REKLAMA

Kościuszko a Black lives matter i antyrasistowskie protesty w USA [Storożyński]

Światopodgląd
Data emisji:
2020-06-05 16:00
Audycja:
Prowadzący:
Czas trwania:
21:13 min.
Udostępnij:

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
świat podgląd Agnieszka Lichnerowicz państwa gościem jest teraz Alex Storożyński dzień dobry dzień dobry tak na początek myślę, że kilka słów wyjaśnienia słuchaczem jesteśmy winni przeczytałam pana nazwisko no w języku polskim tę pełni nie wiem jak jak jak najczęściej słyszy pan miał wymawiane teraz znaczy polskość nie tam, gdzie Parias, czyli w stanach Zjednoczonych no ja siedzę w domu pracuje na książki to jest nic nie słucha Mostar, ale osób jak jak ono brzmi, Rozwiń » a w pani z Amerykaninem polskiego pochodzenia no i Stanach mówi Storożyński Okaj to jest to jedno wyjaśnienie też, skąd tak dobrze zna pan język Polski to powiedzmy, że pana tata mama wyjechali z naszego kraju w czasie po drugiej wojny światowej tak no bo oni byli oni byli z kresów ojciec był z Lwowa to, iż nie mógł wrócić, bo był w armii Maćka, a i wysłali całą rodzinę na Syberii to co nie mógł wrócić do Lwowa, a matka dziadek pomadki strony Krzyżanowski był w armii, a Andersa to też nie mógł wrócić do kresu to zjechali do Ameryki pan od właśnie pan chyba jest, ale właśnie mówimy właśnie Martyna Osiecka przekazała mi, że absolutnie mamy do siebie mówić na te to też był słuchaczem trzeba wyjaśnić, że się nie znamy, że to jest kwestia kulturowa rozumiem, że mimo, iż zna świetnie pan język Polski to ta ta kulturowa forma jest dla pana trudny dla ciebie trudna ja robię ja robię bardzo dużo błędów po polsku to dla mnie jest łatwiej być rozumują rozumie to teraz, przechodząc do rzeczy Alex Storożyński z przewodniczącym zarządu fundacji kościuszkowskiej i autorem wspaniałej biografii Tadeusza Kościuszki Kościuszko książę chłopów, którą ja przełożył Jarosław Mikos wydało swego czasu wydawnictwo władze zacząłbym od tego pytania co będzie z pomnikiem Tadeusza Kościuszki w Waszyngtonie pomnikiem, na którym uczestnicy anty rasistowskich protestów i manifestacji nowy pisali z 1 strony hasła agresywne wulgarne wobec prezydenta trampa po drugie, zaznaczyli, a no nazwę swojego ruchu, czyli brak Lives Mater życie czarnych ma znaczenia i co teraz będzie zostaną jak niektórzy, by chcieli zostaną usunięte napisy nie na pewno zostaną usunięte, ale w tej chwili ten park, który zezwala się jak park i trąd zrobiło się tam jest płatna około ten cały parter bądź, bojąc się ukrywa spółkę, że w piwnicy białego domu, a i to nie tylko ten pomnik, który był pomalowany tylko całe miasto, bo tutaj jest po prostu szaleje się w stanach w tej chwili po nie tylko nie tylko, że ludzi wreszcie mają dość zabijane zabijanie czarnych, ale 42 mili ludzie stracili swoją pracę, bo ma w sobie coś więcej niż cała Polska jest ludzi tylko wy umierają ponad 100 000 już mamy z tego kołowy to po prostu tak się dzieje tak źle tu jesteśmy silni i Tramp jest taki, który dzieli państwo zamiast ich łączyć to boimy boimy się, żeby nie było wojnę domową chciałbym też o tym, porozmawiać jeszcze na chwilę zatrzymam przy Kościuszki c Fundacja kościuszkowska ministrom jak mówią mi pan związany, której pan oprzeć na różnych funkcjach szefuje tak to ujmę napisała oświadczenie ja czytam za tłumaczenie Jacka Dehnela Kościuszko nie jest właściwym celem tego wzburzenia generalską pensji pobierano podczas rewolucji amerykańskiej przeznaczał na wyzwalanie kształcenie afrykańskich niewolników polecił, żeby za te pieniądze kupować ziemię bydło narzędzie rolne dla wyzwolenia, żeby mogli zarabiać na życie jako wolni obywatele Stanów zjednoczonych wiedział, że czarne życia się liczą i dalej jeszcze kiedy Indianie dowiedzieli się, że Kościuszko sławi stawił się za ich prawami wódz Littell ofiarował mu honorową fajkę pokoju, kiedy Żydzi zobaczyli, że Kościuszko szef stawia ich prawami berka Joselewicza nazwał go Bożym posłańcem założył żydowski oddział Kawalerii, który wsparł polskiego bohatera a kiedy Kościuszko wszczął w Polsce insurekcja, by pozwolić wyzwolić biały chłopów pańszczyźnianych dla tej sprawy dołączył do niego jako adiutant czarne Haitańczyk to pomalowanie czy wymalowanie pomnika Kościuszki wzbudziło różne reakcje w Polsce również oburzenia zarzuty o wandalizm jest pan, że Tadeusz Kościuszko wzięłoby udział w tych manifestacjach stałby na ich czele dziś my nie wiemy co zrobił, ale jest pytanie prowokacyjne czy intelektualne, żeby trochę przypomnieć co było dla niego ważne ja myślę, że na pewno byłby Ubu oburzony, że sami za policję zabija Murzynów on bardzo bronią Murzynów i powiedział, że my musimy wszyscy to póki jesteśmy wszyscy wolni to nikt nie wody pamiętaj, że to to to hasło wasz nasz to było od niego i on w tym wierzył naprawdę wierzył, że wszyscy, że musi być godność dla wszystkich to jest w tym trudnym tragicznym momencie w stanach Zjednoczonych oczywiście to jest jakaś szczęśliwa okazja, żeby trochę Kościuszkę przypomnieć trochę o nim porozmawiać we wstępie do pana książki we wprowadzeniu zaznacza pan, że dziękuje wydawcy, który zdecydował się wydać książkę o Tadeuszu Kościuszce jednak z pochodzenia Polaku czy patrząc w ogóle jest w stanach Zjednoczonych, choć trochę powszechna nie to dlaczego napisałam książkę to dlaczego zrobiłem film dokumentalny o Kościuszce, który był pokazany w publicznej telewizji w stanach i w Polsce ale kto ogląda to ktoś, kto czyta, kto ogląda takie filmy no wykształceni ludzi to, czyli ci chłopacy chłopaki, które tam pomalowali natrętna na jego koniki inne pomniki nie znają historię i to dlaczego musimy robić wszystko, żeby pokazać kim on był i jest teraz taka szansa to byłoby zbyt duże oczekiwania jednak ludzie mają ważne ważne współczesne w głowie problemy czy dramaty no właśnie my mamy problemy te, które dramat teraz tyle ludzi chorują tyle dziś są bez bezrobocia to szkoła nieznaną historię, a w Polsce ma pan poczucie, że znamy dokładnie, o co uderzyło mnie nie nie w Polsce też nie wiedzą, o co chodzi, bo jak napisałam książkę też wyłączyli się różnych historycy jak zrobią ten film dokumentalny np. znalazłem obraz znalazł się obraz, który sam narysował Kościuszko i to był Czartoryski, bo Czartoryskim fundował studia i na tym na tym rysunek Czartoryski ma brodę to jakiś historyk, który przyszedł w moim filmie to zobaczył powiedział Czartoryski nigdy nie miał brodę co pan pokazuje takie głupie zdjęcie to ja powiedziałam no jak Kościuszko poznał i on siedział żeby, żeby na ten rysunek pozować miał brodę to jakoś już kogo znał to miało Brody 1 jak pan profesor znaczy miał brodę nie po prostu z czasami coś sami Polacy są zamknięci nie chcą rozumieć w ogóle prąd problem rasizmu w Polsce rozmawiałam z 1 historykiem i dzisiaj Hawe, które tak się wymądrza się lepiej co się dzieje w stanach z czarno z czarnymi jeśli ktokolwiek tego zapytam, kiedy ostatni raz pan miał kolację z czarnym czy w ogóle rozmowy o jakiś czarnym o tonie o o nie mieli mimo to nie jest ważne nie to jest ważne bo, dopóki nie rozmawia z człowiekiem, który jest inny niż ty to nie będziesz rozumiał wrócimy do rozmowy za chwilę jeszcze po informacjach, bo nadchodzi czas na informacja przypomnę państwu, że gościem państwa jest Alex Storożyński przewodniczący zarządu fundacji kościuszkowskiej, ale też autor książki biografii Kościuszko książę chłopów, więc i o Kościuszce i o tym co się dzieje w stanach Zjednoczonych o rasizmie, który przenika ten kraj rozmawiamy i rozmawiać będziemy za kilka minut światło podgląd Agnieszka Lichnerowicz państwa gościem cały czas jest Alex Storożyński przewodniczący zarządu fundacji kościuszkowskiej też autor biografii książki Kościuszko książę chłopów połączeń jesteśmy przez Skype, a i czas bardzo serdecznie pozdrawiam dziękuję chciałem zapytać o początek, ale fascynacji Kościuszką z takiej perspektywy chciałbym z zrozumieć albo gdyby mógł opowiedzieć słuchaczom kim był Kościuszko, ale nie w sensie biograficznym, że to był tam był z tym walczył o niepodległość Stanów zjednoczonych był przywódcą insurekcji tu w Polsce, dlaczego on jest taką ciekawą i być może intrygującą cały czas na pewno intrygującą cały czas ważną postacią, bo on był takim księdzem tolerancji był człowiek przed swoim czasu on zobaczył jak byli chłopi traktowani w Polsce i zrobił wszystko, żeby ich zwolnić zrobił zobaczył jak jak Czarni są niewolnicy w stanach Zjednoczonych zrobił wszystko, żeby zezwolić zobaczył jak Żydzi tak źle traktowani w Polsce i zrobił wszystko żeby, żeby oni też byli mieli ten sam godność katolicy i i my musimy tak być po prostu musimy wszyscy nawzajem traktować siebie Scott zgodności ami i po prostu z miłością, dlaczego dlaczego, bo jest łatwiej nienawiść nienawiść bardziej szkodzi człowiek, który kogoś nienawidzi niż cel tego nienawiści jak masz nienawiść serce po prostu szybciej możesz być bardziej zdenerwowany będzie po prostu nie rozumiał świata, a jak będzie otwarty na świat otwarty na inne poglądy otwarty na inne rasy religii to będzie bardziej Chrystusem no to jest oczywiście nieco inna opowieść niż to o Kościuszce, którą z 1 strony PRL poprzedni system służbową, a z drugiej strony taka powiedziała narracja historyczna klasyczna właśnie o Kościuszce bohaterze polskim Narodowym czy amerykańskim Narodowym z naciskiem na ten bohater Narodowy walczył z Polakami i Amerykanami nie wiem czy właśnie często zdarzało w dyskusjach z przedstawicie z Polakami czy przedstawiciela jakiegoś polskiego establishmentu spierać o to jak interpretować rozumieć to dziedzictwo Kościuszki, bo niestety czasami niektóre rządy wykorzystają go od swoich to swoje potrzeby tak jak historycy czasów PRL-u wcześniej pisali o Kościuszce oni zawsze cytowali innych historyków, a ja jak zaczął pisać o nim to zaczął szukać, by jako dziennikarz może rozmawiać z człowiekiem, który żyje, ale jako historyk i coś pisać o człowieku, który nie żyje to musi znaleźć osoby, które go zna musi znaleźć pamiętniki, które co ludzi, których znali mówili o nim musi używać jego własne słowa co on co opisał w listach co inni pisali do niego wtedy dopiero zrozumieć człowieka dwudziesty co zresztą przyznaje, że w biografii w zafascynowanych Kościuszką przyznam, że ja też coś się dziwię jak bardzo on Kościuszko dzisiaj jeszcze w Polsce jak to powiedzieć no nie jest dla nas ważny czy nie stanie się naszym symbolem, a to przecież mogłoby z powodu promocyjnych być ważne, ale Alex Storożyński pisze biograf wydawca radził mi, aby nie zapominał o tym, że ta książka nie powinna być hagiografię poszukiwałem, więc także słabych stron Kościuszki nie tylko jest jego zalet jednak trudno znaleźć wskazówkę w charakterze Kościuszki jeśli chodzi o jego politykę szacunek dla ludzi z podkreśleniem, że chodzi o politykę szacunek dla ludzi, bo oczywiście były miał burzliwe życie miłosne niekoniecznie chyba był mini skutecznie politycznie tak, by to ujęła, ale rzeczywiście jest taka postać pomnikowa w twoich słowach notach tak jak pisała politycznie to co to co on chciał, żebyśmy wszyscy byli różni to powinniśmy dalej chce dać zrobić błędu w swoim życiu prywatnym miał dziecko z żoną 1 z jego oficerów no zrobił parę rzeczy ładne w taki w tym sposobem, ale jeżeli godność dla wszystkich to miał rację, a z perspektywy pamięci amerykański Kościuszce to co najbardziej jednak wybrzmiewa z 1 strony te jego dziedzictwo powiedziała inżynierskie w USA Point czy to zaangażowanie powiedziałem walkę militarną czy właśnie to dziedzictwo polityczne jak i jaka jest pamięć o Kościuszce tam w stanach Zjednoczonych i myślą zespołem, bo po USA on zbudował zespołu on zbudował zespół jako FOT to była najważniejsza Ford czasu rewolucji amerykańskiej i w tym Forte wojnę zaczął się kończyć to w ogóle długo ją jego pomysł, żeby została szkoła wojskową on, skąd skończył szkołę wojskową w Warszawie studiował szkołę wojskową w Paryżu napisał w istocie persona, który był jego kumplem i powiedział, że powinna być szkoła wojskowa i i czasem to zrobił to największy pomnik na na West Point to jest Kościuszko są jego pomniki studenci małe bądź grudniu Kościuszko kim był on robi to wojsko wie stał się członkiem kim był Kościuszko, przechodząc do sytuacji, która ma miejsce dziś do rasy anty rasistowskich protestów i manifestacji przeglądałam badania opinii publicznej jednak zaskakujące jest jak masowym poparciem cieszą się postulaty manifestujących czy protestujących też jak rośnie świadomość Amerykanów no rasizmu wobec ludzi nie biały tak to nazwijmy, iż społeczeństwo się zmienia i to chyba daje nadzieję na przyszłość czy dzisiaj trudno mówić o nadziei, bo ta sytuacja jest tak trudna jak to rozumiesz biali również białe żyją innym realność niż dziś chciałbym stanąć jednak zaznaczono nawet w nowym Jorku Danuta miarka, jeżeli jesteś czarny stara się złapać taksówkę to trudno będzie taksówkarzowi wszystko w życiu mijać i sława taryfę białe, a jeżeli jesteś czarny prowadzić własny samochód to prędzej będzie zatrzymany przez policjanta jest takie określenie kraju UE blach do boju, by prowadził samochód jak czarny i po prostu biali nie wiedzą takie rzeczy, ale teraz powolutku rozumie coraz więcej tych zdjęcie coraz więcej filmików na telefony pochodzą i widzą jakie, jakie są Ruta tt to są to morderstwo po prostu czasami policja morduje czarno osoby i ludzi wreszcie mają i wreszcie rozumieją to wreszcie zaczynają rozumieć ten realności, a z drugiej strony jest prezydent Donald Tramp, który mama na razie wystarczające poparcie, żeby mieć nadzieję na drugą turę na zwycięstwo w drugiej turze wyborów rozumiem też po prostu opowie, którą Polski też dobrze znamy głębokim konflikcie społecznym w ogóle wybory w stanach są bardzo dziwne, bo ten, który ma najwięcej głosów nie wygrywa np. Hillary Clinton dostała się 1 000 000 więcej głosów niż trzeba ale, ponieważ trzeba wygrał stany np. dystanse myśli inne to jest taka to jest taka zagadka z tymi Stanami musi wygrać Stanami i głosów i to on ma poparcia w tych Stanach, gdzie są bardzo dużą wiarę i bardzo dużo rasizmu miast niestety, a ale, ale wasi trampa jest znana np. jego jego miasto nowy Jork ma haka 87% ludzi głosowali przeciwko je ludzi, którym pan najbardziej rozdają głosowali przeciwko ja ludzie, których doznają nienawidzą, ale z drugiej strony to jest rozumiem opowie z kolei różnica między dużymi miastami, a mniejszymi ośrodkami duże miasta chyba po prostu są dużo bardziej demokratyczne nie wie jak ten duży, by jednak prognozy demograficzne są takie, że biała biali będą mieli coraz mniejszy będą stanowić mniejszą część społeczeństwa będą mieć coraz mniejszy wpływ na to co się dzieje chyba w społeczeństwie polityce gospodarce niewinnego jest i to dlaczego parteru republikańska robi wszystko, żeby Czarni mogą głosować w stan np. działacz był wyborem Senatu była taka pani, a która czarna, które zostało, więc głosu ale, ponieważ Partia Republikańska kontroluję ten stan nie wyrzucili do głosu mówili są nieważne w szczęście i była po wygrała, ale zrobią wszystko źle, żeby utrudnić ciałem, żeby nie głosowano np. biały dzielnica mogą pójść na piechotę głosować, ale robią się w czarną dzielnic, a tutaj nie może stosować więźniem samochód to musi pojechać tam gdzieś daleko godzina czy 2 nie ma ustawą ja tam jest autobus, ale swoje głosy głosowanie jest ta to ten człowiek nie może pójść głosować, bo nie mam dostęp do tego w i robią wszystko kręcą tak grającą zwyczajnie głosowanie to jest z tym bardzo bardzo dziękuję ci za rozmowę państwa gościem był Alex Storożyński przewodniczący zarządu fundacji kościuszkowskiej i autor wspaniałej moim zdaniem biografii Tadeusza Kościuszki zresztą Kościuszko pt. Książe chłopów, więc jeżeli państwo chcecie uzupełnić swoją wiedzę na temat Kościuszki to z pewnością ważne też jest właśnie ciekawe to że, że była pisana książka jednak system system w stanach Zjednoczonych mam namyśli żona też akcenty inaczej rozkłada na Fundacja kościuszkowska rozumiem wydała oświadczenie po tym, jak pomnik został zamalowany czy pojawił się na nim graffiti, zwracając uwagę na to, że oczywiście, bo tutaj zasmucająca zniszczenie nawet nie zniszczenie pomalowanie pomnika, ale napisała Fundacja rozumiemy ból społeczności afroamerykańskiej z powodu zabijania nieuzbrojonych czarnych przez policję graffiti można zmyć strata bliskiej osoby jest bez powrotne oraz bardzo dziękuję za rozmowę i tyle co dziś dla państwa przygotowałyśmy światopoglądzie z Martyną Osiecką program realizował Krzysztof Woźniak informacja pani jeszcze więcej sportu Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: ŚWIATOPODGLĄD

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Słuchaj podcastów TOK FM bez reklam. Skorzystaj z 40% rabatu w jesiennej promocji. Wybierz pakiet "Aplikacja i WWW" i słuchaj wygodniej z telefonu!

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA