a więc to jest na pewno istotne, a natomiast, jeżeli chodzi o ten wątek jeszcze kobiecy, bo to tylko tak do końca aż wspomniała o kulturach korporacyjnych i warto dać takim np. że te pokazujące złożoność tej rzeczywistości, że zdecydowanie łatwiej było kobietom awans, a w anglosaskich chociażby kulturach korporacyjnych niż koreańskiej, czyli np. EU i przykład FSO, a także takie czynniki też odgrywał rolę łąki i dziękuję bardzo, jak dzięki pamięć o czasie pewnie się tym samym doświadczony jak chciałby dodać Hans także zapraszam was panie, ale dla tych, którzy ani punkt w ochronę przyczyny bardzo do co wieczór w jakie prawa nie słyszy dlatego chcemy to jest bardzo słabo jest zatem jakość, ale inni tego SN jest to coś nowego dla mnie ten mecz, ale próbuje przepraszam naprzód, o czym ja chciałbym spytać panią autorów piwie przede wszystkim jak został zrobiony robiony ten, bo ten dzidziuś niewiele ten import 137 tylko ten wybór potem być uczesać dwudziesty wywiadów, że państwo umieszczali miejsce w liście potem w książce postaci to wg jakich kryteriów już zrobione to jest pierwszy z po państwo mówicie pan on mówiła, że nasi rozmówcy i innym nie widzieli alternatyw czy to już rzeczywiście powszechnie, jakim opinia czy to było jak tyczki tylko dopiero jak i osobne opinia pary ludzi, a tylko pani też pani we wszystko to silny wpływ chciała się sąd dla niektórych kobiet to też szansa, ale nieważne jest dla niektórych to szansa w myśl wydaje się jednak jest ważne dla grunty kobiet, który pracowali, ale Tesla krotną złotników Street tam pracowali było to rzeczywiście szansę czy oni rzeczywiście stracili mieli tutaj po prostu zdrady, ale po prostu straty i straty wtedy w tej całej tej całej historii, bo też państwo używacie zawsze taki eufemizm my co jest restrukturyzacja lubi tę lokalizację prywatyzacja to był bolesny i modernizacja jest głównie, choć przecież o to wszystkich państw obcych Państwowej i specjalistycznych zakładów nie istniało właściwie pojęć z zysku to bardzo nie pamiętam czasy placu obecnie dużo biorąc zarzut im zrobione wczoraj mogli nie wiedzą co to jest po co o sposobie i w eksporcie szczególnych, kiedy opłaca się sprzedać za ile i dziś woli opłat to czasy, bo pozytywnie wiadomo jak koszty mają do zysków można już w tych nowych zakładach obojętnie czy to nowoczesne japońskie czy był amerykański jakiekolwiek są zakłady były dobre czy to no jednak musimy uznać wszystkie z głównym i prawie jedynym elementy racji bytu takiego zakład i to jest różnica i rzeczywiście wstyd, gdy po Pańskiej od ludzi, których sobie pytali oni tutaj widzą lewicowego dać to jest na razie tylko z poprosiłam, ale Joanna może zacznę od ostatniego pytania dobrze o mam otwartą książkę na świat jest Ireną, a też wątek, który się pojawia wielu wielu wywiadach szczególnie w wywiadach osób, które miały być wymogi szczebla, a kierownicza często się pojawia refleksja choćby na taki wyższy panów wykwalifikowanych robotników, ale część osób, które zajmowały jak szczeble kierownicze, a na 1 i tak przez wiele lat w całej gospodarce socjalistycznej sprawa za ile produkujemy nie była najważniejsza firma miała zrobić pan ilościowy narzucane przez ministerstwo maszyny mogły jechać na uzyskanie nie przyspiesza ani nie dba o koszty mogły pan ilościowe i ich na wydziale Technologiczno produkcyjnym nasza praca skupiała się na parametrach ilościowych i kontroli zużycia jednostkowego o tyle w dziale kontrolingu to wartości zostały powiązane z kosztami i jest osoba, która właśnie zmienia swoją karierę życiową sposób, że przy przechodzący zajmować kontrolą wcześniej jakości, a od strony chemicznej, a tu zaczyna pracować w dziale współczuć nazwa kontroli, które też kontroluje zaczyna kontrolować koszty kara refleksja na temat tego ta wielka zmiana rzecz za socjalizmu liczą się plam, a teraz liczyć się sprzedaż pojawia się we wszystkich wywiadach jesteś ciekawa jest w jaki sposób ona pojawia się w takim planie czysto biograficznym wśród tych osób, która zaczyna się zajmować muszą o cha muszą się nauczyć innych kwalifikacji innego sposobu myślenia, a więc ten wątek jest tam jest bardzo bardzo silne wybór jak Westa jest badanie jakościowe przede wszystkim pytanie jak docieraliśmy dolną usług i bliskim udało nam się porozmawiać nie rozmawiałyśmy kogo w ogóle nie ma z tej półki jest 37, a 137 więc, a to jest także w różnych zakładach na różny sposób dzięki temu łatwo niektórym trudno i niektórych dosyć szybko u, bo w takim momencie miałyśmy tłumaczy to dosyć szybko może aż 2020 kilka wywiadów miałeś wrażenia, że każdy następny wywiad już nie dodaje, a czy on zaczyna być sposób podobna do siebie to jest historia o losy perspektywa oddolna robotnicza czy perspektywa szczebla administracji biurowej, zaczynając podobno idą to była duża zakłada przede wszystkim Warszawskiego tam różnymi sieciami mógł docierać natomiast mniejsze miejscowości, która tak jak mówią są oznaczone tą grą z informacji nie mam wrażenia myśmy, usuwając go scenicznego rzekomo nasyci tą i jakościowy o próbę naczynie dotarliśmy do do tych wszystkich punktów widzenia, na których po, których nam zależało i teraz wracając do książki wybraliśmy książki zarówno przedsiębiorstwa, jakim wywiady, które wydawały nam się może mamy wystarczający materiał, żeby pokazać jak ten proces wyglądał psy różnych stronach jest opisywane różne strony, że już kolejne wywiady no nie dodają do tego nowej nowej perspektywy tak przynajmniej ja to widzeniu oraz do tego co się czasem coś jeszcze do już za czas zacząć mówić nie łączy się mikrofonu czy tak, jeżeli chodzi o wybór wybór wywiadów do samej książki to kierowaliśmy się tutaj przede wszystkim takim pragnieniem ma no osiągnięcia doszukiwać się na nasycenia czyli, żeby te nie nie popierać wywiadów podobne, żeby uwzględnić perspektywę pracowników różnego typu robotników wykwalifikowanych niewykwalifikowanych pracowników administracji tzw. obsługi technicznej i kierowników różnego szczebla tak, żeby mieć w miarę równy udział kobiety mężczyzny oraz, żeby pokazać się też pewne spektrum tak czy są tam opowieści takich no tej jak coś się potocznie mówi traumy transformacji tak, ale też opowieści o sukcesie i zresztą wszystkie warianty, które są pomiędzy też zdecydowałyśmy się jakie, jeżeli już mówimy o tym, wyborze dokonanym spośród tych 130 kilku wywiadów, które uzyskały ósmy skoncentrowały się na na pokoleniu tego powojennego baby boomu, czyli no pewnej generacji, które tra, a które łączą wspólne doświadczenia wchodzenia na ten rynek pracy w czasach socjalistycznych, ponieważ nie miałyśmy też trochę osób w badaniu które, które rozpoczęły współpracę przed wolną, ale wiele z nich zakończyła też w latach osiemdziesiątych i też trochę pracowników młodszych natomiast tu zdarzyło nam się oczywiście zdarza nam się jakieś pojedyncze wywiady ze z tych innych grupach, ale też chciałyśmy właśnie pokazać pewne pewne wspólne doświadczenie wchodzenia w życie w dorosłość w czasach gruncie rzeczy gierkowskiej modernizacji, a to, jeżeli chodzi o wybór wywiadów do książki UE, jeżeli chodzi o odzysk nie to Echa tak media ma poczucie, że jeżeli chodzi o osobistym rozmawialiśmy to generalnie dla nich było oczywiste, że gospodarkami bardzo mocno penalizowane jeszcze tę dyskusję gospodarka socjalistyczna była to była marna praca marnotrawstwo i że i, że to chodzi o zyski, że myślenie w kategoriach zysku jest potrzebne natomiast czym jest ten zysk już jest bardziej pro pro problemy etyczne sprawa, bo nas też patrzyli, a ci różnie ME po pierwsze, tak jak wspominam o redukcjach kadrowych tak oczywiste było, że musi dać takiej redukcji, że jest, że za dużo pracowników, a że wzrośnie produktywność, więc też też ani są zbędni i tak co do tego była zgoda natomiast się pojawia wtedy pytanie właśnie kryteria te kryteria są też racjonalne perspektywę efektywnościowej zarasta może przykład, ale oczywiście również formę forma przeprowadzania tych zwolnień, która odziera odbierała jakieś poczucie godności po prostu temat tym pracownikom często natomiast na dam przykład z perspektywy efektywności owej i zwolnionej we wczesnych dziewięćdziesiątych zwolnionej księgowej, do której zwrócono się dosyć szybko potem z prośbą o powrót do pracy, bo okazało się, że nowy księgowy, który miałby świadczenie na Zachodzie nie był w stanie absolutnie poradzić sobie z księgowością, a samego początku lat dziewięćdziesiątych z tymi wszystkimi, a przemianami zmianami regulacji które, która wtedy wtedy było z tą dokumentacją i dalej także TM no to jest taki przykład natomiast natomiast jest więcej też np. wg bardzo duże było takiej dyskusji dotyczących tego czy nowemu właścicielowi chodzi rzeczywiście o zysk firmy czy odzyska swoich korporacji tak, bo czym innym jest dobro firmy Wedla czy inny nie jest BM o skorzystaniu z Wedla po to, by wejść na rynek tak pacyfikować szło na rynek ze swoimi produktami dzięki Węglowi, a następnie go sprzedało także no rzeczywiście czysty zysk natomiast to był zysk firmy także proszę zaczynają równają się komplikacje no wiesz co pytać o takich no innym ja tam Miami przychodzi do głowy znaczy to fabryka orzekł w Ożarowie sztab gala w tych, które w, który został ku kupowane tylko po to, zwolnienie tylko po to, ludzi, czyli około następnego dnia zamknąć swym, gdyby euro funkcjonującej, kiedy fabryka osób z wszystkich obywateli aktor mim i to automatycznie przychodzi do głowy i krwi no to do rzeczywistych badań ja mam wrażenie, że po prostu ten cały ruch solidarnościowy zaczął się po prostu z komitetem obrony robotniczy w tym robotników, a tata obrony robotników kończyła się co 80 dziewiątym roku i moje pytanie jest czy rzeczywiście stał się większość pańskich rozmówców uważali, że nie było alternatywy, bo tak pani powiedziała pani lub dat czy nasi rozmówcy tak myśleć nie tylko powszechnie takie taka opinia wówczas może moje opinie, że to strata jest po prostu błędna w 2, ale po prostu może tak się jednak utrzymywało się tak dzięki subwencji, gdyby państwo ma mieć odpowiedź zabierzesz przepraszam wspomina to pytanie bez alternatywność czy tak weźmy pod uwagę przecież my analizowały przedsiębiorstwa pracowników przedsiębiorstwa przetrwały tak czy nie mamy tych okresów no bo poza FSO, która upadła, ale bardzo długo długo się tam jakoś walczyło Emu i jest, kiedy mówi bez alternatywności to mówię o osobistych historiach naszych badanych, ponieważ oni opowiadają nam swoje biografie z nimi rozmawialiśmy na temat tego co oni myślą o procesach prywatyzacyjnych transformacji w ogóle piesze pojawiały oczywiście czasem samoistnie natomiast to co nie było nasze pytanie jak opowiadają ze swojej perspektywy tego co się stało z ich przedsiębiorstwem, a więc oczywiście, ponieważ część przedsiębiorstw osiągnęła sukcesy rynkowe no to ten fakt też jakimś argumentem później ich procesie, jakby spóźniania tej historii i oceniania całych procesów informacyjnych ale kiedy mówię o tym, braku alternatywy to mam tutaj za 1 konkret przede wszystkim namyśli sam fakt, że odbyła się prywatyzacja i że ona odbyła się udziałem kapitału zagranicznego i że konieczne było, aby ten kapitał zagraniczny przejął większościowy pakiet akcji tu jest bez alternatywna Żydom w ich opiniach oraz rekonstruuje takie poczucie, że nie było innego wyjścia, ale tak naprawdę ta opowieść odsyła w gruncie rzeczy do pewnych warunków systemowych bo, bo myślano wtedy o innych drogach prywatyzacji dyskutowano bardzo dużo na temat prywatyzacji pracowniczej menedżerską pracowniczej też często bardzo w tych wnioskach prywatyzacyjnych dyrekcja razem z radą pracowniczą wnioskowała o sprzedaż tylko mniejszościowego pakietu akcji inwestorowi zagranicznemu, żeby inwestować przedsiębiorstwa, ale nie nie utracić niezależności także wtedy w tym okresie pojawiało się dużo innych pomysłów były dyskusje były samodzielne negocjacje przedsiębiorstwo z zagranicznymi inwestorami natomiast te no takie stworzono warunki prawne rzeczywiście w pewnym momencie poszedł tak zadziałało też w momencie przekształcenia przedsiębiorcy jednoosobowe spółki skarbu państwa dyrekcja rada pracownicza utraciły tak naprawdę wpływ na dalsze procesy prywatyzacyjne natomiast jakoś próbują sobie nasi racjonalna nasi rozmówcy też prostą historię zracjonalizować także być może wtedy wydawało im się, że to jest konieczne i że nie było innego wyjścia, ale właśnie jak mówię jestem żal gorycz, że to może nie poszła, jakimi innymi ścieżkami dziękują chciał zbudować, bo dodać jeszcze 1 jeszcze 1 rzecz znaczy tak przede wszystkim oczywiście, że wszelkiej generalizacji ma podstawie tego materiału są po prostu niebezpieczna o tyle, że to jest materiał jakościowo Eko mają brała się, że zaletą tej książki właśnie wielu ludzkich doświadczeń różnych mechanizmów sytuacji, o których nie polega, które pokazują procesy transformacyjne, ale czasem trudno się analizuje natomiast co wydaje się bardzo istotna to długo oraz zaczynała swój wykład dzisiejsze państwo, żeby mówimy o pamięć tych procesów pamięć o tym, opowiedzą dzisiaj, a często ta pamięć jest ramowa ma przez kontakt z branży, w których zysk z perspektywy, której nasi rozmówcy opowiadają, a w branży samochodowej czy np. Huty tak dochodzi do pól do różnych połączeń na na całym świecie oni patrząc z tej perspektywy mówią w Hucie Warszawa nie było innego wyjścia tak nie utrzymalibyśmy akt jako Polska a, a o tym, Polska Huta i to nie jest coś oni mówią, że to jest Super akt tak powinno być tylko jak już istnieje takie uznania dla losu czy tak się zdarzyło, a i to jest i to jest branża, ale też perspektywa osób, które o tym, mówią, ale jesteśmy spółką, które miały jakieś doświadczenie zawodowe albo o biograficzne jak ZUS związkowcy czy zawodowe, które prowadziło do tego, że oni jakiś powodów brali udział w tych procesach decyzyjnych negocjacje na 90, ale są tacy pracownicy, którzy nie brali udział w tym, a w całym procesie tacy bardzo często uważają po prostu to wszystko było złe i tutaj na wójta z ostatnich lat, który się wszyscy, ale ten, którym kończymy kończymy książką to jest opowieść pani z, a FSO, która obecnie pracuje w firmy państwowe to jest ważna, a obecną pracę mogłabym porównać do pracy FSO, ale z tego okresu, kiedy je jeszcze Polacy rządzili można, by obcy kapitał żaden Koreańczyk tylko rządzili się własnymi prawami wedle własnego głosu pana swojego rozumu ani jakiegoś tam obcego właściciela, a nie zmiana serdecznie i koleżeńską jeszcze normalnie jest stabilność stabilność daje poczucie bezpieczeństwa, które przekłada się na dobre samopoczucie ogólnie rzecz ujmując, że uderzono kilku zdaniach o nas zamyka to doświadczenie transformacji lat dziewięćdziesiątych tego co rzeczywiście w większości pracownikom praw, czyli stabilności poczucia bezpieczeństwa rozerwania więzi koleżeńskich stąd tyle do metafory wyścigu szczurów młodych Wilków też pracy jako więzienia, która się pojawia 1 z pierwszych naszych naszych naszych wywiadów z bardzo dziękuję kontrolą, a przez pracowników produkcji więc, jakby oceny są też jeszcze bardzo zróżnicowane w zależności od co punktu siedzenia dana osoba dziękuję bardzo, trafną kolejne 2 pytania o wydanie pierwszego potomka, a pan Grzegorz Szymanek dzień dobry dziękuję bardzo, drogie panie dzięki Super książkę Super spotkania nie przeczytają jeszcze całej, ale tak jak tutaj Adam Leszczyński pisze najlepsza najlepsza socjologiczne i transformacji, więc zobowiązuje ja mam do was takie pytanie jak sobie właśnie jak mówię przy studiując książkę, słuchając tej dyskusji nad 2 kwestie 1 dotycząca tego napięcia między oboma tymi nacjami z 1 strony tej mody modernizacyjne drugiej wspólnotowości mogła ekonomi ekonomi moralnej tak to czy w czasie pomiędzy też trochę rozumiem z tego co jest w książce jak dobrze rozumiem tego co mówił jeszcze czy też także pewne racje są rozumiał poszczególnych osób jako nie wiem opisy pozytywów negatywów tak to nie jest jakieś wykluczające się kategorię tylko czy coś jeszcze pomiędzy czy jeszcze można, by powiedzieć, że to, że widzimy jakieś inne narracje, jakiego jakieś inne punkty odniesienia te koszta budują taki taki jakąś taką oś wersji 1 rzecz, a druga rzecz w tym część z perspektywy myślę sobie no taka transformacja i prywatyzacja to jest pewien proces teraz pytanie czy w tych narracjach waszych interlokutorów są jakieś takie momenty w tej czy posłowie mówią trajektorii, które są kluczowe, które gdzieś w tym procesie widać takie momenty, które faktycznie coś przewartościowuje czy wobec, których dana kreacja, którą wprowadziły się od tej metodologii opowiedzą swoje życie narracji narracji takiego całego życia czy jakieś dużego elementu życia, gdyż są te momenty przełomowe czy one są różne jakiegoś powodu dla Niewiem czy no to chyba może 2 duże to może jak wystarczy na 1 odpowiedź dziękuję Jan, a ponadto błędach, gdybyśmy znaczy na pewno jest bardzo wiele sposobów przeanalizowania tego materiału inaczej niż my proponujemy ustęp tak to nie ulega żadnej wątpliwości mogą być różne i innego typu hak punkty punkty zaczepienia, a myśmy chciały widzieć jakąś taką najbardziej ogólną ramę zaproponować czytelnikowi, a potem zaproponować, by przeczytał są zwolnienia i szukał, a szukał swojego ze swojego klucza no jak kształcić kolejne wywiady, robiąc też liczne notatki dyskutują ze sobą posiadam weszły akcje wielu nacji były 3 pH wyśmiana cały trze, a te nasze wydawały najbardziej wyraziste i przy najbardziej obecnego każdy wywiad jak i w jaki sposób gdzieś będzie zawierał elementy albo 1 drugi albo in tak, by odpowiedziała natomiast, jeżeli chodzi o perspektywach biograficzną, a jeżeli uczepił się tych rozmówców, którzy są rzeczywiście wyżu demograficznym albo no to tuż NT moment socjalizacji do pracy są czasy gierkowskiej to jest bardzo ważna, a tego że no ale często UDL gierkowskiego PiS chwilę wcześniej, ale są też inwestycja z późnych lat późnych lat 60 i one tworzą coś co o solą takich przestrzeń doświadczenia i horyzont oczekiwań klubie tylko lekko określenia, a tutaj rozmówców, czyli oni wiążą się z tymi zakładami pracy, ale dostać świadczenie ze względu tych konkretnych zakładów, które padały też doświadczenie zachodnich licencji i dla wiele osób też dla pracowników produkcji mężczyzną wypadków było nie to jest możliwość wyjazdu to różne kary zarówno krajów, a dla stwierdzenia, jakie różnych krajów UE było parę awaryjne czy peryferyjny to są bądź zaczęła produkować rzeczy na zachodnich licencjach o to, żeby sprzedawać do współ krajów zwanych krajów trzeciego świata wtedy, a więc to jest moment jak być otwarcia ma coś co można coś się nazywać matematyczną globalizację Klatt raz siedemdziesiąty uczestnictwa świata socjalistycznego w tym i też mają bardzo ciekawa i oni o tym jest książka natomiast widać widać w wywiadach to jest istotna element biografii części części z tych osób szczególnie szczególnie mężczyzn, a dla części rozmówców oczywiście doświadczenie Solidarności będzie ważna jak myśmy też nie pokazały go mocno w tej książce odrzucić tyle samo Solidarności rocznie wydawało nam, że jest kolejna książka nie zdarzają chciał wyrzucić zupełnie doświadczeń rozmowa nie jest tak, ale nie jestem głównym punktem, a biograficznym muszą być koncentrować się lub świadczeniu pracy aktora Thomas i przemian pracy co nas interesowały przypomnienia życie społeczne tak toczy się wokół wokół pracy wokół przemian, a pracy i stąd moment restrukturyzacji przedsiębiorstw był prywatnie sama jak aktu prywatyzacji, ale tym co następuje rok 23 lata później w zależności od umów zdaniem inwestorów restrukturyzacji dla większości rozmówców jest istotną, a zmianą biograficzną na różne i kto zostanie zwolniony tak ktoś musi się przekwalifikować zupełnie, mówi że inaczej nie utrzyma prac, a ktoś nawet awansuję tak, ale też musi godnie nabyć nowe kwalifikacje, jeżeli weźmy pod uwagę, że większa, że ludzie urodzeni gdzieś tak jest późna czterdziesta 50, a oni wówczas sąd ma 4050 lat to jest taki ważny moment zmiany w biograficznej o nich i jest to 2 punkty Akzo moim zdaniem bardzo, a bardzo istotne ten trzeci jest moment, który przychodzi mają oni opowiadają państwo jest on chciałby tego proponować coś od teraz tak to znaczy chciałbym wiedzieć, że przede przede wszystkim historia mówiona zwykłych ludzi pokazuje, że te punkty zwrotne rozumiany jako takie takie wydarzenia kompletnie nie mają tak dużego znaczenia, że to jest raczej historia pewnych procesów rozłożonych w czasie i nocy też jak będę obrazuje ten potencjał takiej takiej pamięci takiej historii to nie jest ona nie jest pisana datami zdarzeniami tak tylko tylko pewnymi procesami i długim trwaniem także tak to jest jakaś dla mnie też taka istotna metodologicznie metod publicznie uwaga jest to a to ma się wspominała, czyli jest to niebyły takie konkretne punkty w czasie tak jak np. sprawdzenie stanu wojennego tylko raczej to co było ważne dla naszych rozmówców o generalnie kryzys lat osiemdziesiątych tak szczególnie dla inżynierów konstruktorów tych osób bardziej przywiązanych do postępu technologicznego to było właśnie lata siedemdziesiąte rozumiane jako czas inwestycji zagranicznych licencji i rozwoju przedsiębiorstw, czyli takie większe całości, a nie takie punkty w czasie i tutaj troszeczkę pozwoli też za polemizować Kasia może to wynika z tego, że się zajmował też chcielibyśmy tymi przedsiębiorcami osoba pracowała PMI jak FSO, gdzie ta Solidarność rzeczywiście Huta Warszawa była taka taka ważna natomiast ja może bardzo się zajmowałam takim przemysłem lżejszym i gdy od tych opowieściach moich Solidarność była naprawdę bardzo mało istotna zryw solidarnościowy to co się pojawia oczywiście na zasadzie poczucia oddechu inna atmosfera rzuciliśmy legitymacje chcieliśmy wszystko zmienić, ale w zasadzie, jakby tu się kończy ta historia późniejsza historia związku zawodowego Solidarność i historie, a jego działaczy i takiej codziennej pracy u podstaw także do kwestii takich punktów zwrotnych dziękuję dzięki tak mamy kolejne panie proszę go szlag dobry wieczór od dziękuję za zorganizowanie tego spotkania od razu, bo mam też, że ja się akurat cieszy, że może być w tej formie przeprowadzone, bo mieszkam za granicą i cieszę się, że mogę właśnie w dobrych takich inicjatywach prac udział i ja mam 2 pytania co jeszcze niema zbyt wiele zgłoszeń, więc może sobie na oba pozwolę cieszy mam takie czy ME czy w tych czystych życiorysach tych refleksjach osób, z którymi panie rozmawiały co widać taką obserwację na temat rozwarstwienia się jako społecznego w sensie czy Niewiem, jakim stopniu to zachodziło niekoniecznie wszystkich to dotyczyło, ale że wcześniej była jakaś taka poczucie równości bardziej, że to byli moi koledzy moje koleżanki z pracy, a później np. jakby nie tylko pewne te organizacje społeczne przepadły, ale że też pewne różnice powstałe ze względu NATO, że komuś się powiedzmy bardziej udało w życiu i awansował np. czy posiadł jakąś ścieżką, której odniósł większy sukces komuś udało mniej i jakby pozostał na tym samym poziomie lub lub nawet nie mógł się dalej rozwijać, a czym cofnął się pewien sposób w swoim statusie czy to jest też 8 w jaki sposób powiązane z jakąś taką refleksją takiego neoliberalnego właśnie myślenia, które już mamy nauczone np. moja generacja, że właśnie trzeba być takim przedsiębiorcą jednostką i że jeśli się nie udało to może, że to jest ich wina np. czy jest takie poczucie, że to była ruletka w ten sposób łącznie udało mnie o i drugie pytanie mam takie, które związane trochę też mają taką refleksją właśnie na temat mojej rodziny i miejsca, z którego pochodzę, czyli Błonia pod Warszawą ciepłe tak duże zakłady mera Błonie i duża część miasta tam pracowała i duża część mojej rodziny zresztą też SM, ale właściwie nigdy o tym, nic nie opowiadali o mój tata mój wujek babcia dziadek faktycznie nic nie o tym nie mówili ja zawsze była młodsza myślałam, że były też tam fabryka to nie jest nic ciekawego, więc ich nigdy to nie pytałam i dlatego zastanawiam się przed czy właśnie w tym pęknięciu, o którym panie wspominają, że jest jest pęknięcie tych narracji jak rozumienia technologii którymi te 2 różne światy, jakby się echem, na których się opierały się czy jest właśnie takie poczucie też pewnego, bo nie wiem czy pęknięcia życiorysu, ale tak, jakby też może odrzucenia tego swojego starego życiorysu np. też w tym sensie, że być może brało udział w czymś tak jakby że kiedyś żyło się w czasie realnego socjalizmu nie spodziewało się tego, że to się niedługo zmieni wiele osób np. nie było zaangażowanych wcale Solidarność powiedzmy być może jak, bo wierzyły w to też wartości, na których opiera się ten system czy później odkryły, że UE, że to wszystko było, jakby brały udział właśnie w jakimś zakłamaniu czy właśnie marnotrawstwie czy to wszystko było nic niewarte, ale im być jest czy jest odrzucenie tego w tej swojej pierwszej części życia i z tego np. wynika, że się później o tym, istnienie opowiada dziękuję dziękuję bardzo, panu zaczniemy ojciec chyba czegoś mają kraj bardzo dziękuję za te pytania może zacznę od rozwarstwienia pytania rozwarstwienie w pierwszej chwili myślałam że, żeby pani pytać rozwarstwienie takie ekonomiczne, bo rzeczywiście rzeczywiście się pojawia taka obserwacja na temat tego, że te dystanse różnice bardzo wzrosły i mówią o tym, też chce pewną dezaprobatą nawet osoby, które na tych zmianach skorzystały te, które widziałem te dysproporcje jakie, jakie powstały natomiast, jeżeli chodzi o hierarchię takie społeczne o wpływ kilka wątków z 1 strony mam poczucie, że jestem takim mocno Materna listy etycznym modelu przedsiębiorstwa socjalistycznego elit hierarchie społeczne były jednak mocno odczuwalne natomiast tak pan każdy znał swoje miejsce, ale jednocześnie bardzo istotną kategorią był taki ami taki szacunek i uznanie przede wszystkim o uznanie ze strony Dyrekcji wobec wobec pracowników niższego szczebla bardzo często wielu wielu zakładach robotnicy opowiadali o tym jak ważne było dla nich to, że dyrektor przychodzi na halę i z każdym przywitał powiedział dzień dobry wiedział co się dzieje w domu w rodzinie i istotne dla nich było to, że kolejni dyrektorzy zaprzestali takich praktyk i to bardzo mocno rzutowało na ich poczucie przynależności godności i uznania ich pracy, ale także na ocenę ocena tego nowego nowego kierownictwa, a więc SC jeśli chodzi o hierarchie społeczne z 1 strony one właśnie mówię były takie dosyć silne klarowne w tym przeciwności socjalistycznym później w wyniku przemian one często często rozgrywały co też było szczególnie widoczne właśnie efekt amerykańskiej kulturze oraz korporacyjnej de wszyscy pracownicy dyrektorzy z innymi Stali w kolejce mówili do siebie PRT generalnie potykał się pan jawności, ale gdzieś czasem okazywało się, że stosunki stosunki władzy się będzie tak bardzo nie zmieniły AM, a jeśli to na rzecz większego poczucia właśnie władze władze kierownictwa to co to co chciałem powiedzieć na temat mieście rozwarstwienia i na razie władze dużo wątków pani poruszyła też sam znaleźć ten cytat, który moim zdaniem znakomicie oddaje stosunek tej generacji, którą padały my do ne do tego dyskursu takiego neoliberalnego indywidualistyczny tego, że każdy musi każdy kowalem własnego losu, jeżeli ktoś się tutaj źle wyszedł na przemianach to to jest jego jego wina ja potrzebuję chwili, żeby znaleźć ten cytat, więc może Joanna coś powiesz tym czasie, a ja poszukam cytatu z pana Konstantego, a jako odniosę się do morza drugiego pani pytania, bo ja rozumiem tam po upływie takiego istnieć takiego jak odrzucenie własnego życiorysu o tym, odrzucenie może wynikać z 1 strony z dyskursu liberalnego, który jest wszechobecny jak również bardzo antykomunistycznej i polityki historycznej, którą o, którą prowadzi polskie państwo i to niekoniecznie obecna, ale również trzecia RP atakom o taką prowadził na środku chciał być metoda ta książka jest fajna rzecz nie w rzeczywiście będą tam osoby, które opowiadają one głównie w tonie negatywnym akt o czasach para ta straszna beznadzieja miałem depresję tak to jest opowieść lat po latach 80 i zdarza zdarzają się takie przypadki, ale gros z tych rozmówców w jaki sposób waży tak te różne elementy swojego bardzo refleksyjny, a to okazja dla nich, żeby opowiedzieć o posła o dorastaniu w tamtych czasach ze swojej własnej biograficznej perspektywy, która anonim nie ma się jak gdzie o do tych ryzyko, które zostały zaproponował opis, który został on zaproponuj zaproponowane przez Senat dyskursu tak liberalna antykomunistyczna po prostu z, a oni opowiadający z perspektywy historii ustali własnego życia no po co się dało się nie udało to było złe tak układają różnego rodzaju nadużyciach niedoborach o wszystkim od ciężkiej pracy wypadki akcje dużych firmach typu to jest tych, których przedsiębiorstwa jak Huta Warszawa no to taką oprawą tymi epizodami nie posiadają są epizody a kiedy są środkami, czyli śmierci i to nie jest już widzą tak, a tym wypadku było bardzo dużo to są to jest ta czarna udział opowieść o socjalizmie jest bardzo dużo opowieści finansowany jest też bardzo dużo zostali za tamtymi czasami, która im podział nie ma kto zostanie koniecznie idealizacja w sensie, ale jestem mówi o opowiadanie takich epizodach, które później niejaki znajdziemy w czasach transformacji, który właśnie czasach towarzyskość koleżeńską kości tamtych tamtych czasów jak i stabilności bezpieczeństwa to są wartości, która myśli rozmówcy rozmówczynie odnajdują w czasach socjalistycznych pan nie był ani kuźni tak to ja może eksportuje się naprawić ta parafraza, że czasy były, jakie były warunki były, jakie były, ale to było nasze tak to jest taka dominująca powie to było nasze życie wtedy tym żyliśmy rozwijaliśmy zakład zakładaliśmy rodziny, a także akt to jest jednak za to biograficznej od opowieści to nie nie dochodzi do takiego odrzucenia, nawet jeżeli jest jakaś krytyczna refleksja, a teraz przeczytam cytat, który moim zdaniem jestem najlepszą odpowiedzią na pytanie o to jak postrzegali pracownicy innych pracowników w kontekście rozwarstwienia ne to jest elektryk, o ile dobrze pamiętam, który opowiada o tym jak już czasach amerykańskiej korporacji zaczęła się konkurencja rywalizacja mówi tak i dlatego chciałem być najlepszy, bo inaczej nie można było nie przetrwały człowiek, który zwątpił w siebie nie dał rady ten kończył na innym dziale albo na ulicy trzeba było dać sobie wszystko, ale nie miałem kłopotów, bo zawsze dewizę miałem, żeby robić dokładnie jak najlepiej, więc znalazło aprobatę uznanie czasem nie miałem pozycja w domu spędzałem nieraz nocy całe na tym nie paraliżowało ludzie zauważyli, że sobie radę miasta opiszcie pracowała wtedy najlepiej ze względu na to, że najwięcej nauczyłem czułem się doceniony na miałem wtedy najlepsze finanse i inna sprawa ja zdaję sobie sprawę z tego, że ja nie miałem takiej presji, bo miałem dorosłe dzieci robiłem tylko dla siebie, aby ludzi, którzy mieli dzieci w wieku szkolnym i oni musieli walczyć o byt dla nich dla siebie mieli załamania psychiczne niektórzy UE i ten pan też trasy miała jeszcze prowadzi dosyć tego aktywną działalność socjalną jako jako związkowiec i dobrze pokazuje, że nawet osoby które, które cieszyły się na pewne aspekty tej nowej kultury organizacyjnej na docenienie pewnego czasu pracy, które zawsze miały widzę jak mówię, żeby być najlepszym no jednak na 1 widział też inne aspekty tak kwestie zabezpieczenia kwestie uwarunkowań różnych pracowników konieczności dbania o najsłabszych być może to jest takie takie trochę filantropijne myślenie, ale jednak one obecne to nie jest takie myślenie, że ja zasłużyłem na sukces, a inni, a inni po prostu sobie nie poradzi, więc chce, więc chce, więc stoi problem dziękuję bardzo, często może wziąć do końca powoli, ale jeszcze chciał budować się marzy o potrzebie, bo panie i wrócili do tego, o czym wspomniałem na początku może dlatego aspektów skąpstwa politycznego społecznego, dlatego że mamy też w tym okresie początku dziewięćdziesiątych do czynienia z wydarzeniami, które jak sądzę jest 1 internat w zasięgu notowania dwunasty na pewno by dostrzegać wydarzenia minister swej książce, a mianowicie od szefa potężnej po strajku przeciwko prywatyzacją kontynuacją zakładu projekt robi urząd pierwszym trzeci i strajki w odróżnieniu od od innych chętnych od chwili wcześniej, kiedy później nie był jakimś sensie koordynowanych duże centrale związkowe właściwie chce wykończyć swoich członków funkcje w momencie, uznając parasole za pomocą kolejnymi rządami większości zajmowały poszczególne poszczególne zakłady ubezpieczony koordynacji z innymi para ponoć wielka, że jak sądzono bardzo mocno ponura skorygowanego o wczesnego do tego brutalnego liberalnego kursu ekonomicznego społecznego wyniosła władzy SLD w 1963 roku odejść oni oczywiste w jakimś sensie przyczyniła się do upadku rządu Hanny Suchockiej, a także myślę, że rząd czujemy się z jego to jest wydarzenie inwestujemy w ME ciało zupełnie pamięć po pomoc w Polsce w tej ostatniej prostej i pamięć radzieckiej oraz zgłosić znak graficzny socjologiczną, a właściwie nie ma, jeżeli mówimy o tym, że mimo starań wykluczonych milionów luźne pobocze leśną i 6% populacji poniżej minimum socjalnego, a natomiast nie zauważamy tego rządu, a że ministra tylko tętno ruch społeczny początkowo 90 być może sprawi, iż Polska poszła jutro taką, jaką poszła Rosja miała realne rozwiązania wprowadza mocą czołgów czy sensowne, dokąd poszła po Węgrzech fundusz całego swojego ataku pozycyjnego no i dziewięćdziesiątych, a dzisiaj też w jakim sensie dopłaty, gdy po raz 90 wydawało się, że były dla nich lepszy sposób sytuacji nowa Polska i poszła taką drogą Ukrainy bardzie widzieli rządzi oligarchia niezależnie od tego co do rządu każdy ruch społeczny mandat w dalszym ciągu en publiczną, czyli one pozycja być może w związku z tym bohaterowi bohaterki wasze głosy książki, jakim są środkami jest projekt demokratyczną trafił w ogóle nie przepadł i choć na początku było pytanie pan z 2 instancji będzie bardzo bogatej historii opowiedzieć pół 1000 strajków biorą udział w odpowiedzi nie ma co pracownicy, a moje pytanie takie maile pana to wielka mobilizacja trwa seria mobilizacji społeczeństwa, choć 90, gdy znajduje odzwierciedlenie w pamięci osób, które uwzględnione, bo miłość ona co publiczność muzyka czy nawet tylko, bo niestety nie można być dużo czy jak powiedział, że mamy to bardzo mocno odbita w pamięci naszych rozmówców z Huty Masza, a ja młodzieżą oni są 2 państwo strajku tak czy w głowach widzów laty był 8 początku lat osiemdziesiątych i pociąg potem początku lat dziewięćdziesiątych, a my nic nie mam ochoty Warszawa w książce w związku z tym tam element jest u jest nieobecny, a grzmiał Warszawa 2 Małysz jedno przedsiębiorstwo wielkiej Warszawy i każda z warszawską centry dość tej książki za bardzo mocno dzieli cała ta i tak już zakład w grupach tak, ale rzeczywiście w innych zakładach i nie mieliśmy mocnych ewentualnie poprawić z kolei, jeżeli chodzi o pamięć jej tak mocnych strajkowych historii z lat 290 może to być specyfika specyfika rozmówców może to być specyfika zakładów może być specyfika branż, gdzie też nad tym zastanawiam na końcu książki dajemy takie dane statystyczne, a który liczby strajków okazuje akty jest dziesiątym 1002. 1003. roku głównie te 66000 dziesiątym drugie i ponad 7000 dziewięćdziesiątym trzecim roku łączna liczba strajkujących powyżej 1 000 000 tak, jeżeli dodamy 200 sześćdziesiąty pierwszy rok jest, więc natomiast co mogę powiedzieć coś może już bardziej optymistyczne, że w tej chwili jest sporo badaczy, które zajmują się historią strajków w latach dziewięćdziesiątych ma poziomie międzynarodowym, bo na konferencjach i zaczynam słuchać były referaty o strajkach wschodnich na czele wschodnie Ciach Ciach a gdy mają jak i usług w krajach bałtyckich czy w czy na Ukrainie i udają, że powstanie z tego jak dotąd Casey akces będzie więcej powstanie z tego bardzo fajna obraz, który nie jest tylko łącznie obrazem mam życia, a takiego gniewu polskiej klasy Robotniczej tak na polskiej elity rządzące, ale przemian globalnego kapitalizmu i tego co się dzieje w krajach post socjalistycznych hurtem globalny kapitalizm wchodzi bardzo szybko i porównawcze porównawcze praca szczególnie dotyczące strajków branża różnych branż różnego rodzaju prawach osób będą o będą bardzo ciekawi w ten sposób trochę uciekam od swojego pytania strasznie żałuję, że nie ma takiej mocnej historii hakowej na zielono byłaby możliwa tylko wtedy pierwszą mili, a w tym naszym zmiażdżyć mieli hutę Warszawa 8 dodały do o do książki, ale może, ale widzi to książka cóż inaczej mówi tak rzeczywiście Przemysła FT w tych przemysłach mierzy bardzo zajmowałam strajków po prostu nie było rzeczywiście dla tych w latach dziewięćdziesiątych natomiast jak weszliśmy trochę na poziom makro to ja też dobry moment, żeby troszeczkę powiedzieć o liczbach rzeczywiście, żeby mieć świadomość tego szerszego kontekstu warto tu jest powiedzieć, że u progu lat osiemdziesiątych w przemyśle pracowało prawie 5 000 000 Polaków natomiast pięćdziesiątym trzecim roku 4 lata później to wysoko 3,51 000 000, a także 1,55 000 000 miejsc pracy mniej jednocześnie 1002. to jest około 750 000 pracowników bierze udział w strajkach rok później kolejne 400 000 jak tak, żeby oddać trochę skale skalę tych zjawisk natomiast te chciałam trochę wrócić do tego pytania o odnieść do pytania o sprawczość, ale też porównanie jego Polski do innych krajów to znaczy PN osiągnąć taki od autorskiego komentarz, jeżeli patrzymy na procesy industrializacji w Polsce po rozpadzie bloku sowieckiego generała to, jeżeli porównamy nas do naszych sąsiadów UE to skala tej specjalizacji w Polsce rzeczywiście była relatywnie wysoka, jeżeli chodzi o liczbę pracowników, którzy w przemyśle stracił pracę jak również o majątek przemysłowy, a czy udział produkcji w PKB to rzeczywiście w Polsce on większe niż we większości sąsiadów poza poza wschodnimi Niemcami natomiast nastąpi też jest to oczywiście takie pytanie o to przy naborze do dobrze poszła ta transformacja, ale może mogła pójść jeszcze łagodniej tak, bo jeżeli porównamy okazuje się, że ta skala rzeczywiście była dosyć duża, a bardzo szybko wprowadziliśmy szybciej nie było to konieczne niesprzyjającą polskim przedsiębiorcą politykę celną też na wsparcie dla przedsiębiorstw była było praktycznie żadne dochody z prywatyzacji całą całkowicie szły do skarbu państwa nie zaś na jakieś fundusze, z których można, by wspierać procesy prywatyzacyjne polityka sprzyjała, ale podatkowa sprzyjała zagranicznym przedsiębiorstwom także jest szereg takich elementów systemowych, których można, by dyskutować mogłoby wyglądać inaczej natomiast też chciałabym nie chciałabym, żeby po naszej stronie całej tej rozmowie nie padło ani razu hasło sprawczość 500 to co tej sprawności chciałabym na pewno dodać to dla mnie takim odkryciem tej historii transformacji UE było odkrycie bardzo krótkiego, ale intensywnego procesu zachodzącego końca lat osiemdziesiątych do do momentu prywatyzacji w przypadku analizowanych przedsiębiorstw są wczesne lata dziewięćdziesiąte to jest taki czas, kiedy zniesiono gospodarkę centralnie planowaną nagle przedsiębiorstwa stanęło w obliczu konieczności zmierzenia się ze wchodzenie schodzenie wolnego rynku, a samodzielnie, ponieważ wtedy funkcjonował samorząd pracowniczy realnie mające niewiele do pytania w latach 80 w tym momencie zapomnieć się z początku lat 85 do powiedzenia dyrekcja rada pracownicza i pana jak to się nazywała, ale tyle delegatura prawa pracownicze była to forma samorządu rada pracownicza miała duże kompetencje wybierano dyrektora mogę odwołać dyrektora musi się zgadzać na podejmowane przez dyrekcję kroki dotyczące restrukturyzacji ścieżek prywatyzacyjnych wniosków apelacyjnych tak dalej tak, że to był okres takiej dużej samorządności, a jednocześnie dla dla inżynierów techników też takiej ogromnej sprawczości, jeżeli chodzi o rozwój przedsiębiorstw, a oni jeździli po świecie zdobywali nowe technologie wprowadzali nowe technologie na różnych intencjach w tej kach spotkali się z zagranicznymi fachowcami, a także ci nawet inżynierowi kierownice wspominają ten okres jako okres bardzo często najlepszy w życiu takiej samodzielności niezależności sprawczości, kiedy zakład stał się naprawdę ich, kiedy oni chcieli wyprowadzić na prostą i historia niestety kończy się w momencie przekształcenia przedsiębiorstwa jednoosobową spółkę skarbu państwa a kiedy pojawia się rada nadzorcza zarząd i decyzję ostatecznie podejmuje ministerstwo przekształceń własnościowych i to tak może wspomnę, bo to dla mnie było też też te odkrycia, kiedy grzebała w archiwach okazuje się, że zdarzało się tak, żeby reakcja i rada pracownicza podpisywała jakiś wniosek prywatyzacyjna, którą przedstawia swoją wizję dalszych kroków natomiast ona lądowała w koszu, a w momencie, kiedy te decyzje zaczynało podejmować ministerstwo przekształceń własnościowych i to jest taka historia o utraconej sprawczości i o takim no odebraniu tak tego tej sprawczości w tym w tym krótkim momencie, w którym oni jednak bardzo bardzo wiele robili to nie jest tak, że czekali na jakieś decyzje odgórne dziękuję europejskich na rękę dlatego nasze życie, żeby spokojnie żyć i początek jakiejś nowej rozmowy mogą pociągnąć zostaną my niestety już kończyć powoli bardzo dziękuję bardzo, się, wysyłając spotkania w świetle wystąpienia za udział w dyskusji o pośle, oczywiście czasu ma jedynie do historii Polski online bardzo był projekt naszego spotkania mógł, żeby klub wał pani jeszcze długo sprzeciwiał się pokazać się książka no tak długo się drukowała jak się publikował pan ciężko i wniosę en spotkać realny, ponieważ stronniczego i zamknięte, ale mam nadzieję częścią okazywała się za niezłe spotkanie z osób, które będzie miało zachęcić do głosowania, żeby tę książkę zdobyć analizy dostępna, bo strony tej partii politycznej tak nie ma dodawać, iż aktywność kolejno na wydanie papierowe, aby mieć jedno drugie moje psy, bo dziękuję bardzo, nie wydano, więc warto pro Panie Przewodniczący dodać, że właściciele nieobowiązkowe chcą, by trasa wszystkich badaczy i badacza ludowej stoi Polski tej krótszej perspektywie a gdzie postawić jest to 30 lat zapraszam wszystkich na spotkania kolejnym projektem zbudować od działań od 13 maja nowemu rynkowa stanowić o suterenach Paryża północy, czyli od nowej soli zamieszkiwania w Warszawie, a osiemnastego żąda od pierwszej połowy 2 oby dwudziestego wieku dzięki także w tym 3 pytania dobrano w imię Szczodrego i bądź Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: TOK POWSZECHNY

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Słuchaj podcastów TOK FM bez reklam. Skorzystaj z 40% rabatu w jesiennej promocji. Wybierz pakiet "Aplikacja i WWW" i słuchaj wygodniej z telefonu!

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA