REKLAMA

Prezydent z opozycji wcale nie musi oznaczać paraliżu państwa

Wywiad Polityczny
Data emisji:
2020-06-15 18:00
Prowadzący:
Czas trwania:
22:08 min.
Udostępnij:

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
dzień dobry państwu przy mikrofonie Karolina Lewicka to jest wywiad polityczne nieco dłuższe trwające do dziewiętnastej od 17 dziewiętnasty ze względu na gorący czas kampanijny, w którym Polska akurat się znajduje czas na naszego kolejnego gościa prof. Tomasz Słomka uniwersytety warszawski dzień dobry panie profesorze czy nagrywanie redaktor dzień dobry państwu 1 z wątków w tej kampanii to opowieść o wojnie na górze stąd też chciałabym z pana profesorem rozmawiać o Rozwiń » takim zjawisku, jakim jest kohabitacja, ale na początek kilka cytatów z polskich polityków Jarosław Kaczyński nikt rozsądny nie może już liczyć na konstruktywną postawę koalicji Obywatelskiej lub wyłonionego przez formację kandydata na prezydenta jego zwycięstwo oznaczałoby ciężki kryzys polityczny społeczny moralny premier Mateusz Morawiecki bez konstruktywnego prezydenta w Polsce groziłby paraliż, który dla obywateli zaowocowały brakiem pomocy lub pomocą ograniczoną potrzeba jedności między władzą wykonawczą ustawodawczą między Sejmem Senatem prezydentem rządem samorządem jeszcze Krzysztof Szczerski Tomasz Grodzki jest dzisiaj emanacją opozycji widać że, gdyby doszło do zmiany w Pałacu Prezydenckim to cała Polska byłaby tak sparaliżowane jak sparaliżowane są dzisiaj pracę parlamentarne to zawsze musi tak wyglądać, że władza wykonawcza podzielona między 2 siły polityczne to będzie para już wojna na górze niemożność przeforsowania kogokolwiek rozwiązania oczywiście, że tak nie musi nie może wyglądać i mamy liczne przypadki, że wyglądało to inaczej tak, by każdy mówiący, kiedy słucham cytatów przez panią redaktor przywoływanych to przypomniał mi się czasy, kiedy prezydentem był obrońca Komorowski, a większość w parlamencie, a więc rządy sprawowała koalicja Platformy Obywatelskiej polskiego tańca Ludowego wtedy ten stan był przedstawiany jako bardzo szkodliwe, bo przecież występuje kumulacja w 1 obozie wszystkich ośrodków władzy pamiętam też, że ośrodki polityczne, które są dzisiaj skupione wokół Jarosława Kaczyńskiego bardzo krytykowały to, że prezydent był Aleksander Kwaśniewski, a większość sprawowała koalicja SLD i polskiego Stronnictwa Ludowego, a zatem jak widać bardzo wiele zależy od tego, jakiej sytuacji znajduje się dane obóz polityczny i teraz już bardzo konkretnie, wpadając na pytania pani redaktor nie nie musi wyglądać, ale w ten sposób, że jeżeli mamy prezydenta z innej opcji politycznej, a większość parlamentarna ma konkretnie sejmową często od nich zależy kształtowanie ukształtowanie się rządu, a właśnie te większość ich rząd z innej opcji politycznej to musi oznaczać to paraliż ja wręcz od 2015 roku postawiłem taką tezę czy nawet hipotezy nie przypuszczenia pewnik, że potrzebujemy czegoś takiego kapitan ja w warunkach, kiedy 1 obóz polityczny wpatrzone swoją charyzmatyczną większość stosujące tak naprawdę siła większości, słuchając argumentów Demokratycznej opozycji próbuje przeforsować swoje koncepcje bez patrzenia na konsekwencje przede wszystkim konstytucyjna, więc teza polega moja na tym, że kapitulacja jest pewnym elementem zbawienia ustrojowego nie zagrożeniem jest elementem równowagi pożądanej w systemie, a nie czegoś co co wywołuje tylko chaos wtóruje panu redaktor Baczyński wpolityce, pisząc o zaletach takiego rozwiązania prezydenckie prawo weta zmusza większość rządową jakieś formy współżycia z opozycją uzgadniania albo, chociaż uwzględniania innych punktu widzenia poza własnym prezydent ma też instrumenty prawne i polityczna, by łagodzić intensywność rozmaitych niszczących wojen domowych rządu z samorządami miast ze wsią bezbożników z bieżącymi ludu z elitami generalnie chodzi przede wszystkim o to, że prawo sprawiedliwość politycznie ani chwilowa opozycję przez ostatnie lata, odbierając prawo głosu albo, redukując to prawo głosu 30 sekund, łamiąc konstytucję, zmieniając konstytucję ustawami i rzeczywiście teraz taką agitację jawi się jako rodzaj politycznego bezpiecznika oczywiście tak jest politologii bardzo taka ciekawa teoria używana nazwano ją teorią graczy to polega to dużym skrócie na tym, że system polityczny system ustrojowy państwa sprzęgnięte są takie instytucje, które mają po ściągi, acz większość rządzącą, która miałaby pokusę przekraczania pewnych granic czy szczególnie konstytucyjnych i można widzieć, że w naszym systemie, gdybyśmy przyjrzeli jego konstrukcji takim graczem weto jest Trybunał Konstytucyjny oczywiście w obecnym stanie funkcjonowania Trybunału Konstytucyjnego strachu takie walory, ale okazuje się, że ukazała się inna formuła, której się, o której nie przewidzieliśmy jeszcze przed wyborami 2019 roku Senat Senat, który zawsze był można być powieleniem tej większości, która jest w sejmie nagle pokazał, że przy zmienionej konfiguracji politycznej może być elementem poszukiwania takiej większości na końcu prezydent prezydent za pomocą takich uprawnień jak inicjatywa ustawodawcza jak oczywiście to co pani redaktor wspomniała weto ustawodawcze, bo to jest na można być swoista broń atomowa prezydenta w naszym systemie ta większość kwalifikowana, którą obciążony jest weto może być bardzo skutecznym elementem, ale też wiele innych mechanizmów, które prezydent może jako arbiter systemie politycznym wykonywać, a więc to jest bardzo istotne elementy i teraz, jeżeli prezydent i Senat rzeczywiście będą z innej opcji politycznej to okaże się, że nie uda się już tak prosto działać za pomocą Naki siły na większości parlamentarnej i rzeczywiście trzeba będzie liczyć się ze zdaniem opozycji, ale też z drugiej strony prezydent nie może być reprezentantem czegoś takiego co nas nazwalibyśmy opozycją totalną ja wiem jak bardzo źle brzmią w Polsce te określenia, ale myślę, że Rafał Trzaskowski zauważył słusznie, że byłoby błędem patrzenie narody prezydent jako bezwzględnego gracza na to uwagę mówił o tym w Poznaniu że, że prezydent totalny nie będzie, a od razu chciałbym pana profesora, skąd skoro pan profesor o tym, wspomniał pytać o ocenę tylko imitacją ani Sejm Senat czy rzeczywiście sytuacja niespotykana w trzeciej RP, kiedy Senat jest z inną większością niższe niż Sejm widzieliśmy co się działo, kiedy Senat 30 dni procedował tyle ile mu się należy nad ustawą o wyborach korespondencyjnych, jaką rację wtedy skutecznie Prawo i Sprawiedliwość, kto grają na zwłokę torpedują wybory to odbierają Polakom prawo głosu pani redaktor tak się na to z ogromnym niedowierzaniem, a chodzi o oczywiście na komentowanie tego co czyni Senat pani redaktor litościwie nie przytoczyła chociażby pasków, które pokazywał się w telewizji rządowej, na które komentowały piętnasty dzień zwłoki Senatu właśnie jeszcze jeszcze bardziej dobitnie, że prace Senatu grozi życiu zdrowiu Polaków, więc to był istotny wstrząs dla badacza jak można postrzegać takiej drugiej Izby, zanim jeszcze 1 cytat z nazwiska, bo on nie jest potrzebne 1 posłów koalicji rządzącej powiedział, że Senat zapomniał się i zachodnią, że jest od pracy ani od myślenia, a chciałem właśnie przypomnieć bardzo wyraźnie, że kiedy myślimy o filozofii polskiej drugiej Izby to ta filozofia opiera się na przekonaniu, że Senat jest Izbą refleksji zadumy zadumy refleksji zadumy przede wszystkim na tworzonym prawem i nad nad tym co zrobiła pierwsza izba ta izba można powiedzieć, która jest politycznie nabuzowany przepraszam za to aż do refleksji myślenie niewątpliwie się przydaje dokończy pan swoją myśl panie profesorze tuż po informacjach wtedy też poproszę o to ocenę tej kombinacji najmniej Sejm Senat dzień dobry państwu przy mikrofonie Karina Lewicka jest z nami nasz gość prof. Tomasz Słomka katedra systemów politycznych Uniwersytet warszawski raz jeszcze dzień dobry panie profesorze witam pani redaktor państwa ono przed informacjami przypominał pan politykowi zjednoczonej prawicy, który wzywał Senat do tego, by pracowała nie myślał, że jednak izba wyższa jest w swym zamyśle konstrukcji Izbą refleksji zadumy tak jest i będę się tego trzymał i pani redaktor prosiła też ocena tego funkcjonowania Senatu no nowych krajach i myślę, że kadencja okresie 2019 roku rozpoczęła bardzo wyraźnie pokazała właśnie jak może funkcjonować Senat przy zmienionych przesuniętych nieco realiach politycznych między pierwszą drugą, a drugą Izbą po pierwsze, wcale nie chciał oceniać, że Senat służy do tego, aby dystrybuować to co robi większość ma chyba przyzwyczailiśmy się już nawet nieco myśli, że parlament pracuje niczym maszynka do głosowania, że proces ustawodawczy toczy się lawinowo toczy się w sposób właściwy niedookreślony czasowo co mam namyśli bardzo często ustawy konstytucja nawet regulaminy szczególnie regulamin Sejmu mówi o innych rozwiązaniach praktyka pokazuje nam inne rozwiązania np. o procedowaniu z prawem wyborczym przecież, jeżeli zmieniamy kodeks w tym kodeks wyborczy to potrzebujemy regulować regulamin rzecz ujmując pewnego czasu na refleksję to bardzo poważna zmiana tymczasem przyjęła się chyba norma u nas w pierwszej izbie, że kodeks wyborczy proceduje się godziny na godzinę Senat próbuje te sytuacje nieco odwrócić, ale oczywiście przy tak spolaryzowanej scenie politycznej spotykają go zarzuty, że jest to oczywiście torpedowanie działań większości sejmowej oczywiście z drugiej strony jest to dość wygodny element politycznie, żeby trochę większe podenerwowanie i pokazać, że rzeczywiście parlament może funkcjonować inaczej, że można pytać się specjalistów danej dziedzinie jak należy rozwiązywać w problemy, że można konsultować to w ramach różnego rodzaju układów politycznych ja Reasumując, ocenia działania Senatu jako działania przynależne po prostu ustrojowo drugiej izbie samo zjawisko kawitacji chciałbym pana profesora zapytać ojczyzną jest kohabitacji Francja konstytucja pięćdziesiątego ósmego roku, gdy egzekutywa jest pod względem politycznym jednorodna to prezydent korzysta de facto kompetencji premiera, gdy zostaje politycznie rozdzielona Noto także pozycja prezydenta jest redukowane wówczas rząd prezydent mogą albo współpracować albo rywalizować oczywiście u nas taką agitację przybiera inną postać inną skalę niż we Francji dokładnie tak i to jest pierwsza dziękuję pani redaktor za podsumowanie tego tej różnicy pierwszą rzeczą jest to, że agitacja różnych rozwiązaniach ustrojowych różne oczywiście będzie się przejawiała tak nawet niektórzy znawcy przedmiotu toczą spór czy w ogóle w Polsce można mówić o takim modelu koabitacji, bo przecież we Francji rzeczywiście prezydent jest realnym szefem egzekutywy jest realnym szefem rządu politycznym zwierzchnikiem, a zatem tak naprawdę to do niego należy to klub prowadzenia nawy Państwowej w naszych realiach 100 czterdziesty szósty artykuł konstytucji nie daje nam żadnych wątpliwości to rada ministrów prowadzi politykę wewnętrzną zagraniczną Rzeczypospolitej polskiej zaś prezydent jest pewnego rodzaju gwarantem pewnych wartości jest można powiedzieć kontrolerem ustrojowym pewnych procesów, ale na pewno nie jest szefem władzy wykonawczej, a zatem jest to pierwsza specyfika, którą należy tutaj od tej należy tutaj pamięta, ale nie zmienia faktu, że Polski prezydent ten model polskiej prezydentury jest modelem prezydentury aktywnej i może bardzo bardzo silnie wpływać jednak na to co robi rząd to jeszcze rozmawiamy o polskiej praktyce koabitacji mniej, bo mamy 2 takie momenty lata 972001 i 20072010 pierwszy okres to wiadomo 1005. roku zwycięża w wyborach prezydenckich Aleksander Kwaśniewski w dziewięćdziesiątym siódmym roku został ukonstytuowany rząd AWS-u i on trwa 2001 roku w 2000 roku Aleksander Kwaśniewski zwalcza reelekcję, więc przez 4 lata ubiegłe emitują na jakim idzie jednak, jeżeli mogę tylko 1 uwagę poczynić wstępną to mamy jeszcze 1 ciekawy przypadek kawitacji on jest troszkę zapomniany, ale myślę, że to jest jak ciekawy początek naszego procesu demokratyzacji ta prezydentura Wojciecha Jaruzelskiego rząd Tadeusza mazowieckiego Jaruzelski nie przeszkadzały wspominał Tadeusz Mazowiecki pogorszyła co udawali chciałem zaznaczyć, że było to jacy ciekawe doświadczenie, bo przecież mieć prezydenta nie też innego obozu politycznego to innego obozu historycznego reżimu, który odchodził i okazuje się, że ten prezydent, którego podejrzewano, że będzie wykorzystywał wręcz dyktatorskie mechanizmy nomen omen konstytucja ówczesna dawała mu bardzo silne elementy blokujące nie wykorzystał ich, więc mamy pierwszy przypadek niezwykle ciekawy bardzo konstruktywnego podejścia prezydenta nawet do tego stopnia, że jak z różnych źródeł wiemy przedstawiciele rządu mazowieckiego sądowa i prezydenta Jaruzelskiego czy na pewno czy na pewno chce ustępować dziewięćdziesiątym roku SO urzędu, bo przecież jego kadencja jeszcze trwa, a przypomnę, że kadencja trwa wówczas 6 lat, a nie nie 5 natomiast wracając tutaj do tej kapitan niezwykle ciekawej Aleksandra Kwaśniewskiego z rządem AWS Unii Wolności to zaczęło się od wielkiego tąpnięcia było trochę jak u Alfreda Hitchcocka rząd prezydent pokłócili się pewne kluczowe dziedziny jak np. zwierzchnictwo nad siłami zbrojnymi polityka zagraniczna np. był bardzo znaczący spór między prezydentem premierem ministrem kierunkiem, kto tak naprawdę decyduje o powołaniu odwołaniu ambasadorów, ale te to spięcie w początkowej 1 na pewno nauczyło to widać w dalszej części tej współpracy 1 nauczyło obie strony, że taki konstytucja zbudowana, że ona naprawdę opiera się na zasadzie współdziałania władz też trochę zapomniany element one w preambule konstytucyjnej, czego czytać łącznie z art. 10 jest napisane, że podział równowaga no właśnie i spraw było biorąc współdziałanie władz, że okazuje się, że nie da rady rząd przeforsować tego kandydata na ambasadora bez woli prezydenta, a z drugiej strony prezent nikogo nie powoła, jeżeli nie będzie wniosku rządowego podobnie w polityce bezpieczeństwa, a więc zrozumiały 2 ośrodki, że trzeba po prostu współpracować i chcę powiedzieć, że mam wrażenie, iż po dziewięćdziesiątym ósmy roku tak naprawdę była to niezwykle udana współpraca prezydenta i rządu nawet do tego stopnia, że prezydent kilka razy przeciwstawił się własnemu obozowi politycznemu np. kwestii wyborów samorządowych idąc na rękę rządowi, a więc naprawdę można dowieść, że konstruktywne mogą być przejaw kohabitacji to teraz lata 20072010 w 2007 PiS po 2 latach rządów oddaje władzę są przyspieszone wybory zwycięża Platforma tworzy rząd z PSL-em, ale prezydentem nadal jest Lech Kaczyński będzie niemal do końca kadencji wiemy nie katastrofa Smoleńska w kwietniu nie pozwolił tej kadencji dokończyć za polem szczególnie zaciętej rywalizacji będzie tutaj polityka zagraniczna tu dojdzie do takich ekscesów, które to, które były kuriozalne jak słynna walka o krzesło na szczyt rady Europejskiej tak jest w ogóle początek rządów Platformy Obywatelskiej również zaczął się od wielkiego spięcia, aczkolwiek można powiedzieć bardziej w sferze symbolicznej niższe niż realnej władzy prezydent chciał pogratulować nowej większości tego, że trzeba będzie, że będzie mogła tworzyć rząd trzeba będzie ten rząd po prostu powołać bardzo ciekawym przejawem jest też tej współpracy jest też element można powiedzieć liczb, bo ilościowy chodzi o zawetowanie ustaw, o ile tylko zawetowania właściwie do Unii obecny w czasie, kiedy prezydent Kaczyński funkcjonował rządem Jarosława Kaczyńskiego natomiast później rzeczywiście kilkanaście razy 7 na radzie 17 tak jest łącznik ma 18 zawetowania prezydent Kaczyński odnotował na swoim koncie on się pojawiły właśnie nawet ta ilościowa kwestia wiele mówi rzeczywiście polityka zagraniczna temu bardzo ciekawy element tego co cechowało współpraca rządu Tuska i prezydenta Kaczyńskiego dodajmy, że w dużej mierze ten konflikt między rządem, a prezydentem wynikał z akt praktyki wdrażanej okresie, kiedy rządzi Jarosław Kaczyński był premierem Otóż Jarosław Kaczyński, który widać to wyraźnie niezbyt dobrze orientuje się w polityce zagranicznej niezbyt dobrze się czuję w tej w tej dziedzinie po jego tak naprawdę imperium imperium spraw wewnętrznych i to podobnie, ale wrażeń tak tak od topole plan bratu przekazał Lechowi Kaczyńskiemu tak naprawdę koordynację polityki zagranicznej i widzieliśmy prezydenta na posiedzeniach rady Europejskiej widzieliśmy prezydenta na szczytach natowskich i innych istotnych międzynarodowych wydarzeniach konwentykle ach, i bardzo ciężko było Lechowi Kaczyńskiemu po zwycięstwie Platformy Obywatelskiej przyjąć do wiadomości, że właściwie nie może już wykorzystywać w takim zakresie swoich możliwości politycznych jak do tej pory takie jak wspomniała o tym, sporze tzw. krzesło czy tak jest, ale te odnoszą jeszcze jedno zdanie, bo jesteśmy po czasie panie profesorze skończyła się na Trybunale Konstytucyjnym to jest jakby symboliczne dopełnienie tego tego sporu Trybunał Konstytucyjny rozstrzygnąć musiał spór w ramach kapitalizacji i całe szczęście, że jeszcze wtedy ten kontrolą Konstytucyjny funkcjonował jak należy i symboliczne było to, że w tym orzeczeniu było takie zdanie, że zachodzi konieczność współdziałania obydwu organów w celu zapewnienia jednolitości działań podejmowanych w imieniu państwa rzeczywiście to powinno być motto, które przyświeca wszystkim politykom względu NATO jak urzędzie siedzą bardzo dziękuję panie profesorze ze spotkania dziękuję uprzejmie prof. Tomasz Słomka Uniwersytet warszawski naszym gościom czas na informację Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: WYWIAD POLITYCZNY

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Podcasty TOK FM oraz radio TOK+Muzyka bez reklam - teraz 40% taniej w zimowej promocji!

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA