REKLAMA

"Gorąca linia może nie uratowała świata, ale na pewno parokrotnie zapobiegła stracie życia ludzkiego"

Weekendowy Poranek - Maciej Zakrocki
Data emisji:
2020-06-20 07:40
Prowadzący:
Czas trwania:
16:42 min.
Udostępnij:

20 czerwca 1963 – USA i ZSRR podpisały w Genewie umowę o zainstalowaniu tzw. „gorącej linii”. O jej historii i znaczeniu opowiadał prof. Jacek Tebinka historyk z Uniwersytetu Gdańskiego.

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
Maciej Rakowski dzień dobry raz jeszcze kolejna część piątkowego poranka będzie jakimś sensie też związana z Rosją, ale bardziej może trzeba by powiedzieć ze związkiem Radzieckim, bo nawiązujemy do kalendarium, którym wspominałem podczas naszego pierwszego spotkania, a dokładnie do daty 20czerwca 1963 roku wtedy właśnie związek radziecki w Genewie podpisał ze Stanami Zjednoczonymi umowę o zainstalowaniu tzw. gorącej linii z linii, która umożliwiałaby przywódcom obu Rozwiń » państw możliwość szybkiego kontaktu, szczególnie że czasy wtedy były rzeczywiście gorące i tak gorąca linia miała powodować, żeby w sytuacjach bardzo kryzysowych krytycznych trochę schładzać to napięcie są to była gorąca linia, dlaczego powstała czy się sprawdziła czy rzeczywiście również ona przyczyniła się do tego, że tamten świat mocno skonfliktowany nie doprowadził do globalnego konfliktu jest z nami pan prof. Jacek Glinka historyk z uniwersytetu gdańskiego dzień dobry panie profesorze dzień dobry panie redaktorze dzień dobry państwu ten konflikt między związkiem Radzieckim Stanami Zjednoczonymi właściwie zaczyna w ostatnich dniach drugiej wojny światowej nawet tak bym chyba powiedział, tym bardziej że pojawia się na urzędzie Prezydenckim w stanach Zjednoczonych Harry Truman, który już nie jest tak zakochany wstawienie jak prezydent Roosevelt byli po prostu wybucha zimna wojna jak się wtedy kontaktowali przywódcy największych mocarstw kontaktowali się można powiedzieć z tradycyjnymi metodami też nie była wyższy w sensie technicznym dyplomację 19 wieczna po prostu ambasady Stanów zjednoczonych w Moskwie ambasada związku Radzieckiego w Waszyngtonie służyły jako pośredni, który przekazywał przekazywał listę świat Stalina Roosevelta czy Stalina do do prezydenta Trumana i odwrotnie pisma liści jeśli były dłuższe wysłano za pomocą kurierów mając to zabierało kilka dni uczestnik podróży lotniczych, żeby pokonać pokonać tą drogę następnie ambasady przekazywał albo białym domu albo w departamencie stanu bądź bądź odwrotnie jeśli była jakaś nowa pilna sprawa nad wysłano zaszyfrowane depesze drogą radiową ze względu na na czas szyfrowania deszyfrowania część nie była zbyt zbyt długa i to właśnie problem zajmowało dużo czasu, żeby przekazać jakieś pilne ważne informacje nikt nie koniec nie kontaktowali się przynajmniej ci 2 przywódcy drogą telefoniczną, ale zwróćmy uwagę, że po drugiej po 40 przy ówczesnej środkach technicznych to rozmowy telefoniczne zimują w tej kwestii języka między Moskwą Waszyngtonem były raczej dosyć dosyć niezbyt pewnym środkiem komunikacji także tradycyjna poczta dyplomatyczna listy depesze z nieba nie było mowy o tym, żeby, żeby szybko przekazać tą drogą informacji z 1 stolicy drugi, a czy w jakim sensie podpowiedzią, że taką szybszą formą łączności może być właśnie taka bezpośrednia łączność telefoniczna, a mówi o tym, m.in. dlatego że we wrześniu 1956 roku zaczyna funkcjonować położony na dnie Atlantyku taki kabel po prostu telefoniczny wielka inwestycja co prawda głównie płacili za nią Amerykanie Brytyjczycy no ale już można powiedzieć jakaś infrastruktura do szybkiej komunikacji była stworzona czy Rosjanie byli poza tym projektem mi właściwie no czy czy sam kabel nie jest na tyle bezpieczny w sytuacji, kiedy mają rozmawiać najważniejsi ludzie tego świata, że jakoś fakt położenia tego kabla nie zmienia specjalnie właśnie tej metody komunikacji co to co prawda, której WHO trudno udzielić jednoznacznej odpowiedzi, dlaczego zajęło to zajęło kilka lat, zanim Waszyngton i Moskwa porozumiały się co do tego, że należy ustanowić to co nazwano właśnie tą hopla gorącą linię, ale zaznaczmy, że że, mimo że możliwość telefonicznych ona nigdy nie była linią MD rocznie nie dawał możliwości próby rozmów telefonicznych to była linia 3000 trzeciego roku do daleko PiS, czyli nie tylko gry w telegraficznym urządzenie drukujące na ma dla tych słuchaczy, którzy z tamtych czasów co zrozumiałe nie nie nie pamiętają kryzys piszą szóstym roku chociażby inwazja radziecka na na Węgry na wcześniejszy wciąż w tym samym czasie mającymi kryzys Sueski czyli, czyli brytyjska francuska izraelska awantura polską po kolonialne i inwazja na Egipt to było wydarzenie już te powinny, gdy powinno powinny dać nowa do zrozumienia w obu stolicach, że warto byłoby warto byłoby jednak unowocześnić sposoby komunikacji takich pilnych sprawach na dzisiejszą drugi rok kryzys kubański październik, kiedy świat stanął na na krawędzi groźby nuklearnej to czas, kiedy kij, który dał do myślenia jednak i Kościołowi i z drugiej strony internetowej Canadian moja i biurokracją w obu stolicach, aby podjąć działania na rzecz bardziej nowoczesnych środków komunikacji w pilnych przypadkach to może dobrze byłoby słuchaczom przypomnieć właśnie m.in. na czym polega dramaturgia kryzysu kubańskiego i dlaczego on tak mocno uzmysłowił i Chruszczowa owi Kennedy Emu wtedy, że ta bezpośrednia łączność jest potrzebna dla ci, którzy może oglądali filmy czy dokumentalne fabularne opowiadające o kryzysie kryzysie kubańskim na pewno przynajmniej pamiętają, że tam rzeczywiście mogło dojść do odpalenia strategicznej broni atomowej tak tak pewne jest pan bardzo interesujący film fabularny taki paradokument 13 dni, bo tyle w zasadzie kryzys trwał w praktyce trochę trochę dłużej w związku Radzieckim postanowił, ponieważ miał mniej rakiet dalekiego zasięgu balistycznych, które w stanie osiągnąć terytorium związku Radzieckiego terytorium Stanów zjednoczonych i w ten sposób zaatakować amerykańskiego przeciwnika postanowił ten dystans wyrównać rozwieszając rakiety średniego zasięgu na terenie Kuby rządzonej przez Fidela Castro, który budował tam reżim komunistyczny części trochę przymuszony amerykańskimi działaniami, które prowadzi, które w kręgu jego obalenie w ten sposób powstał tam są kubańską radzieckich Rosjanie myśleli, że uda im się rakiety rozmieści postawić stan gotowości taki sposób Amerykanie nie zauważą Amerykanie dosyć późnej fazie jednak zorientowali się dzięki wywiadowi lotniczemu informacjom od agenta płk. Pieńkowskiego Rosjanie rozśmieszają te, kiedy pamiętajmy, że Amerykanie mieli podobne podobną broń na terenie na terenie Turcji co co Chruszczowa bardzo irytowało stany Zjednoczone były faktem rozmieszczenia rakiet, bo w zasadzie kilkanaście minut lotu od Waszyngtonu, które tyle zabrało był uderzenie rakietowe już nie było celem celem Chruszczowa na Waszyngton postanowiły ostro działać, chociaż krew i Puszczy ma Pentagon przed dokonaniem zbrojnej inwazji na Kubę zażądał nałożył blokadę Kuby morską zażądało związku reńskiego wycofania wszelkich ofensywnych środków, które zostały rozmieszczone na Kubie w każdym momencie tego kryzysu szczególnie wtedy, kiedy np. zestrzelono zwiadowczy samolot lub Wanat na temat Kuba amerykański konflikt musi przerodzić w co palenie atomowe, tym bardziej że Amerykanie nie widzieli związek radziecki rozmieścił niż taktyczną broń nuklearną na Kubie, czyli dziwnym wypadku ma takie dosyć prymitywne pociski manewrujące właśnie bardzo rozbudowaną wersję niemieckich pocisków 1 na mana mana na Kubie i te pociski miały być użyte pociski są trujące mają być użyte przeciwko ewentualnemu plików Flocie amerykański, gdyby dokonano, gdyby dokonano ataku rozkaz miał wydać Moskwa dowódca dowódca wojsk, by radzieckich przeszłam na Kubie nie miał takich uprawnień ale, ale groźba groźba tego, że świat może ten przestanie istnieć, ale ale, ale dojdzie do wojny atomowej była bardzo bliska taki najbardziej dramatyczny moment zimnej wojny ci już trochę zapomniane wobec wszystkich konfliktów które, które przeżyliśmy późniejszy przeżywamy dzisiaj no właśnie, ale to wtedy ujawniło się jak bardzo przydałaby się taka gorąca linia stąd m.in. no ten ten dokument po podpisanym 20czerwca 60 tego trzeciego roku w Genewie cała ta uroczystość podpisania była poprzedzona dość ważnym wystąpieniem prezydenta Kennedy ego 10czerwca 60 tego trzeciego roku na Uniwersytecie w Waszyngtonie, gdzie mówi się rząd złożył taką właśnie deklaracje pokoju prawda mówił wszyscy mieszkamy na tej małej planecie wszyscy oddychamy tym samym powietrzem wszyscy troszczymy się przyszłość naszych dzieci i wszyscy jesteśmy śmiertelni mówi się że, że to bardzo ujęło Chruszczowa no i m.in. może ułatwiło dogadanie się właśnie w kwestii tej tej gorącej linii pan wspomniał o tym, że to była, że to był system takich daleko wpisów, a nie czerwony telefon, jaki pojawia się w niektórych szpiegowskich filmach czy ta za czy politycznych jest thriller ach czy rzeczywiście dotąd ułatwiało czy rzeczywiście to przyspieszało komunikacja przede wszystkim czy rzeczywiście prezydenci przywódcy zaczęli z tego korzystać tak tak korzystali z tego, chociaż nie aż tak często jak nam się mogło wydawać pamiętajmy, że idea jednak było nasz pomysł taki, żeby używać tego tego, czego środka technicznego, które kilka słów powiemy wewnątrz momentach takich ile np. doszłoby dziś eksplozji nuklearnej jak już incydentu wojskowego między między obu stronami, gdyby doszło do wybuchu jakiegoś nagłego konfliktu jak winnej części świata pamiętajmy, że przez istotą zimnej wojny konflikt lokalny, w których stany Zjednoczone i związek reński stawały po o różnych po różnych stronach nie miała linia służyć przesłaniu grzecznościowych życia, chociaż akurat operatorzy 12 stronę z biedy drugiej stronie z okazji nowego roku to uczyni wspomnimy kilka słów środek technicznych uwag technicznych aspektach czy po 12 stronie umieszczono 4 daleko PiS zmieni się tutaj urządzeniami Amerykanie Rosjanie amerykańskie były były były na Kremlu radzieckiej w Pentagonie w osiemdziesiątym szóstym roku dopiero wykonano wszystko technicznego jest i u dodano też też urządzenia typu faks i dające możliwość po prostu kopiowania tekstu mapy zdjęcia na taki pomysł kiepskiej jakości przesłania tysiące km dalej już po upadku zimnej wojny tu inna epoka 22008 roku zastąpiono je z komputerami można powiedzieć zaczęto porozumiewać się e-mailami niektórzy też czas, kiedy rozmowy telefoniczne odgrywają coraz istotniejszą rolę bardzo taki wideokonferencji, ale co jeszcze na jakim ciekawymi mało znanym aspektem to, że to daleko PiS czy potem faksy były też szyfrowane i tutaj wg problem, bo ani 1 ani druga strona nie zamierzała swoich urządzeń technicznych szyfrujących przekazywać przekazywać to w stolicy drugiego wrogiego państwa posługiwano się, więc urządzeniami stosującymi wprawiły nas, które były komercyjnej sprzedaży najpierw taką dosyć prymitywną dzisiejszy oczywiście czasy norweską maszynę szykującą się na od 1980 roku niemieckim z mężem, ale były to maszyny komercyjne dające jednak dającą pewność że, że nikt nie zdoła tych depesz odpowiedzmy Leonida Breżniewa do drzwi Cartera czy Ronalda Reagana Gorbaczowa odczytać, ale wracając bez pytania to nie posługiwano się jednak tymi urządzeniami to łącznością gorącej linii czy za pomocą gorącej linii nazbyt często Night w momencie jakiś uważa dać niespodziewanych konfliktów tak parokrotnie może nie tyle pomogła Tallinie ocalić świat, ale na pewno zapobiegła zapobiegła stracie życia ludzkiego no oczywiście znane są te przypadki szczególnie z tego okresu jak pan mówi właśnie bardziej jeszcze gorących relacji wschód zachód chociażby w czasie wojny nie wiem pakistańskiego indyjskiej siedemdziesiątym pierwszym czy wojny Jom Kippur siedemdziesiątym trzecim gdzieś te kontakty się wtedy sprzedawały no może tylko warto jeszcze na sam koniec powiedzieć, że ta linia zasadzie funkcjonuje, bo mówi się, że w 2016 roku w listopadzie przy pomocy gorącej linii biały dom przekazał Kremlowi ostrzeżenie, żeby Rosja nie starała się wpływać na przebieg wyborów na nowego prezydenta Stanów zjednoczonych podobno trochę pomogło, choć trudno ocenić jak bardzo, więc linia rozumiem istnieje do dzisiaj taki istnieje istnieje dzisiaj, a czy wczesną dzisiaj to nowoczesne środki techniczne poza nią dają też możliwości możliwość możliwość różnego rodzaju telekonferencji wideokonferencji, ale pamiętajmy, że jednak będą to główną zasadę zalet emisji i prostota to, że wysyłamy po rosyjsku depesze rzeczy czy dłuższy list to przychód z 1 pana w tym wypadku przywódcy Rosji do Waszyngtonu w Waszyngtonie jest ona jest ona jest list tłumaczone na język angielski dostarczane prezydentowi Stanów zjednoczonych, trudno więc tak jak przekłamania o Boże coś ktoś nie usłyszy czy źle zrozumiał się nawet wideokonferencji no i tak już kończąc jeśli chodzi o moją wypowiedź odpali to w stanie tego przykład amerykańską amerykańską Radzieckiego były użył też macie pod tym przykładem posługują się też inne państwo gdzieżby indziej i i Pakistan pięknie dziękujemy za opowieść, która zaczyna się właśnie sześćdziesiątym trzecim roku 20czerwca był z nami pan prof. Jacek Glinka historyk Uniwersytetu gdańskiego rozmawialiśmy gorącej linii między Kremlem białym domem, a teraz informacja Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: WEEKENDOWY PORANEK - MACIEJ ZAKROCKI

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Słuchaj podcastów TOK FM bez reklam. Skorzystaj z 40% rabatu w jesiennej promocji. Wybierz pakiet "Aplikacja i WWW" i słuchaj wygodniej z telefonu!

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA