REKLAMA

"To była dla Polski szansa, by wpisać Bema w wizję niepodległościowego prometeizmu"

Weekendowy Poranek - Maciej Zakrocki
Data emisji:
2020-06-20 08:20
Prowadzący:
W studio:
Czas trwania:
16:33 min.
Udostępnij:

20 czerwca 1929 na cmentarzu w syryjskim Aleppo dokonano ekshumacji szczątków gen. Józefa Bema, skąd następnie przewieziono je do Tarnowa. Rozwiń »

O historii i znaczeniu pośmiertnej podróży Bema opowiadał Adam Balcer z Uniwersytetu Warszawskiego i Kolegium Europy Wschodniej, autor podcastu Lechistan na portalu tokfm.pl. Zwiń «

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
Maciej Zakrocki dzień dobry ponownie wracamy do wydarzenia, które wydarzyło się 20czerwca też 1929 roku na cmentarzu w syryjskim Aleppo dokonano ekshumacji szczątków gen. Józefa Bema, a następnie przetransportowano je do Tarnowa, gdzie zostały złożone może część państwa pamięta rozmowę sprzed tygodnia moją panem profesorem głosem, który opowiadał o sprowadzaniu szczątków Słowackiego do Polski to była jakaś taka akcja po przewrocie majowym w Polsce odbudowywania Rozwiń » wspólnoty narodowej po pęknięciu, jaki wywołał przewrót majowy niewykluczone, że ten pomysł sprowadzenia szczątków gen. Józefa Bema do Polski wpisywał się jakoś w tamtą tamtą akcję, ale warto o tym wszystkim opowiedzieć przed wszystkim przypomnieć jak to się stało, że Józef Bem bohater Polski Węgier co najmniej znalazł się w Syrii i tam zginął witał tam był pochowany tę historię przywołana pan Adam Balcer Uniwersytet warszawski aktor podcastu Lechistan na portalu tokfm PL dzień dobry dzień dobry jak słabo pana dzisiaj słyszymy, ale może będzie jakość jak można będzie jakoś lepiej rzeczywiście to na razie brzmi bardzo bardzo słabo może ja poproszę kolegów, żeby jeszcze raz próbowała jakoś wyzwolić, a może teraz troszkę lepiej, ale bardzo mi, ale może spróbujmy zrobić jeszcze raz połączenie w tym czasie jeszcze jakoś państwa na chwilę na chwile może zajmę właśnie historią Józefa Bema Józef Bem urodził się 14marca 1700 dziewięćdziesiątego czwartego roku w Tarnowie bardzo szybko zajął się można powiedzieć fachem wojskowego, bo jak ukończył 15 lat wstąpił do armii Księstwa Warszawskiego pod dowództwem księcia Józefa Poniatowskiego no i potem poszedł do szkoły artylerii i inżynierii zresztą właśnie potem zasłynął czy pamiętamy przede wszystkim jako doskonałego speca od armat i artylerii skończył tę szkołę, a potem w randze porucznika brał udział w kampanii napoleońskiej 1800 dwunastym roku w ma po upadku Napoleona utworzeniu Królestwa polskiego Józef Bem wstąpił do czynnej służby w armii, a także został wykładowcą w szkole zimowej artylerii czy może pan Adam Balcer już z nami ponownie może lepiej dla słyszymy dobry raz jeszcze no chyba jeszcze go nie słyszymy w takim razie pozwolę sobie jeszcze przypomnieć kilka epizodów ważnych życia gen. Józefa Bema sławę taką wojskowego zdobył w trakcie powstania listopadowego brał udział w zwycięskiej bitwie pod Iganiami w bitwie pod Ostrołęką, gdy uratował polską armię przed całkowitym pogromem no i ich zatem właśnie dokonania dostał nominację generalską złoty krzyż Orderu Virtuti Militari no ale później powstanie jak wiemy upadło, więc z wieloma innymi jego uczestnikami wyemigrował do Francji emigracyjne lata Józefa Bema może pominiemy natomiast pewnie ważny jest taki moment, w którym MON pojawia się w 1800 czterdziestym ósmy roku pod Wiedniem czy Wiedniu, a potem po tej właśnie wiedeńskiej przygodzie przedostaje się na Węgry i to najlepiej, żeby pałeczkę przejął nasz gość pan Adam Balcer dzień dobry ponownie dzień dobry o no od razu lepiej jesteśmy w momencie jej pod numer telefonu tak słyszałem, że jesteśmy na Węgrzech no właśnie mamy rok czterdziesty ósmy i BM zostaje bohaterem wiosny ludów na Węgrzech warto powiedzieć, abyśmy potem zrozumieli co się z nim tam dzieje, żebyśmy potem zrozumieli jak to się stało, że znalazł się najpierw Turcji, a potem Syrii tak został w Turcji uchodźcą politycznym, dlatego że wcześniej tak jak pan wspomniał był dowódcą całego powstania węgierskiego i tak naprawdę z tych 3 narodów, czyli polskiego tureckiego węgierskiego jeśli mielibyśmy zrobić taką hierarchię dla kogo jest największym bohaterem to ze względu na swoją rolę znaczenie to na pewno dla Węgrów i Turcy byli wtedy pod wielką presją Austrii Rosji, żeby wydać wszystkich uchodźców politycznych wojskowych Polacy oczywiście byli traktowani przez wówczas może być jak terroryści, którzy buntują się wszędzie wzbudzają fermę są rewolucjonistami natomiast Turcja nie ugięła tutaj uzyska pewność, iż wsparcie Wielkiej Brytanii Francji i w efekcie nie tylko Bem, ale spora grupa Polaków pozostała w Turcji tak samo Węgrów otrzymali wówczas to byli przeważnie się wojskowi otrzymali obywatelstwo tureckie zostawili poddanymi imperium osmańskiego i zrobili kariery wojskowe wielu z nich tak jak BM przeszło na islam wcześniej przeszła nowemu Mariusz 1800 pięćdziesiątym roku walec po i nie zrobił większej kariery wojskowej myślę, że to jest to wielka szkoda dla niego, bo był wybitnym dowódcą, gdyby no poziom kilka lat dłużej to nie wykluczam, że nie był Dytko generałem radę patrzą, ale możliwe, że zostałby marszałkiem armii osmańskiej byłby 1 z najważniejszych najważniejszych postaci w historii imperium osmańskiego dziewiętnastym wieku, bo w 1800 pięćdziesiątym czwartym wybuchła wojna krymska bardzo ważna w historii termo swojskiego, ale niestety Bema nie było od kilku lat na świecie, gdyby żył to na pewno byłby bardzo ważnym dowódcą w trakcie tej wojny ja tylko jeszcze do pytam, bo to jest może istotne dla dalszej naszej opowieści pani wspomniała o tym, że on tam podjął decyzję o przyjęciu islamu no i teraz jest właśnie pytanie czy wiemy w jakim stopniu ta decyzja jego była powodowana tą właśnie sytuacją żądań o jego ekstradycję ze strony Rosji czy Austrii, że on w ten sposób uważał, że się jakoś mocniej zakotwiczy tam w tej Turcji no czytaj też jednak był jakiś taki powód nazwijmy bardziej osobisty to myślę, że nie chcę oceniać tej decyzji pod względem motywacji wydają się, że na pewno dla niego najważniejszą kwestią to była walka o niepodległość Polski to w ogóle nie podlega dyskusji pamiętajmy, że to właśnie 1 z 1 z jego ostatnich słów to było prawda, że Polski Polska jeszcze nie zbawił tak i teoretycznie w jego wokół niego było sporo oficerów, którzy zdecydowali się na taki krok on sam miał adiutanta w trakcie wojny wojny o niepodległość Węgier rewolucji węgierskiej, który polskiego też później generała osmańskiego bardzo ciekawą postać barwną szalonego kawalerzysty alkoholika jednocześnie przejść na stan zmieniło jego słabość alkoholu Aleksandra lińskiego i potem prze do historii, które jako skandal pasza i on prawdopodobnie już one wcześniej dotarł do Turcji przed wybuchem po rewolucji węgierskiej i następnie w Turcji trafił na Węgry został adiutantem trzeba już prawdopodobnie wtedy w stroju Osmański jako muzułmanin, bo w latach czterdziestych przyszedł na islam był adiutantem Bema, więc nie było osób wtedy czymś nadzwyczajnym przypadku kadry Oficerskiej polskiej, która właśnie trafiła w węgierskiej czy też zdarzali się oficerowie z różnych krajów europejskich były też większość z nich przechodziła na islam, ale część nie mam się na coś takiego zdecydował i dlatego jest pochowany przypomnijmy w Tarnowie mauzoleum w parku oczywiście ze względu na religię nie było mowy o tym, żeby tylko pochować go w świątyni w Tarnowie, bo tam się urodził natomiast daleko nie zdążyłem powiedzieć właśnie, kiedy przez moment byśmy otwierali, ale na połączenie tak natomiast ja bym jeszcze tylko oczywiście nie chciałbym, żebyśmy zakończyli naszą opowieść mówiąc o tym, że został pochowany w Tarnowie no bo pretekstem do naszego spotkania jest dzisiaj właśnie ta rocznica ekshumacji jego szczątków, ale po w roku 2009. no i tu byłoby pewnie dobrze powiedzieć, skąd w ogóle właśnie ten pomysły w ogóle bardzo ciekawa jest na to pewnie już nie mamy teraz czasu cała historia tej akcji, którą wymyślono w Warszawie prowadzenia szczątków dość powiedzieć tylko, że powołano oczywiście specjalny komitet do spraw sprowadzenia zwłok gen. Prema na czele komitetu stanął płk Emil przed ziemi zyski Krukowi szef departamentu artylerii oczywiście ministerstwa spraw nowych, ale w prezydium znaleźli się uwaga prezydent Rzeczypospolitej Ignacy Mościcki premier minister brawo spiskowych marszałek Piłsudski wicepremier Kazimierz Bartel minister spraw zagranicznych August Zalewski oraz minister Anną z Węgier Alexander Bell dziecka i Turcji tutaj już, aby się wie czy dobrze nie nazwisko MLB ja jak Klicha do w każdym dlatego, że to była taka wielka Państwowa sprawa wprowadzenia tych dwu tak przypomnijmy, że to była rocznica upadku rewolucji 80 ta węgierskiej i generalnie będą dla tej elity sanacyjnej dla tych wszystkich polityków, których pan wymienił, że często wywodzili się tradycji prawda tak jak Piłsudski PPS organizacji bojowej to tego typu właśnie walka za wolność waszą naszą udział w rewolucjach pan wspomniał taką dumą można być dowódcą de facto rewolucji BM rewolucję w Wiedniu tak to było bardzo ważne, żeby odwoływać się do tej tradycji po drugie, Bem jako gen. Osmański który, ale po wówczas, kiedy do przeprowadzono ekshumację nie było częścią imperium osmańskiego imperium osmańskiego nie byłoby Republika turecka, a Aleppo było w Syrii, która była wówczas protektoratem francuskim tutaj jeszcze Francja była włączona przypomnijmy, że dokonywano ekshumacji to pierwsze 2 hymny, które zagrano to był hymny Polski hymn francuski Francuzi wiedzą, że będę muzułmaninem zapewni coś takiego, że Gwardię honorową pełniła wtedy straż przy tych prawda podczas ekshumacji przy szczątkach Bema to byli żołnierze marokański muzułmanie Berberowie z protektoratu francuskiego z Afryki północnej i następnie trumna ruszyła przez Turcję trafiła do Stambułu, gdzie znowu był odgrywany kolejne hymny turecki Polski dołączyli Węgrzy i następnie Węgry nie są była też dla Polski szansa na to, żeby nie dzisiaj mówimy soft Power miękka siła, żeby razem zorganizować jakąś wielką imprezę z krajami, które dla polskiej były ważne, toteż wpisywało Bema można było wpisać tę wizję Prometeusz wzmóc, czyli wsparcia tutaj była ta wizja, że to Turcja dołączy razem z polską będzie wspierała tendencje niepodległościowe wśród narodów związku Radzieckiego przeważnie często narodów muzułmańskich turkmeńskich albo kaukaskich i następnie trafiła przez Węgry, gdzie rzeczywiście to też nie podlega dyskusji, że tam to było naprawdę wydarzenie jak dzisiaj przyjazd no do niektórych krajów papieża ta, czyli mieliśmy naprawdę setki tysięcy ludzi, które odprowadzały Bema zastępca z tej ostatniej podróży do Polski do Tarnowa tak trumna została wystawiona w Budapeszcie też znowu setki tysięcy ludzi odwiedziło no i następnie Tarnów przypomnijmy, że on się urodził w Tarnowie, ale jeśli ja bym miał wybrać jakiś miasto, które najbardziej z nimi związane to pewne, by pewnie byłby Lwów, bo rodzina jego pochodziła ze Lwowa i on też będzie część swojego życia we Lwowie w bardzo ciekawy przypadek jego biografia jego genealogia rodzinna pod tym względem, że oni się wywodzili jego pradziadek przybył do Lwowa ze Świdnicy koło Wrocławia był Niemcem i stopniowo się z Polonii Giovanni byli mieszczanami, którzy otrzymali szlachectwo awansowali bardzo społecznie, ale to pokazuje związki Śląska ze Lwowem rolę bardzo dużą miast śląskich w tym Wrocławia i rozwoju Lwowa, który co ciekawe potem były bardzo intensywne związki handlowe ekonomiczne Lwowa właśnie zalet po co nas ludzie są zdumieni, ale Lwów odgrywał bardzo ważną rolę w takim handlu pomiędzy Gdańskiem Stambułem, a bliskim Wschodem znakomity historyk francuski brodę nazwał tzw. polskim korytarzem, ale nie zmieni tak jak nam się negatywnie kojarzy tak i który to Lwów w pewnym momencie siedemnastym wieku drugi największy miasto w Rzeczpospolitej po Gdańsku właśnie 3 był taką bramą na wschód na bliski wschód przybywali kupcy z bliskiego Wschodu i też kupcy ze Lwowa ruszali na bliski wschód miasto, którym szczególnie blisko 2 współpracował to było, ale po paradoksalnie tam trafił właśnie Bem i tam umarł no właśnie ciekaw jestem tak już na marginesie to na inną rozmowę czy te liczne delegacje gazety polskiej, które co roku przyjeżdżają od kilku już lat na uroczystości na Węgrzech z okazji rocznicy wiosny ludów stają pod pomnikiem odcinka Bema, bo tak jest na tym pomniku napisane czy w ogóle znają tę historię, ale może może przynajmniej dzisiaj niektórzy z nich i wysłuchali opowieści Adama Balcera autora podcastu Lechistan na portalu tokfm Uniwersytet warszawski bardzo dziękuję za tę rozmowę dziękuję bardzo, nowość dziękujemy pięknymi zapraszamy do wysłuchania informacji Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: WEEKENDOWY PORANEK - MACIEJ ZAKROCKI

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Słuchaj podcastów TOK FM bez reklam. Skorzystaj z 40% rabatu w jesiennej promocji. Wybierz pakiet "Aplikacja i WWW" i słuchaj wygodniej z telefonu!

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA