REKLAMA

Poradnik wyborcy. Jak będą wyglądały wybory prezydenckie zgodnie z nowymi przepisami?

Popołudnie Radia TOK FM
Data emisji:
2020-06-03 18:00
Prowadzący:
Czas trwania:
22:45 min.
Udostępnij:

Wyjaśnia prof. Anna Rakowska-Trela – adwokatka, adiunkt w Katedrze Prawa Konstytucyjnego z Zakładu Prawa Konstytucyjnego Porównawczego Uniwersytetu Łódzkiego.

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
dzień dobry państwu to jest popołudnie Radia TOK FM przy mikrofonie Karolina Lewicka od razu łączą się z naszym pierwszym gościem jest z nami prof. Anna Rakowska Trela adwokatka adiunkt w katedrze prawa Konstytucyjnego Uniwersytet łódzki dzień dobry pani profesor dzień pani redaktor dzień dobry pań z panią profesor umówiłyśmy się na rozmowę o tym jak będą wyglądały wybory zgodnie z nowymi przepisami trochę taki ma być poradnik wyborcy dlatego też od razu apel do Rozwiń » państwa, jeżeli państwo mają pytania związane ze zbliżającymi się wielkimi krokami wyborami prezydenckimi dziś wiemy, że odbędą się 28czerwca to proszę te pytania pisać my zadamy je pani profesor tuż po informacjach, czyli po osiemnastej 20 popołudnie małpa to kropkę FM jeszcze raz popołudnie oczywiście przez el ani przez Ełk, czyli po lud nie małpa to Krupka FM tam wszystkie pytania mogą państwo przesyłać pani profesor ja zapytam najpierw jak pani ocenia ten kalendarz wyborczy, który został dzisiaj zaprezentowany przez panią marszałek Sejmu Elżbieta Witek Pani Marszałek dwukrotnie podkreśliła podczas konferencji prasowej, że pytała o opinię Państwową Komisję Wyborczą i Państwowa Komisja Wyborcza zaopiniowała ów kalendarz wyborczy pozytywnie jak ocenia go pani tak Pani Marszałek i tak zresztą miała obowiązek zapytać opinię Państwową Komisję Wyborczą, bo tak wynika z przepisów, które zostały uchwalone natomiast co uderza w tym kalendarzu, ale myślę, że wszyscy się tego spodziewaliśmy to jednak maksymalne skrócenie wszystkich czynności wyborczych, bo jak rzecz zresztą decydenci, czyli ci, którzy ustalają kalendarz wyborczy ustalają datę wyborów podkreślali od samego początku dążyli do tego, żeby głosowanie odbyło się najpóźniej 28czerwca tłumaczyli to co prawda w ten sposób, że tego wymaga konstytucja to nie jest do końca zgodne z prawem, ale będziemy rozmawiać o tych kwestiach bardziej praktycznych, tak więc kalendarz wyborczy jest niezwykle skrócone niezwykle skrócone są również wszystkie czynności wyborcze wynikające z tego kalendarza ma pewne negatywne konsekwencje związane choćby właśnie z tym, o czym mówi się od dawna, czyli zapewnianiem równości kandydatów tych tzw. starych, którzy mieli zdecydowanie dłuższy czas na zbieranie podpisów zakładanie komitetów i gromadzenie funduszy czy prowadzenie kampanii wyborczej i tych nowych, którzy tego czasu mają zdecydowanie mniej jedno kalendarz wyborczy jest podejrzewam taki, jakiego się spodziewaliśmy te terminy nawet być może są nieco dłuższe niż te, które się spodziewaliśmy, bo przecież zakładaliście były takie głosy, że być może na zbieranie podpisów będą tylko 24 godzin albo mylili 8 jest czas do 10czerwca można palić około tygodnia tak jak powiedziałam wszystkie czynności to skrócony z takich nadzwyczajnych okolicznościach raczej ten termin powinien być bliższe tych 60 dni no ale tutaj te uwarunkowania polityczne związane z zakończeniem kadencji Andrzeja Dudy przeważyły rozporządzenie marszałek Elżbiety Witek zostało już ogłoszone w Dz.U. to oznacza, że kampania ruszyła pełną parą można się wszystko co do kampanii wyborczej należy robić także zbierać podpisy poparcia wiem, że na pewno będzie robił to Rafał Trzaskowski tu od razu muszę panią o zbiórkę podpisów zapytać, bo to jest już na samym początku wielki znak zapytania, bo wiemy, że będzie nowy wzór kart do do zbierania tych podpisów Państwowa Komisja Wyborcza przepraszam zadeklarowała, że dziś jeszcze ten wzór karty zostanie opublikowany i teraz pytanie czy można zbierać podpisy, bo właściwie kandydat Rafał Trzaskowski inni politycy koalicji Obywatelskiej już ruszyli w teren Polska to podpisy zbierają na tym wzorze kart do zbierania podpisów, które do tej pory był dostępny pytanie czy one będą ważne czy nie ważne, bo słyszałem dzisiaj szefa PKW sylwestra Marciniaka, który mówił, że podpisy pod kandydaturą na prezydenta można zbierać po opublikowaniu Dz.U. postanowienie marszałka Sejmu w sprawie wyborów i wzór kart zbierania podpisów ma tylko charakter pomocniczy sam sobie nie decyduje o ważności zebranych podpisów pytanie tylko jak potem będzie zaopatrywać na to Państwowa Komisja Wyborcza część podpisów wpłynie na tym Starym wzorze kart, a część na nowym, który zostanie opublikowany dziś albo może jutro to tutaj raczej pan przewodniczący Sylwester Marciniak rzeczywiście te karty do zbierania podpisów mają jedynie charakter informacyjny wzory kart kodeks wyborczy tej raczej regulacji należy szukać jeszcze w kodeksie wyborczym stanowi co, jakie elementy tej karty do zbierania podpisów powinny być ujęte i jeżeli chodzi, jakie wzory publikowane przez PKW to one mają tylko charakter informacyjny, tak więc nie powinny być ważne podpisy zebrane wcześniej, ale jeszcze 1 uwaga komitet wyborczy może zbierać podpisy pod kandydatem od momentu tak naprawdę zarejestrowania komitetu, czyli jeszcze ten termin na zarejestrowanie komitetu mija piątego 4 za 5czerwca tak 5czerwca, czyli Otóż to można zrobić dzisiaj będzie nie ma nie ma przeszkód kampania wyborcza już się do ciała, ale do tego momentu należałoby się jeszcze rzeczywista lege Artis trzymacie od tego momentu warto zbierać podpisy, czyli najpierw tylko 1000 podpisów dopiero potem od 5czerwca albo też od dziś od jutra tylko to zostanie zarejestrowany zbierać te 100 000 podpisów tak tak to teraz powinni po latach to teraz poszła pani profesor na wybory perspektywy wyborcy, o którym przetną sławią prof. Matt takim i profesor mat czaka zwraca uwagę, że chyba obywatelu wyborcy w całym tym chaosie wyborczym najmniejsze pamięta najczęściej zapomina 13czerwca minie termin zgłaszania konsula zamiaru głosowania korespondencyjnego za granicą zaś 16czerwca na zgłoszenie komisarzowi wyborczemu za pośrednictwem urzędu gminy zamiaru głosowania korespondencyjnego w kraju i od razu zapytam o tych wyborców za granicą, bo może też dojść do tego, że nie wszędzie te wybory zostaną przeprowadzone za granicą i to oznacza tu zresztą pani też pisała dla portalu polityka PL odebranie tym ludziom głosu prawa głosu tak do mojej ocenie ten przepis jest art. 2 ust. 3 on od początku w sumie w tej ustawie się pojawia się ich już to jest przepis, który nie powinien się znaleźć w ustawie wyborczej to zaprzeczenie wielu zgodnie z konstytucją wybory powinny być powszechne w związku z tym każdy wyborca powinien mieć możliwość oddania głosu czy z tej możliwości skorzysta to jest już jego decyzje, ale ten ust. 3 art. 2 rzeczywiście stanowi głosowania korespondencyjnego nie przeprowadza się w tych państwach na terytorium, których nie ma możliwości organizacyjnych technicznych prawnych przeprowadzenia głosowania w takiej formie oczywiście takiemu wyborcy pozostaje jeszcze głosowanie czy miejscowi głosowanie tradycyjne, bo ten przepis mówi tylko w głosowaniu korespondencyjnym, ale należy założyć, że jeżeli istnieją jakieś przeszkody organizacyjne techniczne prawne do zorganizowania głosowania korespondencyjnego w sytuacji pandemii mogą istnieć także poważne ograniczenia w głosowaniu albo nawet nie możliwość głosowania tradycyjnego może, więc być znaleźć grupa wyborców przebywających za granicą, którzy ani tradycyjnie ani korespondencyjnie nie będą w ogóle mogą zgodnie z ustawą zagłosować, a no taka regulacja nie powinna być w ustawie przyjęta, jeżeli chodzi o głosowanie korespondencyjne w kraju to jest takie rozróżnienie na tych wyborców, którzy stwierdzą, że tak chcą głosować, bo nie chcą iść do lokalu wyborczego, bo mają obawy z powodu epidemii Korona wirusa i oni muszą się z tym zameldować do 16czerwca natomiast do 26czerwca zamiar głosowania korespondencyjnego mogą zgłosić czy ci wyborcy, którzy nie, że chcą tylko, że akurat w dniu głosowania będą podlegać obowiązkowej kwarantannie izolacji i i po prostu oni mają go czasu trochę dłużej tak, żeby bez poinformować o tym, że nie będą mogli głosować pójść do lokalu wyborczego nie będą musieli zostać w domu stąd też ten pakiet musi zostać dostarczone tak tutaj są można powiedzieć 3 terminy pierwszy termin przewidziany dla wszystkich wyborców dla każdego, który tylko chcesz zagłosować korespondencyjnie przeróżnych przyczyn on rzeczywiście ma ten termin na zgłoszenie takiej chęci do urzędu gminy na na 12 dni przed dniem wyborów drugi termin jest dla wyborców, którzy przebywają w kwarantannie lub izolacji w domu dla nich co do zasady jest to 5 dni przed dniem wyborów natomiast jest jeszcze przewidziana taka furtka dla wyborców, którzy zdają się później w tej sytuacji kwarantannę, czyli tacy, którzy rozpoczną kwarantanny czy izolacje popyt terminach, o których mówiłem wówczas oni mogą zgłosić chęć głosowania korespondencyjnego na 2 dni przed dniem wyborów czy rzeczywiście 26czerwca, a tu postój postawmy kropkę panią profesor wrócił do tego wątku tuż po informacjach dzień dobry państwa właściwie dobry wieczór Karina Lewicka i nasz gość prof. Anna Rakowska Trela adwokat adiunkt w katedrze prawa Konstytucyjnego Uniwersytet łódzki jest naszym gościem raz jeszcze dzień dobry pani profesor czyli, a teraz jeszcze rozmawiamy o głosowaniu korespondencyjnym wyjaśnia pani przed informacjami, że są właściwie 3 terminy na 12 przy dni przed wyborami każdy może zgłosić komisarzowi wyborczemu za pośrednictwem urzędu gminy, że chce głosować korespondencyjnie nie trzeba podawać żadnego powodu wybieramy nie chcemy w lokalu chcemy korespondencyjnie na 5 dni przed dniem wyborów wszyscy ci, którzy są w kwarantannie, a ci, którzy znaleźliby się w tej kwarantanny bądź izolacji domowej na ostatnią chwilę mają jeszcze szansę na 2 dni przed wyborami, czyli do 26czerwca takie zapotrzebowanie na pakiet wyborczy zgłosić no jak to będzie wyglądało, o czym wiemy, bo pani Katarzyna przypominał, że mogą państwo pisać do nas pytania do pani profesor na adres popołudnie małpa to grupka FM pani Katarzyna proszę o przedstawienie na jakich warunkach będzie można głosować korespondencyjnie to rzeczy to są warunki, gdy te warunki zostały opisane w tej ustawy, która została wczoraj ogłoszona i weszła w życie warunki też są dość skomplikowane można powiedzieć, ale jeżeli przedstawić taki też przedstawić taki najprostszy schemat głosowania korespondencyjnego to rzeczywiście zgłaszamy tę chęć w tych terminach, o których pani redaktor przed chwilą mówiła do urzędu do konsol do rządu będzie to tak do komisarza wyborczego, ale pośrednicy urzędu gminy, więc de facto musimy zgłosić chęć do urzędu gminy, jeżeli chodzi o formę to zgłoszenie może być w sumie w każdej formie może być dokonane ustnie pisemnie lub w formie elektronicznej za pośrednictwem specjalnej usługi udostępnione przez ministra właściwego do spraw informatyzacji, więc sobie w każdej formie możemy to nasze zgłoszenie do urzędu gminy przedstawić może zdarzyć się ustawa wskazuje także elementy, które powinny o to zgłoszenie zawierać imiona nazwiska ojca datę urodzenia numer PESEL numer telefonu adres poczty elektronicznej najczęściej wskazania adresu, na które ma być wysłany na pakiet wyborczy może zdarzyć, że to nasze zadłużenie będzie zawierało braki wówczas jesteśmy wzywani do uzupełnienia braków tylko tutaj bardzo krótki termin w ogóle terminy związane z głosowaniem korespondencyjnym są bardzo krótkie uwagi na to, że do wyborów zostało bardzo mało czasu na takie uzupełnienie będziemy mieli tylko 1 dzień od dnia doręczenia tego wezwania, więc jeżeli co się działo trzeba też uzupełniać braki w sumie natychmiast, żeby w tym terminie się mieścić później jest nam doręczany pakiet wyborczy ja mówię doręczania nie wysyłamy te drogi dotarcia pakietu wyborczego do nas mogą być różne po pierwsze, może, kto może ten pakiet być do nas dostarczone przez urzędnika urzędu gminy najzwyczajniej się nie może zostać przeniesione po drugie, ten pakiet wyborczy może też zostać wrzucone do naszej skrzynki pocztowej czy taką 2 osób taki dwuosobowy zespół pracowników poczty wówczas musimy ten pakiet wyborczy sami tej skrzynki wyjąć, czyli trzeba tego pilnować, żeby takie rzeczywiście do naszych rok dotarł możemy też zgłosić od razu, zgłaszając gotowość do głosowania korespondencyjnego możemy też od razu powiedzieć poinformować urząd gminy chcemy sobie sami ten pakiet odebrać wtedy na 2 dni przed dniem wyborów możemy iść ten pakiet urzędu gminy odebrać nie będzie on nam wysyłamy pocztą czy doręczane przez pracownika urzędu gminy oczywiście też tego trzeba pilnować dostaniemy pakiet musimy go wypełnić zgodnie z instrukcją, która jest w tym pakiecie najpóźniej odesłać go za pośrednictwem skrzynki pocztowej, który który, która jest na naszym terenie na terenie, na którym głosujemy możemy uczynić na 2 dni przed dniem głosowania nie jest określony może warto powiedzieć, że ustawa określa sposobu odbierania pakietów wyborczych od osób pozostających w izolacja w kwarantannie ani dostarczania tych pakietów tutaj mamy delegacje dla ministra łączności, który ma wydać rozporządzenie po uzyskaniu opinii ministra zdrowia ministra administracji publicznej i Państwowej Komisji Wyborczej do określenia jak jak jak pakiety wyborcze będą doręczane osobą kwarantannie lub izolacji jak będą od nich odbierane 2 osoby muszą jeszcze wstrzymać, bo Jasnej informacji nie jestem w stanie teraz najzwyczajniej w świecie ciekawe natomiast każdy inny wyborca albo wrzuca pakiet do skrzynki albo odnosi go do urzędu gminy albo odnosi go w dniu głosowania do do obwodowej komisji wyborczej świetnie pani profesor to kolejne pytanie od pani Kamili, która pyta czy będzie można głosować poza miejscem zamieszkania i doskonale pani pamięta, że to był bardzo ważny problem przy dyskusji nad wyborami korespondencyjnym tymi, które miały odbyć 10maja, bo pojawiła się wątpliwość co z osobami które, gdzie indziej mieszkają, gdzie indziej są zameldowane ten pakiet wyborczy pewnie trafił tam, gdzie są zameldowane oni mogliby być na drugim końcu Polski tego pakietu wyborczego nie odebrać wielu ekspertów zwraca uwagę na fakt, że może to dotyczyć kilku milionów Polaków, którzy tego głosowania zostaną prawa do głosowania zostaną pozbawieni, a teraz jak to będzie wyglądało czy będzie tak jak zawsze każdy z tradycyjnych wyborach można się dopisać po prostu do spisu wyborców albo też wziąć o świadczenie ze swego urzędu gminy, kiedy nie wiemy, gdzie będzie w trakcie wyborów, żeby można pojawić w każdej komisji wyborczej na terytorium naszego kraju tak taka możliwość będzie istniała wtedy też problemy wiązały się z tym, że no byliśmy na chwilę przed wyborami ustawa uchwalona, więc nowych po prostu w ogóle problemy z terminami związanymi z przeprowadzeniem wyborów no też uwagi na stan pandemii, jakie panowały w Polsce, z którą zresztą nadal mamy do czynienia, ale jak patrzymy sobie kalendarz wyborczy już, który znajduje się w Dz.U. to mamy chociażby do dnia 23czerwca 2020 roku składanie wniosków o dopisanie się do spisu wyborców wybrane przez siebie obwodzie głosowania, więc jak najbardziej te możliwości głosowania poza miejscem zamieszkania także będziemy mieli w pan Wojciech pyta czy musi ponownie zarejestrować się u konsula, aby mógł głosować za granicą, jeżeli pan Wojciech rejestrował się u konsula przed tymi wyborami, które się nie odbyły 10maja tonie natomiast, jeżeli nie jest trwało to tak my tutaj w zależności od tego czy chce głosować korespondencyjnie, jeżeli chce głosować korespondencyjnie to ma termin do 13czerwca do PAK do 13czerwca do piętnastego dnia przed dniem wyborów natomiast, jeżeli chce głosować tradycyjnie Toma terminy na 3 dni przed dniem wyborów na to, żeby głosić swoją chęć bycia dopisane do spisu głosować w sposób tradycyjny konsula w pan Arkadiusz pyta czy będzie mógł skorzystać z pakietu wyborczego odebranego w Polsce jeśli w dniu wyborów wiecie zagranica to jest pytanie wydaje się odpowiedź na to pytanie o kontach jeszcze jak dochodzi też nie wiem jak pakiety wyborcze będą wyglądały, dlatego że w ustawie w art. 8 ust. 2 jest mowa o tym, że w przypadku głosowania w kraju na kopercie zwrotnej umieszcza się adres i numer właściwej obwodowej komisji wyborczej zagranicą adres właściwego konsula rozumiem, że te adresy umieszczają organy, które będą te pakiety drukować takie przynajmniej wydaje, chociaż dokładnie tego przepisu nie wygląda równie dobrze można czytać w ten sposób obowiązkiem wyborcy jest umieszczenie na kopercie zwrotnej właściwego adresu, jeżeli dostaniemy pakiety od razu z adresami NATO nie będzie możliwości wykorzystania pakietu wyborczego pobranego w Polsce za granicą, bo pakiet wyborczy pobrany za granicą może być wykorzystany za granicą i trafić do właściwej komisji konsula w tej procedurze, których wcześniej mówiło się na podstawie zgłoszenia, o którym też wcześniej mówiłyśmy natomiast takie jak sobie analizuje teraz przepraszam tych pytań, które oczywiście robimy to na bieżąco tak jak wtedy ta zaskoczona, ale wydaje się, że nie, że takie, które zamawiamy sobie w Polsce możemy wykorzystać obwodowych komisjach wyborczych w Polsce właściwie znam natomiast takiej, która za otrzymujemy za granicą wykorzystujemy obwodach głosowania, które są tworzone przy konsolach pani profesor była taka poprawka zgłoszona przez senatorów, żeby wydłużyć czas głosowania, ale to się jednak nie powiodło Sejm poprawkę odrzucił i będziemy głosować w lokalach wyborczych między Szydło dwudziestą pierwszą czy pani w ogóle zwolnić com wydłużania tego czasu albo organizacji wyborów dwudniowych też była był taki pomysł zgłaszany przez ludowców tak jeśli chodzi o wybory dwudniowe tutaj mamy problem rozwiązany o, tyle że już przy uchwalaniu kodeksu wyborczego w 2011 roku przecież pojawiły się przepisy o głosowaniu dwudniowym przewidziano taką możliwość zarządzenia wyborów dwudniowych było przedmiotem badania przez Trybunał Konstytucyjny i Trybunał Konstytucyjny orzekł wówczas oczywiście, że wybory dwudniowe to niezgodne z konstytucją orzekł zgodnie z konstytucją jest możliwość przeprowadzenia tylko wyłącznie jednodniowych wyborów w Polsce, tak więc no, jeżeli oczywiście Trybunał Konstytucyjny nie zmieniłby zdania to no ten temat jest raczej nieaktualne natomiast, jeżeli chodzi o wydłużenie godzin głosowania, o ile pamiętam to ta poprawka była argumentowana w ten sposób, że z uwagi właśnie na zagrożenie zdrowotne lepiej by było, żeby te godziny głosowania były dłuższe tak, żeby rozłożyć ewentualne może nie czuł, ale chętnych do głosowania wyborców, którzy przyjdą głosować listonoszy, którzy będą przynosić pakiety wyborcze na dłuższy czas może też zapewnić, żeby te pakiety, które będą wrzucane do skrzynek wyborczych miały duże szanse, bo są dostarczane do obwodowych komisji wyborczych w czasie głosowania taki może dostać, ale nie do właściwych obwodowych komisji wyborczych nie wcześniej, ale właśnie w tym dniu głosowania w godzinach głosowania pomoże no tego punktu widzenia ażeby no właśnie zapewnić większą szansę na to, że pakiety, które wcześniej trafiły do skrzynek dotrą do obwodowych komisji wyborczych w tym konkretnym przypadku wydłużenie tych godzin byłoby zasadne z drugiej strony w normalnych warunkach, gdyby nie ten czas pandemii zagrożenie dla naszego zdrowia uważałbym, że każdy wyborca, jeżeli chcesz zagłosować ma jeszcze możliwość głosowania korespondencyjnego, chociaż ona oczywiście rodzi wiele, choć samą konstrukcję tego głosowania się nie rozmawiamy, ale ono rodzi pewne wątpliwości konstytucyjne do sposobu jego organizacja no ale ta możliwość też istnieje wydaje się, że każdy, kto chce no zdąży tak uda mu się dotrzeć do tego lokalu wyborczego w tych godzinach albo skorzystać z możliwości głosowania korespondencyjnego, jeżeli będzie na taką wolę natomiast oczywiście to wydłużenie też, by nie zaszkodziło w tych warunkach pandemii, których jesteśmy może być nawet mogło warto zwrócić uwagę na to, że mamy teraz bardzo okrojone obwodowe komisje wyborcze one mogą składać tylko 3 osób bardzo mało biorąc pod uwagę, że te komisje przeprowadzają głosowanie później liczą głosy powoływaniu sporo czasu biorąc pod uwagę Adamek będzie tylko głosów korespondencyjnych, ale jakoś brzydko powiem trzeba obrobić wyjął z oper odznaczyć Zając drugi Koper może to trochę trwać tak to prawda ta byłoby to myślę duże obciążenie, jeżeli rzeczywiście okazałoby się, że te komisje obwodowe liczyłyby się kochamy, bo te 3 osoby musiały być niemalże cały czas dostępne przez ten czas głosowania i później jeszcze później jeszcze w czasie tego liczenia głosów, a pani profesor bardzo dziękuje Anna Rakowska Trela konstytucjonalista Uniwersytet łódzki była naszym gościom dziękuję bardzo, dziękuję bardzo do usłyszenia informacje Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: POPOŁUDNIE RADIA TOK FM

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Słuchaj podcastów TOK FM bez reklam. Wybierz pakiet "Aplikacja i WWW" teraz 45% taniej!

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA