REKLAMA

"W trakcie każdej kampanii wyborczej zauważamy wzrost liczby przestępstw z nienawiści"

A teraz na poważnie
Data emisji:
2020-07-01 12:00
Prowadzący:
Czas trwania:
27:43 min.
Udostępnij:

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
6 minut po godzinie dwunastej Mikołaj Lizut dzień dobry gościem dzisiejszego programu jest Anna Błaszczak Banasiak dyrektor zespołu do spraw równego traktowania w biurze Rzecznika Praw Obywatelskich dzień dobry kim byt pani szef Adam Bodnar Rzecznik Praw Obywatelskich pisze do premiera Mateusza Morawieckiego apel o przeciwdziałanie przestępstwom z nienawiści apeluje o całościową strategię takiego przeciwdziałania na czym polegają te przestępstwa nienawiści, jaki jest z nimi Rozwiń » problem w Polsce, bo to może zacząć od tego, że Rzecznik Praw Obywatelskich apeluje do pana premiera w tej sprawie nie po raz pierwszy jest to kolejna interwencja związana z wzrastającą liczbą przestępstw motywowanych uprzedzeniami w Polsce co ma szczególne znaczenie w naszym biurze obserwujemy wzrost nastrojów ksenofobicznych czy homofobicznych w trakcie każdej kampanii wyborczej jak jest problem z tymi przestępstwami podstawowy problem sprowadza się do tego, że są przestępstwa wymierzone grupy mniejszościowe, które opiera upierają się na uprzedzenia nienawiści czy też strachu wobec tych grup mniejszościowych minister jak pokazuje historia nie są tylko słowa często wiąże się to przykładami bardzo bolesne i krzywdzącej dyskryminacji tej grupy osób to ma o tyle znaczenie, że nie jest to tylko wyłącznie przestępstwo wymierzone w konkretną osobę konkretnego Jana Kowalskiego, ale całą grupę osób co oznacza mówimy o tym, bardzo często, że ofiar jest częstą więcej niż bezpośrednio pokrzywdzony proszę sobie wyobrazić sytuację, kiedy grupy mniejszościowej np. Cudzoziemskiej czy też w grupie osób LGBT pojawia się informacja, że gdzieś przedstawiciele danej społeczności są nie akceptował niż mogą zostać napadnięci, że mogą zostać publicznie, że mogą wtedy znieważeni taki strach taki lęk takie obawy rodzą się wtedy całej społeczności nie tylko wyłącznie osoby, które zostały bezpośrednio pokrzywdzona, a więc taki społeczny negatywny wymiar tego przestępstwa jest niestety bardzo szeroki tak, ale rozumiem, że tutaj też można stosować pewne rozróżnienia np. wydaje mi się trochę inne są podłoża wciąż obecnego antysemityzmu w Polsce do przestępstw nienawiści właśnie wobec osób LGBT, o ile w pierwszym przypadku to to podłoże to są jakieś sentymenty czy powiedziałem tradycje historyczne bądź teorie spiskowe bardzo często będące zarzewiem przestępstw nienawiści o tyle przestępstwa wobec mniejszości seksualnych czy mniejszości etnicznych bardzo często wynikają po prostu pogardy i tak nie to znaczy wspólnym mianownikiem obu tych przestępstw są zawsze uprzedzenia oczywiście uprzedzenia mają swoje różne źródła nie wdając się taką akademicką dyskusję kogo tylko skrócić zakładu badania dotyczące antysemityzmu w Polsce wskazują rzeczywiście, że jest grupa antysemitów, która opiera swoją nienawiść wobec osób narodowości żydowskiej na tych przesłankach, których pan wspomina, czyli różnego rodzaju kwestie historyczne tak to nazwijmy, niemniej jednak bardzo żywo jest również ta grupa, która właśnie opiera swoją swój antysemityzm czy swoją nienawiść czymś co mógł nazwać oczywiście pogardą, ale nie zgadza się, że w chwili obecnej, jeżeli chodzi o praktykę w naszym biurze obserwujemy przede wszystkim zdecydowany wzrost przestępstw motywowanych uprzedzeniami wobec osób wyznania muzułmańskiego oraz wobec osób LGBT, a grupa osób narodowości żydowskiej w tym niechlubnym rankingu spadła rzeczywiście nam dalsze miejsca z czego wynika to wynika bez wątpienia debaty publicznej to znaczy, jeżeli miałabym wskazać co pod co po pierwsze, powinno się zmienić w Polsce, żebyśmy mogli mówić o jakiejkolwiek szansy na zmniejszenie liczby przestępstw wywołanych uprzedzeniami powiedziałabym, że musi się wreszcie skończyć trwająca w Polsce od kilku lat niemal nieustannie kampanią wyborczą i ta Muda czy też pewna formuła tej kampanii, która od kilku lat bazuje na zbijaniu kapitału politycznego na nienawiści i uprzedzeniach tu nie jest wyłącznie opinia mój czy mojego szefa to są fakty udokumentowane w danych statystycznych, jeżeli spojrzymy na dostępne dane publikowane przez Prokuraturę Krajową dotyczącą liczby przestępstw nienawiści w latach 201415 zobaczymy, że w szczycie kryzysu uchodźczego, kiedy debata na temat możliwych zagrożeń wynikających z przyjmowania uchodźców była bardzo gorąca zima miało to związek właśnie z toczącym się kampanią wyborczą liczba przestępstw motywów motyw onych nienawiścią do muzułmanów wzrosła niemal trzykrotnie to nie jest przypadek to nie jest jakiś zbieg okoliczności, że ta te przestępstwa w szczycie kampanii wyborczej tak gwałtownie rosną, kiedy ze strony osób publicznych często autorytetów słyszymy pewien rodzaj przyzwolenia na tego rodzaju przestępczość słyszymy pewien rodzaj powielania utartych krzywdzących stereotypów, kiedy wykorzystuje się strach i uprzedzenia, żeby napędzać jak już mówiłam pewien potencjał wyborczy to rzeczywiście skutkiem tego jest zdecydowany wzrost takiej przestępczości nie jest przypadek właśnie tak akcenty pojawiają się w tej permanentnej kampanii wyborczej dość powiedzieć, że ostatnie akcenty podam 2 przykłady akcent antysemicki pojawiające się w telewizji rządowej sugerujący, jakoby Rafał Trzaskowski miał odebrać Polakom 500 plus, by zaspokoić żydowskie roszczenia jest to oczywiście kompletnie absurdalna teza, ale na potrzeby antysemickim na druga sprawa to jest oczywiście ta część kampanii tocząca się wokół osób LGBT, których strona pisowska klubowa od człowieczych, mówiąc że tą ideologią z tego kandydat Andrzej Duda wycofał się jak sądzę także po interwencji amerykańskiej, tłumacząc żony zaraz za równością i różnorodnością, niemniej ta akcenty były i one jak rozumiem mają swoje społeczne implikacje sytuowanie ja nie chcę oceniać czy ten czy inny kandydat świadomie lub mniej świadomie wykorzystuje tego rodzaju akcenty, chociaż moim tym przekonaniu nie ma tu przypadku natomiast proszę zwrócić uwagę na pewną istotną rzecz to znaczy bardzo wiemy osób publicznych deklaruje się jako osoby tolerancyjne jako osoby, które szanują godność innych osób tak długo dopóki osoby te nie nie ubiegają się realizację swoich planów to jest fałszywa tolerancja i fałszu fałszywy szacunek do czyjejś godności, ponieważ nie możemy mówić o tolerancji czy akceptacji, kiedy tu zdanie nierozwinięte brzmi tak toleruje czy akceptuje to, że ktoś jest inny niż ja tak długo dopóki ta osoba nie rości sobie żadnych praw, więc mówienie, że jestem za równością zarówno ludnością za tolerancją, ale jednocześnie powielanie stereotypów, jakie z tego zniesienia czują tak to jest dokładnie niech się nie opisują albo pobieranie stereotypów o tym, że jest tu ochrona dzieci przed tym seksualizacja do tej pory nie usłyszałam od żadnej z osób publicznych, jakim się rzetelnej oceny definicji tego co to jest seksualizacja dzieci przez osoby LGBT powielanie tych słów o ochronie tradycyjnej rodziny wszystko to nie jest nie potwierdza słów o tym, że ktoś jest tym zwolennikiem różnorodności i równouprawnienia, jeżeli mówimy o równouprawnieniu to etymologia tylko słowa jest jasne nie ma równych prawach, a nie nie będę tolerował nie będę akceptował swoją inność pod warunkiem, że zostanie msza jasna no i na tym jak rozumiem opierają się prawa człowieka stoi to jest wydaje mi się przepiękna, aczkolwiek trochę romantyczna batalia z państwa strony, bo w, jeżeli przyjrzeć się kampaniom wyborczym wszędzie na świecie w w całej Europie to ma taką immanentną potrzebę polityki jest szukanie wroga szukanie winnego widzimy to przecież nie tylko w Polsce więc, więc to kreowanie przestępstw nienawiści na to to chyba jest właśnie ta przyczyna łatwo nie zniknie zgadzam się i podzielam pana pogląd że, żeby pracować prawa człowieka trzeba być trochę romantykiem trochę idealistą ja szczęśliwie jestem po trosze 12 dlatego jestem nieco większą optymistką to znaczy pełną świadomość tego staram się zachowywać się pewien realizm, że kampania wyborcza rządzi się swoimi prawami rozumiem również, że szukanie wroga jest stałym elementem my apelujemy wyłącznie o to, żeby tego wroga nie szukać wśród najsłabszych to znaczy, żeby szukać, jeżeli już trzeba szukać wroga to, żeby szukać go wśród różnych sobie, bo abstrahując od kwestii innych grup społecznych, które są narażone na dyskryminacji takie już powiedziałam te słowa, które padają w gorącej debacie publicznej bardzo często znajdują swoje odzwierciedlenie na tzw. ulicy to znaczy, że politycy muszą sobie zdawać sprawę, że ze słów, które wypowiadają może się urodzić bójka może się urodzić Arpad no właśnie słowo wraca kamieniem wrócimy do naszej rozmowy tuż po informacjach Radia TOK FM Anna Błaszczak Banasiak dyrektor zespołu do spraw równego traktowania w biurze Rzecznika Praw Obywatelskich jest państwa moi goście, a teraz na poważnie Anna Błaszczak Banasiak dyrektor zespołu do spraw równego traktowania w biurze Rzecznika Praw Obywatelskich jest gościem państwa i moim rozmawiamy o liście którą, który Adam Bodnar wysłał do premiera Mateusza Morawieckiego dwudziestolecie przyjęcia dyrektywy wprowadzającej w życie zasadę równego traktowania osób bez względu na pochodzenie rasowe lub etniczna jaśnie panią zapytać o miejsce Polski w tak powiem w gronie państw respektujących te podstawowe prawa człowieka to znaczy, w którym miejscu się znajdujemy, jaka jest współczesna Polska pod tym względem to znaczy czy rzeczywiście te alarmistyczne dosyć i bardzo dla nas przykre raporty świadczące o tym, że jesteśmy liderem pod względem niechlubnym liderem po 1 Homofobii antysemityzmu ksenofobii i właśnie przestępstw wynikających z nienawiści czy też prawdę i chyba mogę podtrzymać alarmistyczne tony i postaram się to zilustrować przykładami Otóż Sean od początku kampanii prezydenckiej, która bez wątpienia w znacznej części opiera się na budowaniu uprzedzeń czy też straszenia osobami hetero normatywnymi od początku tej kampanii do rzecznika zwróciło się już chyba wszystkie największe organizacje międzynarodowe z siedzibą w Europie, prosząc o opinię, prosząc o wyjaśnienia dotyczące sytuacji osób LGBT w Polsce to zarówno parlament Europejski zarówno rada Europy zarówno komisja Europejska gminy nie mogą już o przynajmniej kilkunastu organizacjach pozarządowych w zasięgu międzynarodowym to wszystko powoduje, że tak naprawdę homofobia staje się najlepszym towarem eksportowym polskiej i czy tego rzeczywiście byśmy chcieli, ale potem może jeszcze na innym przykładzie wracając na 2 do kwestii antysemickich być może pamiętają państwo taką sytuację sprzed kilku lat, kiedy na rynku wrocławskim niejaki pan Rybak nazwisko jest jawne spalił kukłę Żyda po tym wydarzeniu Polska natychmiast wróciła na łamy gazet międzynarodowych właśnie 1 z rynku vana hasło antysemityzm natychmiast to wydarzenie zostało odnotowane przez wszystkie te organizacje, które monitorują incydenty o charakterze antysemickim na świecie, dlaczego o tym, mówię, ponieważ pan Rybak poniósł odpowiedzialność karną Sąd I instancji skazał go na karę bezwzględnego więzienia, uzasadniając m.in. w ten sposób, że nie jest wyłącznie przestępstwo wymierzone w jakąś grupę społeczną, ale skutkuje m.in. tym, że Polska jako państwo jako kraj zostaje w jaki sposób uczelniom na arenie międzynarodowej, że ten wizerunek międzynarodowy Polski jako państwa otwartego tolerancyjnego również na skutek działań pana rybaka ucierpią i co w związku z tym w tej konkretnej sprawie apelacje na korzyść sprawcy złożyła prokuratura Szanowni Państwo pracuje w biurze rzecznika od 13 lat był to pierwszy taki przypadek, w którym się wówczas spotkałam znaczy pierwszy raz prokuratura broniła oskarżonego w sprawie o antysemityzm tak mocnym uzasadnieniem sądu prosząc, żeby jego kara była lżejsza i oczywiście sytuacja kompletnie absurdalna, bo prokuratura nie jest od tego no, więc właśnie i nie był 1 wyjątkowy przypadek to niebyła kwestia jakiegoś błędu proceduralnego błędu w postępowaniu dowodowym obserwujemy absolutnie taką właśnie tendencje po stronie prokuratury podam 2 inne przykłady marsz narodowców w Hajnówce rzecznik 2× zaskarżył już postanowienie prokuratury przed sądy, która nie chce wszcząć postępowania w sprawie, w której narodowcy w Hajnówce w miejscowości, które widziała, że 6 tamtejszej mniejszości w czasie drugiej wojny występują w chwili obecnej w zasadzie pod takimi samymi inny hasłami straszący mieszkający tam ciąg przedstawicieli mniejszości, ale druga sprawa bardzo aktualne dotyczące kampanii wyborczej tyle tylko tej tylko tyle tylko tej toczącej się przed tymi wyborami samorządowymi tam być może pan pamięta o komitet wyborczy Prawa i Sprawiedliwości wypuścił taki sport opierający się na takim futurystycznej wizji, w której uchodźcy muzułmanie napadają na Polskę dokonają dokonują różnego rodzaju grabieży i Polska płonie wtedy rzecznik przede wszystkim złożył w tej sprawie zawiadomienie o możliwości popełnienia przestępstwa twierdząc, że to jest nawoływanie do nienawiści i dlaczego to jest takie ważne w kampanii wyborczej, ponieważ sąd przyzna nam wówczas rację, że szczególnie w kampanii wyborczej, której immanentną cechą jest agitacja jest próba przekonania do własnego zdania tego rodzaju zachowania tego rodzaju wystąpienia mają rzeczywiście ten tu z nami nawoływania do nienawiści, bo właśnie są wykorzystywane w ramach kampanii, która z założenia ma ani do Łodzi przekonywać do swojego zdania natomiast również tą sprawę prokuratura Roux ostatnio próbowała umorzyć mamy pewną nadzieję, że w związku z dziennikarskim śledztwem Onetu być może uda się tę sprawę pociągnąć do szczęśliwego finału, ponieważ w naszym głębokim przekonaniu nie można taki sposób wykorzystywać uprzedzeń strachów lęków kampanii wyborczej, ponieważ ma tu tragiczne dla wielu grup społecznych i skutki to ma jeszcze 1 aspekt rozumiem, że to jest też 1 z przyczyn, dla której Adam Bodnar Rzecznik Praw Obywatelskich pisze do premiera w tej sprawie już prokuratura w Polsce jest w pełni podporządkowana rządowi prokurator generalny jest jednocześnie minister sprawiedliwości chciałbym zapytać pani sądzi czy te działania prokuratury w tego typu sprawach to jest element politycznej czy to jest pod to są po prostu odosobnione personalne i właściwie decyzję niemające nic wspólnego z jakimś ogólniejszą pomysłem to nie jest przypadek i to nie są odosobnione decyzję, ponieważ obserwujemy trend wielu tego rodzaju sprawach albo zastosowane zostały postępowania toczące się przeciwko hetero przeciwko osobom, które w oczywisty sposób dopuściły się przestępstwa z nienawiści albo tak jak w przypadku wymienionej przeze mnie sprawy prokurator prokuratura wręcz aktywnie broni i osób, które zostały już za to przestępstwo to przestępstwo wskazane to ma swoje jeszcze dodatkowy bardzo szkodliwy wymiar to jest również istotny sygnał w stosunku do prokuratorów też policjantów, którzy chcieliby rzetelnie i odpowiedzialnie wykonywać swoje obowiązki w tym zakresie, ponieważ nie mam żadnych wątpliwości, że zarówno prokuratorów, jaki wśród policjantów jest bardzo duża grupa osób, które świetnie rozumie znaczenie tego rodzaju przestępstw, ale właśnie takie działania prokuratury bez wątpienia motywowanej politycznie powodują, że dany funkcjonariusz dane prokurator 2× zastanowi się, zanim zdecydują o wszczęciu postępowania w sprawie dotyczącej przestępstwa nienawiści trudno mi naprawdę zrozumieć motywację i uzasadnienie no właśnie się nad tym zastanawiam się pani, bo to co jest rzeczywiście znaczy to są rzeczy mocno przerażające i jeśli rzeczywiście jest tak, że to jest jakaś część szerszego planu politycznego to warto zadać pytanie o jego motywy czy chodzi o taką dosyć cyniczna gra właśnie polegającą na na tym, że władza, że politycy potrzebują wrogów potrzebują na jakimś sensie agresywnym skupić opinie publiczną oczy to jest jeszcze coś innego w czasie, bo o tym, myśleć w moim głębokim przekonaniu to jest bardzo krótkowzroczna strategia ja mam świadomość tego, że jakieś mówiła uprzedzenia nienawiść czy też lęk jest świetnym paliwem wyborczym można ugrać na tym kilka procent jeśli nie więcej głosów na swoją formację polityczną problem pojawi się wtedy, kiedy kryzys w tym zakresie doprowadzi nas do rzeczywiście bardzo poważnych konsekwencji i myślę, że jesteśmy bardzo blisko takiego momentu w Polsce, kiedy pewne sprawy będą nie do odrzucenia proszę zwrócić uwagę, że na marsz równości w Lublinie w ubiegłym roku już przyszła para, która przyniosła materiały wybuchowe tylko dzięki skutecznej interwencji funkcjonariuszy policji i rozpoznaniu ich po pewnym dziwnym zachowaniu nie doszło być może potężnej tragedii nie mówił już ponad rok temu doszło do potężnej tragedii przypomnę, że podczas finału wielkiej orkiestry Świątecznej pomocy zginął prezydent Gdańska Paweł Adamowicz zabity zasztyletowany na scenie oczywiście tutaj można się zastanawiać na ile jesteśmy uprawnieni do wiązania tej tej permanentnej nagonki w mediach rządowych na prezydenta Gdańska z tym zabójstwem wydaje mi się, że jakiś uprawnienie tutaj istnieje, choć oczywiście no pewnie jesteś także zabójca Adamowicza człowiek niezrównoważony psychicznie człowiek chory psychicznie no, który w tych kategoriach po prostu sądzony być nie powinien nie wiem zresztą ucieka system pani zdania w tej sprawie ja nie chcę rozstrzygać kwestii zdrowia psychicznego za budzi pana prezydenta od tego są biegli też bardzo uważał bym takim pewnym powielaniem stereotypów dotyczących osób chorujących psychicznie, niemniej jednak na pewno jest tak, że atmosfera nienawiści potęgowania uprzedzeń nie pomaga w zakresie pewnego klonowania nastrojów myśmy wszyscy chyba bardzo przeżyli śmierć pana prezydenta zresztą biuro rzecznika miało do tej pory ma świetną współpracę z gdańskim Trójmiastem była też do nas osobista strata, ale powtarzam, że takie przypadki mogą mieć jeszcze miejsce spójrzmy na marsze równości w Białymstoku spójrzmy na Lublin zobaczmy co teraz dzieje się w mediach publicznych pod adresem osób LGBT to jest w moim głębokim przekonaniu proszenie się tragedie w no właśnie na ciekawe są na ile strona rządowa jest głucha na państwa apele w sprawie no jak już buda budowania całościowej strategii przeciwdziałania przestępstwom nienawiści czy w ogóle spotykają się państwo zainteresowania ze strony rządu uczciwie rzecz biorąc nie natomiast nie poddajemy się to znaczy, nawet jeżeli na nasz głos może być bagatelizowany naszą rolą jest wskazywanie luk prawnych wskazywanie tych narzędzi, które mogą w praktyce pomóc w przeciwdziałaniu tym przestępstwom, jakim poziomie poziomie roku, po czym pewne rzeczy udaje się wynegocjować jak już mówiłam stara się być realistką mam świadomość tego żadne polityka się nie zmieni, ale gdybyśmy, chociaż rozszerzyli ochronę prawną przed przestępstwami z nienawiści na inne grupy narażone na tego rodzaju przestępstwa jak np. osoby LGBT jak np. osoby z niepełnosprawnościami to już bylibyśmy nieco bliżej sukcesu, gdybyśmy uwrażliwienie i portale internetowe, że również ich obowiązkiem jest pozbywanie się hejtu ze swoich stron, gdybyśmy np. zmobilizowani krajową radę Radiofonii telewizji do reagowania na ewidentne przykłady antysemityzmu Homofobii na łamach mediów to już bylibyśmy trochę bliżej sukcesu, ale jest jeszcze mieć jeszcze jeśli mogę skończyć druga strona tego metalu, nawet jeżeli nas nieco łatwiej jest zbagatelizować tu dużo trudniej jest dyskutować organizacje i zrobicie z organizacjami międzynarodowymi 4 z naszymi zagranicznymi partnerami wspomniał pan o tym, że być może pod presją Amerykanów nieco złagodził ten komu publiczny tonem kampanii i zwracam uwagę, że to ma bardzo duże znaczenie być może na gruncie polskim naszym polskim poletku kwestiach umów jest czymś czy antysemityzm do czego się już zdążyliśmy przyzwyczaić, ale dla wielu naszych zagranicznych partnerów do organizacji takich jak ONZ rady Europy to co się obecnie dzieje w Polsce w tym zakresie jest jednak przerażają niezależne traktowani bardzo serdecznie dziękuję za tę rozmowę Anna Błaszczak Banasiak dyrektor zespołu do spraw równego traktowania w biurze Rzecznika Praw Obywatelskich była państwa i moim gościem zapraszam teraz na informacje Radia TOK FM, a po nich na raport gospodarczy program przygotował wartą pograniczne realizował Krzysztof Woźniak Mikołaj Lizut usłyszenia Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: A TERAZ NA POWAŻNIE

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Słuchaj podcastów TOK FM bez reklam. Wybierz pakiet "Aplikacja i WWW" i zabierz TOK FM na wakacje!

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA