REKLAMA

Amerykańska polityka historyczna a obalanie pomników

Połączenie
Data emisji:
2020-06-23 14:00
Audycja:
Prowadzący:
Czas trwania:
23:39 min.
Udostępnij:

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
łączenie czternasta 7 Jakub Janiszewski przy mikrofonie znam jest dr Marcin Petelski z Instytutu amerykanistyki i studiów polonijnych Uniwersytetu Jagiellońskiego dzień dobry i dobre będziemy mówili o tym czy prędzej padnie amerykański rasizm czy prędzej pewną pomniki to oczywiście taki początek chyba niezbyt trafne powiem szczerze ten tamten dylemat którymi teraz, choć w głowie ale, choć oczywiście o to co dzieję się amerykańskimi pomnikami, które są teraz niszczone i Rozwiń » masowo usuwano, niemniej Niemcy są też czy należy mówić, że masowo, ale chyba poziom, ponieważ mówimy o symbolach to czytaj czy to będzie masowe czy nie to jest w zasadzie rzecz drugorzędna to są często pomniki, które stały bardzo eksponowanych miejscach mocno kojarzone z takimi punktami historycznymi czy czy symbolicznymi ich usuwanie zawsze będzie budziło kontrowersje jak choćby decyzja, by usunąć Izby reprezentantów portrety czwórki konfederatów Robert handel HRK James o James i Charlie Crist, którzy przewodzili i izbie w dziewiętnastym wieku jako reprezentanci Stanów południowych Stali post po stronie niewolnictwa przeciwstawiali się zniesieniu niewolnictwa choćby ten gest może od niego zacznie im potem będziemy patrzyli na kolejne tak można kilka przykładów też podać bez niesłychanie trudna kwestia, dlatego że rok dotyczy tak naprawdę pytania o to jak w ogóle społeczeństwo powinno im parcie z przeszłością oto pan poruszył pan można znaleźć właśnie w każdym w każdym kraju to jest ważne europejskich, aby zniesienie szukać bez kapoków gen. Franco pani dla państwa ja tego dnia na spocie bardzo to jest pytanie o pomnik we Fran to jest pytanie oraz obsesyjne zmienianie ulic Warszawy ma ono to jest np. nasza Polska próba rozliczenia się z przeszłością znaczy kto zasługuje na to, że mieć tam i nie tej ulicy, kto nie i teraz jak te osoby mierzyć, bo przecież jest tak, że postaci historyczne one są osadzone w jakiej rzeczywistości w przeszłość datę rzadko jest niesłychana rzadkość, żeby człowiek, który funkcjonował w dziewiętnastym 18 przystawał do naszej współczesności kategoriach podzielają naszych poglądów wartości jakich warunkach amerykańskich będą większe dobro, a jeżeli stworzenia takiej postaci jak ma Jefferson 1 z nich ojców założycieli Stanów zjednoczonych też on też w naszej współczesności też jego poglądu w dużej mierze przestała jeść warto Jerzy Waszyngton to jest następny przy przykład pan jest tak, gdyby gdzieś istniała taka demokracja, jaką były stany Zjednoczone przed wojną secesyjną po ucieczce stany Zjednoczone nawet o tym na Donalda Trumpa był pierwszym kraju kuleją potem wszystko była demokracja białego mężczyzny tak faktem jest ona była bardzo ekskluzywna w stosunku do tego jak rzeczy miast Europy, dlatego że na ten cel mając w bankach amerykańskich on ograniczał społeczeństwa z tego względu na znacznej mierze właściciela jednak pamiętajmy, że ta łatwość uzyskania dzień jak własność banku amerykański była 19 duża jak zresztą polega Magdy z ankietowanych gdzieś tam jechać także można było rad po raz pytanie o to pod tą przeszłością robi jak jak wiadomo jedyną właściwie wojną pracę stany Zjednoczone po nim wstrząsnęła Teksasu wojną swoje stany Zjednoczone przypomnijmy, bo wypatrzony przez pryzmat doświadczeń Polski Europejski światowych na wojnie światowej przede wszystkim dla Amerykanów najsłabszą wojna była wojna secesyjna ona zamykała etap sporu w dużej mierze od niewolnic, chociaż trzeba też okazać się od takiej perspektywy ustrojowej chodziło o to, że właściwie pół wziął trochę całą Republikę na zakładnika w sensie, zanim mówi, jeżeli mogę poddać dyskusji z niewoli, a to wychodzimy, by to była wojna o secesję prezydent Kol zareagował w momencie, kiedy pan Zjednoczone postanowiły opuścić Unię jak pani południowe pani opuścić Unię wraz oni jakby powiedzieli później dobrze u nas wygrała wojnę, ale są postaci jakiś chcecie wspólne dla naszej historii to więcej południe pozostał w tej swojej tożsamości tak moglibyśmy rozpocząć odrębną dyskusję na temat tego jak wyglądała sytuacja czarnych Amerykanów, którzy wprawdzie uzyskali Wall, ale pozostali oddzielenie w sensie formalnoprawnym na pół obowiązywał system segregacji rasowej i to trwało właściwie dwudziestego stulecia chciałby druga fala tak się wydaje, chociaż trudno powiedzieć pan takie zastrzeżenie postawił na początku przyszłość pokaże takim zakresie rozliczeń z przyszłością nastąpiło po wrócą wrócą one staną, bo jak muzeum, a no właśnie ja przepraszam, że wyjdę słowo brak może pana taką myśl, że pomniki to najłatwiej zburzyć zdjąć z cokołu to jest najprostsze można zrobić ani w latach 60 Ameryka, a także dziesiąty przeszła taką bazę ożywienia właśnie na tle praw obywatelskich lata pięćdziesiąte to jest początek lata sześćdziesiąte powiedział to jest apogeum to były bardzo trudne lata dla Stanów zjednoczonych w ogóle w Ameryce w stanach Zjednoczonych społeczne przybierają często bardzo dramatyczne formatami jakaś mniejszość upomina się o swoje prawa to upomina się często w sposób bardzo radykalnej dochodzi do tego od tej konfrontacji z większością przypomnijmy, że prezydent Eisenhower, żeby przeforsować w segregację szkolnictwie to rok wysłały jednostki wojsk wiele państw takich światek ta i teraz to jest po tak, by jak sądzę, że obserwujemy też ciąg dalszy tej bardzo czarny identyfikujące się ze sprawą jego tych praw obywatelskich tak szeroko drzwi lewicy liberałów amerykańskich te są terminy wpływa o rozliczenie z przyszłością ja nie jestem przekonany czy ten typ wygrywania Polakach na barki pamięć on jest najlepszą drogą do budowania świadomości to jest rodzaj inżynierii społecznej to znaczy ta druga strona sporu albo 1 został w Polsce Zjednoczonych powiada w ten sposób ostatecznie się powiedzieć to było złe jak byśmy porozmawiali z kimś z południa Stanów zjednoczonych kimś, kto oczywiście nie należy do jakiegoś jakieś grupy 1 miłośników pamięci Konfederacji w kategoriach identyfikowania się idealnie Wolnica lub planu, jakim marginesie tylko mówi o ludziach, którzy identyfikują startą z takim światem, a także stany Zjednoczone poziom identyfikacji z własnym stanem regionem, a nie dość biedy to oni często mówią takim to była nasza przeszłość ona jest zamknięta myśmy powinni taką, broniąc niewolnictwa, ale pani tak oni są przy wiązaniu do tych swoich postaci jest to dziedzictwo tradycji politycznej i dla części społeczeństwa to jest rodzaj takiego rewolucyjnego obłędu to się teraz dzieje to znaczy obalanie pomników postaci prezydenta ktoś był powiedzmy gen. Konfederacji Mazur jest ono pisarz i pamięć, bo jakąś postacią życia intelektualnego może i stąd biorą te napięcia nie wiem już skończyć myślę, że przejdziemy do dodać, że część rozmowy nie wiem na ile mamy do czynienia z czymś co będzie przełomem perspektywy czasu badaczy czy my możemy powiedzieć my powiemy za pół roku za rok, że obserwowaliśmy kolejną falę rozliczenia nie rasizm amerykański z przeszłością amerykańską to jest po prostu 1 eksplozji wyraźne niż ta zdarzają się stany Zjednoczone, a które wynikają także rzeczywistych napięć na tle rasowym to będzie przełom będzie jednak nic do eksplozji znów jak sądy będą następowały, bo obu obalenie pomników nie jest rozwiązaniem problemu prasowych beza no właśnie te są takie pytanie czy rasizm się w stanach Zjednoczonych tak dobrze, dlatego że na pomniku stoi Ulisses Grant dla Krzysztofa Kolumb albo Tomasz Jefferson czy może jednak są inne powody, dla którego ten system się blokuje i konserwuje to jest myślę pytanie czym musimy sobie, które musimy sobie zadać w informacjach z 14 tak 17 łączenie 41424 Jakub Janiszewski przy mikrofonie znam jest dr Marcin Zatorski z Instytutu amerykanistyki i studiów polonijnych Uniwersytetu Jagiellońskiego rozmawiamy o tym co właśnie należałoby nazywać taką trochę rebeliancką rewizją historii Stanów zjednoczonych pod kątem wątków kolonialnych wątków rasistowskich jest to być może przedsięwzięcie o tyle nieszczęsne jednak powiem tak, że nie da się w zasadzie żadnej społeczności w żadnym kraju, który ma długą tradycję znaleźć takiego przywódcę, który do końca pasował do norm etycznych współczesności jednak debata na temat tego co jest moralne kształtuje nowe postawy dowartościowuje nowe trendy czy pewne zjawiska, które kiedyś były piętnowane nie da się dzisiaj rozmawiać o kolonializmie tak jak rozmawiano o tym w dziewiętnastym wieku i słusznie, ale też trudno jest prowadzić rozliczenie z historią polegające na usuwaniu postaci, które ten kolonializm estetycznie niestety tworzyły tutaj wydaje się, że stany Zjednoczone stoją w takim punkcie, gdzie właściwie trochę nie wiadomo co z tymi postaciami symbol symbolami ojcami założycielami kraju zrobić to znaczy w jaki sposób odpowiedzieć sobie tę historię tak, żeby ta konkluzja społeczna stała się faktem teraz oczywiście należałoby w zasadzie zastanowić nad tym czy to faktycznie chodzi o historie czy też może chodzi o praktykę dnia dzisiejszego, że TFI ten powód, dla którego ludność czarnoskóra czujesz się tak mocno wykluczona czy też w wielu wypadkach jest wykluczona jednak leży bliżej historycznie nie trzeba się cofać aż do Jerzego Waszyngtona, żeby sobie o tym, opowiedzieć, a prawda ten problem miejsca czarnych jest Ameryka zaś czarnoskórej kas nazywane grupa afro Amerykanami też aut, ale identyfikacja samo identyfikacja jest kwestia ona pojawiła się ujawnia się z całą mocą w latach już wspomniałem o tym, 5060 i wtedy pan dotknął tego problemu pojawił się nowy wątek w rozumieniu własnej historii pan Stanów zjednoczonych, bo ta historia ona koncentrowała się głównie właśnie tych wielkich postaci z założycieli USA udało się to ona Jeffersona Hamiltona i teraz w latach sześćdziesiątych pojawiają się najpierw Ameryka i amerykańscy Janie obawiają się afroamerykańskich historia ich włączone do powieści pras problem pojawia się innej natury rzeczy chcę się z tej opowieści wyłączyć jakąś część myślę, że się ostaną ojcowie założyciele, bo bez nich nie nie sposób mówić o historii amerykańskiej natomiast, że tutaj w PiS Konfederacji właśnie takim poziomie, żeby powiedzieć o windzie nie zasługują na to, żeby gdziekolwiek planować jak przyznał, że patrzyłem zawsze takim przyglądają się temu pielęgnowaniu pamięci Konfederacji na południu myślę w tych kategoriach pewnej regionalnej fanaberii natomiast teraz uczyniono z tego kwestie sporu wielkiego sporu ideowego tego tekstu też pan do inaczej to ja na ogół w polityce bieżącej jest instrumentem jest orężem w walce o sprawę z dużą SA zależy oczywiście Adam z prawdą, że lament walczy w danym momencie i powalczy o to, że bardzo mogą walczyć konserwatyści jak sprawę i próbować bronić jakiejś postaci albo przywrócić ją na pomnik może walczyć lewica, jaką sprawę to jest ich użycie pomników ani bardzo wie co burzy jak wiadomo, ale tu rzecz polega na tym, że w obecnym sporze w stanach Zjednoczonych pomniki stały się symbolem jest pan powiedział problemu bardzo aktualnego i teraz też krótko, odnosząc się do tej przeszłości uległy też nie odległej, ale na pewno bliższe niż data założenia własnej ten wynik Amerykanie, lecz polega na tym, że Czarni bardziej nigdy nie uzyskali oraz Zjednoczonych równoprawnego miejsca ta rzecz w rzeczywistości społecznej oni formalnie wywalczyli sobie w szczególności w latach 60 tę pełne równouprawnienie w rozumieniu polityczne, bo przypomnijmy że, jakkolwiek w wyniku wojny secesyjnej uzyskali wolność stoki anonim wolni, bo to nimi pełni praw politycznych no jeszcze pamiętać o tym, że w tych Stanach południowych obowiązywały prawa Jima krajowa, czyli to ta segregacja rasowa, która trzymała bardzo dobrze do lat sześćdziesiątych to było właściwie przy w pewnym sensie przedłużenie tego upodlenia związanego z nim z niewolnictwem i to jest też pokazuje zmianę sposobu myślenia zwróćmy uwagę sama instytucja amerykańska, czyli o organ interpretujący konstytucję na potrzeby en na potrzeby funkcjonowania społeczeństwa Sąd Najwyższy, bo tam nie ma Trybunału Konstytucyjnego Euroland pełni Sąd Najwyższy w eterze Sąd Najwyższy pod koniec dziewiętnastego wieku orzekł, że zasada odrębności prawda ja, więc Czarni osobno kształcą biali osobno już dawno każde jest zasada zgodna z konstytucją oddzielnie, ale również te Korba i po latach 50 kilkadziesiąt lat później ta sama instytucja, choć oczywiście innym składzie winnej rzeczywistości polityczno-społecznej opowiadanie segregacja rasowa jest niezgodna z konstytucją i oni rzeczywiście uzyskali tę formalną równość pełną moralną równość próbowano w latach sześćdziesiątych przezwyciężyć te zapóźnienia, by administracja Dona Johnsona powiedziała tak my tutaj mamy grupę ludzi rozkazali my na to, żeby była już byli obywatelami drugiej kategorii i rady jesteśmy jako stany Zjednoczone jako społeczeństwo zamożne społeczeństwo rozwinięte winny im pewnego rodzaju zadośćuczynienie i zadośćuczynienia m.in. akcjach Materna inaczej to faworyzowanie czarnych np. przy przyjęciu na studia czy przy zatrudnianiu to znów wywołał kontrowersje, bo jak opowiada, dlaczego ja mam ponosić konsekwencje tego naprawiania błędów przeszłości i mieć mniejszą czy z ograniczoną szansę uzyskania miejsca na studia tylko, dlatego że ten czarnoskóry mój obywatel uzyskuje to prawda, dlatego że naprawiamy błędy przeszłości i mimo tych wszystkich prób programów mniej lub bardziej kom kontrowersyjny dających często wielkie spory debaty polityczne nie udało się w stanach Zjednoczonych tego problemu przezwyciężyć Czarni wciąż rzeczywiście są one odgrywają nie tak istotną rolę czy nie bywa w tych samych ról społecznych, które odgrywają biali chodzą w grę też problemy związane np. z wyższą przestępczością wśród czarnych Amerykanów niż wśród białych i latarni częściej są zadaniem więzienia za przestępstwa niż, a ja Amerykanie, jeżeli chodzi o porównanie to liczby, kiedy drugi w populacji, a ta pytań, dlatego że dnia sprawiedliwości dali surowy w stosunku do nich policja chętnie szuka tam przestępców czytam faktycznie wyższa przestępczość wszystko jest z tą perspektywy tego wydania takie pytanie panie mają poczucie, że są przez system krzywdzenia jeszcze można powiedzieć, że jeżeli jest wyższa przestępczość to czemu jest wyższa przestępczość jest bardzo duże lokale la da bez odrębny problem i gdy wszystkie problemy raz na liściach eksplodują właśnie przy okazji takiego wydarzenia jak ostatnio śmierć tego człowieka, którego policjant tam przynosił, próbując zatrzymać teraz tak to nie pierwszy raz boję się, że zostaw, kiedy dochodzi do takiej eksplozji wywołanej napięciami wynikającymi z samej natury tych relacji w stanach Zjednoczonych jest problem natury rasowej, który współgra z problemami społecznymi do tego wszystkiego oczywiście dochodzi jeszcze problem uczestniczyli widzenia oraz Zjednoczonych ma o wiele poważniejsze konsekwencje ekonomiczne tam przypomnijmy na Słowacji staż pracy liczba Europy no bo widać, ale teraz też pytanie o to niestety to pytanie warto sobie zadawać co się dzieje w innych grupach odmiennych etnicznie niż grupa biała prawda to znaczy, dlaczego jest tak, że jednak nie mamy tak silnej reprezentacji biedoty w grupie azjatyckiej nie mamy tak takich kłopotów z laty nosami jednak nie mamy mimo tego, że tak wydawałoby się podobny los wcale nie tam jest większy awans społeczny większa taka mobilność społeczna co tu się dzieje, dlaczego akurat z czarnymi jest taki można wejść problem, choć program brzmiałoby to nie nie nieszczęśliwie z innymi grupami nie no i toteż poważne pytanie, które trzeba sobie zadawać niektórzy próbują, ale też bardzo trudne trudno prowadzić racjonalną dyskusję, kiedy emocje są tak rozgrzany jak w tej osób, które chciałem właśnie im się podsumować naszą wymianę zdań, bo teraz tak jak zauważył sam trudno nawet nazwać rzeczy sposób nie wzbudzałby tak jest, kiedy mówimy o czarnych to jak powiedzieć mamy problem jest oczywiście tak pan mówi, a jakich przebywali tak jak wielu imigrantów do Stanów zjednoczonych w charakterze tych, którzy chcą się tam dorabiać zwrócił uwagę, że jak rower byli wysoko cenieni powiedzmy też dotykał ich rasizm jak najbardziej dalej dotyka, a inżynierze za to pewne procesy nie zaś można być, bo w wszyscy się odwołają od razu tak do tej rozmowy o niewolnictwie ale, toteż jest temat przez niektórych czarnoskórych twórców choćby seriali obśmiewa dany właśnie już wszystkie problemy łącznie z tym, że dzisiaj mam zły humor można wytłumaczyć niewolnictwem są takie próby, żeby komediowo pokazywać trochę tę tożsamość czarną jako taką skonstruowaną na pewnej pretensji do świata, bo tam jest coś takiego jak we wszystkich społeczeństwach mamy do czynienia liczenie pewnej pozycji społecznej biedy to wygląda niestety w ten sposób, że ludzie, którzy rodzą się godzić w rodzinach o niższym kapitale kulturowym liczą ten kapitał kulturowy nie dokonują rzeczywistego awansu społecznego to zaś nie, żeby wytaczanych społeczna lotna galeria le co pan panie doktorze tych rodzinach, które właśnie mają ten kapitał zgromadziły go mimo co dalej posługują się pewnymi konstruktorami myślowymi, które właśnie zakładają to wykluczenie wcale nie są wykluczeni np. ekonomicznie są istnieją też Bogacz Czarni rozumiem, że nie ma ich aż tak wielu, ale są nie można też udawać, że nie to są, ale niektórzy, że przynależą do tego społeczeństwa oni podkreślają cha te kwestie rasowe wychodzą w sytuacji, kiedy nawet taki przedstawiciel klasy średniej wyższej klasy średniej czarnoskóry styka się sytuacji nie oczywistej dla siebie to też pokazuje telewizja amerykańska czy amerykańskich z policją chociażby ta ma skłonność do czegoś co 7 na zaproponowanie na, szukając kogoś, kto dokonał włamania i spotykają czarnego na ulicznej rodzi się podejrzenia rzeczywiście ten odsetek przestępstw na czarno jest wyższa to dostaliby, a ile to jest przedstawiciel wyższej klasy średniej to on się czuje upokorzony odwiecznych zatrzymują, dlatego że że żonie czarnej też określają jest też rodzaj dotacji dla dzieciarni, że doszli do, a Amerykanie doszli do najwyższych wyższego może dla nas społecznego mają jakiś rodzaj empatii współodczuwania winnymi ach, Ameryka nami, a Zjednoczonym to jest winach, by pan słusznie zwrócił uwagę na fakt, że mamy do czynienia z różnymi grupami odmiennymi etnicznie czy rasową w stanach Zjednoczonych, które rzeczywiście zajęliśmy społeczeństw miejsce wyższe drabinie społecznej mówią tak blokowanie niż Czarni Amerykanie myślę, że czas dopatrywać jak upatrywać 1 ze źródeł, bo zjawiska tym, że ich przyciągnęła do Stanów zjednoczonych chęć awansu dla awansu społecznego ta budzi także imigranci którzy, który wypycha za ich domu Wola awansów proszę panie są silnie zmotywowani ich do czego ale czy działają prawie zawsze działają, a oni, ale czarna społeczność byli Amerykanie po prostu gorsi Amerykanina Polak z pokolenia pokolenie zwłaszcza, gdy liczono status porządku następnie dnie i była bez winy bądź w wojnie takich również wszyscy na północy to dzieli ich fatalnych dla Amerykanów do swojej społeczności łączyć możemy zobaczyć ponad rok tak dziękuję bardzo, dr Marcin Zatorski z Instytutu amerykanistyki i studiów polonijnych Uniwersytetu Jagiellońskiego był z nami 1438 za chwilę informacje program przygotowała Anna Piekutowska realizował się w walutach Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: POŁĄCZENIE

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Podcasty TOK FM oraz internetowe radio TOK+Muzyka teraz 40% taniej. Wybierz pakiet Standardowy i słuchaj gdziekolwiek jesteś

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA