REKLAMA

Pomniki spadają z cokołów. Historia ich zrzucania jest równie bogata jak stawiania

Weekendowy Poranek - Maciej Zakrocki
Data emisji:
2020-06-14 07:20
Prowadzący:
Czas trwania:
17:45 min.
Udostępnij:

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
Maciej Zakrocki dzień dobry ponownie po śmierci afroamerykanina zbiorcza Floyda poza tym, że przez stany Zjednoczone przelała się fala protestów demonstracji czasami bardzo ostrych później również takie demonstracji pojawił się w Europie dochodzi do dosyć ciekawego zjawiska symbolem tego ciekawego zjawiska są spadające z cokołów pomniki i również nie tylko w stanach Zjednoczonych, ale także w Europie np. amerykańskim billingami w Alabamie zrzucono z cokołu pomnik kap. Rozwiń » Charlesa lina, który był takim znanym żołnierzem konfederatów z wojny secesyjnej również w tej samej miejscowości w ogóle taki pomnik konfederatów żołnierzy Konfederacji i marynarzy został usunięty podobne rzeczy dotyczą takich bohaterów tej wojny jak chociażby gen. Roberta Lee jego pomnik także został usunięty w wielkiej Brytanii w pięknym miasteczku Bristol zrzucono z cokołu pomnik Edwarda koszt to, na który przez wieki można powiedzieć no był takim bohaterem tego miasta człowiekiem, który był niezwykle zamożnej dużo dużo rzeczy w tym mieście powstało z jego pieniędzy no tymczasem okazało się nasienie dawno było wiadomo rząd pieniądze zarabiał m.in. na handlu niewolnikami no i teraz właśnie ten pomnik został rzucony z cokołu i pewnie jeszcze inne przykłady pojawiał się w tej naszej rozmowie teraz, ale rzeczywiście to zjawisko dosyć interesujące jest z nami pani Agnieszka Tarasiuk kuratorka muzeum rzeźby imienia Xawerego Dunikowskiego w Królikarni dzień dobry pani dzień dobry państwu dzień dobry jak pani popatrzy jak pani ocenia przykłady chociażby które, które przywołałem, aczkolwiek nie są jedyne przypadki, jaki mamy do czynienia patrzył z zaciekawieniem i zrozumieniem zrzucenie pomników ma równie długą historię jakich stawianie począwszy od wyspy wielkanocnej, której te tak bardzo społeczeństwo skupione było na stawianiu pomników wyniszczyła całą wyspę, kiedy społeczeństwo chodziło się ku upadkowi to ich ostatnią aktywnością było niszczenie tych tych wielkich stad które, które później o odkrył kapitan ku, więc to jest gest, który jest wymierzony przeciwko sile, które te pomniki stawiała i jest często równie znaczący jak jak wznoszenie pomnika i zawsze jest kontrowersyjny i rzeczywiście na temat ten proces usuwania pomników bohaterów konfederatów jest trwa od kilku lat w stanach on teraz jak przy przyspieszył wzmógł się pod wpływem ostatnich wydarzeń sięgnął także do Europy ten przykład w czwartek zostaną rzeczywiście jest sztandarowym takim przykładem który, który jest już dość bliski i toczą się, bo jest to rzucę króla Belgów Leopolda drugiego tak no to w Antwerpii ten pomnik rozebrano to oczywiście jest król, którego wielu Belgów jest może do innych, bo ich bogactwo w dużym stopniu było właśnie spowodowane jego ekspansją w Afryce natomiast to co wyprawiali Belgowie dwudziestym wieku jest tak ludzie w tym wieku chociażby właśnie w tym Kongu prawda to jest na pewno coś z czego dumni nie są, ale jak się chodzi chociażby właśnie po brukselskiej starówce patrzy na bogactwo i złote czy złocone kamienicę to pewnie część przynajmniej Belgów jest zadowolonych z tego bogactwa i tutaj dotknął pan najważniejszych rzeczy którą, którą musimy sobie zdać sprawę, że to nie jest także było kilku zły handlarzy niewolnikami, których pomniki możemy zburzyć dalej być dumni ze swojej historii tylko, że cały kształt polityczne ekonomiczne Europy zbudowany był na potęgach kolonialnych w siedemnastym osiemnastym wieku nie byłoby pięknych kamienic w Paryżu nie byłoby Filharmonii w stolicach europejskich, gdyby nie przemysł handel handel bawełną kawą KKM cukrem Henryk hejt, który ufundował galerię hejt kolekcję kolekcję tej urodzi się zdaje się w latach dwudziestych dziewiętnastego wieku, kiedy niewolnictwo już nie istniało, lecz nie było oficjalnych w w wielkiej Brytanii w Anglii, ale zajmował się cukrem i cały ten przemysł cukrowniczy możesz oparty na tym co wyrosło siedemnastym 18 wieku z niewolniczej pracę i ten ten moment, kiedy zrzut, kiedy pomniki zrzucane to jest moment jakiegoś nasilenia już takiego przesilenia, które wynika z obecnej z obecnej złej kondycji osób wykluczonych uciśnionych, ale jest to moment, żeby sobie przypomnieć i zdać sprawę i przynajmniej mnie tak wygodnie nie może się w tej hipokryzji, oddzielając kilku zbrodniarzy całej historii i to taki moment, kiedy możemy sobie o tym, przypominać wydaje się, że to nie jest jeszcze stały punkt w nauczaniu, że kultura bardzo często właściwie zazwyczaj przez ekonomię łączy się w zyski w nie jest łatwa, ale to się mieć AAA jak właśnie powinniśmy się do tego odnosić, bo może to jest kwestia po prostu samego pomnika jako czegoś co w naszej historii naszej tradycji jest upamiętnienie jakiegoś wielkiego zdarzenia czy wielkiej postaci no ale ale może trzeba jednak też mieć na uwadze, że dziś ta wielkość albo ta postać no po prostu funkcjonowała pewnym w pewnych warunkach historycznych i dzisiaj oczywiście pewne rzeczy potępiamy, ale kiedyś było nie tylko na to przyzwolenie, ale wręcz no ci ludzie działali w imieniu, jakbyśmy mogli nawet 3 nie powiedzieć swojego suwerena powinno się wrzucać pomniki powinno się na pewno edukować opatrywać pomniki kontr pomnikami opatrywać pomniki wyjaśnieniem, ale głos społeczeństwa jest i musi być słyszalne i ten, jeżeli chodzi to to zburzenia pomnika to też historia tego pomnika też żonie pamiętać i uczyć prawdopodobnie w Bristolu figury jako strona będzie nie wróci na swoje miejsce wróci gdzieś do muzeum i pewnie wróci z całą historią zasługami Kol Stanach z wyjaśnieniem z czego jego Fortuna wynikała, ale też z opisem tej sytuacji w 2020 roku kiedy, kiedy społeczeństwo wypowiedziało bardzo często pomniki stają się właśnie taką taką platformą do dyskusji czasami spontanicznej czasami inspirowanej przez władze w Królikarni wprowadziliśmy taki projekt na temat pomników Europy środkowo wschodni 219182018 ba badaliśmy Stolat w czasie to trochę spadło prawda w naszej części Europy i wydawało nam się wtedy, że u nas częściej się dzieje średnia długość życia pomnika to jest 20 lat, a te największe często trwają najkrócej gigantyczny pomnik Stalina w Pradze został tylko 6 lat w Warszawie to samo taki wielki pomnik autorstwa Chmielewskiego utrwalaczy władzy ludowej zbudowany w osiemdziesiątym siódmym roku tylko 56 lat zdał w Warszawie my rzeczywiście to znamy do tej pory toczą się dyskusja jestem częścią dyskusji na temat pomnika autorstwa patrona naszego muzeum Xawerego Dunikowskiego w Olsztynie postawionego w 50 czwartym roku jako pomnik wdzięczności armii czerwonej dziś przemianowany na wyzwolenia ziemi warmińsko-mazurskiej na ich stoi stoi na środku miasta piękne świetny świetny projekt pomnikowe świetnie wpisany w architekturę miasta ja mam taki pomysł, by odczytywać ten pomnik jako jako pomnik wszystkim którzy, którzy zginęli zarówno z ręki armii czerwonej jak Harnik armii czerwonej przeciw chłopcy z Białorusi Ukrainy niczemu nie zawinili, że ta historia wciągnęła, żeby pomnik jednak został jako jako ważna część kultury, ale rzeczywiście otoczony otoczony edukacją, żeby tę historię lepiej poznawać, która nigdy nie jest jednoznaczna ta dobrze się wydaje, że takim dosyć ciekawym przypadkiem, gdybyśmy mieli u nas w Polsce prawo precedensowe tak jak jest to w kulturze anglosaskiej to może to byłaby też jakaś wykładnia pozwalająca w ogóle odnosi się do do tematu, którym rozmawiamy mam tutaj namyśli wyrok z 2lipca 2013 roku wyrok, który wydała pani sędzia Ewa Grabowska Sądu Rejonowego dla Warszawy Pragi północ nam chodziło o postępowanie przeciwko 2 dwudziesto jedno latkowi oskarżonych o zdewastowanie 2 pomników się 4 śpiących tzw. pomnik 4 śpiących, czyli braterstwa broni na placu wileńskim oraz wdzięczności armii radzieckiej w parku Skaryszewskim oni tam grali te pomniki farbą na sali czerwona zaraza pani sędzia umorzyła postępowanie przeciwko nim, tłumacząc tu tu zacytuję krótko jednakże, aby przypisać im, czyli tym dwudziesto jedno latków popełnienie czynów art. 261 kodeksu karnego należy ustalić czy oba obiekty są pomnikami przypomniała, że wzbudzają wiele kontrowersji i są historycy jak mieszkańcy Warszawy, dla których są one zakłamanym świadectwem historii dziejów Polski, kiedy to armia sowiecka nie udzieliła pomocy powstaniu warszawskiemu ta analiza nakazała sędzi Ewie Grabowskiej uznać, że w rozumieniu art. 261 kodeksu karnego obiekty waga nie spełniają definicji pomnika bowiem o ochronie prawnej podlega obiekt wzniesiony dla upamiętnienia zdarzenia bądź uczczenia osoby, której ta część jest należna no i co pani nad na bardzo bardzo też ciekawie brzmi w języku prawnym słuchać tak emocjonalnych treść ich właściciel nie spełniają definicji pomnika prawda no właśnie definicji, która nic, które z definicją taką umowną prawda nie jest litera prawa, jeżeli chodzi o ochronę prawną to mamy na szczęście rejestru zabytków np. pomnik Dunikowskiego do rejestru zabytków jest wpisany także nie jest nie będzie tak łatwo go usunąć jak jak pomnik z parku Skaryszewskiego zresztą od ruiny parku tego pomnika po konkursie skarżyskiego obok pomnika Dzierżyńskiego leżały na wystawie w Królikarni przez parę miesięcy ze śladami tej czerwonej farby śladami szorowania z tej którą, którą społeczeństwo bardzo często podzielone i ten ten dialog, który się wokół pomników dzieje jest to bardzo ciekawego myślę, że ten rodzaj potencjału właśnie dialogu wykorzystała ją ca Wójcik w swoim powiedziałem współczesny pomnik ku rzeźbie w przestrzeni publicznej myślę ten czy i ja właściwie wydaje mi się, że to jest czasami brutalne ale, ale zjawisko, które interesujące lepiej lepiej, kiedy giną pomniki winniśmy ginąć ludzie i ten taki upust energii społecznej, która wokół dzieł sztuki gromadzi to zjawisko, które trzeba się przyglądać patrzeć co z niego wynika Alana jest mało interesująca, ale czy to nie jest już trochę także jak się pojawiają emocje takie jak właśnie pojawiło się po tym tragicznym wydarzeniu w stanach Zjednoczonych, kiedy rodzi się ten ruch rozszerzający się na cały świat pod tym hasłem dla Live masę no to, że jak w każdej takiej nowej sytuacji następuje efekt wahadła, czyli takiego przegięcia drugą stronę boję, że auto miało miejsce w Pradze tak na pomnik Churchilla się pojawia napis był rasistą i jest sprawa zrzucenia też Churchilla z cokołu co więcej w wielkiej Brytanii się pojawia temat ochrony pomnika Churchilla, który stoi przed parlamentem brytyjskim ze względu właśnie na to co się teraz dzieje no to ja sobie przypominam, że raptem 20 lat temu, kiedy był rok 2000 ogłaszano w wielu państwach w tym Wielkiej Brytanii takie plebiscyty na najwybitniejsze postaci jak danego kraju dwudziestą Churchill wygrał bezapelacyjnie jako najbardziej wybitny brytyjski polityk, z czym dzielić, ale za lata czy sprawa ochrony jego pomnika te wiadomo, że też energia energia tłumu kierowanego sentymentem frustracją jest opanowana tak jak ucierpiało właśnie stanie pomnik Kościuszki, których swoje zapisy testamentowe u uwalniać niewolników i był osobą zdecydowanie przyczyniła się do demokratyzacji Stanów zjednoczonych też jego pomnik właśnie to nie ucierpiał w czasie w czasie ostatnich wydarzeń jasne, że tak jasno już pewnie ktoś nie doczytał po prostu, więc po prostu ten pomnik tam stały wyglądał jak 19 jakich kolejny dziewiętnastowieczny żołnierz prawa, więc musimy się uczyć już uczyć dzieci w szkole, ale myślę bardzo istotne to co pan wspomniał o wyrokach sądów, że nie da się czasami opanować energii rewolucyjnej tłum i to trzeba przeanalizować i i myśleć z tego też lustracja dziś wynika brak racjonalności zachęcił, żeby nie wiem czy to dalej jest nie chciałbym wiedzieć, że na koniec jak pani mówiła edukacji czy może jednak nie powinno się znowu przywrócić, a może jest nie wiem nie sprawdzałem żeglarza Jerzego Szaniawskiego ta teza tej powieści 2005. roku, gdzie doszło właśnie chodzi o konfrontacji legendy z rzeczywistością, bo tam przecież ma być odsłonięty właśnie pomnik kapitana nuta, który wg mieszkańców był wielkim bohaterem prawda takim człowiekiem, który tam zasłużył na ten pomnik tymczasem się okazuje ten facet żyje i wcale bohaterem nie był ktoś chce taki młody historyk to ujawnić ta książka jest właśnie próbą odpowiedzi na pytanie czy ujawniać czy może jednak ludziom jak już mają jakąś legendę, jakiej znakomitej postaci to legenda zostawić, bo ona też czasami się przydaje jest pozytywna, ale coś zostawiono nas słuchać nudnego brak, jeżeli to jest nasz bohater będziemy go bronić twierdzić, że przecież musimy mieć jakieś autorytety, jeżeli będzie bohater sąsiadów, który były dla nas agresorem będziemy dążyć do tego, żeby sprawę wyjaśnić, ale to właśnie może wyjaśniamy czytajmy wyjaśnia my myślimy w działaniach nawet wtedy, kiedy tam są silne emocje bardzo dziękuję za rozmowę Agnieszka Tarasiuk kuratorka muzeum rzeźby imienia Xawerego Dunikowskiego Królikarnia była była naszym gościem przed nami informacje w TOK FM Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: WEEKENDOWY PORANEK - MACIEJ ZAKROCKI

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Podcasty TOK FM oraz radio TOK+Muzyka bez reklam - teraz 60% taniej w promocji Black Friday!

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA